ยูโรลิฟต์

ยูโรลิฟต์ (UroLift) คือการรักษาอาการปัสสาวะติดขัดจากต่อมลูกหมากโต โดยใส่อุปกรณ์ขนาดเล็กผ่านท่อปัสสาวะเพื่อดึงเนื้อต่อมลูกหมากออกจากทางเดินปัสสาวะ ไม่ได้ตัดหรือเผาเนื้อเยื่อออก วิธีนี้อาจเหมาะกับผู้ป่วยบางรายที่ยาไม่ได้ผล มีผลข้างเคียงจากยา หรืออยากหลีกเลี่ยงการผ่าตัดที่ตัดเนื้อต่อมลูกหมาก แต่ต้องตรวจรูปร่างและขนาดต่อมลูกหมากก่อนตัดสินใจ

ยูโรลิฟต์ คืออะไร

ยูโรลิฟต์เป็นหัตถการผ่านกล้องสำหรับบรรเทาอาการทางเดินปัสสาวะส่วนล่างที่เกิดจากต่อมลูกหมากโตชนิดไม่ใช่มะเร็ง ต่อมลูกหมากอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะ เมื่อเนื้อต่อมโตขึ้น อาจเบียดทางเดินปัสสาวะจนปัสสาวะไหลช้า ต้องเบ่ง ปัสสาวะไม่สุด หรือตื่นมาปัสสาวะบ่อยในตอนกลางคืน

แพทย์สอดกล้องขนาดเล็กผ่านรูเปิดของท่อปัสสาวะ จึงไม่มีแผลผ่าตัดที่หน้าท้อง จากนั้นใช้อุปกรณ์วางตัวยึดเพื่อดึงเนื้อต่อมลูกหมากด้านข้างออกจากช่องทางปัสสาวะ ทำให้ช่องกว้างขึ้น กลไกสำคัญคือการถ่างเนื้อเยื่อ ไม่ใช่การตัดหรือทำลายเนื้อเยื่อด้วยความร้อน (PubMed Central)

ตัวยึดประกอบด้วยส่วนที่อยู่คนละด้านของเนื้อต่อมลูกหมากและมีเส้นเชื่อมระหว่างกัน จำนวนที่ใช้ไม่เท่ากันในแต่ละคน เพราะขึ้นกับขนาดและลักษณะของต่อมลูกหมาก บทความอ้างอิงรายงานว่าการรักษาอาจใช้ตัวยึดหลายชิ้นตามกายวิภาคของผู้ป่วย แต่จำนวนจริงต้องตัดสินระหว่างทำหัตถการ

เป้าหมายของการรักษาคือทำให้ทางปัสสาวะเปิดขึ้นและลดอาการรบกวน ไม่ใช่รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก และไม่ได้ทำให้เนื้อต่อมลูกหมากทั้งหมดหายไป อาการอาจดีขึ้นไม่เท่ากัน บางคนยังต้องใช้ยา หรือต้องรับการรักษาซ้ำด้วยวิธีอื่นในอนาคต

อาการปัสสาวะผิดปกติไม่ได้เกิดจากต่อมลูกหมากโตเสมอไป สาเหตุอื่น ได้แก่ กระเพาะปัสสาวะบีบตัวผิดปกติ ท่อปัสสาวะตีบ การติดเชื้อ นิ่ว โรคทางระบบประสาท หรือมะเร็ง ดังนั้นขนาดต่อมลูกหมากเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกได้ว่าคุณควรทำหัตถการนี้หรือไม่

ก่อนเสนอการรักษา แพทย์มักถามว่าอาการใดรบกวนมากที่สุด ตรวจร่างกาย ตรวจปัสสาวะ และประเมินการไหลของปัสสาวะหรือปริมาณปัสสาวะค้างตามความจำเป็น บางรายต้องส่องกล้องหรือทำภาพตรวจเพิ่มเติม เพื่อดูตำแหน่งเนื้อที่กีดขวางและตัดสาเหตุอื่นออก

ใครควรทำ / ใครไม่ควรทำ

ผู้ที่อาจเหมาะกับยูโรลิฟต์

แพทย์อาจพิจารณาวิธีนี้ในผู้ที่มีอาการปัสสาวะติดขัดจากต่อมลูกหมากโตอย่างชัดเจน และอาการกระทบการนอน การทำงาน หรือชีวิตประจำวัน เช่น

• ปัสสาวะไหลช้าหรือสายปัสสาวะอ่อน
• ต้องรอนานกว่าปัสสาวะจะเริ่มไหล
• ต้องเบ่งหรือปัสสาวะเป็นช่วงๆ
• รู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุด
• ปัสสาวะบ่อยหรือรีบไปห้องน้ำ
• ตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อย
• ใช้ยาแล้วอาการยังรบกวน
• ใช้ยาแล้วเกิดผลข้างเคียงที่รับไม่ได้
• ไม่ต้องการรับประทานยาต่อเนื่อง และผลตรวจสนับสนุนว่าการเปิดทางปัสสาวะน่าจะช่วยได้
• ต้องการหลีกเลี่ยงวิธีที่ตัดหรือเผาเนื้อต่อมลูกหมาก หลังเข้าใจข้อจำกัดของแต่ละทางเลือกแล้ว

เอกสารอ้างอิงอธิบายว่ายูโรลิฟต์เป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว โดยมักพิจารณาเมื่อการรักษาด้วยยาไม่เพียงพอหรือไม่เหมาะสม ไม่ควรใช้เพียงเพราะตรวจพบว่าต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ (PubMed Central)

ความต้องการรักษาการทำงานทางเพศอาจเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจ เนื่องจากวิธีนี้หลีกเลี่ยงการตัดหรือเผาบริเวณทางออกของกระเพาะปัสสาวะ อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเข้าใจว่าจะไม่มีผลต่อการหลั่งหรือการแข็งตัวเลย ผู้ป่วยแต่ละคนมีความเสี่ยงพื้นฐานต่างกัน และอาการจากต่อมลูกหมากโตเองก็อาจสัมพันธ์กับปัญหาทางเพศได้

ผู้ที่อาจไม่เหมาะ หรือควรประเมินเพิ่มเติม

ยูโรลิฟต์อาจไม่ใช่คำตอบหากอาการเล็กน้อยและยังไม่กระทบชีวิตประจำวัน ในกรณีนี้ การเฝ้าดูอาการ ปรับพฤติกรรม หรือใช้ยาอาจเหมาะสมกว่า การทำหัตถการเร็วเกินไปทำให้รับความเสี่ยงโดยยังไม่ได้ประโยชน์ที่ชัดเจน

ข้อห้ามตามฉลากอุปกรณ์ที่ใช้

ห้ามใช้อุปกรณ์รุ่นนั้นในผู้ที่ทราบว่าแพ้ส่วนประกอบที่ระบุเป็นข้อห้ามตามฉลาก เช่น นิกเกิล ไทเทเนียม หรือสเตนเลสบางชนิด โดยทีมรักษาต้องตรวจฉลากของรุ่นที่ใช้จริง

ภาวะที่ต้องรักษาหรือประเมินเพิ่มเติม

• สงสัยหรือยังไม่ได้แยกโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก
• มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ยังไม่ได้รักษา
• มีเลือดออกในปัสสาวะโดยยังไม่ทราบสาเหตุ
• ท่อปัสสาวะตีบหรือกล้องผ่านได้ยาก
• กระเพาะปัสสาวะบีบตัวอ่อน ซึ่งการเปิดทางปัสสาวะอาจไม่แก้ปัญหาทั้งหมด
• มีนิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือความผิดปกติอื่นที่ต้องรักษาพร้อมกัน
• ต่อมลูกหมากมีรูปร่างหรือขนาดที่ไม่เหมาะกับตำแหน่งการวางตัวยึด
• มีเนื้อส่วนกลางยื่นเข้าไปอุดบริเวณทางออกของกระเพาะปัสสาวะ
• เคยผ่าตัดหรือฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน จนกายวิภาคเปลี่ยนไป
• ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือดและไม่สามารถปรับยาได้อย่างปลอดภัย
• มีโรคประจำตัวที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการระงับความรู้สึกหรือการติดเชื้อ

บทความอ้างอิงฉบับที่ใช้ประกอบหน้านี้ระบุว่าเนื้อส่วนกลางที่อุดกั้นเป็นข้อจำกัดสำคัญของเทคนิคในช่วงเวลาที่บทความเผยแพร่ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีและเกณฑ์คัดเลือกผู้ป่วยอาจเปลี่ยนไปตามช่วงเวลาและความชำนาญของแพทย์ จึงต้องให้แพทย์ดูภาพจากการส่องกล้องหรือการตรวจอื่นก่อน ไม่ควรตัดสินจากข้อมูลออนไลน์เพียงอย่างเดียว

ผู้ที่ปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลัน ไตทำงานผิดปกติจากการอุดกั้น ติดเชื้อซ้ำ หรือมีเลือดออกมาก อาจต้องการการรักษาที่แก้การอุดกั้นได้มากกว่าหรือเร่งด่วนกว่า แพทย์จะพิจารณาจากความรุนแรงและสาเหตุ ไม่ควรรอเลือกวิธีรักษาด้วยตนเองเมื่อมีภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้

เตรียมตัวก่อนผ่าตัด

การเตรียมตัวเริ่มจากยืนยันว่าต่อมลูกหมากเป็นสาเหตุหลักของอาการ แพทย์อาจใช้ข้อมูลจากประวัติการปัสสาวะ คะแนนอาการ การตรวจร่างกาย ผลตรวจปัสสาวะ และการวัดปัสสาวะค้าง การตรวจเพิ่มเติมขึ้นกับอายุ อาการ และความผิดปกติที่สงสัย

บางคนต้องส่องกล้องทางเดินปัสสาวะก่อนวันรักษา เพื่อดูว่าท่อปัสสาวะตีบหรือไม่ เนื้อส่วนใดกำลังอุดกั้น และสามารถวางตัวยึดในตำแหน่งที่เหมาะสมได้หรือไม่ บางรายอาจตรวจขนาดต่อมลูกหมากด้วยอัลตราซาวนด์หรือภาพตรวจชนิดอื่น

แจ้งยาและโรคประจำตัวให้ครบ

นำรายชื่อยาทั้งหมด รวมถึงยาที่ซื้อเอง วิตามิน สมุนไพร และอาหารเสริมไปให้ทีมรักษาดู โดยเฉพาะ:

• ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
• ยาต้านเกล็ดเลือด
• ยารักษาเบาหวาน
• ยาควบคุมความดันโลหิต
• ยาที่ใช้รักษาอาการต่อมลูกหมากโต
• สมุนไพรหรืออาหารเสริมที่อาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด

อย่าหยุดยาเหล่านี้เอง ศัลยแพทย์หรือวิสัญญีแพทย์จะกำหนดว่าต้องหยุด ปรับ หรือรับประทานต่อเมื่อใด โดยชั่งระหว่างความเสี่ยงเลือดออกกับความเสี่ยงลิ่มเลือด การหยุดยาผิดจังหวะอาจทำให้เกิดอันตรายได้

แจ้งทีมรักษาหากคุณแพ้ยา แพ้วัสดุทางการแพทย์ เคยมีปัญหาจากยาชาหรือยาสลบ มีโรคหัวใจ โรคปอด โรคไต ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือเคยติดเชื้อทางเดินปัสสาวะบ่อย ข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อชนิดการระงับความรู้สึกและการดูแลหลังทำ

การงดน้ำและอาหาร

คำสั่งงดน้ำและอาหารขึ้นกับว่าจะใช้ยาชาเฉพาะที่ ยาระงับความรู้สึก หรือยาสลบ หากต้องงด ทีมรักษาจะระบุเวลาที่ชัดเจน อย่าใช้คำแนะนำของผู้ป่วยคนอื่น เพราะเวลาอาจต่างกันตามชนิดการระงับความรู้สึกและโรคประจำตัว

หากเผลอรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำหลังเวลาที่กำหนด ให้แจ้งทีมรักษาตามจริง การเลื่อนหัตถการอาจปลอดภัยกว่าการปกปิดข้อมูล โดยเฉพาะเมื่อมีโอกาสต้องใช้ยาสลบ

สิ่งที่ควรนำไปในวันทำ

• บัตรประจำตัวและเอกสารสิทธิการรักษา
• รายชื่อยาและอาหารเสริมทั้งหมด
• ผลตรวจหรือภาพตรวจเดิมที่สถานพยาบาลขอ
• ข้อมูลประวัติแพ้ยา
• เสื้อผ้าที่ใส่และถอดง่าย
• ผู้ดูแลสำหรับเดินทางกลับ หากได้รับยาที่ทำให้ง่วงหรือสถานพยาบาลกำหนด

ก่อนวันรักษา ควรถามให้ชัดว่าจะกลับบ้านในวันเดียวหรือมีโอกาสต้องนอนโรงพยาบาล ใครจะติดต่อได้หากปัสสาวะไม่ออก และต้องกลับมาตรวจเมื่อใด การรู้แผนล่วงหน้าช่วยลดความกังวลได้มากกว่าการคาดเดา

ขั้นตอนการผ่าตัด

แม้จะเรียกกันว่าการผ่าตัด แต่ยูโรลิฟต์ไม่มีแผลเปิดที่หน้าท้อง ขั้นตอนโดยทั่วไปเป็นดังนี้

• ยืนยันตัวและแผนการรักษา

ทีมรักษาตรวจชื่อ ประวัติแพ้ยา ยาที่ใช้อยู่ ผลตรวจ และเอกสารยินยอม แพทย์ทบทวนประโยชน์ ข้อจำกัด และความเป็นไปได้ที่จะต้องเปลี่ยนแผนหากพบกายวิภาคที่ไม่เหมาะ

• ให้ยาระงับความรู้สึก

อาจใช้ยาชาเฉพาะที่ ยาระงับความรู้สึก ยาชาเข้าช่องไขสันหลัง หรือยาสลบ ขึ้นกับสถานพยาบาล สุขภาพของผู้ป่วย และความซับซ้อนที่คาดไว้ เอกสารอ้างอิงระบุว่าวิธีนี้สามารถทำภายใต้การระงับความรู้สึกได้หลายรูปแบบ (PubMed Central)

• จัดท่าตรวจทางเดินปัสสาวะ

ผู้ป่วยมักนอนหงายและวางขาบนที่รอง ทีมรักษาทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศและปูผ้าปลอดเชื้อ

• สอดกล้องผ่านท่อปัสสาวะ

แพทย์ใส่กล้องขนาดเล็กผ่านรูเปิดตามธรรมชาติ ไม่ต้องกรีดผิวหนัง กล้องช่วยให้เห็นท่อปัสสาวะ ส่วนของต่อมลูกหมาก และทางเข้ากระเพาะปัสสาวะ

• ประเมินตำแหน่งที่อุดกั้นอีกครั้ง

แม้จะมีผลตรวจก่อนหน้า แพทย์ต้องดูตำแหน่งจริงก่อนวางตัวยึด หากพบความผิดปกติที่ทำให้การรักษาไม่เหมาะ อาจหยุดหรือเปลี่ยนแผนตามที่ได้อธิบายไว้ก่อนทำ

• วางตัวยึดที่เนื้อต่อมลูกหมาก

อุปกรณ์จะดึงเนื้อด้านข้างออกจากท่อปัสสาวะ เพื่อสร้างช่องทางที่เปิดต่อเนื่อง กลไกนี้เป็นการถ่างทางเดินปัสสาวะ ไม่ใช่การคว้านเนื้อออก

• ตรวจความกว้างของช่องทางและเลือดออก

แพทย์ประเมินว่าช่องเปิดเพียงพอหรือไม่ และวางตัวยึดเพิ่มตามกายวิภาค จำนวนที่ใช้จึงไม่เหมือนกันในทุกคน

• นำกล้องออกและประเมินการปัสสาวะ

หลังเสร็จ ทีมรักษาจะดูว่าผู้ป่วยปัสสาวะได้หรือไม่ มีเลือดออกมากหรือมีอาการผิดปกติหรือไม่ บางคนไม่ต้องใส่สายสวนปัสสาวะ แต่บางคนอาจต้องใส่ชั่วคราวหากปัสสาวะไม่ออก บวมมาก หรือมีเลือดออก

หากใส่สายสวน ทีมรักษาจะบอกเหตุผล ระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ และสถานที่ถอดสาย ไม่ควรดึงหรือปรับสายเอง เพราะอาจทำให้ท่อปัสสาวะบาดเจ็บหรือเลือดออก

หลังหัตถการ คุณอาจรู้สึกแสบขณะปัสสาวะ ปวดหน่วง หรืออยากปัสสาวะบ่อย อาการเหล่านี้อาจเกิดจากการระคายเคืองของท่อปัสสาวะ แต่ต้องแยกจากการติดเชื้อหรือปัสสาวะค้าง หากอาการรุนแรงขึ้นแทนที่จะค่อยๆ ลดลง ควรติดต่อทีมรักษา

ใช้เวลานานแค่ไหน

ตัวหัตถการมักใช้เวลาไม่นานเมื่อกายวิภาคไม่ซับซ้อน แต่ไม่มีเวลาตายตัว ระยะเวลาขึ้นกับจำนวนตำแหน่งที่ต้องวางตัวยึด ความแคบของท่อปัสสาวะ ลักษณะต่อมลูกหมาก ประสบการณ์ของทีม และชนิดการระงับความรู้สึก

เวลาที่อยู่ในสถานพยาบาลจะนานกว่าตัวหัตถการ เพราะรวมการลงทะเบียน เตรียมตัว ให้ยาระงับความรู้สึก พักฟื้น และรอประเมินว่าปัสสาวะได้หรือไม่ จึงไม่ควรวางแผนจากเวลาทำหัตถการเพียงอย่างเดียว

บทความอ้างอิงระบุว่ายูโรลิฟต์สามารถทำแบบกลับบ้านวันเดียวได้ และเลือกใช้ยาชาเฉพาะที่ ยาชาเข้าช่องไขสันหลัง หรือยาสลบได้ (PubMed Central) แต่ข้อมูลนี้มาจากบริบทต่างประเทศ แนวทางในประเทศไทยอาจต่างกันตามสถานพยาบาลและสุขภาพของผู้ป่วย

คุณอาจต้องนอนโรงพยาบาลหากปัสสาวะไม่ออก มีเลือดออกมาก ปวดควบคุมไม่ได้ ฟื้นจากยาระงับความรู้สึกช้า หรือมีโรคประจำตัวที่ต้องสังเกตอาการ แพทย์จะตัดสินจากสภาพจริงหลังทำ ไม่ใช่จากชื่อหัตถการเพียงอย่างเดียว

ก่อนกลับบ้าน ทีมรักษามักต้องแน่ใจว่าสัญญาณชีพคงที่ อาการคลื่นไส้หรือเวียนศีรษะควบคุมได้ และมีแผนดูแลเรื่องปัสสาวะชัดเจน หากได้รับยาที่ทำให้ง่วง ควรมีผู้พากลับและไม่ควรขับรถเองจนกว่าทีมรักษาจะอนุญาต

พักฟื้นนานแค่ไหน

การฟื้นตัวหลังยูโรลิฟต์มักสั้นกว่าการผ่าตัดที่ตัดเนื้อต่อมลูกหมาก เพราะไม่มีแผลเปิดและไม่ได้คว้านเนื้อออก อย่างไรก็ตาม อาการระคายเคืองทางเดินปัสสาวะอาจรบกวนในระยะแรก และผลต่อการไหลของปัสสาวะอาจไม่ได้ชัดทันที

ระยะพักฟื้นขึ้นกับระดับอาการก่อนทำ จำนวนตัวยึด การบวมของเนื้อเยื่อ การใช้สายสวน โรคประจำตัว และชนิดงานที่ทำ ไม่มีกรอบเวลาเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

งานนั่งโต๊ะหรืองานเบาอาจกลับไปทำได้เร็วกว่างานที่ต้องยกของหนัก ขี่รถเป็นเวลานาน หรือใช้แรงมาก กำหนดที่เหมาะสมขึ้นกับอาการหลังทำและคำแนะนำของศัลยแพทย์ อย่าฝืนกลับไปทำกิจกรรมหนักเพียงเพราะไม่มีแผลภายนอก เพราะภายในท่อปัสสาวะยังอาจระคายเคืองหรือมีเลือดออกได้

การดื่มน้ำควรทำตามคำแนะนำเฉพาะบุคคล ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคไต หรือถูกจำกัดน้ำไม่ควรเพิ่มปริมาณน้ำเอง ส่วนผู้ที่ไม่มีข้อจำกัด ทีมรักษาอาจแนะนำให้ดื่มอย่างเหมาะสมเพื่อไม่ให้ปัสสาวะเข้มข้นเกินไป

เรื่องการมีเพศสัมพันธ์และการออกกำลังกายควรถามก่อนกลับบ้าน เนื่องจากข้อจำกัดขึ้นกับเลือดออก อาการปวด และลักษณะของหัตถการ หากกลับมาทำกิจกรรมแล้วมีเลือดออกมากขึ้น ปวดมาก หรือปัสสาวะลำบาก ควรหยุดและติดต่อทีมรักษา

อย่าหยุดยารักษาต่อมลูกหมากเองทันทีหลังทำ แพทย์จะเป็นผู้บอกว่ายาตัวใดควรใช้ต่อ ลด หรือหยุด โดยดูจากอาการ การไหลของปัสสาวะ และปริมาณปัสสาวะค้าง ผลของหัตถการไม่ได้หมายความว่ายาทุกชนิดหมดความจำเป็นในวันเดียวกัน

ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน

ยูโรลิฟต์เป็นหัตถการที่ไม่ตัดเนื้อต่อมลูกหมาก แต่ยังมีความเสี่ยงจากการสอดกล้อง การวางตัวยึด และการระงับความรู้สึก ความเสี่ยงของแต่ละคนขึ้นกับอายุ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ ความรุนแรงของการอุดกั้น และกายวิภาคของต่อมลูกหมาก

อาการที่พบบ่อยในระยะแรก

• แสบหรือเจ็บเวลาปัสสาวะ
• ปัสสาวะบ่อยหรือปวดปัสสาวะเร่งด่วน
• ปวดหน่วงบริเวณอุ้งเชิงกราน
• มีเลือดปนในปัสสาวะ
• สายปัสสาวะยังไม่ดีขึ้นทันที
• ปัสสาวะติดขัดจากการบวมชั่วคราว
• รู้สึกไม่สบายจากสายสวน หากจำเป็นต้องใส่

อาการเหล่านี้มักได้รับการเฝ้าดูและรักษาตามอาการ แต่ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นเรื่องปกติทั้งหมด หากรุนแรงขึ้น มีไข้ ปัสสาวะไม่ออก หรือมีลิ่มเลือดจำนวนมาก ต้องให้แพทย์ประเมิน

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

ปัสสาวะไม่ออก

การบวม การระคายเคือง หรือการทำงานของกระเพาะปัสสาวะที่อ่อนอยู่เดิมอาจทำให้ปัสสาวะไม่ออกชั่วคราว บางคนต้องใส่สายสวนและกลับมาประเมินอีกครั้ง

เลือดออก

อาจมีเลือดปนเล็กน้อยหลังสอดกล้อง แต่เลือดสีแดงสดต่อเนื่อง ลิ่มเลือดจำนวนมาก หรือปัสสาวะไม่ออกเพราะลิ่มเลือดต้องได้รับการดูแลทันที ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นในผู้ใช้ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด

การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

อาการที่ควรระวังคือไข้ หนาวสั่น ปัสสาวะขุ่นหรือมีกลิ่นผิดปกติ ปวดแสบมากขึ้น และปวดท้องน้อย การติดเชื้ออาจต้องตรวจปัสสาวะและรักษาตามเชื้อที่สงสัย

ท่อปัสสาวะบาดเจ็บหรือตีบ

การสอดเครื่องมืออาจทำให้เยื่อบุบาดเจ็บ ในระยะยาวอาจเกิดพังผืดหรือตีบได้ แม้ไม่ได้เกิดกับทุกคน หากสายปัสสาวะอ่อนลงหลังเคยดีขึ้น ควรกลับไปตรวจ

ตัวยึดอยู่ในตำแหน่งไม่เหมาะสม

อุปกรณ์อาจทำให้เกิดการระคายเคือง เกิดคราบนิ่ว หรือจำเป็นต้องเอาออกหรือแก้ไขในบางกรณี การวางตำแหน่งโดยดูผ่านกล้องมีเป้าหมายเพื่อลดความเสี่ยงนี้

อาการไม่ดีขึ้นเพียงพอ

หากสาเหตุหลักมาจากกระเพาะปัสสาวะบีบตัวอ่อน หรือมีการอุดกั้นที่ไม่เหมาะกับเทคนิคนี้ อาการอาจดีขึ้นเพียงบางส่วน ผู้ป่วยบางรายอาจยังต้องใช้ยา หรือรับการรักษาเพิ่มเติม

อาการกลับมาในอนาคต

ยูโรลิฟต์ไม่ได้หยุดการเปลี่ยนแปลงของต่อมลูกหมากตลอดชีวิต เนื้อเยื่ออาจโตต่อหรือการอุดกั้นอาจกลับมา จึงมีโอกาสต้องรักษาซ้ำด้วยวิธีเดิมหรือวิธีอื่น ไม่ควรมองว่าตัวยึดเป็นการรับประกันผลถาวร

ผลต่อการทำงานทางเพศ

เทคนิคนี้ออกแบบให้หลีกเลี่ยงการตัดหรือเผาเนื้อเยื่อสำคัญ และมักถูกพิจารณาเมื่อผู้ป่วยให้ความสำคัญกับการหลั่ง อย่างไรก็ตาม ยังอาจเกิดอาการปวด การเปลี่ยนแปลงการหลั่ง หรือปัญหาทางเพศจากหลายสาเหตุได้ ควรถามแพทย์ถึงความเสี่ยงเฉพาะของคุณก่อนตัดสินใจ

ความเสี่ยงจากการระงับความรู้สึก

อาจเกิดคลื่นไส้ เวียนศีรษะ แพ้ยา ปัญหาการหายใจ หรือภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ ความเสี่ยงขึ้นกับชนิดยา สุขภาพ และโรคประจำตัว วิสัญญีแพทย์จะประเมินก่อนทำเมื่อจำเป็น

ก่อนลงนามยินยอม ควรถามแพทย์ว่า หากวิธีนี้ไม่ได้ผลเพียงพอ ขั้นตอนต่อไปคืออะไร และการมีตัวยึดจะมีผลต่อการตรวจหรือการรักษาในอนาคตอย่างไร ข้อมูลนี้ช่วยให้เปรียบเทียบยูโรลิฟต์กับทางเลือกที่ตัดเนื้อเยื่อได้อย่างเป็นธรรม

สัญญาณที่ต้องกลับไปพบแพทย์ทันที

ติดต่อสถานพยาบาลหรือไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อมีอาการต่อไปนี้:

หากไม่แน่ใจว่าเลือดออกมากเพียงใด ให้ดูร่วมกับความต่อเนื่อง ลิ่มเลือด อาการหน้ามืด และความสามารถในการปัสสาวะ อย่ารอถึงวันนัดหากอาการกำลังแย่ลง

ทางเลือกอื่น

ยูโรลิฟต์ไม่ใช่ทางเลือกแรกสำหรับทุกคน และไม่ใช่ทางเลือกเดียว การตัดสินใจควรดูว่าอาการรบกวนมากแค่ไหน มีภาวะแทรกซ้อนหรือไม่ และผู้ป่วยให้ความสำคัญกับเรื่องใด เช่น ความแรงของผลรักษา ระยะพักฟื้น ความเสี่ยงทางเพศ หรือโอกาสต้องรักษาซ้ำ

เฝ้าดูอาการและปรับพฤติกรรม

ผู้ที่อาการเล็กน้อยและยังไม่มีภาวะแทรกซ้อนอาจยังไม่ต้องผ่าตัด แนวทางทั่วไปอาจรวมถึง:

• ลดเครื่องดื่มช่วงก่อนนอนหากตื่นปัสสาวะบ่อย โดยไม่ทำให้ขาดน้ำ
• ลดเครื่องดื่มที่กระตุ้นปัสสาวะหรือทำให้กระเพาะปัสสาวะระคายเคือง
• ไม่กลั้นปัสสาวะนาน
• ลองปัสสาวะซ้ำหลังครั้งแรกเมื่อรู้สึกว่าออกไม่สุด
• ทบทวนยาที่อาจทำให้อาการปัสสาวะแย่ลงกับแพทย์
• รักษาอาการท้องผูก ซึ่งอาจเพิ่มความไม่สบายในอุ้งเชิงกราน

การเฝ้าดูอาการไม่ได้หมายถึงละเลย ควรติดตามหากสายปัสสาวะอ่อนลง ปัสสาวะไม่ออก ติดเชื้อซ้ำ หรือมีเลือดปน

การรักษาด้วยยา

ยาหลายกลุ่มช่วยลดอาการได้ โดยบางกลุ่มช่วยคลายกล้ามเนื้อบริเวณต่อมลูกหมากและทางออกของกระเพาะปัสสาวะ บางกลุ่มช่วยลดขนาดต่อมลูกหมากเมื่อใช้ต่อเนื่อง และบางกลุ่มใช้กับอาการปัสสาวะบ่อยหรือปวดปัสสาวะเร่งด่วน

การเลือกยาขึ้นกับความดันโลหิต ขนาดต่อมลูกหมาก การทำงานทางเพศ ปริมาณปัสสาวะค้าง และโรคประจำตัว ยาอาจทำให้เวียนศีรษะ ความดันตก หรือมีการเปลี่ยนแปลงด้านการหลั่งได้ จึงควรให้แพทย์เลือกและติดตาม ไม่ควรซื้อยารักษาต่อมลูกหมากมาใช้เองโดยไม่ทราบสาเหตุของอาการ

เอกสารอ้างอิงวางยูโรลิฟต์ไว้เป็นทางเลือกเมื่อการรักษาด้วยยาไม่เพียงพอในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว (PubMed Central) หากยายังควบคุมอาการได้ดีและไม่มีภาวะแทรกซ้อน การทำหัตถการอาจยังไม่จำเป็น

หัตถการหรือการผ่าตัดชนิดอื่น

ทางเลือกอื่นอาจใช้พลังงาน ความร้อน เลเซอร์ กระแสน้ำ หรือเครื่องมือผ่าตัดเพื่อตัด คว้าน ระเหย หรือเลาะเนื้อต่อมลูกหมาก วิธีเหล่านี้ต่างกันในด้าน:

• ปริมาณเนื้อเยื่อที่เอาออก
• ความเหมาะสมกับขนาดและรูปร่างต่อมลูกหมาก
• ชนิดการระงับความรู้สึก
• โอกาสต้องใส่สายสวน
• ระยะพักฟื้น
• ผลต่อการหลั่งและการแข็งตัว
• ความเสี่ยงเลือดออก
• โอกาสต้องรักษาซ้ำ

หากต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่มาก มีเนื้อส่วนกลางอุดกั้นชัด มีนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือมีภาวะแทรกซ้อนจากการอุดกั้น แพทย์อาจเสนอวิธีที่เอาเนื้อเยื่อออกได้มากกว่า แม้พักฟื้นนานกว่าหรือมีผลข้างเคียงต่างออกไป

คำถามที่ช่วยเปรียบเทียบคือ “วิธีใดเปิดทางปัสสาวะได้เหมาะกับกายวิภาคของผมมากที่สุด” และ “หากเลือกวิธีที่พักฟื้นสั้นกว่า โอกาสต้องกลับมารักษาซ้ำต่างจากวิธีที่เอาเนื้อออกอย่างไร” คำตอบควรอิงผลตรวจของคุณ ไม่ใช่ข้อดีทั่วไปของเทคนิคใดเทคนิคหนึ่ง

สิทธิการรักษา

ความครอบคลุมของยูโรลิฟต์ขึ้นกับสิทธิ โรงพยาบาลตามสิทธิ ข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ และว่าหัตถการหรืออุปกรณ์อยู่ในรายการที่เบิกได้หรือไม่ การที่แพทย์เห็นว่าวิธีนี้เหมาะ ไม่ได้หมายความว่าสิทธิทุกประเภทจะครอบคลุมโดยอัตโนมัติ

ประกันสังคม

เริ่มจากโรงพยาบาลตามสิทธิหรือหน่วยบริการที่รับผิดชอบ แพทย์จะประเมินข้อบ่งชี้และพิจารณาว่าต้องส่งต่อหรือไม่ ควรถามว่า:

• หัตถการนี้อยู่ในขอบเขตสิทธิหรือไม่
• ต้องผ่านการรักษาด้วยยาหรือการตรวจใดก่อน
• ต้องขออนุมัติหรือส่งต่อไปหน่วยบริการอื่นหรือไม่
• อุปกรณ์และค่าบริการที่เกี่ยวข้องอยู่ในรายการเดียวกันหรือไม่
• หากไม่ครอบคลุม มีวิธีรักษาอื่นตามสิทธิใดที่เหมาะกับผลตรวจ

บัตรทอง

ติดต่อหน่วยบริการประจำหรือหน่วยบริการปฐมภูมิตามขั้นตอนของสิทธิ แพทย์อาจส่งต่อไปยังโรงพยาบาลที่มีแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ การอนุมัติขึ้นกับข้อบ่งชี้ ความพร้อมของสถานพยาบาล และรายการบริการที่ครอบคลุม

ก่อนนัดทำ ควรขอให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบชื่อหัตถการ ชนิดอุปกรณ์ และเอกสารส่งต่อให้ตรงกัน เพราะการครอบคลุมการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยทั่วไปไม่ได้แปลว่าจะครอบคลุมทุกเทคนิค

ประกันสุขภาพเอกชน

ประกันอาจพิจารณาว่าเป็นการรักษาที่จำเป็นทางการแพทย์หรือเป็นเทคนิคที่ต้องขออนุมัติล่วงหน้า เอกสารที่มักมีผลต่อการพิจารณา ได้แก่ รายงานแพทย์ ผลตรวจ การรักษาที่เคยลอง และเหตุผลที่เลือกวิธีนี้

ควรถามบริษัทประกันเป็นลายลักษณ์อักษรว่า:

• ครอบคลุมหัตถการและตัวยึดหรือไม่
• ต้องขออนุมัติก่อนเข้ารักษาหรือไม่
• ต้องนอนโรงพยาบาลจึงใช้สิทธิได้หรือครอบคลุมแบบกลับบ้านวันเดียวด้วย
• มีเงื่อนไขเรื่องโรคที่เป็นมาก่อนหรือระยะรอคอยหรือไม่
• ต้องใช้เอกสารใดจากศัลยแพทย์และสถานพยาบาล

หากสิทธิไม่ครอบคลุมวิธีนี้ ให้ถามศัลยแพทย์ว่าทางเลือกที่ครอบคลุมให้ผลเหมาะกับกายวิภาคและเป้าหมายของคุณเพียงใด ไม่ควรเลือกเทคนิคจากสิทธิเพียงอย่างเดียวโดยยังไม่เปรียบเทียบประโยชน์และความเสี่ยงทางการแพทย์

จ่ายเอง ส่วนร่วมจ่าย หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน

หากต้องจ่ายค่ารักษาเองทั้งหมด หรือจ่ายบางส่วน เช่น ส่วนร่วมจ่าย (Co-payment) ตามเงื่อนไขกรมธรรม์ หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน ควรขอใบประเมินค่าใช้จ่ายจากโรงพยาบาลก่อนตัดสินใจ และถามให้ชัดว่ารวมค่าแพทย์ ค่าห้อง ค่าอุปกรณ์ และการตรวจติดตามหลังผ่าตัดหรือไม่ ทางเลือกหนึ่งสำหรับการชำระคือการผ่อน เช่น บริการผ่อน 0% ผ่านบัตรเครดิตนานสูงสุด 10 เดือนของ HDcare

คำถามที่พบบ่อย

ยูโรลิฟต์รักษาโรคอะไร?

ยูโรลิฟต์ใช้บรรเทาอาการทางเดินปัสสาวะที่เกิดจากต่อมลูกหมากโตชนิดไม่ใช่มะเร็ง โดยดึงเนื้อต่อมลูกหมากออกจากท่อปัสสาวะเพื่อเปิดทางไหลของปัสสาวะ (PubMed Central) วิธีนี้ไม่ได้ใช้รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก และไม่ช่วยหากอาการเกิดจากสาเหตุอื่นเป็นหลัก

ยูโรลิฟต์ถือว่าเป็นการผ่าตัดหรือไม่?

ถือเป็นหัตถการทางศัลยกรรมผ่านกล้อง แต่ไม่มีแผลเปิดที่หน้าท้อง แพทย์สอดเครื่องมือผ่านท่อปัสสาวะและวางตัวยึดโดยไม่ตัดหรือเผาเนื้อต่อมลูกหมาก

ทำยูโรลิฟต์แล้วต้องใส่สายสวนปัสสาวะหรือไม่?

ไม่ใช่ทุกคนต้องใส่สายสวน แต่บางคนจำเป็นต้องใส่ชั่วคราวหากปัสสาวะไม่ออก มีการบวม หรือมีเลือดออก การตัดสินใจขึ้นกับการปัสสาวะหลังทำและดุลยพินิจของแพทย์

ยูโรลิฟต์เจ็บไหม?

ระหว่างทำจะมีการระงับความรู้สึกตามแผน จึงมีเป้าหมายให้คุณไม่เจ็บหรือเจ็บน้อยที่สุด หลังทำอาจแสบเวลาปัสสาวะ ปวดหน่วง หรือปัสสาวะบ่อยจากการระคายเคือง หากปวดรุนแรงหรือเพิ่มขึ้นควรติดต่อทีมรักษา

ทำแล้วกลับบ้านได้เลยหรือไม่?

ผู้ป่วยบางรายกลับบ้านได้ในวันเดียวเมื่อปัสสาวะได้ สัญญาณชีพคงที่ และไม่มีภาวะแทรกซ้อน เอกสารอ้างอิงระบุว่าวิธีนี้สามารถทำแบบกลับบ้านวันเดียวได้ แต่แนวทางจริงขึ้นกับสถานพยาบาล สุขภาพ และชนิดการระงับความรู้สึก

อาการปัสสาวะจะดีขึ้นทันทีไหม?

บางคนสังเกตว่าปัสสาวะคล่องขึ้นเร็ว แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะดีขึ้นเต็มที่ทันที เพราะการบวมและการระคายเคืองอาจทำให้อาการยังไม่นิ่งในช่วงแรก แพทย์จะประเมินจากอาการ การไหลของปัสสาวะ และปัสสาวะค้างระหว่างติดตามผล

ยูโรลิฟต์ทำให้ต่อมลูกหมากหายโตหรือไม่?

ไม่ทำให้ต่อมลูกหมากหายโต เพราะวิธีนี้ดึงเนื้อเยื่อออกจากทางเดินปัสสาวะโดยไม่ได้เอาเนื้อทั้งหมดออก เป้าหมายคือเปิดทางปัสสาวะและลดอาการ ไม่ใช่หยุดการโตของต่อมลูกหมากตลอดชีวิต

หลังทำยังต้องกินยาต่อมลูกหมากหรือไม่?

อย่าหยุดยาเอง เพราะบางคนต้องใช้ยาต่อช่วงหนึ่งหรือยังต้องใช้ต่อเนื่อง แพทย์จะตัดสินจากอาการ ผลตรวจ และปริมาณปัสสาวะค้างหลังทำ

ยูโรลิฟต์กระทบการหลั่งหรือการแข็งตัวหรือไม่?

วิธีนี้หลีกเลี่ยงการตัดหรือเผาเนื้อเยื่อและมักถูกพิจารณาในผู้ที่กังวลเรื่องการทำงานทางเพศ แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงเลย ควรแจ้งแพทย์ว่าการรักษาการหลั่งหรือการแข็งตัวสำคัญต่อคุณ เพื่อเปรียบเทียบกับวิธีอื่นอย่างตรงไปตรงมา

ตัวยึดต้องเอาออกภายหลังหรือไม่?

โดยทั่วไปตัวยึดถูกออกแบบให้อยู่ในร่างกาย แต่บางกรณีอาจต้องแก้ไขหรือนำออกหากอยู่ในตำแหน่งไม่เหมาะ เกิดการระคายเคือง หรือรบกวนการรักษาอื่น แจ้งบุคลากรทางการแพทย์ว่าคุณเคยทำหัตถการนี้ก่อนรับการตรวจหรือผ่าตัดบริเวณทางเดินปัสสาวะในอนาคต ควรแจ้งบุคลากรและหน่วย MRI ทุกครั้งว่ามีตัวยึด UroLift และนำบัตรหรือข้อมูลรุ่นอุปกรณ์ไปด้วย อุปกรณ์อาจตรวจ MRI ได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด แต่ต้องตรวจสอบฉลากของรุ่นที่ฝังจริงก่อนตรวจ

ถ้ามีเนื้อส่วนกลางของต่อมลูกหมากโตยังทำได้ไหม?

ต้องให้แพทย์ตรวจตำแหน่งและลักษณะการอุดกั้นก่อน เพราะเนื้อส่วนกลางเคยเป็นข้อจำกัดสำคัญในข้อมูลอ้างอิงเดิม เกณฑ์และเทคนิคอาจเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา จึงไม่ควรสรุปจากคำว่า “มีเนื้อส่วนกลาง” เพียงอย่างเดียว

ยูโรลิฟต์เหมาะกับต่อมลูกหมากทุกขนาดหรือไม่?

ไม่เหมาะกับทุกขนาดและทุกรูปร่าง แพทย์ต้องดูทั้งปริมาตรต่อมลูกหมาก ตำแหน่งเนื้อที่ยื่นเข้าไปอุดกั้น ความกว้างของท่อปัสสาวะ และการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ

หากทำแล้วอาการไม่ดีขึ้นทำอย่างไร?

แพทย์จะประเมินว่ายังมีการอุดกั้น ปัสสาวะค้าง การติดเชื้อ ท่อปัสสาวะตีบ หรือกระเพาะปัสสาวะบีบตัวอ่อนหรือไม่ การรักษาต่ออาจเป็นยา การแก้ไขตัวยึด หรือการผ่าตัดชนิดอื่นตามสาเหตุ

ยูโรลิฟต์ต้องทำซ้ำในอนาคตหรือไม่?

มีโอกาสต้องรักษาซ้ำ เพราะวิธีนี้ไม่ได้หยุดการโตของต่อมลูกหมากและผลอาจไม่เพียงพอในผู้ป่วยบางราย ก่อนตัดสินใจควรถามศัลยแพทย์ว่า หากอาการกลับมา วิธีรักษาขั้นต่อไปที่เหมาะกับกายวิภาคของคุณคืออะไร

จะรู้ได้อย่างไรว่ายูโรลิฟต์เหมาะกว่าวิธีอื่น?

วิธีที่เหมาะต้องพิจารณาจากสาเหตุของอาการ รูปร่างและขนาดต่อมลูกหมาก ปัสสาวะค้าง โรคประจำตัว และสิ่งที่คุณให้ความสำคัญ หากต้องการผลเปิดทางปัสสาวะมากที่สุด วิธีที่เอาเนื้อเยื่อออกอาจเหมาะกว่าในบางคน แต่หากให้ความสำคัญกับการหลีกเลี่ยงการตัดเนื้อและการพักฟื้น วิธีนี้อาจเป็นหนึ่งในตัวเลือกเมื่อผลตรวจสนับสนุน

(PubMed Central): Jones P, Rai BP, Aboumarzouk O, Somani BK. “UroLift: a new minimally-invasive treatment for benign prostatic hyperplasia.” *Therapeutic Advances in Urology*. 2016. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5117169/

ข้อมูลอ้างอิง

• PubMed Central (U.S. National Library of Medicine): UroLift: a new minimally-invasive treatment for benign prostatic ... — เกี่ยวกับ UroLift — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติหลังผ่าตัด ควรติดต่อแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที