ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับการรักษารากฟัน

การรักษารากฟัน (Endodontic Therapy) หมายถึง การรักษาปัญหาที่เกิดขึ้นบริเวณรากฟัน ซึ่งมักจะเป็นการอักเสบหรือติดเชื้อที่รากฟัน เพื่อให้ฟันซี่นั้นกลับมาใช้งานได้เป็นปกติ

การรักษารากฟันทำอย่างไร?
ในการรักษารากฟัน ทันตแพทย์จะกำจัดเนื้อฟันที่ติดเชื้อภายในโพรงฟันและคลองรากฟันออก แล้วทำความสะอาดและใส่ยาฆ่าเชื้อเพื่อกำจัดเชื้อที่หลงเหลืออยู่ หลังจากนั้นจะบูรณะตัวฟันต่อด้วยการอุดฟันหรือใส่ครอบฟันเพื่อให้ฟันใช้งานได้เป็นปกติ

สาเหตุหลักของปัญหาที่รากฟัน

• ฟันผุมาก
• มีปัญหาโรคเหงือก
• ฟันได้รับการกระทบกระแทก จนทำให้ฟันแตกหัก จนถึงโพรงประสาทฟัน
• นอนกัดฟันรุนแรง
• มีพฤติกรรมการเคี้ยวที่ค่อนข้างรุนแรง

อาการที่บ่งบอกว่าอาจต้องรักษารากฟัน

• ปวดฟันขึ้นมาอย่างไม่มีสาเหตุ อาจปวดแบบเป็นๆ หายๆ หรือปวดรุนแรงจนนอนไม่หลับ
• รู้สึกเจ็บเวลาเคี้ยวหรือกัดอาหาร
• เสียวฟันเมื่อดื่มเครื่องดื่มร้อนหรือเย็น
• รู้สึกฟันหลวมหรือโยก
• มีอาการหน้าบวม หรือ มีน้ำหนองไหลจากฟันที่ติดเชื้อ
• มีตุ่มหนองขึ้นบนเหงือก
• ฟันสีคล้ำลง

ประเภทการรักษารากฟัน
การรักษารากฟันแบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ การรักษารากฟันด้วยวิธีปกติ และ การรักษารากฟันด้วยวิธีผ่าตัดปลายรากฟัน

การรักษารากฟันด้วยวิธีปกติ
มีขั้นตอนดังนี้

1. ทันตแพทย์จะฉีดยาชา และใช้แผ่นยางบางๆ (Rubber dam) เพื่อแยกฟันที่มีปัญหาออกจากฟันซี่อื่น
2. ทันตแพทย์จะเอาส่วนเนื้อฟันที่เสียหาย อักเสบ หรือติดเชื้อออกจนถึงส่วนโพรงประสาทฟัน
3. ทำความสะอาดรากฟัน และใส่ยาลงไปในคลองรากฟัน
4. ปิดรากฟันด้วยวัสดุอุดชั่วคราว เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำ
5. ในบางรายอาจต้องทำความสะอาดหลายครั้ง รวมถึงเปลี่ยนยาในคลองรากฟันเพื่อฆ่าเชื้อจนกว่าการติดเชื้อหรือการอักเสบจะหายเป็นปกติ
6. เมื่อพบว่าไม่เกิดการอักเสบแล้ว ทันตแพทย์จะอุดปิด ใส่เดือยฟัน หรือครอบฟัน ขึ้นอยู่กับสภาพเนื้อฟันที่เหลืออยู่

การรักษารากฟันด้วยวิธีผ่าตัดปลายรากฟัน
ทันตแพทย์จะเลือกใช้วิธีนี้เมื่อการรักษาด้วยวิธีปกติไม่ได้ผล โดยผ่าตัดตำแหน่งปลายรากฟันที่เป็นหนองด้วยการตัดปลายรากฟันบางส่วนออก ก่อนจะอุดวัสดุเข้าไปในปลายรากฟันที่ทำความสะอาดไว้ ซึ่งเป็นวัสดุที่ไม่เป็นพิษหรือทำลายเนื้อเยื่อรอบปลายรากฟัน

ฟันที่รักษารากฟันแล้ว จะอยู่ได้นานแค่ไหน?
ฟันที่ได้รับการรักษารากฟันและบูรณะตัวฟันแล้ว จะอยู่ได้นานเท่ากับฟันปกติ ทั้งนี้ขึ้นกับการดูแลรักษาสุขภาพฟันของแต่ละคนด้วย

คำแนะนำหลังการรักษารากฟัน

• ไม่ควรใช้ฟันกัดหรือเคี้ยวอาหารแข็งถ้าหากว่ายังไม่ได้บูรณะตัวฟันให้แข็งแรง
• แปรงฟันให้สะอาดและใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ พบทันตแพทย์เพื่อตรวจฟันอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง