ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ตกขาว

ยาแก้ตกขาว คือยาที่เลือกใช้ตามสาเหตุของตกขาว เช่น เชื้อรา แบคทีเรีย หรือเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จึงไม่มียาชนิดเดียวที่เหมาะกับทุกคน

ตกขาวตามธรรมชาติอาจใสหรือขาว ไม่มีกลิ่นแรง และเปลี่ยนปริมาณตามรอบเดือน การตั้งครรภ์ หรือการคุมกำเนิด แบบนี้มักไม่ต้องใช้ยา แต่หากสี กลิ่น หรือลักษณะเปลี่ยนไปพร้อมคัน แสบ ปวด หรือเลือดออก ควรหาสาเหตุก่อนเลือกยา

ประเด็นสำคัญ

  • ตกขาวใสหรือขาว ไม่มีกลิ่นแรงและไม่คันมักเป็นตกขาวตามธรรมชาติ จึงไม่จำเป็นต้องซื้อยาฆ่าเชื้อหรือยาสอดมาใช้เอง
  • หากยืนยันว่าเป็นเชื้อรา สูตรที่มีข้อมูลคือ clotrimazole 100 มก. เหน็บวันละ 1 เม็ด 7 วัน หรือวันละ 2 เม็ด 3 วัน
  • Fluconazole 150 มก. รับประทานครั้งเดียวใช้กับเชื้อราในช่องคลอดชนิดเฉียบพลันที่ไม่ซับซ้อน แต่ไม่ควรซื้อกินจากอาการตกขาวเพียงอย่างเดียว

สาเหตุที่พบบ่อยของตกขาวมีอะไรบ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยมีทั้งการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ เชื้อรา ภาวะแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุล และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สีหรือกลิ่นช่วยบอกแนวทางได้ แต่ยังใช้ยืนยันโรคไม่ได้ด้วยตัวเอง

ลักษณะที่สังเกตได้สาเหตุที่อาจพบ
ใสหรือขาว ไม่คัน ไม่เหม็นตกขาวตามธรรมชาติ
ขาวข้นเป็นก้อน คันหรือแสบเชื้อราในช่องคลอด
ขาวบางหรือเทา กลิ่นคาวปลาแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุล
เหลือง เขียว หรือเป็นฟองเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์บางชนิด
ปนเลือดหลังมีเพศสัมพันธ์การระคายเคืองหรือความผิดปกติของปากมดลูก

การใช้สบู่ น้ำยาฆ่าเชื้อ หรือผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นหอมบริเวณช่องคลอดอาจทำให้ระคายเคืองและตกขาวเปลี่ยนไปได้ ยาปฏิชีวนะ เบาหวานที่ควบคุมไม่ดี และภูมิคุ้มกันต่ำยังเพิ่มโอกาสเกิดเชื้อราได้

ยารักษาตกขาว ใช้เองได้เมื่อไหร่

หากเคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเชื้อราและครั้งนี้มีอาการเดิมชัดเจนโดยไม่มีสัญญาณอันตราย ให้ปรึกษาเภสัชกรเพื่อประเมินก่อนเลือกชนิด ความแรง และระยะเวลาของยาต้านเชื้อราทางช่องคลอด อาการที่พบบ่อยคือคันมาก แสบ และตกขาวขาวข้น โดยมักไม่มีกลิ่นคาวปลาเด่นชัด

ไม่ควรดูแลด้วยยาเองหากเป็นครั้งแรก ตั้งครรภ์ มีคู่นอนใหม่ มีความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรืออาการไม่เหมือนครั้งก่อน เพราะเชื้อรา แบคทีเรีย และพยาธิในช่องคลอดใช้ยาคนละกลุ่ม

สถานการณ์แนวทางเบื้องต้น
ใสหรือขาว ไม่มีอาการอื่นสังเกตอาการ ไม่ต้องใช้ยา
เคยยืนยันว่าเป็นเชื้อรา อาการเดิมปรึกษาเภสัชกรเพื่อประเมินก่อนเลือกยาต้านเชื้อราเฉพาะที่
มีกลิ่นคาวปลาเด่นควรตรวจหาสาเหตุก่อนใช้ยา
เหลืองหรือเขียวหลังมีเพศสัมพันธ์เสี่ยงตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
ปวดท้องน้อย ไข้ หรือเลือดออกพบแพทย์โดยเร็ว

ระหว่างสังเกตอาการ ให้ล้างเฉพาะภายนอกด้วยน้ำและผลิตภัณฑ์อ่อนโยน รักษาบริเวณนั้นให้แห้ง และหลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด เพราะอาจรบกวนสมดุลจุลชีพและทำให้อาการแย่ลง

ยาตกขาว มีกลุ่มใดบ้าง

กลุ่มยาต้องตรงกับเชื้อ การซื้อยาฆ่าเชื้อหรือยาสอดแบบสุ่มอาจทำให้อาการไม่หายและบดบังโรคที่ควรตรวจ ยาที่พบในการรักษามีทั้งยาเหน็บช่องคลอดและยารับประทาน

สาเหตุที่ยืนยันแล้วกลุ่มยาที่อาจใช้ตัวอย่างชื่อสามัญ
เชื้อราในช่องคลอดยาต้านเชื้อรากลุ่ม azoleclotrimazole, fluconazole
แบคทีเรียเสียสมดุลยาต้านแบคทีเรียmetronidazole, clindamycin
เชื้อ Trichomonasยาต้านโปรโตซัวmetronidazole
ตกขาวตามธรรมชาติไม่ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อดูแลและสังเกตอาการ

สำหรับเชื้อราในช่องคลอด มีข้อมูลว่า clotrimazole 100 มก. แบบเหน็บวันละ 1 เม็ดนาน 7 วัน และแบบเหน็บวันละ 2 เม็ดนาน 3 วัน ให้ผลและผลข้างเคียงไม่แตกต่างกัน หลังเหน็บควรนอนนิ่งประมาณ 15–30 นาที ไม่ต้องสวนล้างยาออกในตอนเช้า และอาจใช้แผ่นรองซับส่วนที่ละลายไหลออกมาได้

Fluconazole 150 มก. รับประทานครั้งเดียวเป็นสูตรสำหรับเชื้อราในช่องคลอดชนิดเฉียบพลันและไม่ซับซ้อน ยานี้อาจทำให้ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวดท้อง หรือท้องเสีย และมีปฏิกิริยากับยาหลายชนิด ผู้ที่ตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ไม่ควรซื้อใช้เอง

Metronidazole ใช้รักษาภาวะจากแบคทีเรียหรือเชื้อบางชนิด ไม่ได้รักษาเชื้อรา การติดเชื้อ Trichomonas ต้องตรวจยืนยันและให้แพทย์หรือเภสัชกรกำหนดสูตรตามเพศและผู้ป่วย โดยสูตรที่ใช้บ่อยในผู้หญิงคือ metronidazole 500 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน พร้อมประเมินและรักษาคู่นอน ไม่ควรเลือกขนาดยาเอง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

หากได้รับ metronidazole ชนิดรับประทาน ควรงดแอลกอฮอล์และผลิตภัณฑ์ที่มี propylene glycol ระหว่างใช้ยาและอย่างน้อย 3 วันหลังหยุดยา เพราะอาจเกิดปวดเกร็งท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ และหน้าแดงได้

ตกขาว รักษายังไง

เริ่มจากแยกว่าตกขาวเป็นภาวะปกติหรือมีอาการติดเชื้อ แล้วจึงใช้ยาที่ตรงกับสาเหตุ อย่าสวนล้างช่องคลอดและอย่าใช้ยาที่เหลือจากครั้งก่อน เพราะอาการคล้ายกันอาจเกิดจากคนละเชื้อ

  • สังเกตสี กลิ่น ความข้น และอาการคัน แสบ ปวด หรือเลือดออก
  • ทบทวนความเสี่ยง เช่น คู่นอนใหม่ เพศสัมพันธ์ไม่ป้องกัน ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาปฏิชีวนะ
  • หากสงสัยเชื้อราครั้งแรก กลิ่นคาวปลา หรือมีความเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์ ให้ตรวจหาสาเหตุ
  • ใช้ยาตามชนิดเชื้อและใช้ให้ครบตามสูตร แม้อาการจะเริ่มดีขึ้น
  • หากอาการไม่ดีขึ้น กลับเป็นซ้ำบ่อย หรือแย่ลง ให้รับการตรวจเพิ่มเติม

ถ้าสงสัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ควรงดเพศสัมพันธ์จนผู้ป่วยและคู่นอนได้รับการตรวจและรักษาครบ รวมทั้งอาการหายตามระยะที่บุคลากรทางการแพทย์แนะนำ หากไม่สามารถงดได้ต้องใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง แต่ยังไม่ถือว่าป้องกันได้สมบูรณ์

ตกขาว ยี่ห้อไหนดี

ไม่มีผลิตภัณฑ์ใดเหมาะกับตกขาวทุกแบบ ให้ดูชื่อสามัญ รูปแบบยา ความแรง และสาเหตุที่ต้องรักษาแทนการเลือกจากยี่ห้อ แม้ตกขาวจากเชื้อราจะใช้ยาต้านเชื้อรา แต่ตกขาวกลิ่นคาวปลาอาจต้องใช้ยาต้านแบคทีเรีย ส่วนตกขาวปกติไม่ต้องใช้ยาเลย

หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ผสมยาต้านเชื้อรากับสเตียรอยด์โดยไม่ทราบข้อบ่งใช้ เพราะสเตียรอยด์อาจทำให้การติดเชื้อราบางชนิดแย่ลง หากเลือกยาเหน็บ ควรตรวจความแรงต่อเม็ดและจำนวนเม็ดให้ตรงกับสูตร ไม่ควรเดาจำนวนเม็ดจากชื่อผลิตภัณฑ์หรือรูปลักษณ์บรรจุภัณฑ์

ตกขาวแบบไหนควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่อมีไข้ ปวดท้องน้อย เลือดออกผิดปกติ แผลบริเวณอวัยวะเพศ หรือเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อาการเหล่านี้อาจต้องตรวจภายใน ตรวจสารคัดหลั่ง หรือตรวจการตั้งครรภ์ ไม่ควรรักษาด้วยยาสอดเพียงอย่างเดียว

  • ปวดท้องน้อยมาก กดเจ็บ หรือมีไข้
  • ตกขาวปนเลือด หรือเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
  • ตกขาวเหลือง เขียว เป็นฟอง หรือมีกลิ่นแรงร่วมกับปัสสาวะแสบขัด
  • มีแผล ตุ่มพอง ผื่น หรืออวัยวะเพศบวมมาก
  • มีคู่นอนใหม่หรือมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
  • ตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์
  • อาการไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาครบ หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย
  • มีเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือกำลังใช้ยากดภูมิคุ้มกัน

คำถามที่พบบ่อย

ตกขาวสีขาวต้องกินยาไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป หากตกขาวใสหรือขาว ไม่มีกลิ่นแรง ไม่คัน และไม่ปวด มักเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ แต่ถ้าขาวข้นเป็นก้อนร่วมกับคันหรือแสบ อาจพบได้ในเชื้อราและควรเลือกยาหลังประเมินสาเหตุ

ตกขาวมีกลิ่นคาวปลาใช้ยาฆ่าเชื้อราได้ไหม

ไม่ควรใช้ยาฆ่าเชื้อราเป็นตัวเลือกแรก กลิ่นคาวปลามักพบร่วมกับภาวะแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุล ซึ่งใช้ยาคนละกลุ่มกับเชื้อรา ควรตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อมีคู่นอนใหม่หรือปัสสาวะแสบขัดร่วมด้วย

ใช้ยาเหน็บแล้วตอนเช้าต้องล้างออกไหม

ไม่ต้องล้างยาจากภายในช่องคลอด หลังเหน็บให้นอนนิ่งประมาณ 15–30 นาที และใช้แผ่นรองซับได้หากมีส่วนของยาไหลออกมา การสวนล้างอาจระคายเคืองและรบกวนสมดุลจุลชีพ

กิน fluconazole ครั้งเดียวรักษาตกขาวได้ทุกแบบไหม

ไม่ได้ Fluconazole 150 มก. รับประทานครั้งเดียวใช้กับเชื้อราในช่องคลอดชนิดเฉียบพลันที่ไม่ซับซ้อน ไม่รักษาตกขาวจากแบคทีเรียหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และผู้ที่ตั้งครรภ์หรือใช้ยาประจำควรได้รับการประเมินก่อนใช้

ตกขาวเป็นซ้ำหลังมีเพศสัมพันธ์เกิดจากอะไร

อาจเกิดจากการระคายเคือง การเปลี่ยนสมดุลแบคทีเรีย เชื้อรา หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากเกิดซ้ำ มีกลิ่นแรง เจ็บ แสบ หรือมีคู่นอนใหม่ ควรตรวจหาสาเหตุแทนการซื้อยาเดิมมาใช้ซ้ำ

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • อาการและลักษณะตกขาวของฉันเข้ากับเชื้อราหรือควรตรวจหาสาเหตุอื่นก่อน?
  • ยาที่ฉันใช้อยู่มีปฏิกิริยากับ fluconazole หรือ metronidazole หรือไม่?
  • ยาเหน็บที่มีความแรงนี้ต้องใช้กี่เม็ดและนานกี่วัน?
  • หากกำลังตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือวางแผนตั้งครรภ์ ควรหลีกเลี่ยงยาชนิดใด?
  • หากใช้ยาครบแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรรอกี่วันและต้องตรวจอะไรเพิ่มเติม?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall