วัคซีนโควิดสปุตนิก วี (Sputnik V)


วัคซีนโควิดสปุตนิก วี-วัคซีนโควิด-โควิด-CODID-19

HDmall สรุปให้

ขยาย

ปิด

  • วัคซีนโควิดสปุตนิก วี (Sputnik V) หรือเดิมทีที่อ่านกันว่า “สปุตนิก ไฟว์” ได้รับการค้นคว้าและพัฒนาโดยสถาบันวิจัยกามาเลยา (Gamaleya) ประเทศรัสเซีย เดิมทีใช้ชื่อว่า “Gam-COVID-Vac”
  • วัคซีนชนิดนี้ผลิตโดยใช้เทคนิคไวรัลเวกเตอร์ (Viral vector) คือ การใช้ไวรัสที่ทำให้อ่อนกำลังลงแล้วไม่ทำให้เกิดโรค 2 ชนิด มาตัดต่อใส่สารพันธุกรรมของโคโรน่าไวรัสลงไป เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกัน โดยต้องฉีดจำนวน 2 เข็ม ห่างกัน 3 สัปดาห์
  • การทดสอบประสิทธิภาพพบว่า วัคซีนโควิดสปุตนิก วี มีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการได้สูงถึง 91.6 เปอร์เซ็นต์ และมีประสิทธิภาพป้องกันอาการปานกลาง หรือรุนแรงถึง 100 เปอร์เซ็นต์ และล่าสุดพบว่า มีประสิทธิภาพในการป้องกันเพิ่มเป็น 97.6 เปอร์เซ็นต์
  • วัคซีนโควิดสปุตนิก วี สามารถฉีดได้ในผู้มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป และสามารถฉีดในผู้มีอายุเกิน 60 ปีได้ ผลข้างเคียงที่พบส่วนใหญ่เป็นระดับเล็กน้อย ยังไม่มีรายงานใดๆ ถึงผลข้างเคียงที่รุนแรงเป็นอันตรายอย่างเห็นได้ชัดจากการรับวัคซีนชนิดนี้
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจหาเชื้อโควิด-19 หรือแอดไลน์ @hdmall.support

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี (Sputnik V) เป็นหนึ่งในสามของวัคซีนโควิด-19 ที่รัฐบาลไทยจัดหาเพิ่มเติม เพื่อนำมาฉีดให้ประชาชนในประเทศ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการยื่นเอกสารขอรับการประเมินวัคซีนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อขึ้นทะเบียนวัคซีนอย่างถูกต้อง

ระหว่างที่รอคอยผลการประเมินนี้ หลายคนก็คงอยากรู้ว่า วัคซีนโควิดสปุตนิก วี คืออะไร มีประสิทธิภาพอย่างไร HDmall.co.th จึงได้สรุปข้อมูลที่น่ารู้เกี่ยวกับวัคซีนชนิดนี้มาให้ดังนี้

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี คืออะไร?

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี (Sputnik V) หรือเดิมทีที่อ่านกันว่า “สปุตนิก ไฟว์” เป็นความภาคภูมิใจของประเทศรัสเซียที่สามารถพัฒนาวัคซีนโควิดสำเร็จภายในระยะเวลาไม่กี่เดือน และถือเป็นวัคซีนโควิดชนิดแรกของโลกที่ได้รับการจดทะเบียน

การที่วัคซีนโควิดสปุตนิก วี ได้รับการตั้งชื่อเช่นเดียวกับชื่อดาวเทียมดวงแรกของโลกที่รัสเซียส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อค.ศ.1957 นั้นอาจมีนัยเป็นการตอกย้ำความเป็นผู้นำของประเทศรัสเซียในด้านวิทยาการความก้าวหน้า

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี ได้รับการค้นคว้าและพัฒนาโดยสถาบันวิจัยกาเลมายา (Gamaleya) ประเทศรัสเซีย เดิมทีใช้ชื่อว่า “Gam-COVID-Vac” 

วัคซีนชนิดนี้ผลิตโดยใช้ "เทคนิคไวรัลเวกเตอร์ (Viral vector)" คือ การใช้ไวรัสที่ทำให้อ่อนกำลังลงแล้วไม่ทำให้เกิดโรค มาตัดต่อใส่สารพันธุกรรมของโคโรน่าไวรัสลงไป เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันตามมา

แม้จะเป็นการใช้เทคนิคเดียวกับ วัคซีนโควิดของแอสตราเซเนกา (Astrazeneca) ของประเทศอังกฤษ และฉีดจำนวน 2 เข็มเช่นกัน แต่ความแตกต่างที่สำคัญก็คือ วัคซีนโควิดสปุตนิก วี ผลิตโดยใช้ไวรัสที่ทำให้อ่อนกำลังลงถึง 2 ชนิด 

ได้แก่ อะดิโนไวรัส 5 (Adenovirus 5) สำหรับวัคซีนเข็มที่ 1 และ อะดิโนไวรัส 26 (Adenovirus 26) สำหรับวัคซีนเข็มที่ 2 โดยมีกำหนดฉีดเข็มที่ 1 และ 2 ห่างกัน 3 สัปดาห์

ทั้งนี้เพื่อป้องกันภูมิต้านทานต่ออะดิโนไวรัสที่ฉีดในเข็มแรก จะมารบกวนการสร้างภูมิต้านทานของวัคซีนเข็มที่ 2 และเมื่อฉีดวัคซีนครบทั้งสองเข็ม ระดับภูมิคุ้มกันในร่างกายจะเพิ่มสูงขึ้นมากกว่าการใช้ไวรัสชนิดเดียวกัน

จากนั้นจึงเริ่มทดสอบครั้งแรกเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ.2020 ตามด้วยการทดลองอีก 3 เฟส และเริ่มอนุมัติให้ฉีดแก่ประชาชนในประเทศรัสเซียตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคม ค.ศ.2020 เป็นต้นมา

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี สามารถเก็บไว้ในตู้เย็นปกติ อุณหภูมิ 2-8 องศาเซลเซียสได้นาน 2 เดือน หรือหากจัดเก็บในตู้แช่แข็งอุณหภูมิ -18 องศาเซลเซียส จะสามารถเก้บได้นานขึ้นอีก 

ปัจจุบันวัคซีนโควิดสปุตนิก วี ได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้ในภาวะฉุกเฉินแล้ว 64 ประเทศ (ข้อมูลเมื่อ 11 พฤษภาคม 2564)

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี มีประสิทธิภาพอย่างไร?

ผลการทดสอบระยะที่ 3 ของวัคซีนโควิดสปุตนิก วี ได้รับการตีพิมพ์ใน Lancet วารสารการแพทย์ของอังกฤษ เมื่อกุมภาพันธ์ 2564 ว่า มีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการได้สูงถึง 91.6 เปอร์เซ็นต์ 

ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีรายงานว่า วัคซีนโควิดสปุตนิก วี ยังมีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้ออาการปานกลาง หรืออาการรุนแรงได้ถึง 100 เปอร์เซ็นต์

อย่างไรก็ตาม ล่าสุดสถาบันวิจัยกาเมเลยาเผยผลทดสอบใหม่ที่ได้จากการศึกษาชาวรัสเซียจำนวน 3.8 ล้านคน ที่ได้รับวัคซีนในช่วง 5 ธันวาคม 2020 ถึง 31 มีนาคม 2021 

ผลการวิจัยพบว่า วัคซีนโควิดสปุตนิก วี มีประสิทธิภาพในการป้องกันเพิ่มเป็น 97.6 เปอร์เซ็นต์ โดยมีอัตราการติดเชื้อเพียง 0.027 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น หลังได้รับวัคซีนโดสแรกแล้ว 35 วัน

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี มีข้อบ่งใช้อย่างไร?

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี สามารถฉีดได้ในผู้มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป และสามารถฉีดในผู้มีอายุเกิน 60 ปีได้ โดยต้องฉีดวัคซีนเข้ากล้ามเนื้อจำนวน 2 เข็ม โดยฉีดเข็มที่ 2 ห่างจากเข็มที่ 1 เป็นเวลา 3 สัปดาห์ 

ทั้งนี้เพื่อป้องกันภูมิต้านทานต่ออะดิโนไวรัสที่ฉีดในเข็มแรก จะมารบกวนการสร้างภูมิต้านทานของเข็มที่ 2 ส่วนคำแนะนำในประเทศไทยยังไม่มีการชี้แจงเพิ่มเติม ซึ่งต้องผ่านการประเมินวัคซีนของ อย.ก่อน จึงต้องรอติดตามประกาศต่อไป

สำหรับข้อห้ามทั่วไปในการฉีดวัคซีนโควิดสปุตนิก วี นั้น มีเช่นเดียวกับวัคซีนโควิดชนิดอื่นๆ ได้แก่

  • ห้ามฉีดในผู้ที่มีอาการแพ้รุนแรงจากการฉีดวัคซีนโควิด-19 ครั้งก่อนๆ
  • ห้ามฉีดในผู้ที่มีอาการแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน
  • ห้ามฉีดในผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี
  • ห้ามฉีดในผู้หญิงที่อยู่ระหว่างตั้งครรภ์
  • ห้ามฉีดในผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
  • ห้ามฉีดในผู้ติดเชื้อเอชไอวี

อย่างไรก็ตาม วัคซีนแต่ละชนิดมีข้อบ่งใช้แตกต่างกันไป ควรติดตามประกาศ หรือคำแนะนำล่าสุดจากภาครัฐ เพื่อลดโอกาสเกิดอาการไม่พึงประสงค์ หรือผลข้างเคียงให้น้อยที่สุด และได้ผลลัพธ์จากวัคซีนดีที่สุด

วัคซีนโควิดสปุตนิก วี มีอาการไม่พึงประสงค์ หรือผลข้างเคียงอย่างไร?

รายงานแจ้งว่า ผลข้างเคียงที่พบส่วนใหญ่เป็นระดับเล็กน้อย โดยในกลุ่มผู้สูงอายุมักพบอาการดังนี้

  • อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่
  • ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีดยา
  • ปวดศีรษะ 
  • ปวดเมื่อยตามเนื้อตัว
  • รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยล้า

ผลข้างเคียงเหล่านี้ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อในสหรัฐอเมริกา (CDC) ได้ระบุว่า มีความคล้ายคลึงกับที่พบในวัคซีนโควิดไฟเซอร์ (Pfizer) วัคซีนโควิดโมเดอร์นา (Moderna) และวัคซีนโควิดจอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (Johnson & Johnson)

ส่วนผลข้างเคียงที่รุนแรงเป็นอันตรายอย่างเห็นได้ชัดจากการรับวัคซีนชนิดนี้ ปัจจุบันยังไม่มีรายงาน

ลงทะเบียนรับวัคซีนโควิด ทำอย่างไร?

เนื่องจากในตอนนี้วัคซีนโควิดสปุตนิก วี ยังอยู่ระหว่างรอรับการประเมินวัคซีนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อขึ้นทะเบียนวัคซีนอย่างถูกต้อง 

ดังนั้นขณะนี้ (11 พฤษภาคม 2564) จึงยังไม่ปรากฏรายชื่อในการจองคิวรับวัคซีนของภาครัฐ คำแนะนำล่าสุดสำหรับผู้ที่มีอายุ 18-59 ปี และไม่มีความเสี่ยงในกลุ่มโรคเรื้อรัง หรืออยู่ในข้อห้ามการรับวัคซีนใดๆ 

หากต้องการลุ้นที่จะรอรับวัคซีนโควิดสปุตนิก วี วัคซีนโควิดไฟเซอร์ หรือวัคซีนโควิดจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน ซึ่งเป็นวัคซีนโควิดอีกสองยี่ห้อที่ภาครัฐจะนำเข้ามา อาจจะยังสามารถทำได้ 

เพียงแต่ต้องดูแลตนเองตามมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดที่ภาครัฐกำหนดอย่างเคร่งครัด เช่น การสวมหน้ากากอนามัย หรือหน้ากากผ้าทุกครั้งที่ออกจากบ้าน หมั่นล้างมืออย่างถูกวิธี รักษาระยะห่างทางสังคม

แต่สำหรับประชาชนชาวไทยกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป และผู้ป่วย 7 กลุ่มโรคเรื้อรังนั้น ไม่ควรรีรอ เนื่องจากรัฐบาลได้เปิดให้จองรับวัคซีนโควิดแอสตราเซนเนกาผ่านทางไลน์ “หมอพร้อม” เวอร์ชั่น 2 ได้แล้ว 

ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2564 ที่ผ่านมา จำนวน 16 ล้านโดสเพื่อ 16 ล้านคน โดยวัคซีนที่สั่งจองนี้จะเริ่มฉีดตั้งแต่เดือนมิถุนายน-กรกฎาคม 

หากคุณ หรือคนในครอบครัวอยู่ในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป และผู้ป่วย 7 กลุ่มโรคเรื้อรัง แนะนำให้จองคิวรับวัคซีนโควิด เพื่อเร่งเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย ช่วยลดความรุนแรงของการแพร่ระบาดโรคโควิด-19 ลง และสร้างภูมิคุ้มกันกลุ่มได้ต่อไป

คลิกดูรายละเอียด วิธีลงทะเบียนเพื่อเริ่มใช้งาน “หมอพร้อม” ได้ที่ https://fb.watch/4-lkDFtzDQ/ หรือตอบทุกข้อสงสัยในการลงทะเบียนฉีดวัคซีนโควิด คำถามที่พบบ่อยในการลงทะเบียนฉีดวัคซีนโควิดได้ที่นี่

หากสนใจเข้ารับการตรวจหาเชื้อโควิด-19 สามารถ เปรียบเทียบราคาล่าสุดและแพ็กเกจตรวจหาเชื้อโควิด-19 ได้ที่นี่เลย หรือติดตามข่าวสารวัคซีนโควิดในไทยที่ไลน์ @hdmall.support มีแอดมินใจดีคอยให้บริการข้อมูล สั่งซื้อแพ็กเกจ และจองคิวนัดหมายทุกวัน ตั้งแต่เวลา 9 โมงเช้าถึงตีหนึ่ง! 

รวมบทความที่เกี่ยวข้องกับวัคซีนโควิด

ที่มาของข้อมูล

กรมควบคุมโรค, แนวทางการให้วัคซีนโควิด 19 ในสถานการณ์การระบาดปี 64 ประเทศไทย (https://ddc.moph.go.th/uploads/files/1729520210301021023.pdf), 10 พฤษภาคม 2564.

Ian Jones, Spunik V COVID-19 vaccine candidate appears safe and effective (https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(21)00191-4/fulltext), 10 May 2021.

Jonathan Corum and Carl Zimmer, How Gamaleya’s Vaccine Works (https://www.nytimes.com/interactive/2021/health/gamaleya-covid-19-vaccine.html), 10 May 2021.

Minseo Jeong, Sputnik V COVID-19 vaccine: How much do we know about its side effects? (https://www.medicalnewstoday.com/articles/sputnik-v-covid-19-vaccine-how-much-do-we-know-about-its-side-effects), 10 May 2021

Sputnik V. Vaccine (https://sputnikvaccine.com/about-vaccine/), 10 May 2021.

WHO, Coronavirus disease (COVID-19): Vaccines (https://www.who.int/news-room/... March 2021.