คำนวณค่าไต eGFR

จากค่า Creatinine ในผลตรวจเลือด ด้วยสูตร CKD-EPI 2021

mg/dL

อาจเขียนว่า Creatinine, CREA หรือ Cr ในผลตรวจเลือด

ปี
ค่า eGFR ของคุณ
--
mL/min/1.73m²
--
ระยะการทำงานของไต --
Creatinine ที่ใช้คำนวณ --
คำแนะนำ
--

eGFR คืออะไร

eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) คือค่าประมาณอัตราการกรองของเสียของไต คำนวณจากค่า Creatinine ในเลือดร่วมกับอายุและเพศ เป็นค่าหลักที่ใช้ประเมินการทำงานของไตและแบ่งระยะโรคไตเรื้อรัง ยิ่งค่าสูงแปลว่าไตกรองของเสียได้ดี

ระยะการทำงานของไต (KDIGO)

  • G1: 90 ขึ้นไป — ปกติหรือสูง
  • G2: 60-89 — ลดลงเล็กน้อย
  • G3a: 45-59 — ลดลงเล็กน้อยถึงปานกลาง
  • G3b: 30-44 — ลดลงปานกลางถึงมาก
  • G4: 15-29 — ลดลงมาก
  • G5: ต่ำกว่า 15 — ไตวาย

ระยะ G1 และ G2 จะนับเป็นโรคไตเรื้อรังเมื่อมีความผิดปกติอื่นของไตร่วมด้วย เช่น โปรตีน (อัลบูมิน) ในปัสสาวะ และทุกระยะต้องมีค่าผิดปกติต่อเนื่องนานกว่า 3 เดือน

ปัจจัยที่ทำให้ค่าไตคลาดเคลื่อน

  • มวลกล้ามเนื้อ: คนที่กล้ามเนื้อมาก Creatinine สูงกว่าปกติ ทำให้ eGFR ดูต่ำกว่าความจริง ส่วนผู้สูงอายุที่กล้ามเนื้อน้อยอาจดูสูงกว่าจริง
  • การกินเนื้อสัตว์มากก่อนตรวจ และการขาดน้ำ อาจทำให้ Creatinine สูงชั่วคราว
  • การตั้งครรภ์และยาบางชนิด มีผลต่อค่า Creatinine

สูตรที่ใช้คือ CKD-EPI 2021 ซึ่งเป็นสูตรมาตรฐานปัจจุบันสำหรับผู้ใหญ่ และไม่ใช้เชื้อชาติในการคำนวณ ผลตรวจจากห้องแล็บอาจใช้สูตรต่างกันเล็กน้อย จึงอาจได้ตัวเลขไม่ตรงกันทุกครั้ง

ดูเพิ่มเติม: เช็คความดัน · เช็คน้ำตาลในเลือด · แปลผลไขมันในเลือด · บทความ: อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไต

คำถามที่พบบ่อย

ค่าไต eGFR ปกติเท่าไหร่?
ค่า eGFR ตั้งแต่ 90 mL/min/1.73m² ขึ้นไปถือว่าปกติ 60-89 ลดลงเล็กน้อยซึ่งพบได้ตามอายุ ส่วนค่าต่ำกว่า 60 ต่อเนื่องนานกว่า 3 เดือน ถือว่าเป็นโรคไตเรื้อรัง ควรพบแพทย์
eGFR ต่ำกว่า 60 อันตรายไหม?
eGFR ต่ำกว่า 60 ต่อเนื่องนานกว่า 3 เดือนหมายถึงไตทำงานลดลงถึงระดับโรคไตเรื้อรังระยะ 3 ขึ้นไป ไม่ได้แปลว่าต้องล้างไต แต่ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์เพื่อชะลอการเสื่อม ควบคุมความดัน น้ำตาล และระวังการใช้ยา
Creatinine ปกติเท่าไหร่?
โดยประมาณ ผู้ชายอยู่ที่ราว 0.7-1.3 mg/dL และผู้หญิงราว 0.6-1.1 mg/dL แต่ค่าปกติแตกต่างตามห้องแล็บ มวลกล้ามเนื้อ และอายุ การดู eGFR จึงบอกการทำงานของไตได้ดีกว่าดู Creatinine อย่างเดียว
ต้องงดอาหารก่อนตรวจค่าไตไหม?
การตรวจ Creatinine ส่วนใหญ่ไม่ต้องงดอาหาร แต่ควรหลีกเลี่ยงการกินเนื้อสัตว์ปริมาณมากและการออกกำลังกายหนักก่อนตรวจ เพราะอาจทำให้ค่าสูงขึ้นชั่วคราว ถ้าตรวจพร้อมไขมันหรือน้ำตาลอาจต้องงดอาหารตามคำแนะนำ
ค่า eGFR เพิ่มขึ้นได้ไหม?
ค่าที่ลดลงชั่วคราวจากการขาดน้ำหรือยาบางชนิดอาจกลับมาดีขึ้นได้ ส่วนโรคไตเรื้อรังมักไม่หายขาด แต่ชะลอการเสื่อมได้ด้วยการควบคุมความดัน น้ำตาล ไม่สูบบุหรี่ ลดเค็ม และใช้ยาตามที่แพทย์สั่ง
ค่า eGFR เป็นการประมาณจากค่า Creatinine เพื่อช่วยอ่านผลตรวจเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย การวินิจฉัยโรคไตต้องอาศัยผลตรวจซ้ำ การตรวจปัสสาวะ และการประเมินโดยแพทย์ ไม่ใช้กับเด็ก หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่ไตทำงานเปลี่ยนแปลงเฉียบพลัน