ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้เจ็บคอ

อาการเจ็บคอคือความเจ็บ แสบ ระคาย หรือกลืนลำบากบริเวณลำคอ ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัส การระคายเคือง หรือการใช้เสียงมาก

ประเด็นสำคัญ

  • อาการเจ็บคอจากหวัดส่วนใหญ่มักดูแลเบื้องต้นได้ด้วยการพัก ดื่มน้ำ และใช้ยาบรรเทาปวด แต่ยาช่วยลดอาการ ไม่ได้กำจัดสาเหตุทุกชนิด
  • หากมีไข้สูง หายใจลำบาก น้ำลายไหล กลืนไม่ได้ คอบวมเร็ว หรืออาการแพ้หลังใช้ยา ควรไปโรงพยาบาลโดยไม่รอดูอาการเอง
  • ยาปฏิชีวนะไม่ได้ช่วยอาการจากไวรัส และไม่ควรซื้อกินเอง เพราะการเลือกยาไม่ตรงสาเหตุอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงและเชื้อดื้อยา

สาเหตุที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือการติดเชื้อไวรัส เช่น หวัด ซึ่งมักมีน้ำมูก ไอ เสียงแหบ หรือไข้ต่ำร่วมด้วย อาการอาจค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายกำจัดเชื้อได้

  • เชื้อไวรัส: มักมาพร้อมอาการหวัด ไอ น้ำมูก คัดจมูก หรือปวดเมื่อย
  • การระคายเคือง: ควันบุหรี่ ฝุ่น มลพิษ อากาศแห้ง แอลกอฮอล์ หรืออาหารที่ระคายคอทำให้แสบคอได้
  • ใช้เสียงมาก: การตะโกน ร้องเพลง หรือพูดต่อเนื่องอาจทำให้คอเจ็บและเสียงแหบ
  • กรดไหลย้อน: อาจทำให้แสบคอ ไอแห้ง เสียงแหบ หรือมีรสเปรี้ยว โดยเฉพาะหลังอาหารและเมื่อนอนราบ
  • ภูมิแพ้และน้ำมูกไหลลงคอ: ทำให้คันคอ กระแอม หรือไอเรื้อรัง
  • เชื้อแบคทีเรีย: อาจมีไข้ เจ็บคอมาก ต่อมน้ำเหลืองโต หรือมีคราบที่ต่อมทอนซิล แต่ต้องประเมินก่อนใช้ยาปฏิชีวนะ

อาการเจ็บคอบอกสาเหตุแน่นอนจากอาการเดียวไม่ได้ โดยเฉพาะเมื่อไม่มีอาการไอแต่มีไข้สูง เจ็บมาก หรือมีผื่นร่วมด้วย

เมื่อไหร่ที่ใช้ยาบรรเทาอาการเองได้

คุณดูแลตนเองก่อนได้เมื่อยังดื่มน้ำและกลืนอาหารได้ หายใจปกติ อาการไม่รุนแรง และไม่มีสัญญาณอันตราย การจิบน้ำอุ่น พักเสียง หลีกเลี่ยงควัน และนอนให้เพียงพอช่วยลดการระคายคอได้

ลักษณะอาการควรทำอะไร
เจ็บคอเล็กน้อย มีน้ำมูกหรือไอพัก ดื่มน้ำ ใช้ยาบรรเทาตามความเหมาะสม
คอแห้งหลังใช้เสียงมากพักเสียง จิบน้ำ หลีกเลี่ยงการตะโกน
แสบคอหลังอาหารหรือนอนราบเลี่ยงมื้อใหญ่ก่อนนอนและสังเกตอาการกรดไหลย้อน
ไข้สูง กลืนไม่ได้ หรือหายใจลำบากพบแพทย์ทันที
อาการไม่ดีขึ้นหรือกลับเป็นซ้ำบ่อยควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ

ก่อนใช้ยา ให้อ่านฉลากของยาทุกตัว เพราะยาแก้หวัดชนิดผสมอาจมี paracetamol อยู่แล้ว การกินซ้ำจากหลายผลิตภัณฑ์เสี่ยงได้รับยาเกินและเกิดอันตรายต่อตับ หากสงสัยว่ากินเกิน ควรไปโรงพยาบาลแม้ยังไม่มีอาการผิดปกติ

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการมีอะไรบ้าง

ยาที่เหมาะขึ้นอยู่กับอาการร่วม โรคประจำตัว ประวัติแพ้ยา และยาที่คุณใช้อยู่ ไม่มีตัวยาชนิดเดียวที่เหมาะกับอาการเจ็บคอทุกสาเหตุ

กลุ่มยาช่วยเรื่องใดข้อควรระวังสำคัญ
paracetamolลดปวดและลดไข้ระวังยาสูตรผสมที่มีตัวยาซ้ำ
ibuprofen หรือ NSAIDsลดปวดและการอักเสบควรรับยาจากร้านยาโดยปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ ไม่ควรเลือกซื้อใช้เอง เภสัชกรจะตรวจประวัติแพ้ยา แผลหรือเลือดออกทางเดินอาหาร โรคไต โรคหัวใจ การใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และการตั้งครรภ์
ยาอมที่มีสารออกฤทธิ์เฉพาะที่เพิ่มความชุ่มคอหรือลดอาการชั่วคราวตรวจตัวยา น้ำตาล และคำเตือนบนฉลาก
cetylpyridinium chloride ชนิดบ้วนปากช่วยควบคุมคราบจุลินทรีย์ในช่องปากไม่ใช่ยารักษาสาเหตุของอาการเจ็บคอและห้ามกลืน
ยาปฏิชีวนะใช้กับการติดเชื้อแบคทีเรียบางกรณีต้องประเมินข้อบ่งใช้ ไม่ควรซื้อกินเอง

paracetamol อาจทำให้เกิดอาการแพ้รุนแรงได้แม้พบไม่บ่อย หากมีหน้าหรือริมฝีปากบวม หายใจมีเสียงหวีด หายใจลำบาก หน้ามืด ผื่นพุพอง หรือลอก ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาลทันที ความรุนแรงของการแพ้ไม่สัมพันธ์กับปริมาณยาที่กิน

ผู้ที่เคยแพ้ aspirin, naproxen หรือยาในกลุ่ม NSAIDs ไม่ควรลองใช้ ibuprofen หรือ flurbiprofen เอง เพราะอาจเกิดการแพ้ข้ามกันได้ ส่วนผู้ที่ใช้ warfarin หรือยาต้านการแข็งตัวของเลือดควรตรวจสอบก่อนใช้ยาแก้อักเสบ เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก

ยาอมแก้ไอช่วยอาการเจ็บคอหรือไม่

ช่วยให้คอชุ่มและบรรเทาไอหรือระคายคอได้ชั่วคราว แต่ผลขึ้นอยู่กับตัวยาที่อยู่ในยาอม บางชนิดให้ความชุ่มคอเท่านั้น ขณะที่บางชนิดมีสารลดปวดเฉพาะที่ สารฆ่าเชื้อในช่องปาก หรือยาลดไอ จึงไม่ควรดูจากคำว่า “ยาอม” เพียงอย่างเดียว

อย่าอมยาเกินคำแนะนำบนฉลาก และไม่ควรให้เด็กเล็กอมเม็ดแข็งเพราะเสี่ยงสำลัก หากใช้ชนิดไม่มีน้ำตาล ควรสังเกตสารให้ความหวานบางชนิดที่อาจทำให้ท้องอืดหรือถ่ายเหลวเมื่อได้รับมาก

ผลิตภัณฑ์บ้วนปาก cetylpyridinium chloride มีความเข้มข้น วิธีใช้ และเกณฑ์อายุแตกต่างกัน ควรใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่จริงและห้ามกลืน ให้เด็กใช้เฉพาะเมื่อฉลากระบุว่าใช้ได้และเด็กสามารถบ้วนทิ้งได้ โดยปรึกษาเภสัชกรหากไม่แน่ใจ

ลูกอมแก้เจ็บคอต่างจากยาอมอย่างไร

ลูกอมทั่วไปช่วยกระตุ้นน้ำลายและลดความแห้งคอ ส่วนยาอมมีตัวยาและต้องใช้ตามฉลาก ลูกอมจึงอาจช่วยให้รู้สึกสบายคอขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าจะลดการอักเสบหรือรักษาการติดเชื้อ

ประเภทสิ่งที่คาดหวังได้สิ่งที่ต้องตรวจ
ลูกอมทั่วไปเพิ่มน้ำลาย ลดคอแห้งชั่วคราวปริมาณน้ำตาลและความเสี่ยงสำลัก
ลูกอมไม่มีน้ำตาลเพิ่มความชุ่มคอสารให้ความหวานที่อาจทำให้ถ่ายเหลว
ยาอมออกฤทธิ์ตามตัวยาที่ระบุข้อห้ามใช้ ความถี่ และยาที่ซ้ำกัน

หากเป็นเบาหวาน ควรดูปริมาณน้ำตาลบนฉลาก หากเจ็บคอจากควัน กรดไหลย้อน หรือการใช้เสียง ลูกอมอาจลดความระคายชั่วคราว แต่ควรแก้ปัจจัยกระตุ้นร่วมด้วย

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

ควรไปโรงพยาบาลทันทีหากหายใจลำบาก กลืนไม่ได้ น้ำลายไหล เสียงหายใจผิดปกติ หรือคอบวมเร็ว อาการเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับทางเดินหายใจและไม่ควรรอดูเอง

ควรพบแพทย์เมื่อมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • ไข้สูง หนาวสั่น ซึม หรืออ่อนเพลียมาก
  • เจ็บคอข้างเดียวมาก คอบวม อ้าปากลำบาก หรือเสียงเปลี่ยนชัดเจน
  • มีเลือดในน้ำลาย ไอเป็นเลือด หรือขาดน้ำ เช่น ปัสสาวะน้อยและเวียนศีรษะ
  • มีผื่นร่วมกับไข้ หรือมีคราบหนาที่คอและต่อมน้ำเหลืองโต
  • เจ็บคอหลังสัมผัสสารเคมี ควันร้อน หรือมีสิ่งแปลกปลอมติดคอ
  • ภูมิคุ้มกันต่ำ กำลังรับยาเคมีบำบัด หรือมีโรคประจำตัวที่ทำให้ติดเชื้อรุนแรงง่าย
  • อาการไม่ค่อยดีขึ้น เป็นต่อเนื่อง หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย
  • มีผื่นพุพอง หน้าบวม หายใจลำบาก หรือหน้ามืดหลังใช้ยา

คำถามที่พบบ่อย

เจ็บคอต้องกินยาปฏิชีวนะไหม

ไม่จำเป็นในคนส่วนใหญ่ เพราะอาการเจ็บคอจำนวนมากเกิดจากไวรัสหรือการระคายเคือง ยาปฏิชีวนะไม่ช่วยฆ่าไวรัส และการใช้โดยไม่จำเป็นเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียงกับเชื้อดื้อยา หากสงสัยเชื้อแบคทีเรียควรตรวจประเมินก่อน

เจ็บคอกิน paracetamol ได้ไหม

กินเพื่อบรรเทาปวดหรือไข้ได้ หากคุณไม่มีข้อห้ามและใช้ตามฉลาก ตรวจยาลดไข้หรือยาแก้หวัดตัวอื่นด้วยว่าใส่ paracetamol อยู่แล้วหรือไม่ เพื่อป้องกันการกินตัวยาซ้ำ

ยาอมฆ่าเชื้อรักษาเจ็บคอได้ไหม

อาจช่วยลดความระคายหรือทำให้รู้สึกดีขึ้นชั่วคราว แต่ไม่ได้รักษาสาเหตุทุกชนิด สารฆ่าเชื้อในช่องปากไม่สามารถใช้แทนยาปฏิชีวนะเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียที่ต้องรักษา และไม่ช่วยอาการจากกรดไหลย้อนหรือการใช้เสียงมาก

เจ็บคอแต่ไม่มีไข้ควรกังวลไหม

ถ้ายังหายใจและกลืนได้ตามปกติ มักเริ่มดูแลตนเองและสังเกตอาการได้ อย่างไรก็ตาม หากเจ็บมากขึ้น คอบวม เสียงเปลี่ยน อาการเรื้อรัง หรือกลับเป็นซ้ำ ควรตรวจหาสาเหตุอื่น เช่น ภูมิแพ้ กรดไหลย้อน หรือการระคายเคือง

เด็กเจ็บคอใช้ยาอมได้หรือไม่

ต้องดูอายุ ความสามารถในการอมโดยไม่สำลัก และคำเตือนของผลิตภัณฑ์นั้น ไม่ควรให้เด็กเล็กอมเม็ดแข็ง และไม่ควรใช้ขนาดยาของผู้ใหญ่กับเด็ก ยาชนิดรับประทานสำหรับเด็กควรคำนวณตามน้ำหนักและความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • ยาที่ฉันใช้อยู่มี paracetamol หรือยาแก้อักเสบซ้ำกันหรือไม่
  • หากใช้ warfarin ยาต้านเกล็ดเลือด หรือมีโรคไต ควรหลีกเลี่ยงยาแก้ปวดชนิดใด
  • ยาอมชนิดนี้มีตัวยาอะไร และเหมาะกับอาการไอหรือเจ็บคอแบบของฉันหรือไม่
  • ถ้าเคยแพ้ aspirin หรือ NSAIDs ยังมียาบรรเทาปวดชนิดใดที่ใช้ได้
  • สำหรับเด็ก ควรเลือกยาอย่างไรตามน้ำหนักและความเข้มข้นที่ระบุบนฉลาก

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall