ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาทาแก้กล้ามเนื้ออักเสบ

ยาทาแก้กล้ามเนื้ออักเสบ คือ ยาใช้ภายนอกที่ช่วยลดอาการปวดหรือลดการอักเสบบริเวณกล้ามเนื้อและข้อ โดยตัวยาแต่ละกลุ่มเหมาะกับสาเหตุของอาการไม่เหมือนกัน

ประเด็นสำคัญ

  • อาการปวดหลังใช้งานหรือออกกำลังกายเล็กน้อยอาจดูแลเองได้ แต่ถ้าปวดหลังอุบัติเหตุรุนแรง แขนขาอ่อนแรง หรือบวมแดงร่วมกับไข้ ควรพบแพทย์
  • ผลิตภัณฑ์ diclofenac ชนิดทาแต่ละชนิดอาจมีความเข้มข้น ข้อบ่งใช้ ปริมาณ และความถี่ในการใช้แตกต่างกัน ควรนำผลิตภัณฑ์ไปให้เภสัชกรตรวจและประเมินอาการก่อนใช้ จากนั้นใช้ตามฉลากภาษาไทยและคำแนะนำของเภสัชกร
  • ห้ามทายาบนแผล ผิวติดเชื้อ หรือผื่น ห้ามใช้ความร้อนและผ้าพันแน่นทับบริเวณที่ทา เพราะอาจเพิ่มการดูดซึมและทำให้เกิดผลข้างเคียง

สาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อปวดหรืออักเสบมีอะไรบ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยคือการใช้งานเกินกำลัง ท่าทางไม่เหมาะสม และการบาดเจ็บเล็กน้อย แต่ความรู้สึกว่า “กล้ามเนื้ออักเสบ” อาจมาจากข้อ เส้นเอ็น หรือเส้นประสาทได้เช่นกัน

  • ใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป เช่น ยกของ ออกกำลังกายหนัก หรือทำท่าเดิมซ้ำ ๆ ทำให้ปวดตึงและกดเจ็บ
  • กล้ามเนื้อเคล็ดหรือฉีกเล็กน้อย มักเกิดหลังออกแรงหรือเคลื่อนไหวผิดจังหวะ อาจมีบวมและเจ็บเวลาใช้กล้ามเนื้อ
  • ท่าทางไม่เหมาะสม เช่น นั่งทำงานนาน ก้มคอ หรือยืนผิดท่า ทำให้คอ บ่า หลัง และไหล่ปวดล้า
  • ข้อหรือเส้นเอ็นอักเสบ อาการอาจคล้ายปวดกล้ามเนื้อ แต่จะเจ็บชัดเมื่อขยับข้อหรือกดตามแนวเส้นเอ็น
  • ข้อเสื่อม มักปวดบริเวณเข่า มือ ข้อมือ ข้อเท้า หรือศอก โดยอาจมีข้อฝืดร่วมด้วย
  • เส้นประสาทถูกกดหรือระคายเคือง อาจทำให้ปวดร้าว ชา แสบร้อน หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ซึ่งยาทาอาจช่วยได้ไม่มาก
  • การติดเชื้อหรือโรคอักเสบอื่น ๆ อาจทำให้ปวดร่วมกับบวม แดง ร้อน ไข้ หรืออ่อนเพลีย ต้องตรวจหาสาเหตุ

หากคุณไม่แน่ใจว่าปวดจากกล้ามเนื้อ ข้อ หรือเส้นประสาท ให้สังเกตตำแหน่งที่เจ็บ สิ่งที่กระตุ้นอาการ ระยะเวลาที่เป็น และอาการร่วม การเลือกยาโดยดูจากคำว่า “แก้ปวด” บนฉลากอย่างเดียวอาจไม่ตรงกับสาเหตุ

เมื่อไหร่ที่สามารถใช้ยาทาดูแลอาการเองได้

คุณอาจลองใช้ยาทาได้เมื่อปวดเฉพาะที่ระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง ยังขยับได้ ไม่มีแผล และไม่มีสัญญาณอันตราย โดยควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมก่อนใช้ การพักบริเวณที่ปวดและหลีกเลี่ยงกิจกรรมกระตุ้นยังเป็นส่วนสำคัญ ไม่ควรทายาแล้วฝืนใช้งานต่อทันที

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
ปวดล้าหลังใช้งานพักบริเวณที่ปวด และปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม จากนั้นใช้ตามฉลากและคำแนะนำของเภสัชกร
ปวดข้อเฉพาะตำแหน่งปรึกษาเภสัชกรเพื่อประเมินว่าเหมาะกับยาทา NSAIDs หรือไม่ และใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์
ปวดตึงเล็กน้อยอาจใช้ menthol บรรเทาชั่วคราว
มีแผล ผื่น หรือติดเชื้อห้ามทายาบริเวณนั้น
ปวดร้าว ชา หรืออ่อนแรงควรตรวจหาสาเหตุ
บวมผิดรูปหลังอุบัติเหตุพบแพทย์ ไม่ควรนวด

หากเป็นการบาดเจ็บใหม่และบวม การประคบเย็นโดยมีผ้ารองอาจช่วยได้ แต่ไม่ควรใช้แผ่นให้ความร้อนหรือความร้อนภายนอกทับยาทา การนวดแรงอาจทำให้กล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็นที่บาดเจ็บมากขึ้น

ยาทาไม่ได้เหมาะกับอาการทุกแบบ ข้อบ่งใช้ของผลิตภัณฑ์ diclofenac sodium ชนิดทาแตกต่างกัน โดยบางผลิตภัณฑ์ในไทยใช้บรรเทาการอักเสบและปวดจากอาการเคล็ด ขัดยอก ฟกช้ำ หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อได้ ขณะที่บางผลิตภัณฑ์ระบุสำหรับอาการปวดข้อ จึงต้องให้เภสัชกรตรวจฉลากและประเมินอาการก่อนใช้

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการมีอะไรบ้าง

กลุ่มหลักที่พบคือยาต้านการอักเสบชนิดทาและยาที่ให้ความรู้สึกเย็นหรืออุ่น การเลือกควรอิงตำแหน่งและลักษณะอาการ ไม่ใช่เลือกจากความร้อนหรือความเย็นที่รู้สึกมากที่สุด

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดจุดที่ต้องระวัง
diclofenac ชนิดทาขึ้นกับข้อบ่งใช้ของแต่ละผลิตภัณฑ์ ควรให้เภสัชกรประเมินก่อนใช้แพ้ NSAIDs เลือดออกทางเดินอาหาร
menthol ชนิดทาปวดกล้ามเนื้อหรือข้อเล็กน้อยแสบ ระคายเคือง ห้ามใช้กับแผล
ยาทาสูตรผสมขึ้นกับส่วนประกอบอ่านตัวยาทุกชนิดก่อนใช้

Diclofenac ชนิดทาใช้อย่างไร

ผลิตภัณฑ์ diclofenac ชนิดทาแต่ละชนิดอาจมีความเข้มข้น ข้อบ่งใช้ ปริมาณ และความถี่ในการใช้แตกต่างกัน ควรนำผลิตภัณฑ์ไปให้เภสัชกรตรวจและประเมินอาการก่อนใช้ ระยะเวลาและจำนวนบริเวณที่ทาขึ้นกับผลิตภัณฑ์ ให้ใช้ตามฉลากภาษาไทยและคำแนะนำของเภสัชกร หากอาการไม่ดีขึ้นภายในระยะที่ฉลากกำหนดหรือแย่ลงควรหยุดใช้และรับการประเมิน

ยานี้อาจต้องใช้เวลาจึงเห็นผลต่ออาการปวดข้อ หากใช้แล้วยังไม่บรรเทาภายในระยะที่ฉลากกำหนด ให้หยุดใช้และประเมินอาการใหม่ อย่าทาเพิ่มเพราะต้องการให้ออกฤทธิ์เร็วขึ้น

ทาบนผิวสะอาดและแห้ง ห้ามทาบนแผลเปิด ผิวติดเชื้อ หรือผื่น ห้ามใช้ผ้าพันปิด ห้ามใช้แผ่นประคบร้อน และห้ามทาผลิตภัณฑ์อื่นซ้อนในตำแหน่งเดียวกัน หากเข้าตา จมูก หรือปาก ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดทันที

ควรใช้ตามฉลากภาษาไทยและคำแนะนำของเภสัชกร

ห้ามใช้ diclofenac หากเคยแพ้ยานี้ แอสไพริน หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เพราะอาจเกิดหอบ ลมพิษ หน้าบวม หรือปฏิกิริยาแพ้รุนแรง ห้ามใช้ก่อนหรือหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ และห้ามใช้ในช่วง 3 เดือนสุดท้ายของการตั้งครรภ์ เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง

ผู้ที่มีประวัติแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไต โรคตับ โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคหอบหืด หรือกำลังใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ต้องได้รับการประเมินก่อนใช้ แม้เป็นยาทา ตัวยาบางส่วนยังดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ ไม่ควรใช้ร่วมกับ ibuprofen, naproxen, aspirin ขนาดแก้ปวด หรือ NSAIDs ชนิดอื่นโดยตัดสินใจเอง เพราะเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก ไตผิดปกติ และผลข้างเคียงต่อหัวใจ

Menthol ชนิดทาใช้อย่างไร

Menthol ช่วยบรรเทาอาการปวดเล็กน้อยชั่วคราวด้วยความรู้สึกเย็นที่ผิว แต่ไม่ได้ลดการอักเสบโดยตรงเหมือน NSAIDs อายุขั้นต่ำและความถี่ในการใช้ menthol แตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะสูตรผสม ผู้ปกครองต้องตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ในเด็ก และไม่ควรนำเกณฑ์อายุจากผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้กับทุกยี่ห้อ

ห้ามทาบนแผลหรือผิวเสียหาย หลีกเลี่ยงดวงตา และไม่พันผ้าแน่น อาการแสบ เย็นซ่า หรือระคายเคืองเล็กน้อยอาจเกิดได้ แต่ถ้าเกิดตุ่มพอง ผิวบวม ปวดมากขึ้น หรือมีผื่น ให้หยุดใช้ หากตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรตรวจสอบส่วนประกอบและความเหมาะสมก่อนใช้

อาการแบบไหนควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีหากปวดร่วมกับหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หรือบาดเจ็บจนข้อผิดรูป อาการเหล่านี้ไม่ควรรอดูผลจากยาทา

ควรไปตรวจเมื่อมีอาการต่อไปนี้ด้วย

  • ปวดมากจนลงน้ำหนักหรือขยับอวัยวะไม่ได้
  • มีเสียงดังขณะบาดเจ็บ ตามด้วยบวมเร็วหรือฟกช้ำมาก
  • บริเวณที่ปวดบวม แดง ร้อน หรือมีไข้
  • ปวดร้าวร่วมกับชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือควบคุมการขับถ่ายผิดปกติ
  • ปวดน่องข้างเดียวร่วมกับบวม แดง หรือหอบเหนื่อย
  • ปวดหลังอุบัติเหตุรุนแรง เช่น รถชนหรือตกจากที่สูง
  • ปวดต่อเนื่องเกิน 7 วัน หรือดีขึ้นแล้วกลับมาเป็นซ้ำบ่อย
  • มีเลือดออกผิดปกติ อุจจาระดำ อาเจียนเป็นเลือด หรือปวดท้องไม่หายระหว่างใช้ NSAIDs
  • มีหน้าบวม ปากบวม หายใจมีเสียงหวีด ลมพิษ หรือรู้สึกจะเป็นลมหลังทายา
  • ใช้ diclofenac แล้วปวดแย่ลง หรือยังปวดต่อเนื่องเกินระยะที่ฉลากกำหนด

คำถามที่พบบ่อย

ปวดกล้ามเนื้อควรใช้ diclofenac หรือ menthol?

ถ้าปวดจากการอักเสบของข้อ diclofenac อาจตรงกับอาการมากกว่า ส่วน menthol เหมาะกับการบรรเทาปวดตึงเล็กน้อยชั่วคราว ข้อบ่งใช้แตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ โดย diclofenac ชนิดทาบางผลิตภัณฑ์ในไทยใช้กับอาการเคล็ด ขัดยอก หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อได้ แต่ต้องให้เภสัชกรตรวจฉลากและประเมินอาการก่อนใช้

ยาทาแก้ปวดปลอดภัยกว่ายากินเสมอไหม?

ไม่เสมอไป แม้ยาทาจะทำให้ระดับยาในเลือดต่ำกว่ายากิน แต่ยังเกิดการแพ้ เลือดออกทางเดินอาหาร ผลต่อไต หรือความเสี่ยงต่อหัวใจได้ ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อทามาก ใช้นาน ทาหลายบริเวณ หรือใช้ร่วมกับ NSAIDs ชนิดกิน

ทายาแล้วประคบร้อนได้ไหม?

ไม่ควรใช้ความร้อนทับบริเวณที่ทายา ความร้อนอาจเพิ่มการดูดซึมและเพิ่มการระคายเคือง ห้ามพันผ้าแน่นหรือทายาแล้วปิดบริเวณนั้น เว้นแต่คำแนะนำเฉพาะของผลิตภัณฑ์ระบุไว้ชัดเจน

ทายาบนแผลหรือบริเวณฟกช้ำได้ไหม?

ห้ามทาบนแผลเปิด ผิวถลอก ผื่น ผิวติดเชื้อ หรือผิวที่เสียหาย บริเวณฟกช้ำที่ผิวยังปกติอาจใช้ยาบางชนิดได้ แต่ต้องให้เภสัชกรตรวจข้อบ่งใช้และประเมินอาการก่อน เพราะผลิตภัณฑ์ diclofenac บางสูตรไม่ได้ระบุให้ใช้รักษารอยฟกช้ำ

ถ้าลืมทา diclofenac ต้องทาเพิ่มเป็นสองเท่าไหม?

ไม่ต้องทาเพิ่มเป็นสองเท่า ให้ปฏิบัติตามฉลากภาษาไทยและคำแนะนำของเภสัชกรสำหรับผลิตภัณฑ์นั้น การทามากขึ้นไม่ได้ทำให้ออกฤทธิ์เร็วขึ้นและอาจเพิ่มผลข้างเคียง

เด็กใช้ยาทาแก้ปวดได้ไหม?

ขึ้นกับตัวยาและฉลากของแต่ละผลิตภัณฑ์ อายุขั้นต่ำและความถี่ในการใช้ menthol แตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะสูตรผสม ผู้ปกครองต้องตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ในเด็ก และไม่ควรนำเกณฑ์อายุจากผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้กับทุกยี่ห้อ ส่วน diclofenac sodium 1% ยังไม่มีความชัดเจนเรื่องประสิทธิผลและความปลอดภัยในผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี จึงไม่ควรนำยาของผู้ใหญ่มาทาให้เด็กเอง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall