ตกขาวที่ผิดปกติคือตกขาวที่มีการเปลี่ยนแปลงของสี กลิ่น ปริมาณ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น คัน แสบ หรือปวดท้องน้อย โดยอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ ความไม่สมดุลของจุลชีพในช่องคลอด หรือภาวะทางนรีเวชบางอย่างที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

ลักษณะตกขาวที่ควรสังเกต

อาการร่วมที่ไม่ควรมองข้าม

• คันน้องสาว
• แสบช่องคลอด
• มีกลิ่นผิดปกติ
• ปวดท้องน้อย
• มีเลือดออกผิดปกติระหว่างรอบเดือน

ควรตรวจอะไรบ้างเมื่อมีตกขาวผิดปกติ?

• ตรวจภายใน
• ตรวจหาเชื้อในช่องคลอด
• ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามดุลยพินิจของแพทย์
• อัลตราซาวด์ช่องคลอดในกรณีที่มีอาการร่วมบางอย่าง

ถ้าตกขาวเปลี่ยนสี มีกลิ่นแรง เป็นก้อน มีเลือดปน หรือมีอาการคันและแสบร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง ไม่ควรวินิจฉัยจากสีของตกขาวเพียงอย่างเดียว

เมนส์มาเยอะผิดปกติสัมพันธ์กับฮอร์โมนไม่สมดุล เนื้องอกมดลูก ติ่งเนื้อในโพรงมดลูก หรือความผิดปกติของเยื่อบุโพรงมดลูก หากเลือดออกมากต่อเนื่อง ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

สัญญาณที่ควรพบแพทย์

• เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยกว่าปกติ
• มีลิ่มเลือดจำนวนมาก
• ประจำเดือนนานเกิน 7 วัน
• เหนื่อยง่ายหรือเวียนศีรษะ

การตรวจที่พบบ่อย

คันน้องสาวบ่อยคืออาการที่เกิดจากเชื้อรา การระคายเคือง การแพ้ผลิตภัณฑ์ดูแลจุดซ่อนเร้น หรือการติดเชื้อบางชนิด การตรวจหาสาเหตุช่วยให้เลือกวิธีดูแลได้เหมาะสมมากขึ้น

สาเหตุที่พบบ่อย

ตกขาวผิดปกติบางกรณีอาจหายได้เอง แต่หากเกิดจากการติดเชื้อหรือความผิดปกติภายใน การปล่อยไว้เป็นเวลานานอาจทำให้อาการรบกวนชีวิตประจำวันมากขึ้น หรือทำให้การหาสาเหตุล่าช้าออกไป

กรณีที่ไม่ควรรอ

• ตกขาวผิดปกติเกิน 1-2 สัปดาห์
• มีอาการคันหรือแสบมากขึ้น
• มีเลือดออกผิดปกติ
• ปวดท้องน้อยเรื้อรัง

เมนส์มาช้า 1-7 วันอาจเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น ความเครียด การนอนน้อย การออกกำลังกายหนัก หรือการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัว แต่ถ้าประจำเดือนมาช้ากว่าปกติหลายสัปดาห์ เกิดซ้ำหลายรอบเดือน หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรพิจารณาเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการต่อ

• เมนส์มาช้าเกิน 2-4 สัปดาห์
• ประจำเดือนขาดบ่อย
• รอบเดือนมาไม่สม่ำเสมอต่อเนื่อง
• ปวดท้องน้อยผิดปกติ
• มีตกขาวผิดปกติร่วมด้วย
• มีสิวหรือขนขึ้นมากผิดปกติ
• น้ำหนักขึ้นง่าย
• วางแผนมีบุตรแต่รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ

สาเหตุที่พบได้บ่อย

ไม่ควรใช้ยาแก้คันต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุของอาการ เพราะอาการคันอาจเกิดจากหลายโรคที่ต้องใช้วิธีรักษาต่างกัน การตรวจหาสาเหตุจะช่วยให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสมกว่า

อาการคันภายในช่องคลอดมักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อรา การติดเชื้อแบคทีเรีย หรือการเปลี่ยนแปลงของสมดุลจุลชีพในช่องคลอด หากมีตกขาวผิดปกติหรือมีกลิ่นร่วมด้วย ควรพบแพทย์

ไม่ควรใช้ยาแก้คันต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุของอาการ เพราะอาการคันอาจเกิดจากหลายโรคที่ต้องใช้วิธีรักษาต่างกัน การตรวจหาสาเหตุจะช่วยให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสมกว่า

ตุ่มบริเวณอวัยวะเพศหญิงอาจเกิดจาก

• รูขุมขนอักเสบ
• ซีสต์
• ต่อมไขมันอุดตัน
• โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

หากตุ่มโตขึ้น เจ็บ คัน หรือเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์ก่อนติดเชื้อลุกลาม

อาการปวดท้องน้อยอาจเกี่ยวข้องกับ

• มดลูก
• รังไข่
• การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน
• ระบบทางเดินปัสสาวะ
• ระบบทางเดินอาหาร

หากปวดต่อเนื่องหรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจ ปล่อยทิ้งไว้เสี่ยงซีส์/เนื้องอกได้

หากมีอาการตกขาวผิดปกติ เมนส์มาไม่ปกติ คัน แสบ มีตุ่ม หรือปวดท้องน้อย การตรวจที่แพทย์อาจพิจารณาตามอาการคือ

• ตรวจภายใน
• อัลตราซาวด์ช่องคลอด
• ตรวจฮอร์โมน
• ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก