FEFO คืออะไร ทำไมคลินิกควรจ่ายยาแบบหมดอายุก่อนออกก่อน
FEFO ย่อมาจาก First Expired, First Out คือหลักการจ่ายของที่ ใกล้หมดอายุก่อน ออกไปก่อน
ต่างจาก FIFO (First In, First Out) ซึ่งจ่ายของที่ รับเข้ามาก่อน ออกไปก่อน
FEFO คืออะไร
FEFO คือหลักการหมุนเวียนสินค้าที่ให้จ่ายของที่หมดอายุก่อนออกไปก่อน ย่อมาจาก First Expired, First Out ต่างจาก FIFO ที่ยึดลำดับการรับเข้าเป็นหลัก
ทำไมสองอย่างนี้ไม่เหมือนกัน
ฟังดูคล้ายกัน เพราะปกติของที่รับเข้าก่อนก็มักหมดอายุก่อน
แต่ไม่เสมอไป และตรงนี้คือจุดที่คลินิกเสียเงิน
สมมติคลินิกรับยาล็อตหนึ่งเข้ามาเดือนมกราคม หมดอายุธันวาคมปีหน้า แล้วรับอีกล็อตเดือนมีนาคม แต่ล็อตนี้ผู้จำหน่ายเหลือสต๊อกใกล้หมดอายุ จึงหมดอายุมิถุนายนปีนี้
ถ้าใช้ FIFO จะจ่ายล็อตมกราคมก่อน แล้วล็อตมีนาคมค้างอยู่จนหมดอายุและต้องทิ้ง
ถ้าใช้ FEFO จะจ่ายล็อตมีนาคมก่อน เพราะใกล้หมดอายุกว่า และล็อตมกราคมยังมีเวลาอีกปีครึ่ง
FEFO สำคัญกับอะไรเป็นพิเศษ
ยาและเวชภัณฑ์ทุกชนิด เพราะหมดอายุแล้วใช้ไม่ได้และต้องทำลาย
วัคซีนและของที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ ซึ่งมีอายุสั้นและมูลค่าสูง
ผลิตภัณฑ์ในคลินิกความงาม ทั้งฟิลเลอร์ โบทูลินัมท็อกซิน และเวชสำอาง ซึ่งราคาต่อชิ้นสูงมาก การทิ้งหนึ่งชิ้นเท่ากับกำไรจากคนไข้หลายคน
สมุนไพรและตำรับที่ปรุงเอง ในคลินิกแพทย์แผนไทย (รายละเอียด)
ทำไมคลินิกส่วนใหญ่ทำไม่ได้จริง
หลักการง่าย แต่ทำจริงติดสองอย่าง
1. ไม่ได้บันทึกวันหมดอายุตอนรับเข้า ถ้าไม่รู้ว่าล็อตไหนหมดอายุเมื่อไหร่ ก็เลือกจ่ายตามหลัก FEFO ไม่ได้ ทำได้แค่หยิบกล่องที่อยู่หน้าสุด
2. ของใหม่ถูกวางทับของเก่า เพราะคนที่รับของเข้ามาวางไว้ด้านหน้าตามธรรมชาติ ทำให้ของเก่าถูกดันไปอยู่ด้านหลังและถูกลืม
ข้อสองแก้ได้ด้วยการจัดของ ไม่ต้องใช้ระบบเลย คือวางของใหม่ไว้ด้านหลังเสมอ และเมื่อรับของที่หมดอายุเร็วกว่าของเดิม ให้วางไว้หน้าสุดพร้อมทำเครื่องหมายไว้
More patients, and a system that runs the day
Jib OS brings new patients in, answers every one of them, and keeps the day running. Built by HDmall.
Or see what Jib OS is →วางระบบให้ทำได้จริง
บันทึกสามอย่างทุกครั้งที่รับของเข้า คือ lot number วันหมดอายุ และจำนวน (แบบฟอร์ม stock card)
เรียงดูตามวันหมดอายุอย่างน้อยเดือนละครั้ง เพื่อรู้ว่าอะไรใกล้หมดอายุและควรจ่ายก่อน (ตารางเช็คของหมดอายุ)
ตั้งเกณฑ์ว่าเหลือกี่วันถึงต้องจัดการ เช่น 90 วันเริ่มจ่ายก่อนรายการอื่น 30 วันพิจารณาคืนผู้จำหน่ายถ้าเงื่อนไขเปิดให้ทำได้
นับสต๊อกจริงเทียบกับยอดในบันทึกปีละหนึ่งถึงสองครั้ง และเมื่อพบส่วนต่าง ให้บันทึกเป็นรายการปรับปรุงพร้อมเหตุผล อย่าแก้ตัวเลขทับ
ตกลงกับผู้จำหน่ายเรื่องอายุขั้นต่ำตอนส่ง ข้อนี้คลินิกส่วนใหญ่ไม่เคยคุย ทั้งที่เป็นวิธีป้องกันปัญหาที่ต้นทางได้ดีที่สุด
ข้อควรระวัง
ยาควบคุมพิเศษมีข้อกำหนดการบันทึกและรายงานเฉพาะ ซึ่งเข้มกว่ายาทั่วไป ควรตรวจสอบกับเภสัชกร
การทำลายยาหมดอายุมีขั้นตอนที่ต้องปฏิบัติตาม ไม่ใช่ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป
เคล็ดลับบริหารคลินิก ส่งตรงถึงอีเมลคุณ
เจ้าของและผู้บริหารคลินิกกว่า 20,000 คน รับข่าวสารจากเราอยู่แล้ว
สำหรับเจ้าของคลินิกและผู้ที่กำลังจะเปิด — วิธีให้คนไข้ใหม่เจอคลินิกบน Google และให้ AI อย่าง ChatGPT และ Claude แนะนำคลินิกของคุณ วิธีลดงานหน้าเคาน์เตอร์และคนไข้ไม่มาตามนัด และเรื่องที่คลินิกอื่นเจอมาก่อน
ส่งสัปดาห์ละครั้ง · ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
คำถามที่พบบ่อย
FEFO คืออะไร
ย่อมาจาก First Expired, First Out คือหลักการจ่ายของที่ใกล้หมดอายุก่อนออกไปก่อน ต่างจาก FIFO ซึ่งย่อมาจาก First In, First Out ที่จ่ายของที่รับเข้ามาก่อนออกไปก่อน สำหรับยาและเวชภัณฑ์ควรใช้ FEFO เพราะสิ่งที่ทำให้ของเสียมูลค่าคือวันหมดอายุ ไม่ใช่ลำดับที่รับเข้ามา
FEFO ต่างจาก FIFO อย่างไร
ปกติของที่รับเข้าก่อนมักหมดอายุก่อน สองหลักการนี้จึงให้ผลเหมือนกัน แต่ไม่เสมอไป เช่นเมื่อรับล็อตใหม่ที่ผู้จำหน่ายเหลือสต๊อกใกล้หมดอายุ ล็อตที่รับทีหลังอาจหมดอายุก่อนล็อตที่รับก่อน ถ้าใช้ FIFO ล็อตนั้นจะค้างจนต้องทิ้ง ส่วน FEFO จะจ่ายออกก่อน
ทำไมคลินิกทำ FEFO ไม่ได้จริง
ติดสองเรื่อง คือไม่ได้บันทึกวันหมดอายุตอนรับของเข้า ทำให้ไม่รู้ว่าล็อตไหนหมดอายุเมื่อไหร่และเลือกจ่ายตามหลักไม่ได้ กับของใหม่ถูกวางทับของเก่าเพราะคนรับของวางไว้ด้านหน้าตามธรรมชาติ ข้อหลังแก้ได้ด้วยการจัดของโดยไม่ต้องใช้ระบบเลย คือวางของใหม่ไว้ด้านหลังเสมอ
ควรตั้งเกณฑ์เตือนกี่วันก่อนหมดอายุ
ที่ใช้กันทั่วไปคือ 90 วันสำหรับเริ่มจ่ายก่อนรายการอื่น และ 30 วันสำหรับพิจารณาคืนผู้จำหน่ายถ้าเงื่อนไขเปิดให้ทำได้ คลินิกที่มีของเคลื่อนไหวช้าอาจตั้งเกณฑ์ยาวกว่านั้นเพื่อให้มีเวลาวางแผน สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลขคือมีคนดูรายการนี้จริงอย่างน้อยเดือนละครั้ง
ของที่มูลค่าสูงควรจัดการต่างไปไหม
ควรดูถี่กว่า เพราะการทิ้งฟิลเลอร์หรือโบทูลินัมท็อกซินหนึ่งชิ้นเท่ากับกำไรจากคนไข้หลายคน รายการกลุ่มนี้ควรตรวจทุกสัปดาห์แทนที่จะเป็นรายเดือน และควรตกลงกับผู้จำหน่ายเรื่องอายุขั้นต่ำตอนส่ง ซึ่งเป็นวิธีป้องกันปัญหาที่ต้นทางได้ดีที่สุด
ยาหมดอายุแล้วทำอย่างไร
ต้องแยกออกจากสต๊อกทันทีเพื่อไม่ให้ถูกหยิบไปจ่ายโดยพลาด และการทำลายมีขั้นตอนที่ต้องปฏิบัติตาม ไม่ใช่ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป นอกจากนี้ยาควบคุมพิเศษมีข้อกำหนดการบันทึกและรายงานเฉพาะที่เข้มกว่ายาทั่วไป ควรตรวจสอบขั้นตอนที่ถูกต้องกับเภสัชกร
อ่านต่อ
- Stock card ยา คืออะไร คลินิกทำยังไงให้ไม่ยาขาดและไม่ยาหมดอายุ
- ดาวน์โหลดตารางเช็คยาหมดอายุ (Excel) ฟรี สำหรับคลินิก
- ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม Stock Card ยา (Excel) ฟรี สำหรับคลินิก
- ดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบเบิกยา (Excel) ฟรี สำหรับคลินิกและห้องพยาบาล
- ดาวน์โหลดแบบฟอร์มบันทึกอุณหภูมิตู้เย็นเก็บวัคซีน (Excel) ฟรี
- ดาวน์โหลดใบนับสต๊อกยาและเวชภัณฑ์ (Excel) ฟรี
- สต๊อกยาคลินิก จัดการอย่างไรให้ไม่ขาด ไม่ล้น และไม่หมดอายุ