โฆษณาสถานพยาบาล: ขั้นตอนขออนุมัติ ข้อห้าม และเครื่องมือเช็กข้อความก่อนยื่น

โฆษณาสถานพยาบาล คือการเผยแพร่ข้อความ ภาพ หรือเสียงเกี่ยวกับชื่อ ที่ตั้ง บริการ หรือความชำนาญของแพทย์ในสถานพยาบาลเอกชน เพื่อชักชวนให้คนมาใช้บริการ ซึ่งตามมาตรา 38 แห่งพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 ต้องได้รับอนุมัติก่อนเผยแพร่ทุกชิ้น

กฎนี้ใช้กับทุกช่องทาง ทั้งเว็บไซต์ Facebook, Instagram, LINE, TikTok, Google และมาร์เก็ตเพลซอย่าง HDmall คู่มือนี้สรุปสิ่งที่ทีมการตลาดของโรงพยาบาลและคลินิกต้องรู้ ตั้งแต่สิ่งที่ต้องขออนุมัติ ขั้นตอนยื่น ข้อความที่มักไม่ผ่าน จนถึงบทลงโทษ และมีเครื่องมือให้เช็กข้อความก่อนยื่นได้ทันที

เช็กข้อความโฆษณาก่อนยื่นขออนุมัติ

วางข้อความโฆษณาหรือแคปชันลงในเครื่องมือด้านล่าง เครื่องมือจะไฮไลต์คำที่มักถูกท้วงตามแนวทางที่สรุปในบทความนี้ พร้อมบอกเหตุผลและทางที่ปลอดภัยกว่า ใช้ตรวจก่อนส่งงานให้ทีมกฎหมายหรือก่อนยื่นขออนุมัติ

อะไรบ้างที่ต้องขออนุมัติ

หลักคือทุกข้อความ ภาพ และเสียงที่ชักชวนให้คนมาใช้บริการต้องขออนุมัติ การแสดงเพียงชื่อและที่ตั้งของสถานพยาบาล เช่น ป้ายหน้าสถานพยาบาล โดยทั่วไปไม่ได้ชักชวนให้มาใช้บริการ แต่เมื่อมีบริการ ราคา โปรโมชัน หรือความชำนาญของแพทย์ ถือเป็นโฆษณาที่ต้องขออนุมัติ

สองแถวสุดท้ายเป็นจุดที่ทีมการตลาดพลาดบ่อยที่สุด เพราะดูเหมือนเป็นแคมเปญเดียว แต่ในทางกฎหมายนับเป็นโฆษณาหลายชิ้น หากฝ่าฝืน โทษปรับก็นับเพิ่มตามจำนวนสาขาด้วย

ขั้นตอนขออนุมัติโฆษณาสถานพยาบาล

1. เตรียมชิ้นงาน จัดข้อความและภาพโฆษณาลงกระดาษขนาด A4 ตัวอักษรไม่ต่ำกว่า 16 พอยต์ สำหรับวิดีโอให้ส่งสตอรีบอร์ดพร้อมบทพูด
2. เตรียมเอกสาร แบบคำขออนุมัติโฆษณา สำเนาใบอนุญาตประกอบกิจการและใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล หนังสือรับรองนิติบุคคล หนังสือมอบอำนาจถ้ามี และเอกสารอ้างอิงข้อความที่กล่าวอ้าง
3. ถ้ามีแพทย์ในโฆษณา แนบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ วุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติในสาขาที่กล่าวถึง และหลักฐานว่าแพทย์ให้บริการที่สถานพยาบาลนั้นจริง
4. ยื่นคำขอ สถานพยาบาลในกรุงเทพฯ ยื่นที่ศูนย์บริการเบ็ดเสร็จ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ต่างจังหวัดยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด พร้อมชำระค่าธรรมเนียม
5. รอผลพิจารณา หากไม่อนุมัติจะได้รับแจ้งเหตุผล ให้แก้ตามที่ท้วงแล้วยื่นใหม่
6. เผยแพร่ตามที่ได้รับอนุมัติเท่านั้น หากแก้ข้อความหรือภาพภายหลัง ให้ยื่นใหม่

ระยะเวลา คู่มือสำหรับประชาชนของกรม สบส. ระบุกรอบเวลาการพิจารณาไว้ ในทางปฏิบัติควรเผื่อเวลาไว้ 30–60 วันก่อนวันเปิดแคมเปญ และตรวจกรอบเวลาล่าสุดกับหน่วยงานที่ยื่น

ค่าใช้จ่าย อัตราค่าใช้จ่ายกำหนดในประกาศกรม สบส. เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขและค่าใช้จ่ายในการโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาล พ.ศ. 2562 ค่าใช้จ่ายรวมขึ้นกับจำนวนช่องทาง ความยาววิดีโอ และจำนวนสาขา ควรตรวจอัตราล่าสุดกับหน่วยงานที่ยื่นก่อนตั้งงบ

ข้อห้ามที่ สบส. ท้วงบ่อย

งานศึกษาโฆษณาที่ยื่นขออนุมัติกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมาพบว่า 82.9% มีข้อความที่ไม่ถูกต้อง ประเด็นที่พบบ่อยและแนวทางที่ปลอดภัยกว่าสรุปได้ดังนี้

นอกจาก พ.ร.บ.สถานพยาบาล แล้ว โฆษณาที่กล่าวถึงยาหรือเครื่องมือแพทย์ยังอยู่ภายใต้กฎหมายยาและกฎหมายเครื่องมือแพทย์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ส่วนแพทย์ที่ปรากฏในโฆษณาก็ต้องปฏิบัติตามข้อบังคับด้านจริยธรรมของแพทยสภาด้วย

บทลงโทษ และสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อโดนตรวจพบ

เมื่อตรวจพบ กรม สบส. จะสั่งให้ระงับการเผยแพร่ และประสานให้แพลตฟอร์มถอดโพสต์ออก การบังคับใช้เข้มขึ้นอย่างชัดเจน ระหว่างตุลาคม 2568 ถึงมีนาคม 2569 กองกฎหมาย กรม สบส. ตรวจโพสต์โฆษณาสถานพยาบาล 4,521 โพสต์ พบโพสต์ที่เข้าข่ายผิด 2,433 โพสต์ จากสถานพยาบาล 89 แห่ง และในเดือนเมษายน 2569 ได้เชิญแพลตฟอร์มดิจิทัลหลายราย รวมถึง Facebook, TikTok และ HDmall มาซักซ้อมแนวทางการบังคับใช้กฎหมายร่วมกัน

หากไม่เห็นด้วยกับคำสั่งระงับโฆษณา สถานพยาบาลอุทธรณ์ต่ออธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพได้ภายใน 15 วันนับจากวันที่ได้รับคำสั่ง

ทำงานให้เร็วโดยไม่เสี่ยง: ขั้นตอนสำหรับทีมการตลาด

ทีมที่ยิงแอดบ่อยมักรู้สึกว่าการขออนุมัติทำให้ช้า วิธีที่ทีมการตลาดโรงพยาบาลหลายแห่งใช้คือวางระบบให้การขออนุมัติเป็นส่วนหนึ่งของปฏิทินงาน

1. วางแผนเป็นไตรมาส เตรียมแคมเปญหลักล่วงหน้าอย่างน้อย 2 เดือน และยื่นเป็นชุด
2. ทำชุดข้อความกลางที่อนุมัติแล้ว เช่น คำอธิบายบริการ ราคามาตรฐาน และประวัติแพทย์ แล้วใช้ซ้ำในหลายชิ้นงาน
3. ทำทะเบียนเลขอนุมัติ บันทึกเลขอนุมัติ ชิ้นงาน ช่องทาง สาขา และวันที่ ไว้ในที่เดียว เพื่อตรวจสอบได้ทันทีเมื่อถูกถาม
4. ส่งแนวทางให้ผู้โพสต์แทน เอเจนซีและอินฟลูเอนเซอร์ต้องรู้ว่าแต่ละคนต้องมีเลขอนุมัติของตัวเอง และห้ามแก้ข้อความเอง
5. ตรวจก่อนยื่นทุกครั้ง ใช้เครื่องมือในบทความนี้คัดกรองเบื้องต้น แล้วให้ผู้รับผิดชอบด้านกฎหมายตรวจอีกรอบ

กรม สบส. เผยแพร่แนวทางข้อความการโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาลฉบับล่าสุดไว้บนเว็บไซต์และเพจของกรม ควรตรวจกับฉบับนั้นทุกครั้งก่อนเริ่มแคมเปญใหม่

เนื้อหานี้สรุปเพื่อการวางแผนการตลาด ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากไม่แน่ใจ ให้สอบถามกรม สบส. หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดก่อนเผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

• กรุงเทพธุรกิจ, 6 เดือนพบสถานพยาบาล 89 แห่ง โพสต์โฆษณาผิดกฎหมายเกิน 50% (23 เมษายน 2569)
• กรุงเทพธุรกิจ, กรม สบส. แนะนำ รพ.เอกชนและคลินิก ขออนุมัติโฆษณาทุกครั้งก่อนเผยแพร่
• กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, เอกสารกองกฎหมายเรื่องการโฆษณาสถานพยาบาลตามมาตรา 38
• The Bangkok Insight, กรม สบส. เรียกสอบคลินิกไลฟ์สดการทำหัตถการ
• การศึกษาโฆษณาที่ยื่นขออนุมัติ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา (วารสารวิชาการ ThaiJO)