เปิดเรื่องราวน่าประทับใจของหมอผ่าตัดส่องกล้อง กับ นพ. ณัฐพล อภิกิจเมธา (ว.46110) ศัลยแพทย์ ต่อยอด ผ่าตัดผ่านการส่องกล้องศัลยศาสตร์ทั่วไป
เล่าจุดเริ่มต้นของการเป็นหมอผ่าตัดหน่อย
เริ่มจากตอนเด็กๆ หมอได้เห็นผู้ใหญ่ในบ้าน ผู้สูงอายุในบ้านที่มีอาการเจ็บป่วย บ้างก็เจ็บหนักจนต้องนอนโรงพยาบาลเลยครับ ซึ่งทำให้หมอมองเห็นความสำคัญของคนที่ทำอาชีพคุณหมอ ว่าคุณหมอเนี่ยเป็นที่พึ่งสำคัญของครอบครัวของเรามาก คอยช่วยเหลือญาติผู้ใหญ่ในบ้านเราให้หายป่วยได้
ประกอบกับคุณพ่อของหมอเคยเล่าให้ฟังว่าตอนที่ท่านยังเด็ก ท่านก็อยากเรียนหมอ แต่ตอนนั้นไม่มีโอกาสได้เรียน เลยทำให้หมอรู้สึกว่า การทำอาชีพหมอมันน่าจะทำให้เราได้ช่วยเหลือคนในครอบครัว เป็นที่พึ่งของครอบครัวได้ นี่คือความคิดของหมอตอนเด็กๆ นะครับ
จนเมื่อเราโตขึ้น เราก็ได้เห็นว่าการเป็นหมอเนี่ย นอกจากจะได้ดูแลคนในครอบครัวแล้ว เรายังมีส่วนช่วยคนที่เขากำลังลำบาก คนที่เขากำลังเจ็บป่วยให้กลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติด้วย
ส่วนถ้าถามว่าทำไมถึงอยากเป็นศัลยแพทย์ หมอคิดว่าการเป็นหมอผ่าตัดจะทำให้เราได้เห็นอวัยวะของคนไข้จริงๆ ทำให้เราได้ผ่า ได้เข้าไปจับอวัยวะ เช่น จับลำไส้ ถ้าเจอเนื้องอกก็ได้เห็นด้วยตาตัวเองและได้ตัดออก ซึ่งหมอคิดว่ามันเป็นการรักษาที่เป็นรูปธรรมที่หมอน่าจะมีความสุขกับการทำงานตรงนั้น หมอเลยเลือกมาเป็นหมอผ่าตัดครับ
ผ่าตัดส่องกล้อง กับ ผ่าตัดส่องกล้องชั้นสูง ต่างกันยังไง?
ถ้าเป็นการผ่าตัดส่องกล้องทั่วไป ศัลยแพทย์ทั่วไปก็อาจทำได้ครับ เช่น ผ่าตัดส่องกล้องไส้ติ่งอักเสบ ซึ่งปัจจุบันหลายๆ โรงพยาบาลแม้แต่ในต่างจังหวัด หมอศัลยกรรมทั่วไปก็สามารถทำได้ แต่ในการผ่าตัดส่องกล้องขั้นสูง เราจะสามารถผ่าตัดโรคที่ซับซ้อนขึ้นได้มากกว่า เช่น การผ่าตัดไทรอยด์ในช่องปาก การผ่าตัดกระเพาะเพื่อรักษาโรคอ้วน การผ่าตัดรักษาโรคเหงื่อออกที่มือมากผิดปกติ ซึ่งโรคเหล่านี้จะมีการทำหัตถการที่ซับซ้อนขึ้น และควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น
การผ่าตัดส่องกล้องมีข้อดียังไง?
ต้องย้อนกลับไปเทคนิคการผ่าตัดสมัยก่อนก่อนครับ เรามีแต่การผ่าตัดแบบเปิดเท่านั้น คือเป็นการผ่าตัดเปิดแผลใหญ่ๆ ทำให้ศัลยแพทย์ได้เอามือล้วงเข้าไปจับอวัยวะนั้นด้วยมือของตัวเอง ซึ่งข้อดีก็คือแพทย์จะได้ใช้มือจับอวัยวะจริงๆ แต่ข้อเสียก็คือ เรื่องของขนาดแผลที่ใหญ่
ซึ่งบางคนก็จะมองว่าขนาดแผลที่ใหญ่ก็จะทำให้เกิดปัญหาแค่ด้านความสวยงามเท่านั้น แต่ความจริงมันไม่ได้มีแค่นั้น ผู้ที่มีแผลผ่าตัดใหญ่ก็จะมีผลกระทบอื่นๆ ตามมาได้อีก เช่น ความเจ็บปวดหลังผ่าตัด เมื่อผ่าตัดเสร็จก็จะเจ็บแผลมาก และเมื่อเจ็บแผลมากก็จะทำให้เราฟื้นตัวช้า กว่าจะลุกจากเตียงได้ กว่าจะลุกเดินเองได้ ก็อาจใช้เวลาหลายวัน
ทำให้ในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาการผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็กขึ้นมา ซึ่งการที่เรามีแผลเล็กก็จะทำให้เกิดข้อได้เปรียบหลายอย่าง อย่างแรกคือความสวยงามแน่นอน แต่จริงๆ มันเป็นประเด็นที่รองลงมา ประเด็นหลักคือแผลผ่าตัดที่เล็กทำให้เราปวดแผลน้อยลง การฟื้นตัวก็จะใช้เวลาน้อยลง และการพักฟื้นที่โรงพยาบาลและที่บ้านก็จะสั้นลงด้วย กลับไปใช้ชีวิตหรือกลับไปทำงานได้ค่อนข้างไว นอกจากนี้การผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็กยังทำให้ความเสี่ยงเรื่องแผลติดเชื้อลดลงไปด้วยครับ
เล่าประสบการณ์ผ่าตัดที่ยากและประทับใจ
การผ่าตัดที่หมอประทับใจจะเป็นการผ่าตัดที่สามารถเปลี่ยนชีวิตคนไข้ให้มีคุณภาพดีขึ้นได้ครับ เช่น ผ่าตัดกระเพาะรักษาโรคอ้วน ผ่าตัดไทรอยด์ทางช่องปาก ถามว่าประทับใจยังไงบ้าง อย่างเคสผ่ากระเพาะอาหาร ก่อนผ่าตัดคนไข้ของหมอใช้ชีวิตลำบากมาก ใครที่ไม่เคยหนักร้อยกว่าโลฯ อาจไม่เข้าใจ แต่เขาใช้ชีวิตลำบากหลายอย่าง จะขึ้นรถเมล์หรือรถไฟฟ้าก็ต้องเบียดกับคนอื่น ขึ้นบันไดแค่ขั้นสองขั้นก็หอบแล้ว
แต่หลังผ่าตัด อย่างแรกเลยคือเลขน้ำหนักเขาลดลง ใครที่เคยน้ำหนักตัวเยอะมาก่อนและลดน้ำหนักได้หมอว่าน่าจะเข้าใจว่าเขาแฮปปี้ยังไง อย่างที่สองเลยคือใช้ชีวิตง่ายขึ้น ไม่เหนื่อยง่าย ขึ้นรถเมล์รถไฟฟ้าก็ไม่ต้องเบียดกับคนอื่น ขึ้นลงบันไดก็ไม่เหนื่อยง่าย ใช้ชีวิตสบายขึ้นเยอะ และอีกผลพลอยได้ก็คือ รูปร่างสัดส่วนที่ดูดีขึ้น ทำให้คนไข้เขามีความสุข แฮปปี้กับตัวเองมากขึ้นไปอีกด้วย
ส่วนการผ่าตัดส่องกล้องไทรอยด์ทางปาก ทำไมหมอถึงบอกว่ามันเปลี่ยนชีวิตคนไข้ สมันก่อนถ้าผ่าตัดไทรอยด์ เราต้องเปิดแผลที่คอประมาณ 5-10 เซนติเมตร ซึ่งเสี่ยงทำให้มีแผลเป็น แต่ปัจจุบันเราพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดส่องกล้องทางช่องปาก ทำให้คนไข้ไม่มีรอยแผลเป็นที่คอ ถามว่าแล้วมันเปลี่ยนชีวิตคนไข้ยังไง
อย่างบางคนต้องทำงานที่พบปะผู้คน ต้องเข้าสังคมบ่อย การมีรอยแผลเป็นที่คอก็อาจส่งผลต่อหน้าที่การงานเขาได้ ทำให้ขาดความมั่นใจ หมอเคยเจอคนไข้มาบอกว่าขอไม่มีแผลเป็นที่คอนะ ถ้าไม่อย่างนั้นเขาต้องลาออกจากงานแน่นอน หมอเลยรู้สึกว่าการผ่าตัดส่องกล้องมันเป็นวิวัฒนาการที่ไม่ใช่แค่ด้านการรักษาโรคอย่างเดียว แต่มันสามารถช่วยรักษาความมั่นใจของคนไข้ได้มากขึ้นด้วย
เล่าเทคนิคการทำงานของคุณหมอ
หมอเป็นคนค่อนข้างละเอียดครับ เวลาคุยกับคนไข้ก็จะนึกถึงใจคนไข้ว่าเราอธิบายแบบนี้ อธิบายตัวโรคแบบนี้ คนไข้เข้าใจมั้ย เพราะบางทีถ้าเราเผลอใช้คำศัพท์ทางการแพทย์มากไป คนไข้ก็จะไม่เข้าใจ และหมอจะถามคนไข้กลับเสมอว่า มีอะไรสงสัยมั้ย อยากให้อธิบายอะไรเพิ่มเติมมั้ย
และหมอจะพยายามฟีตแบคตัวเองตลอดว่าเราทำงานแบบนี้ คนไข้โอเคหรือเปล่า เข้าใจสิ่งที่เราสื่อสารหรือเปล่า ตัวอย่างเช่น การเขียนเอกสารทางการแพทย์ หลายคนบอกว่าหมอมือสวย แต่หมอว่าไม่ขนาดนั้นครับ หมอแค่นึกว่าถ้าเราเขียนแบบนี้ คนอ่านจะอ่านรู้เรื่องมั้ย อันนี้ตัวเลขอะไร ตัวหนังสือนี้มีหัวหรือไม่มีหัว เขียนให้ชัดเจน จะได้ไม่มีข้อผิดพลาดในการรักษาได้
ส่วนเทคนิคการทำงานเวลาผ่าตัด สไตล์ของหมอคือจะค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไปตามขั้นตอนครับ ถ้ามีปัญหาตรงไหนหมอก็จะเคลียร์ปัญหาตรงนั้นก่อน หยุดเลือดก่อน แล้วค่อยผ่าตัดต่อ เพื่อให้การผ่าตัดเป็นไปอย่างราบรื่น และได้ผลการรักษาที่ดีสำหรับคนไข้ทุกคน
การมีข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้องและเข้าใจง่ายเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้คุณสังเกตอาการของตนเองและตัดสินใจเข้ารับการตรวจรักษาได้อย่างเหมาะสม HDcare เป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ช่วยให้คุณเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับโรคและการผ่าตัด รวมถึงสอบถามข้อมูลเบื้องต้นและประสานงานเพื่อนัดพบแพทย์ได้สะดวกขึ้น
หากต้องการผู้ช่วยประสานงานด้านใดในโรงพยาบาล หรืออยากสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับบริการ HDcare สามารถพูดคุยผ่านทางไลน์ @HDcare ได้เลย
