ฮอร์โมน⠀คือสารเคมีที่ทำหน้าที่เป็นตัวสื่อสารและควบคุมกระบวนการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย โดยจะถูกสร้างจากกลุ่มเซลล์ในต่อมไร้ท่อ แล้วไปยังอวัยวะเป้าหมายผ่านทางกระแสเลือด

การตรวจระดับฮอร์โมน เป็นการตรวจวัดระดับฮอร์โมน เพื่อดูว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่ หรือมีความผิดปกติอย่างไร โดยจะตรวจจากตัวอย่างเลือด น้ำลาย หรือปัสสาวะ ขึ้นอยู่กับชนิดของฮอร์โมนที่ต้องการตรวจ

ใครควรตรวจวัดระดับฮอร์โมน?
ผู้ที่มีอายุตั้งแต่อายุ 25 ปีเป็นต้นไป เนื่องจากระดับฮอร์โมนจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการลดลงของระดับฮอร์โมนมากกว่าปกติ เช่น ต้องสัมผัสมลพิษจากสิ่งแวดล้อมเป็นประจำ รับประทานอาหารไม่ถูกสัดส่วนเสี่ยงต่อการขาดสารอาหาร ขาดการออกกำลังกาย น้ำหนักเกิน ทำงานเครียด พักผ่อนน้อย ดื่มสุรา สูบบุหรี่ เป็นต้น

ระดับฮอร์โมนผิดปกติ มีอาการอย่างไร?
ฮอร์โมนแต่ละชนิดมีหน้าที่แตกต่างกัน หากร่างกายมีระดับของฮอร์โมนตัวใดตัวหนึ่งไม่สมดุล มากหรือน้อยเกินไป อาจเกิดภาวะหรืออาการแสดงที่ผิดปกติบางอย่าง ขึ้นอยู่กับชนิดของฮอร์โมนที่มีความผิดปกตินั้น เช่น

• อารมณ์แปรปรวน รู้สึกเครียด ความรู้สึกทางเพศลดลง
• น้ำหนักเพิ่มหรือลดผิดปกติโดยไม่มีสาเหตุ การเผาผลาญพลังงานไม่ดี ไม่อยากอาหาร
• อ่อนเพลีย อ่อนแรง เหนื่อยง่าย ปวดเมื่อย ข้อบวม หน้าบวม
• รู้สึกหนาวหรือร้อนผิดปกติ
• ผมร่วง ผิวแห้ง ผื่นขึ้น เป็นสิว
• มีปัญหาเกี่ยวกับอัตราการเต้นของหัวใจ เช่น หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หัวใจเต้นช้ากว่าปกติ
• มีปัญหาการนอนหลับ
• ผู้หญิงมีประจำเดือนมาไม่ปกติ ปวดท้องประจำเดือน

ความสำคัญของฮอร์โมนชนิดต่างๆ

• ฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ช่วยในการนำน้ำตาลเข้าเซลล์เพื่อไปใช้ให้พลังงาน
• ฮอร์โมนไทรอยด์ (TSH, T3, T4) ทำหน้าที่ควบคุมหลายระบบในร่างกาย เช่น ควบคุมน้ำหนักและการเผาผลาญพลังงานของเซลล์ ช่วยควบคุมอุณหภูมิในร่างกาย เกี่ยวข้องกับการสร้างผิว ผม และเล็บ เป็นต้น
• ฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต (Cortisol, Aldosterone, DHEA) ช่วยกำจัดความเครียด ควบคุมสมดุลแร่ธาตุในร่างกาย กระตุ้นความรู้สึกทางเพศ
• ฮอร์โมนเสริมสร้างและช่วยในการเจริญของเซลล์ (Growth hormone, IGF-1) เกี่ยวข้องกับเมตาบอลิซึม การเจริญเติบโต และการฟื้นฟูของเซลล์ต่างๆ ในร่างกาย
• ฮอร์โมนเพศ (Estradiols, Progesterone, LH, FSH, Testosterone) ควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายและการทำงานของระบบสืบพันธุ์