คลินิกแพทย์แผนไทย ต้องบันทึกอะไรและวางระบบยังไง

คลินิกแพทย์แผนไทยเป็นสถานพยาบาลเต็มรูปแบบ มีใบอนุญาต มีผู้ประกอบวิชาชีพ และมีเวชระเบียนเหมือนคลินิกอื่น

แต่ลักษณะงานต่างจากคลินิกแพทย์แผนปัจจุบันหลายเรื่อง และแบบฟอร์มหรือระบบที่ออกแบบมาเพื่อคลินิกทั่วไปมักไม่พอดี

สิ่งที่ต่างจากคลินิกทั่วไป

การตรวจใช้กรอบคิดคนละแบบ การซักประวัติและตรวจร่างกายตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยมีรายการที่ไม่มีในแบบฟอร์มทั่วไป ทั้งการตรวจธาตุเจ้าเรือน การดูลิ้น และการจับชีพจร

คนไข้มาต่อเนื่องเป็นชุด งานอย่างการนวดบำบัด การประคบ หรือการอบสมุนไพร มักเป็นคอร์สหลายครั้ง ไม่ใช่มาครั้งเดียวจบ

สมุนไพรต้องคุมสต๊อกและวันหมดอายุ ยาสมุนไพรและตำรับที่ปรุงเองมีอายุการเก็บ และบางรายการต้องบันทึกที่มา

หลายคลินิกมีทั้งแผนไทยและแผนปัจจุบัน คนไข้คนเดียวอาจใช้บริการทั้งสองฝั่ง แต่บันทึกอยู่คนละที่

เวชระเบียนของคลินิกแพทย์แผนไทย

หลักการเดียวกับคลินิกอื่นค่ะ คือเวชระเบียนมีข้อกำหนดตามกฎหมายเรื่องระยะเวลาการเก็บรักษา และเป็นข้อมูลอ่อนไหวภายใต้ PDPA

สิ่งที่ควรมีในบันทึกแต่ละครั้ง

ข้อมูลระบุตัวตนของคนไข้และประวัติแพ้ยาหรือแพ้สมุนไพร
อาการสำคัญและประวัติที่ซักได้
ผลการตรวจตามศาสตร์ที่ใช้
การรักษาหรือหัตถการที่ทำ และตำรับที่จ่าย
ชื่อผู้ให้การรักษา

ข้อควรตรวจสอบ สถานพยาบาลแต่ละประเภทอาจมีข้อกำหนดเรื่องรายการข้อมูลที่ต้องบันทึกต่างกัน ควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานที่กำกับดูแลว่าแบบฟอร์มที่ใช้ครบตามข้อกำหนดของคลินิกท่านหรือไม่

ช่องประวัติแพ้สมุนไพรสำคัญไม่ต่างจากประวัติแพ้ยา และควรอยู่ในตำแหน่งที่เห็นก่อนสั่งจ่ายทุกครั้ง

แบบฟอร์ม OPD card ที่ปรับได้ ใช้เป็นโครงเริ่มต้นได้ โดยเพิ่มส่วนการตรวจตามศาสตร์ที่คลินิกใช้

สามเรื่องที่ควรวางระบบก่อน

1. การนัดต่อเนื่องและคอร์ส

คนไข้ที่ซื้อคอร์สนวดสิบครั้งแล้วมาไม่ครบ เป็นรายได้ที่หายไปเงียบๆ และเป็นภาระผูกพันที่ค้างอยู่

สิ่งที่ควรรู้ได้ทุกเดือนคือ เหลือกี่ครั้งที่ยังต้องให้บริการ คิดเป็นเงินเท่าไหร่ และใครใกล้หมดอายุคอร์ส (ตารางติดตามคอร์สและแพ็กเกจ ดาวน์โหลดได้ฟรี)

2. สต๊อกสมุนไพรและวันหมดอายุ

หลักการเดียวกับสต๊อกยา คือต้องรู้ว่ามีอะไรเท่าไหร่ และอะไรใกล้หมดอายุ เพื่อจ่ายของที่ใกล้หมดก่อน (แบบฟอร์ม stock card และ ตารางเช็คของหมดอายุ ใช้กับสมุนไพรได้เช่นกัน)

3. การตอบแชทและการนัด

คนไข้ที่หาคลินิกแพทย์แผนไทยมักถามคำถามซ้ำๆ ทั้งราคา ระยะเวลาต่อครั้ง อาการแบบนี้รักษาได้ไหม และต้องมากี่ครั้ง

คำถามข้อสุดท้ายเป็นข้อที่ตอบผิดแล้วเสียหาย เพราะถ้าบอกว่าสองสามครั้งแล้วจริงๆ ต้องสิบครั้ง คนไข้จะรู้สึกว่าถูกหลอก (เรื่องช่องว่างระหว่างความคาดหวังกับความจริง)

เคล็ดลับบริหารคลินิก ส่งตรงถึงอีเมลคุณ

เจ้าของและผู้บริหารคลินิกกว่า 20,000 คน รับข่าวสารจากเราอยู่แล้ว

สำหรับเจ้าของคลินิกและผู้ที่กำลังจะเปิด — วิธีให้คนไข้ใหม่เจอคลินิกบน Google และให้ AI อย่าง ChatGPT และ Claude แนะนำคลินิกของคุณ วิธีลดงานหน้าเคาน์เตอร์และคนไข้ไม่มาตามนัด และเรื่องที่คลินิกอื่นเจอมาก่อน

ส่งสัปดาห์ละครั้ง · ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

คำถามที่พบบ่อย

คลินิกแพทย์แผนไทยต้องเก็บเวชระเบียนไหม

ต้องเก็บค่ะ คลินิกแพทย์แผนไทยเป็นสถานพยาบาลเช่นเดียวกับคลินิกอื่น เวชระเบียนจึงมีข้อกำหนดตามกฎหมายเรื่องระยะเวลาการเก็บรักษา และเป็นข้อมูลอ่อนไหวภายใต้ PDPA ที่ต้องควบคุมการเข้าถึง ข้อกำหนดเรื่องรายการข้อมูลที่ต้องบันทึกอาจต่างกันตามประเภทสถานพยาบาล ควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญ

แบบฟอร์ม OPD card ทั่วไปใช้กับแพทย์แผนไทยได้ไหม

ใช้เป็นโครงเริ่มต้นได้ แต่มักต้องเพิ่มส่วนของตัวเอง เพราะการตรวจตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยมีรายการที่ไม่มีในแบบฟอร์มทั่วไป และควรมีช่องประวัติแพ้สมุนไพรที่เห็นชัดเช่นเดียวกับประวัติแพ้ยา แนะนำให้ใช้แบบฟอร์มที่แก้ไขเพิ่มได้ แล้วปรับให้ตรงกับที่คลินิกใช้จริง

คอร์สนวดหรือคอร์สประคบควรติดตามอย่างไร

ควรรู้สามตัวเลขทุกเดือน คือจำนวนครั้งที่ยังค้างให้บริการ มูลค่าคงค้างที่รับเงินมาแล้วแต่ยังไม่ได้ให้บริการ และคอร์สที่ใกล้หมดอายุ ตัวที่สองสำคัญเพราะเป็นภาระผูกพันไม่ใช่กำไร ส่วนตัวที่สามเป็นเหตุผลที่ดีที่สุดในการติดต่อลูกค้า เพราะเป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์กับเขาโดยตรง

สมุนไพรต้องคุมสต๊อกเหมือนยาไหม

หลักการเดียวกันค่ะ คือต้องรู้ว่ามีอะไรเท่าไหร่ และอะไรใกล้หมดอายุ เพื่อจ่ายของที่ใกล้หมดอายุก่อนและลดของที่ต้องทิ้ง ยาสมุนไพรและตำรับที่ปรุงเองมีอายุการเก็บ และบางรายการต้องบันทึกที่มา ควรตรวจสอบข้อกำหนดเฉพาะกับเภสัชกรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านเวชกรรมแผนไทย

คลินิกที่มีทั้งแผนไทยและแผนปัจจุบันควรแยกระบบไหม

ไม่ควรแยกข้อมูลคนไข้ค่ะ เพราะคนไข้คนเดียวที่ใช้บริการทั้งสองฝั่งควรมีประวัติที่เห็นได้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะประวัติแพ้ยาและแพ้สมุนไพร สิ่งที่ควรแยกคือแบบฟอร์มบันทึกการตรวจ เพราะใช้กรอบคิดคนละแบบ และการแบ่งสิทธิ์เข้าถึงตามผู้ประกอบวิชาชีพ

คนไข้ถามว่าต้องมากี่ครั้ง ควรตอบอย่างไร

ควรตอบตามความจริงและให้ช่วงที่กว้างพอ พร้อมบอกว่าขึ้นอยู่กับอะไร การบอกจำนวนครั้งน้อยกว่าความจริงเพื่อให้ตัดสินใจง่ายขึ้นเป็นสาเหตุของความไม่พอใจที่พบบ่อยที่สุด เพราะช่องว่างระหว่างสิ่งที่คนไข้คาดหวังกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือตัวกำหนดว่าเขาจะพอใจหรือไม่