มะเร็งเต้านม

โรคมะเร็งเต้านม เป็นโรคอันดับต้นๆ ที่พบได้บ่อยในผู้หญิงทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย ตามสถิติของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ปี 2563 โรคมะเร็งที่พบได้มากที่สุดเป็นอันดับแรกของผู้หญิงไทยก็คือ โรคมะเร็งเต้านม ด้วยเหตุนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญที่เมื่อถึงวัยอันควร ผู้หญิงทุกคนจะต้องเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมกันอย่างถ้วนหน้า ทั้งด้วยวิธีการคลำหาก้อนเนื้อที่เต้านมด้วยตนเอง วิธีการอัลตราซาวด์เต้านม และวิธีการตรวจแมมโมแกรมเต้านม เพื่อที่หากพบรอยโรคมะเร็งเต้านมจากการตรวจ ก็จะได้หาวิธีการรักษาที่เหมาะสมทันเวลา วิธีรักษามะเร็งเต้านมนั้นมีอยู่หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาฮอร์โมนบำบัด ยาเคมีบำบัด การฉายแสง หรืออาจเป็นการผ่าตัดเต้านม ในกรณีที่แพทย์เล็งเห็นว่า วิธีนี้จะสามารถช่วยกำจัดชิ้นเนื้อร้ายออกไปจากเต้านมได้เร็วขึ้น ผ่าตัดมะเร็งเต้านมคืออะไร? ผ่าตัดมะเร็งเต้านม (Breast Cancer Surgery) คือ วิธีการรักษาโรคมะเร็งเต้านมอีกรูปแบบหนึ่ง ผ่านการผ่าตัดเพื่อกำจัดชิ้นเนื้อมะเร็งออกจากเต้านม อาจรวมถึงต่อมน้ำเหลือง

มะเร็งเต้านม เป็นหนึ่งในโรคมะเร็งที่หญิงไทยเป็นกันมาก ผู้หญิงควรจะสังเกตหรือตรวจสอบตัวเองอย่างไร ถ้าไปหาหมอจะมีวิธีตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมแบบไหนบ้าง ควรตรวจตั้งแต่อายุเท่าไหร่ ความถี่แค่ไหน เพื่อให้คุณได้ดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง ห่างไกลจากโรคมะเร็งเต้านม หรือถึงเกิดโรคขึ้นแล้ว ก็จะได้รักษาตั้งแต่อาการยังไม่ลุกลาม เพื่อผลการรักษาที่มีประสิทธิภาพ 4 วิธีตรวจมะเร็งเต้านม การตรวจมะเร็งเต้านมมีอยู่ 4 วิธีหลักๆ ได้แก่ คลำด้วยมือด้วยตนเอง คลำด้วยมือโดยแพทย์ แมมโมแกรม และอัลตราซาวด์ 1. คลำด้วยมือด้วยตนเอง (Self breast examination) การสังเกตและคลำเต้านมด้วยมือ ด้วยตัวเอง เป็นการตรวจเต้านมที่สามารถทำได้ง่าย และไม่จำเป็นต้องอาศัยเทคนิคการตรวจที่ซับซ้อน

ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเต้านมของเราตอนนี้ คือสัญญาณเตือนมะเร็งเต้านมหรือเปล่านะ หรือถ้ายังไม่เกิดความผิดปกติแต่เพื่อป้องกันไว้ก่อน สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม เต้านมของเราไม่ว่าหญิงหรือชายสามารถเกิดการเปลี่ยนแปลงได้เสมอ การสังเกตอยู่เป็นประจำจะทำให้เท่าทันการเกิดมะเร็งเต้านมได้ เพื่อการรักษาที่ทันท่วงที โดยสังเกตสัญญาณเบื้องต้นดังนี้ สัญญาณที่ 1: คลำพบก้อนเนื้อบริเวณเต้านมหรือรักแร้  ก้อนเนื้อที่คลำพบอาจกดแล้วเจ็บหรือไม่เจ็บก็ได้ โดยก้อนที่พบในเต้านมอาจเป็นได้ทั้งซีสต์ เนื้องอกที่ไม่ใช่เนื้อร้าย และก้อนมะเร็ง โดยเฉพาะก้อนที่กดแล้วไม่เจ็บ ส่วนใหญ่จะอยู่ในกลุ่มเนื้องอกและมะเร็ง สัญญาณที่ 2: เต้านมหรือหัวนมมีขนาดหรือรูปร่างเปลี่ยนไป  โดยปกติเต้านมทั้งสองข้างมักมีขนาดและรูปร่างที่แตกต่างกันบ้างอยู่แล้ว แต่ถ้าสังเกตุอย่างสม่ำเสมอและพบความผิดปกติ เช่น เต้านมบวม รวมถึงหัวนม ที่เซลล์มะเร็งอาจส่งผลให้หัวนมมีลักษณะเปลี่ยนไป หัวนมที่เคยปกติกลายเป็นหัวนมบอดที่พลิกกลับเข้าด้านใน อาจเกิดจากมีก้อนเนื้อมะเร็งใต้หัวนม ที่ลุกลามไปที่ท่อน้ำนมและดึงรั้งหัวนมให้บุ๋มลง สัญญาณที่ 3: ผิวหนังที่เต้านมหรือหัวนมมีการเปลี่ยนแปลง  เซลล์มะเร็งสามารถทำให้เกิดการอักเสบ

โรคมะเร็งเต้านม (Breast cancer) เป็นชนิดของโรคมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 1 ในผู้หญิงทั่วโลก ข้อมูลสถิติจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ เผยว่า มีผู้หญิงที่ป่วยเป็นโรคมะเร็งเต้านมรายใหม่ 13,000 คนต่อปี หรือ 35 คนต่อวัน และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นทุกปี การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมในช่วงวัยที่เหมาะสม จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้หญิงทุกคนไม่ควรละเลย เพราะหากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม แล้วเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที จะช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาโรคมะเร็งเต้านมให้หายขาดได้ การตรวจมะเร็งเต้านม คืออะไร? การตรวจมะเร็งเต้านม คือการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งเต้านม ทำได้หลายวิธี เช่น การคลำ การตรวจอัลตราซาวด์ หรือการตรวจแมมโมแกรม นิยมตรวจในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย เพราะโรคมะเร็งเต้านมพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

จากข้อมูลของศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคมะเร็ง คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี พบว่า ปัจจุบันโรงมะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับหนึ่งของผู้หญิงทั่วโลก และมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นทุกปี โดยผู้ที่มีความเสี่ยงจะมีอายุ 50 ปีขึ้นไป แต่จะมีประมาณ 10% เป็นผู้มีอายุต่ำกว่า 40 ปี ขณะที่ผลการศึกษาของ Global Cancer 2020 พบว่า สถานการณ์ภาพรวมมะเร็งเต้านมในประเทศไทย มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นทุกปีเช่นกัน จากสถิติล่าสุด พบว่า มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากอันดับ 1 ในหญิงไทย โดยพบรายใหม่ 22,158 รายต่อปี หรือชั่วโมงละ

หัวนมแม้จะมีขนาดเพียงน้อยนิด แต่หัวนมก็ทำให้เกิดความมั่นใจในรูปลักษณ์แต่ละบุคคลได้ ดังนั้นหากขาดหัวนมไป ย่อมทำให้เกิดการสูญเสียความมั่นใจตามมาได้ แต่ปัจจุบันด้วยวิทยาการทางการแพทย์ทำให้สามารถ “ผ่าตัดสร้างหัวนมขึ้นใหม่” ได้แล้ว แถมยังมีรูปร่างหน้าตาใกล้เคียงธรรมชาติอีกด้วย ผ่าตัดสร้างหัวนมคืออะไร? หัวนมเป็นอวัยวะที่มีหน้าที่หลายอย่าง เช่น ช่วยเสริมความสมบูรณ์ของรูปลักษณ์เต้านม เป็นช่องทางให้น้ำนมลูกตามธรรมชาติ และเป็นจุดกระตุ้นที่ไวต่อความรู้สึก แต่หากขาดหัวนมข้างใดข้างหนึ่งไป หรือขาดไปทั้งสองข้าง จะด้วยอุบัติเหตุ ความล้มเหลวจากการศัลยกรรมเกี่ยวกับหน้าอก หรือภาวะแทรกซ้อนบางอย่างจากการศัลยกรรมเกี่ยวกับหน้าอก รวมทั้งการผ่าตัดเต้านมออกเพื่อรักษาโรคมะเร็งเต้านม สิ่งแรกที่เกิดขึ้นคือ การสูญเสียความมั่นใจ อย่างไรก็ตาม ปัญหานี้สามารถคลี่คลายได้ด้วยวิธีเหล่านี้ การสักแบบแรเงาสามมิติ การทำหัวนมเทียม ซึ่งนิยมทำมาจากซิลิโคนหรือวัสดุอื่น ๆ โดยจะมีรูปลักษณ์และสัมผัสเหมือนหัวนมจริง สามารถติดแนบกับหน้าอกได้และถอดออกได้ถ้าต้องการ การผ่าตัดสร้างหัวนมขึ้นใหม่

แม้จะยังครองตำแหน่งสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้ผู้หญิงไทยเสียชีวิต แต่มะเร็งเต้านมก็เป็นโรคสามารถป้องกันรักษาได้หากตรวจพบสัญญาณเตือนได้เร็ว ซึ่งเราสามารถสำรวจความผิดปกติของเต้านมของเราเองได้เป็นประจำด้วยวิธี “3 นิ้วสัมผัส” จาก 3 นิ้วมือของเราเอง เช็กมะเร็งเต้านมด้วย “3 นิ้วสัมผัส” วิธีนี้ใช้เพียงนิ้วมือ 3 นิ้วคือ นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการตรวจคลำเต้านมเพื่อเช็กความเปลี่ยนแปลงเป็นประจำได้ จึงควรตรวจทุกเดือนโดยเฉพาะในวันที่ 5 หลังหมดประจำเดือน หรือในช่วงที่รู้สึกว่าเต้านมนิ่มลง จะทำให้สามารถคลำก้อนได้ชัดเจนรวมถึงก้อนที่ขนาดยังเล็กอยู่ สำหรับคนที่เข้าสู่วัยหมดประจำเดือนหรือผ่าตัดมดลูกไปแล้ว ควรกำหนดวันที่แน่นอนในการตรวจเพื่อให้จดจำง่าย และตรวจวันเดียวกันของทุกเดือน ท่าตรวจเต้านมแบบ 3 นิ้วสัมผัส การตรวจเต้านมด้วยตัวเองทำได้ทั้งหมด 3

นอกจากการคลำสำรวจมะเร็งเต้านมด้วยวิธี 3 นิ้วสัมผัสที่สามารถทำได้เองแล้ว การเข้าพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ใช้เทคนิคเฉพาะในการคลำเต้านมก็เป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะหากคุณกำลังอยู่ในกลุ่มเสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านม ความชำนาญของแพทย์จะช่วยให้รู้ผลแม่นยำและเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที การตรวจเต้านมโดยแพทย์เฉพาะทาง หลังจากที่คุณเจอความผิดปกติและเข้าพบแพทย์เฉพาะทาง (Clinical Breast Examination: CBE) แล้ว แพทย์จะเริ่มตรวจเต้านมโดยยังไม่ได้ใช้อุปกรณ์ใดๆ แต่จะใช้ความชำนาญตรวจความผิดปกติที่เกิดขึ้น ซึ่งจะตรวจพบได้อย่างแม่นยำมากกว่าการตรวจด้วยตัวเอง ขั้นตอนการตรวจ ในการตรวจนี้แพทย์จะยังไม่ได้ใช้เครื่องมือพิเศษใดๆ และใช้วิธีตรวจคล้ายกับการตรวจด้วยตัวเอง ดังนี้ ซักประวัติและอาการที่ทำให้มาพบแพทย์ อาการผิดปกติอื่นๆ รวมถึงประเมินปัจจัยเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านม เริ่มตรวจดูเต้านมและหัวนมขณะที่คุณกำลังนั่ง รวมถึงคลำตรวจต่อมน้ำเหลืองทั้งบริเวณรักแร้ เหนือและใต้ไหปลาร้า จากนั้นจะให้คุณนอนลงและคลำเต้านมโดยใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางทั้งสองข้าง แพทย์จะบีบหัวนมเบาๆ เพื่อดูว่ามีของเหลวไหลออกมาจากหัวนมหรือไม่