ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
ควรตรวจคัดกรองมะเร็งปอดไหม
คำนวณ Pack-year และเช็คเกณฑ์การตรวจ Low-dose CT
ปี
มวน
1 ซอง = 20 มวน
ปี
ประวัติการสูบบุหรี่
--
pack-years
--
เกณฑ์อายุ 50-80 ปี
--
สูบตั้งแต่ 20 pack-years
--
ยังสูบ หรือเลิกไม่เกิน 15 ปี
--
คำแนะนำ
--
Pack-year คืออะไร
Pack-year เป็นหน่วยวัดปริมาณการสูบบุหรี่สะสม คำนวณจาก (จำนวนบุหรี่ต่อวัน ÷ 20) × จำนวนปีที่สูบ เช่น สูบวันละ 1 ซอง (20 มวน) นาน 20 ปี = 20 pack-years หรือสูบวันละครึ่งซองนาน 40 ปี ก็เท่ากับ 20 pack-years เช่นกัน
ใครควรตรวจคัดกรองมะเร็งปอด
ตามข้อแนะนำของ U.S. Preventive Services Task Force (2021) ผู้ที่ควรตรวจคัดกรองด้วย CT ปริมาณรังสีต่ำ (Low-dose CT) ปีละครั้ง คือ
- อายุ 50-80 ปี
- สูบบุหรี่สะสมตั้งแต่ 20 pack-years ขึ้นไป
- ยังสูบอยู่ หรือเลิกสูบมาไม่เกิน 15 ปี
ทำไมต้องใช้ Low-dose CT
การเอกซเรย์ปอดธรรมดามักพบมะเร็งเมื่อก้อนมีขนาดใหญ่แล้ว ส่วน Low-dose CT ใช้รังสีน้อยกว่า CT ทั่วไป และพบก้อนขนาดเล็กได้ตั้งแต่ระยะแรก ซึ่งช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งปอดในกลุ่มเสี่ยงสูง อย่างไรก็ตาม การตรวจอาจพบก้อนที่ไม่ใช่มะเร็งและต้องตรวจเพิ่มเติม จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อน
ดูเพิ่มเติม: ควรตรวจสุขภาพอะไรบ้าง · สายด่วนเลิกบุหรี่ 1600
คำถามที่พบบ่อย
Pack-year คำนวณยังไง?
Pack-year = (จำนวนบุหรี่ต่อวัน ÷ 20) × จำนวนปีที่สูบ เช่น สูบวันละ 10 มวน นาน 30 ปี = 0.5 × 30 = 15 pack-years
สูบบุหรี่กี่ปีถึงควรตรวจมะเร็งปอด?
ขึ้นกับปริมาณสะสม ไม่ใช่จำนวนปีอย่างเดียว เกณฑ์คือ 20 pack-years ขึ้นไป ร่วมกับอายุ 50-80 ปี และยังสูบอยู่หรือเลิกไม่เกิน 15 ปี
ไม่สูบบุหรี่ เป็นมะเร็งปอดได้ไหม?
ได้ ปัจจัยเสี่ยงอื่น ได้แก่ ควันบุหรี่มือสอง มลพิษทางอากาศ ก๊าซเรดอน การสัมผัสสารเคมีจากการทำงาน และพันธุกรรม ผู้ไม่สูบบุหรี่ที่มีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยงเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์
บุหรี่ไฟฟ้านับด้วยไหม?
เกณฑ์ pack-year ใช้กับบุหรี่มวนเท่านั้น ข้อมูลเรื่องบุหรี่ไฟฟ้ากับมะเร็งปอดยังมีจำกัด แต่บุหรี่ไฟฟ้ามีสารที่เป็นอันตรายต่อปอด ผู้ที่ใช้ร่วมกับบุหรี่มวนควรนับเฉพาะบุหรี่มวน และปรึกษาแพทย์
เครื่องมือนี้ใช้เกณฑ์การตรวจคัดกรองมาตรฐานสำหรับผู้ที่ไม่มีอาการ ไม่ใช่การวินิจฉัย หากมีอาการ เช่น ไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด เจ็บหน้าอก หรือน้ำหนักลดผิดปกติ ควรพบแพทย์ทันที