โรคภูมิแพ้และภาวะแพ้เกิดจากอะไร?

โรคภูมิแพ้และภาวะแพ้มีหลายชนิด เช่น แพ้ยา แพ้อาหาร แพ้อากาศ แพ้ฝุ่น เชื้อรา ขนสัตว์ เกสรดอกไม้ หรือแพ้การสัมผัสสารต่างๆ เป็นต้น การแพ้ต่างๆ ล้วนเกิดจากกลไกเดียวกันทั้งสิ้นคือ ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเข้าใจผิดว่า สารก่อภูมิแพ้นั้นๆ เป็นอันตรายต่อร่างกายจึงปล่อยสารฮีสตามีนออกมาเพื่อต่อต้านและทำให้เกิดอาการแพ้ตามมานั่นเอง ซึ่งในผู้ป่วยโรคภูมิแพ้หลาย ๆ คนอาจยังไม่แน่ใจว่าตัวเองแพ้อะไรกันแน่ ด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่พัฒนามาจนถึงปัจจุบัน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคภูมิแพ้ จึงมีวิธีการตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้ที่เหมาะสมในผู้ป่วยแต่ละบุคคล

ภูมิแพ้และภาวะแพ้เกิดขึ้นได้หลายระบบในร่างกาย

อาการโรคภูมิแพ้และภาวะแพ้สามารถเกิดขึ้นได้ในหลายระบบของร่างกาย ดังนั้นหากคนรอบตัวคุณ หรือคุณมีสัญญาณของอาการดังต่อไปนี้ให้รีบไปปรึกษาแพทย์ เพื่อจะได้วินิจฉัยอาการได้อย่างถูกต้อง

• ถ้าเป็นที่หลอดลม จะมีอาการ ไอ หอบเหนื่อย หายใจขัด แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี้ด หายใจลำบาก โดยเฉพาะเวลาตอนกลางคืน หรือขณะออกกำลังกาย  อาจเป็นอาการของโรคหลอดลมอักเสบภูมิแพ้ หรือโรคหืด 
• ถ้าเป็นที่ตา จะมีอาการ คันตา เคืองตา  ตาแดง  น้ำตาไหล  หนังตาบวม  แสบตา อาจเป็นอาการของโรคเยื่อบุตาอักเสบภูมิแพ้ 
• ถ้าเป็นที่ผิวหนัง จะมีอาการคัน ผดผื่นขึ้นตามตัว ผิวแห้งแดง ผิวหนังอาจมีอาการอักเสบเป็นปุ่มนูนคัน หรือใหญ่เป็นปื้นนูนแดง อาจเป็นอาการของโรคผิวหนังอักเสบภูมแพ้
• ถ้าเป็นที่จมูก จะมีอาการจาม ไอ คัดจมูก  น้ำมูกไหลออกมาทางจมูก หรือไหลลงคอ คันเพดานปากหรือคอ อาจเป็นอาการของโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ หรือโรคภูมิแพ้อากาศ
• ถ้าเป็นที่ระบบทางเดินอาหาร จะมีอาการ อาเจียน  คลื่นไส้  ท้องเสีย ปากบวม  ปวดท้อง  ท้องอืด อาจมีอาการของระบบทางเดินหายใจร่วมด้วย รวมไปถึงอาการบริเวณผิวหนัง หลังรับประทานยาหรืออาหารบางประเภทเช่น นมวัว ถั่ว ไข่ อาหารทะเล ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเป็นอาการของโรคแพ้อาหารและยา

หมั่นสังเกตตัวคุณเองและคนใกล้ตัว เพราะทุกคนมีโอกาสเสี่ยง

ภูมิแพ้และภาวะแพ้ สามารถเกิดขึ้นได้ในทุกเพศ ทุกวัย เพราะฉะนั้นแล้วหากคุณ หรือคนใกล้ตัวมีโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นภูมิแพ้และภาวะแพ้ ควรรีบไปพบแพทย์ตรวจหาสาเหตุ เพื่อจะรู้เท่าทันโรค และทราบสาเหตุที่แท้จริงว่าตนเองมีอาการแพ้อะไรบ้าง

• คนที่มีประวัติโรคภูมิแพ้ในครอบครัว จะมีโอกาสเสี่ยงง่ายมาก เพราะโรคนี้สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ หากพ่อหรือแม่เป็นลูกมีโอกาสเกิดโรคได้ประมาณ 25-50%
• สิ่งแวดล้อมและอาหารเป็นปัจจัยส่งเสริมที่สำคัญของการเกิดภูมิแพ้และภาวะแพ้ เพราะสารก่อภูมิแพ้ที่จะเข้าสู่ร่างกายของเรา เกิดจากภาวะแวดล้อมทั้งสิ้น เช่น ไรฝุ่น ละอองเกสร เชื้อรา จากอาหาร เช่น นมวัว ไข่ขาว อาหารทะเล นอกจากนี้ยังมีสาเหตุจาก อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย การสัมผัสสารระคายเคือง เช่น ควันธูป รถ บุหรี่

ทำไมต้องตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้

สิ่งสำคุญที่สุดสำหรับคนที่ที่มีโอกาสเสี่ยงเป็นภูมิแพ้และภาวะ การตรวจภูมิแพ้จะช่วยให้คุณทราบว่า สารก่อภูมิแพ้ต่อร่างกายมีอะไรบ้าง เพื่อที่จะได้หลีกเลี่ยงถูก นอกจากนี้คุณยังได้รับคำแนะนำโดยเฉพาะจากผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้ด้วย ทั้งหมดนี้หากปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดอาจช่วยให้คุณสามารถใช้ชีวิตได้ปกติเกือบเทียบเท่าคนที่ไม่เป็นโรคภูมิแพ้เลยทีเดียว

วิธีการตรวจภูมิแพ้แบบสกินเทสและเจาะเลือด

การตรวจภูมิแพ้ เป็นการตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ รวมถึงวัดระดับความรุนแรงของการแพ้ เพื่อให้สามารถหลีกเลี่ยงสารตัวนั้นได้ การตรวจภูมิแพ้สามารถตรวจได้ด้วยการทดสอบทางผิวหนังสกินเทส (Allergy skin test) และวิธีเจาะเลือด (Allergy blood test)