ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

เครียดจนจะอ้วก สาเหตุ วิธีดูแล เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

เครียดจนจะอ้วก คืออาการคลื่นไส้หรืออยากอาเจียนที่เกิดร่วมกับความเครียดหรือความกังวล แต่อาการเดียวกันอาจมาจากโรคทางกายหรือยาที่ใช้อยู่ได้เช่นกัน

ประเด็นสำคัญ

  • ความเครียดทำให้คลื่นไส้ แน่นท้อง ใจสั่น หรืออยากอาเจียนได้ แต่ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากความเครียดเสมอ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย
  • หากยังดื่มน้ำได้และไม่มีสัญญาณอันตราย ให้หยุดกิจกรรม นั่งในที่อากาศถ่ายเท หายใจช้าๆ และจิบน้ำทีละน้อยแทนการดื่มรวดเดียว
  • Dimenhydrinate มีเม็ดขนาด 25 และ 50 มก. แต่ใช้กับเมารถเมาเรือเป็นหลัก ไม่ควรเลือกจำนวนเม็ดเองเพื่อรักษาอาการคลื่นไส้จากความเครียด

เครียดจนจะอ้วกเกิดจากอะไรได้บ้าง

อาการนี้เกิดได้เมื่อความเครียดกระตุ้นระบบประสาทและรบกวนการทำงานของทางเดินอาหาร แต่ต้องพิจารณาสาเหตุทางกายร่วมด้วย หากอาการเกิดก่อนการสอบ การประชุม การเดินทาง หรือเหตุการณ์ที่กังวล และค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อสงบลง ความเครียดอาจมีส่วนสำคัญ

สาเหตุที่พบร่วมกับอาการคลื่นไส้มีหลายแบบ ได้แก่

  • ความเครียดหรือความวิตกกังวล: อาจเกิดร่วมกับใจเต้นเร็ว มือสั่น เหงื่อออก หายใจเร็ว แน่นท้อง หรือถ่ายเหลว
  • การนอนน้อยหรืออ่อนล้า: ทำให้รับมือกับความเครียดได้ยากขึ้น และอาจรู้สึกวิงเวียนหรือคลื่นไส้
  • กินอาหารไม่เป็นเวลา: ท้องว่างนาน กินเร็ว หรือกินมื้อใหญ่ขณะเครียดอาจทำให้อาการชัดขึ้น
  • อาหารและเครื่องดื่ม: อาหารมัน อาหารรสจัด แอลกอฮอล์ คาเฟอีน หรือกลิ่นแรงอาจกระตุ้นคลื่นไส้ในบางคน
  • กรดไหลย้อนหรือระคายเคืองกระเพาะ: มักมีแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว จุกลิ้นปี่ หรือแน่นหลังอาหารร่วมด้วย
  • การติดเชื้อหรืออาหารเป็นพิษ: อาจมีอาเจียน ถ่ายเหลว ปวดท้อง หรือมีไข้ จึงไม่ควรเหมารวมว่าเป็นเพราะเครียด
  • ไมเกรนหรือปัญหาหูชั้นใน: อาจมีปวดศีรษะ ไวต่อแสง บ้านหมุน หรือเสียการทรงตัว
  • ยาและอาหารเสริมบางชนิด: ยาที่เพิ่งเริ่มใช้หรือปรับขนาดอาจทำให้คลื่นไส้ได้
  • การตั้งครรภ์: หากประจำเดือนขาดหรือมีโอกาสตั้งครรภ์ ควรตรวจการตั้งครรภ์ตามเวลาที่เหมาะสม

คุณอาจยังไม่แน่ใจว่าสาเหตุคืออะไร ลองสังเกตว่าอาการเริ่มเมื่อใด สัมพันธ์กับอาหาร ยา การเดินทาง หรือเหตุการณ์ที่กังวลหรือไม่ และมีอาการอื่นร่วมด้วยอย่างไร

เครียดแล้วจะอ้วก ควรทำอย่างไร?

ถ้ายังรู้สึกตัวดี ดื่มน้ำได้ และไม่มีอาการอันตราย คุณสามารถหยุดพักและลดสิ่งกระตุ้นก่อน เป้าหมายระยะแรกคือทำให้การหายใจช้าลง ลดความอึดอัด และป้องกันการขาดน้ำ

อาการขณะนั้นควรทำอะไร
คลื่นไส้แต่ยังไม่อาเจียนนั่งตัวตรง คลายเสื้อผ้าที่รัดแน่น
หายใจเร็วหรือใจสั่นหายใจเข้าช้าๆ แล้วผ่อนออกให้นานขึ้น
เพิ่งอาเจียนบ้วนปาก พัก แล้วจิบน้ำทีละน้อย
ท้องว่างและเริ่มดีขึ้นลองอาหารอ่อนปริมาณน้อย
กลิ่นหรืออาหารกระตุ้นอาการออกจากบริเวณนั้น เปิดให้อากาศถ่ายเท
เวียนศีรษะหรือจะเป็นลมนั่งหรือนอนในที่ปลอดภัย ไม่ขับรถ

หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำจำนวนมากรวดเดียว เพราะอาจกระตุ้นให้อาเจียนซ้ำ งดแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มคาเฟอีนจัด และอาหารมันหรือมื้อใหญ่จนกว่าอาการจะสงบ หากต้องทำงานกับเครื่องจักรหรือขับรถ ให้หยุดก่อน โดยเฉพาะถ้ามีอาการวิงเวียนหรือกินยาที่ทำให้ง่วง

การดูแลเองเหมาะเมื่ออาการไม่มาก เกิดช่วงสั้นๆ และดีขึ้นหลังพัก แต่หากเป็นซ้ำทุกครั้งที่เผชิญความกังวลจนรบกวนการกิน การนอน การเรียน หรือการทำงาน ควรประเมินทั้งสุขภาพกายและความเครียด ไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงขั้นอาเจียนบ่อยจึงค่อยขอความช่วยเหลือ

มีกลุ่มยาอะไรที่ใช้บรรเทาอาการคลื่นไส้ได้บ้าง

ยาแก้คลื่นไส้ต้องเลือกตามสาเหตุ และยาเมารถไม่ได้แปลว่าจะเหมาะกับอาการจากความเครียด การใช้ยาโดยไม่แยกสาเหตุอาจทำให้ง่วงหรือบดบังอาการที่ควรตรวจเพิ่มเติม

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดข้อควรรู้
Dimenhydrinateคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะจากเมารถเมาเรือทำให้ง่วง ตาพร่า ปากแห้งได้
ยาลดกรดแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว หรืออาหารไม่ย่อยจากกรดไม่ใช่ยาแก้ความเครียด
สารละลายเกลือแร่สูญเสียน้ำจากอาเจียนหรือถ่ายเหลวต้องผสมตามฉลาก ไม่ผสมเข้มหรือเจือจางเอง
ยาแก้อาเจียนชนิดอื่นอาการจากสาเหตุเฉพาะหรืออาเจียนต่อเนื่องหลายชนิดควรได้รับการประเมินก่อนใช้

Dimenhydrinate เป็นยาต้านฮิสตามีนและยาแก้คลื่นไส้ที่มีหลักฐานใช้ป้องกันหรือรักษาอาการเมารถเมาเรือ ผลิตภัณฑ์ชนิดเม็ดอาจมีความแรง 25 มก. หรือ 50 มก. ต่อเม็ด ความแรงเหล่านี้ไม่ใช่คำแนะนำว่าคุณควรกินกี่เม็ด และไม่ควรนำไปใช้คำนวณรักษาอาการจากความเครียดเอง

ยานี้อาจทำให้ง่วงซึม ปากแห้ง คอแห้ง ไม่สบายท้อง ปวดศีรษะ ใจสั่น วิงเวียน คลื่นไส้อาเจียน หรือตาพร่า หลังใช้ไม่ควรขับรถ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้ร่วมกับยากล่อมประสาทและยาที่ทำให้ง่วงโดยไม่ตรวจสอบก่อน

ผู้ที่มีประวัติลมชักต้องระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากการใช้เกินขนาดเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการชัก และมีรายงานในผู้ใหญ่เมื่อได้รับมากกว่า 1 กรัม ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลเกี่ยวกับการใช้เกินขนาด ไม่ใช่ขนาดรักษา หากกินยาเกินฉลากหรือไม่แน่ใจว่ากินไปเท่าไร ให้ไปโรงพยาบาลทันทีแม้ยังไม่มีอาการ

หากเคยแพ้ orphenadrine ควรหลีกเลี่ยง dimenhydrinate เพราะโครงสร้างยามีความใกล้เคียงกัน ผู้ที่มีต้อหิน โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง ปัสสาวะลำบากจากต่อมลูกหมากโต ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยากดประสาท ควรตรวจสอบความเหมาะสมก่อนใช้

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีหากคลื่นไส้หรืออาเจียนมาพร้อมอาการที่อาจบ่งถึงภาวะฉุกเฉิน อย่าพยายามสงบอาการด้วยยาเพียงอย่างเดียว หากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจลำบาก เหงื่อแตกมาก หรือปวดร้าวไปแขน กราม หรือหลัง
  • ปวดศีรษะรุนแรงฉับพลัน คอแข็ง สับสน หมดสติ ชัก แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัด
  • อาเจียนเป็นเลือด มีลักษณะคล้ายกากกาแฟ หรือถ่ายดำ
  • ปวดท้องรุนแรง ท้องแข็ง ท้องบวมมาก หรือกดเจ็บชัดเจน
  • อาเจียนต่อเนื่องจนจิบน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อยมาก ปากแห้งมาก หน้ามืด หรือจะเป็นลม
  • มีไข้ร่วมกับอาเจียนมาก ซึมลง หรืออาการทรุดเร็ว
  • อาการเกิดหลังศีรษะกระแทก หรือสงสัยว่าได้รับยา สารเคมี หรือแอลกอฮอล์เกินขนาด
  • มีโอกาสตั้งครรภ์และอาเจียนมาก กินหรือดื่มไม่ได้ หรือมีปวดท้องและเลือดออกผิดปกติ
  • มีความคิดทำร้ายตัวเอง รู้สึกไม่ปลอดภัย หรือความเครียดรุนแรงจนควบคุมตัวเองไม่ได้

หากไม่มีสัญญาณฉุกเฉิน แต่อาการเกิดซ้ำ บ่อยขึ้น น้ำหนักลด กินอาหารไม่ได้ รบกวนชีวิตประจำวัน หรือไม่สัมพันธ์กับช่วงเครียดอย่างชัดเจน ควรนัดตรวจเพื่อค้นหาสาเหตุ ไม่ควรใช้ยาแก้คลื่นไส้ต่อเนื่องเพื่อกดอาการ

คำถามที่พบบ่อย

เครียดทำให้อาเจียนได้จริงไหม?

ได้ ความเครียดและความวิตกกังวลอาจทำให้คลื่นไส้หรืออาเจียนได้ บางคนมีใจสั่น หายใจเร็ว เหงื่อออก ปวดท้อง หรือถ่ายเหลวร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้ซ้อนทับกับโรคทางกายหลายชนิด จึงควรดูรูปแบบอาการและสัญญาณอันตรายประกอบ

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นเพราะเครียดหรือป่วยจริง?

ไม่มีอาการเดียวที่ยืนยันได้ว่าเกิดจากความเครียดเท่านั้น ถ้าอาการเริ่มพร้อมเหตุการณ์ที่กังวลและดีขึ้นหลังสงบลง ความเครียดอาจเป็นตัวกระตุ้น แต่ไข้ ปวดท้องรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด บ้านหมุนชัดเจน หรืออาการที่เกิดโดยไม่มีช่วงเครียดควรได้รับการประเมินทางกาย

เครียดจนคลื่นไส้ควรกิน dimenhydrinate ไหม?

ไม่ควรเลือกใช้โดยอัตโนมัติ เพราะ dimenhydrinate ใช้กับอาการเมารถเมาเรือเป็นหลัก ยาอาจทำให้ง่วง ตาพร่า และวิงเวียน โดยไม่ได้แก้ต้นเหตุของความเครียด หากอาการคลื่นไส้มีสาเหตุไม่ชัด ควรแยกสาเหตุก่อนเลือกยา

ถ้าอาเจียนแล้วควรกินอะไร?

เริ่มจากจิบน้ำทีละน้อย และเมื่ออาการสงบจึงลองอาหารอ่อนปริมาณน้อย หลีกเลี่ยงมื้อใหญ่ อาหารมัน แอลกอฮอล์ และคาเฟอีนจัด หากอาเจียนทุกครั้งที่ดื่ม มีหน้ามืด หรือปัสสาวะน้อยมาก ควรพบแพทย์

อาการแบบนี้เกี่ยวกับแพนิคได้ไหม?

อาจเกี่ยวข้องได้ โดยเฉพาะเมื่อเกิดพร้อมความกลัวรุนแรง ใจสั่น หายใจเร็ว มือสั่น หรือรู้สึกควบคุมตัวเองไม่ได้ แต่อาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรือเป็นลมไม่ควรถูกสรุปว่าเป็นแพนิคเอง หากอาการเกิดซ้ำจนคุณเริ่มหลีกเลี่ยงสถานที่หรือกิจกรรม ควรรับการประเมินอย่างเป็นระบบ

ควรทำอย่างไรถ้าความเครียดทำให้คลื่นไส้บ่อย?

จดเวลาที่เกิดอาการ สิ่งกระตุ้น อาหาร ยาที่ใช้ และอาการร่วมไว้เพื่อค้นหารูปแบบ จัดเวลานอนและมื้ออาหารให้สม่ำเสมอ พร้อมฝึกหายใจช้าหรือเทคนิคผ่อนคลาย หากยังรบกวนการกิน การทำงาน หรือการใช้ชีวิต ควรขอความช่วยเหลือด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิต

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall