ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

เซอร์ทราลีน คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

Sertraline คือยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม selective serotonin reuptake inhibitors หรือ SSRI ซึ่งช่วยเพิ่มการทำงานของสารเซโรโทนินในสมองและใช้รักษาโรคทางอารมณ์หรือความวิตกกังวลบางชนิด

ประเด็นสำคัญ

  • Sertraline เป็นยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRI ใช้รักษาโรคซึมเศร้า ย้ำคิดย้ำทำ โรคแพนิค ภาวะเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง และโรควิตกกังวลทางสังคม
  • คุณควรรับประทาน Sertraline ตามใบสั่งยาในเวลาเดิมสม่ำเสมอ และไม่ควรหยุดยาเองทันที เพราะอาจเกิดอาการถอนยาและทำให้อาการเดิมแย่ลง
  • Sertraline อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความคิดทำร้ายตนเองช่วงเริ่มรักษาหรือหลังปรับยา และห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI โดยไม่ได้รับคำสั่งจากแพทย์

สารบัญ

ยาเซอร์ทราลีนคือยาอะไร

เป็นยาที่ช่วยเพิ่มปริมาณเซโรโทนินในสมอง เพื่อควบคุมอารมณ์ ความวิตกกังวล และอาการย้ำคิดย้ำทำบางประเภท ยานี้ไม่ได้ออกฤทธิ์ทันที คุณอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์จึงจะรู้สึกถึงประโยชน์อย่างเต็มที่

ยามีรูปแบบรับประทาน เช่น ยาเม็ด แคปซูล และสารละลายเข้มข้น รูปแบบและความแรงที่มีจำหน่ายอาจแตกต่างกัน จึงต้องตรวจฉลากและใบสั่งยาทุกครั้ง

รูปแบบยาวิธีใช้ทั่วไป
ยาเม็ดกลืนพร้อมน้ำ
แคปซูลกลืนทั้งแคปซูลตามใบสั่งยา
สารละลายเข้มข้นต้องเจือจางตามคำแนะนำก่อนดื่ม

ชื่อยาสามัญ: ชื่อบนฉลากอาจแตกต่างกันตามผู้ผลิต แต่ตัวยาสำคัญต้องระบุว่า sertraline คุณควรตรวจชื่อยาและความแรงก่อนรับประทานทุกครั้ง

Sertraline ใช้รักษาโรคอะไรได้บ้าง

ใช้รักษาโรคซึมเศร้าและโรคที่เกี่ยวข้องกับความวิตกกังวลหลายชนิด โดยแพทย์จะเลือกใช้ตามการวินิจฉัยและอาการของแต่ละคน ข้อบ่งใช้ที่พบได้ ได้แก่

  • โรคซึมเศร้า
  • โรคย้ำคิดย้ำทำ
  • โรคแพนิค
  • ภาวะเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง
  • โรควิตกกังวลทางสังคม
  • กลุ่มอาการอารมณ์ผิดปกติรุนแรงก่อนมีประจำเดือน

แพทย์อาจใช้ยานี้ในภาวะอื่นนอกเหนือจากรายการข้างต้น การได้รับยาไม่ได้หมายความว่าคุณมีโรคทั้งหมดที่กล่าวมา และไม่ควรนำยาของผู้อื่นมารับประทานตามอาการที่คล้ายกัน

Sertraline ไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาคลายกังวลที่ทำให้อาการสงบลงทันที และไม่ใช่ยานอนหลับ ยาต้องใช้เวลาจึงเริ่มเห็นผล จึงไม่ควรเพิ่มยาเองเมื่อยังไม่รู้สึกดีขึ้นในช่วงแรก

ยานี้ไม่รักษาการติดเชื้อ ไม่แก้หวัด และไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไป นอกจากนี้ การรับประทานยาเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับบางภาวะ แพทย์อาจแนะนำการทำจิตบำบัดหรือการดูแลด้านอื่นร่วมด้วย

ข้อควรระวังก่อนใช้ Sertraline มีอะไรบ้าง

แจ้งแพทย์เกี่ยวกับโรคประจำตัว ยาทุกชนิด และประวัติความคิดทำร้ายตนเองก่อนเริ่มใช้ยา ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้

  • ความคิดทำร้ายตนเอง: ช่วงเริ่มรักษาและหลังเปลี่ยนขนาดยาอาจมีอารมณ์หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป โดยเฉพาะในเด็ก วัยรุ่น และคนอายุน้อย
  • โรคอารมณ์สองขั้ว: ยาอาจกระตุ้นภาวะอารมณ์ครึกครื้นผิดปกติ เช่น นอนน้อย พูดเร็ว คิดเร็ว หรือทำสิ่งเสี่ยงโดยไม่ยั้งคิด
  • โรคลมชัก: อาการชักอาจต้องได้รับการติดตามใกล้ชิด
  • โรคตับ: ร่างกายอาจกำจัดยาได้ช้าลง แพทย์จึงอาจต้องปรับแผนการรักษา
  • ภาวะเลือดออกง่าย: ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
  • เกลือแร่ในเลือดผิดปกติ: ผู้สูงอายุหรือผู้ใช้ยาบางชนิดอาจเสี่ยงต่อระดับโซเดียมต่ำ
  • การขับรถ: ยาอาจทำให้ง่วง เวียนศีรษะ หรือการตอบสนองช้าลง ควรรอดูผลต่อร่างกายก่อนขับรถหรือใช้เครื่องจักร

ไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีความคิดหรือแผนทำร้ายตนเอง พยายามฆ่าตัวตาย ชัก หมดสติ หายใจลำบาก หรือมีอาการบวมที่หน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอ

ใช้ Sertraline ระหว่างตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และในเด็กได้หรือไม่

อาจใช้ได้เมื่อแพทย์ประเมินว่าประโยชน์เหมาะสมกับความเสี่ยง แต่ไม่ควรเริ่ม หยุด หรือปรับยาเอง หากคุณตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์ ให้แจ้งแพทย์โดยเร็ว

การหยุดยาทันทีระหว่างตั้งครรภ์อาจทำให้อาการทางอารมณ์กลับมา จึงต้องชั่งน้ำหนักทั้งผลของยาและความเสี่ยงจากโรคที่ไม่ได้รับการรักษา ส่วนผู้ให้นมบุตรอาจใช้ยาได้ในบางกรณี แต่ควรติดตามอาการของทารกตามคำแนะนำของแพทย์

เด็กใช้ได้หรือไม่

เด็กบางคนอาจได้รับยานี้สำหรับภาวะเฉพาะ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เด็กและวัยรุ่นต้องติดตามอารมณ์ ความกระสับกระส่าย การนอน และความคิดทำร้ายตนเองอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะช่วงเริ่มยาและหลังเปลี่ยนแผนการรักษา

ขนาดยาสำหรับเด็กขึ้นอยู่กับภาวะที่รักษา น้ำหนักตัว การตอบสนอง และยาที่ใช้ร่วมกัน จึงไม่มีขนาดเดียวที่เหมาะกับเด็กทุกคน

Sertraline มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงส่วนใหญ่มักไม่รุนแรงและอาจลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว แต่บางอาการต้องได้รับการประเมินทันที อย่าหยุดยาเองเพียงเพราะเกิดอาการข้างเคียง เพราะการหยุดกะทันหันอาจทำให้เกิดอาการถอนยา

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

  • คลื่นไส้ ท้องเสีย หรือไม่สบายท้อง
  • ปากแห้ง
  • ปวดศีรษะหรือเวียนศีรษะ
  • ง่วงหรือนอนไม่หลับ
  • เหงื่อออกมากขึ้น
  • มือสั่นหรือรู้สึกกระสับกระส่าย
  • ความต้องการทางเพศลดลง
  • ถึงจุดสุดยอดยากหรือสมรรถภาพทางเพศเปลี่ยนไป

ถ้าอาการรบกวนการใช้ชีวิต ไม่ดีขึ้น หรือทำให้คุณกินยาต่อไม่ได้ ควรแจ้งผู้สั่งยาเพื่อประเมินวิธีจัดการ

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

อาการสิ่งที่ควรทำ
คิดทำร้ายตนเอง อารมณ์แย่ลงรวดเร็วขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน
ไข้ สับสน กระสับกระส่าย กล้ามเนื้อเกร็งพบแพทย์ทันที
ชัก หมดสติ หรือหัวใจเต้นผิดปกติไปห้องฉุกเฉิน
เลือดออกหรือช้ำผิดปกติติดต่อแพทย์โดยเร็ว
ปวดตารุนแรง เห็นแสงเป็นวงรับการตรวจด่วน
ผื่นลาม หน้าหรือลิ้นบวม หายใจลำบากไปห้องฉุกเฉิน

อาการไข้ กระสับกระส่าย สับสน เหงื่อออกมาก หัวใจเต้นเร็ว กล้ามเนื้อกระตุกหรือเกร็ง อาจพบในภาวะเซโรโทนินสูง ซึ่งมีโอกาสเกิดมากขึ้นเมื่อใช้ยาหลายชนิดที่เพิ่มเซโรโทนินร่วมกัน

Sertraline มีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง

ยาหลายกลุ่มอาจเพิ่มผลข้างเคียงหรือทำให้ระดับยาเปลี่ยนไป จึงต้องแจ้งรายชื่อยา อาหารเสริม และสมุนไพรทั้งหมดก่อนเริ่มใช้ อย่าเริ่มหรือหยุดยาอื่นเองระหว่างการรักษา

กลุ่มยาและผลิตภัณฑ์ความเสี่ยงสำคัญ
ยากลุ่ม MAOIเซโรโทนินสูงรุนแรง
ยาเพิ่มเซโรโทนินชนิดอื่นสับสน ไข้ กล้ามเนื้อเกร็ง
แอสไพรินและยา NSAIDsเลือดออกง่ายขึ้น
ยาต้านการแข็งตัวของเลือดเลือดออกง่ายขึ้น
ยาบางชนิดสำหรับไมเกรนเซโรโทนินสูง
ยาบางชนิดสำหรับชักหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะระดับยาหรือผลต่อหัวใจเปลี่ยน
St. John’s wort และ tryptophanเซโรโทนินสูง

ห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI หรือใช้ในช่วงเวลาที่ใกล้กันโดยไม่ได้รับคำสั่งจากแพทย์ ยาปฏิชีวนะบางชนิดและยาที่ใช้ในโรงพยาบาลบางรายการอาจมีฤทธิ์แบบ MAOI ด้วย

กิน Sertraline แล้วดื่มแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ การตัดสินใจช้าลง และทำให้อาการทางอารมณ์ควบคุมได้ยากขึ้น ผลกระทบแตกต่างกันในแต่ละคน และอาจเด่นชัดในช่วงเริ่มยา

อย่าขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำกิจกรรมเสี่ยงหลังดื่มแอลกอฮอล์ร่วมกับยา หากคุณดื่มเป็นประจำ ควรแจ้งผู้สั่งยาตามจริงเพื่อวางแผนที่ปลอดภัย

ยา เซอร์ทราลีน มีขนาดและวิธีใช้อย่างไร

ขนาดยาต้องกำหนดจากโรคที่รักษา อายุ โรคประจำตัว ยาอื่นที่ใช้ และการตอบสนองของคุณ จึงไม่ควรเลือกขนาดหรือปรับยาเอง รับประทานตามใบสั่งยาในเวลาเดิมอย่างสม่ำเสมอ จะกินพร้อมอาหารหรือไม่ก็ได้ แต่ถ้าคลื่นไส้อาจรับประทานพร้อมอาหาร

ข้อมูลขนาดยาที่ใช้ในประเทศไทยยังต้องอาศัยการประเมินจากแพทย์และฉลากของผลิตภัณฑ์แต่ละรายการ จึงไม่ควรนำขนาดยาจากต่างประเทศมาปรับใช้เอง

ขนาดยาในผู้ใหญ่

แพทย์มักเริ่มจากขนาดที่เหมาะกับข้อบ่งใช้และค่อยประเมินการตอบสนองก่อนเปลี่ยนยา การปรับยาต้องเว้นระยะตามแผนการรักษา ไม่ควรเพิ่มยาเพราะยังไม่เห็นผลในช่วงแรก เนื่องจากยามักต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์จึงออกฤทธิ์เต็มที่

ขนาดยาในเด็ก

ต้องให้แพทย์กำหนดเป็นรายคน และไม่ควรใช้ขนาดยาของผู้ใหญ่หรือเด็กคนอื่น การตัดสินใจขึ้นอยู่กับภาวะที่รักษา น้ำหนักตัว ผลข้างเคียง และสุขภาพโดยรวม

ถ้าลืมกินยาควรทำอย่างไร

กินเมื่อนึกได้ แต่ถ้าใกล้เวลามื้อต่อไปให้ข้ามมื้อที่ลืม ห้ามกินสองเท่าหรือเพิ่มยาเพื่อชดเชย

หยุดยาเองได้ไหม

ไม่ควรหยุดทันที การหยุดกะทันหันอาจทำให้คลื่นไส้ เหงื่อออก เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ วิตกกังวล อารมณ์เปลี่ยน หรือมีอาการชาตามแขนขา แพทย์จะวางแผนลดอย่างเหมาะสมเมื่อจำเป็น

สารละลายเข้มข้นกินได้ทันทีหรือไม่

ไม่ได้ ต้องเจือจางตามคำแนะนำก่อนดื่มและดื่มทันทีหลังผสม ใช้เฉพาะของเหลวและอุปกรณ์ตวงที่ระบุสำหรับผลิตภัณฑ์นั้น ไม่ควรใช้ช้อนกินข้าวกะปริมาณยา

หากใช้ Sertraline เกินขนาดควรทำอย่างไร

ไปห้องฉุกเฉินหรือติดต่อศูนย์พิษวิทยาทันที แม้ยังไม่มีอาการ และอย่ารอให้อาการรุนแรงก่อน นำบรรจุภัณฑ์ยา รายการยาอื่น และข้อมูลเวลาที่รับประทานติดตัวไปด้วย

อาการที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่ ง่วงมาก กระสับกระส่าย คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว สั่น สับสน ชัก หรือหมดสติ ห้ามทำให้อาเจียนเอง และไม่ควรให้ผู้ที่ซึมหรือหมดสติดื่มน้ำหรือรับประทานสิ่งใด

คำถามที่พบบ่อย

กินตอนเช้าหรือตอนเย็นดีกว่า

เลือกเวลาที่รับประทานได้สม่ำเสมอตามใบสั่งยา หากยาทำให้ง่วง การกินช่วงเย็นอาจเหมาะกว่า แต่หากนอนไม่หลับอาจพิจารณาช่วงเช้าหลังหารือกับผู้สั่งยา

กินพร้อมอาหารได้ไหม

กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากคลื่นไส้หรือระคายท้อง การรับประทานพร้อมอาหารอาจช่วยให้อาการดีขึ้น

ยาจะเริ่มออกฤทธิ์เมื่อไร

อาการบางอย่างอาจเริ่มเปลี่ยนก่อน แต่ประโยชน์เต็มที่มักต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์หรือนานกว่านั้น อย่าเพิ่มหรือหยุดยาเองเพราะยังไม่รู้สึกดีขึ้นในช่วงแรก

ยานี้ทำให้ง่วงไหม

อาจทำให้ง่วงในบางคน แต่บางคนกลับนอนไม่หลับ หลีกเลี่ยงการขับรถจนกว่าจะทราบว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร

ยานี้ทำให้น้ำหนักขึ้นไหม

น้ำหนักอาจเปลี่ยนได้ แต่ไม่ได้เกิดกับทุกคน หากน้ำหนักเพิ่มหรือลดมากผิดปกติ ควรประเมินร่วมกับอาหาร การนอน อาการของโรค และยาอื่นที่ใช้

ทำให้สมรรถภาพทางเพศลดลงหรือไม่

เป็นผลข้างเคียงที่พบได้ อาจมีความต้องการทางเพศลดลง ถึงจุดสุดยอดยาก หรือการแข็งตัวเปลี่ยนไป อย่าหยุดยาเอง เพราะอาจปรับวิธีรักษาได้หลายแบบ

ถ้าอาการดีขึ้นแล้วหยุดได้ไหม

ยังไม่ควรหยุดเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นแล้ว การรักษาต่อช่วยลดโอกาสอาการกลับมา และการหยุดทันทีอาจทำให้เกิดอาการถอนยา

กินร่วมกับยาแก้ปวดได้ไหม

ต้องตรวจตัวยาก่อน เพราะยาแก้ปวดบางกลุ่มเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก แจ้งเภสัชกรว่าคุณใช้ยานี้ก่อนเลือกยาแก้ปวดที่ซื้อเอง

ยานี้เสพติดไหม

ไม่จัดเป็นยาเสพติด แต่ร่างกายอาจเกิดอาการเมื่อหยุดกะทันหัน อาการถอนยาไม่ได้หมายถึงการเสพติด และลดความเสี่ยงได้ด้วยแผนลดยาที่เหมาะสม

ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเองควรทำอย่างไร

ขอความช่วยเหลือทันที อย่าอยู่คนเดียว และให้คนใกล้ชิดช่วยพาไปห้องฉุกเฉิน หากมีแผนหรือกำลังจะลงมือ ให้ติดต่อบริการฉุกเฉินในพื้นที่โดยไม่รอให้อาการผ่านไปเอง

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • ยานี้มีปฏิกิริยากับยา อาหารเสริม หรือสมุนไพรที่ฉันใช้อยู่หรือไม่
  • ควรกินช่วงเช้าหรือเย็นจึงเหมาะกับอาการง่วงหรือนอนไม่หลับของฉัน
  • หากลืมยาในเวลานี้ ควรข้ามหรือรับประทานเมื่อนึกได้
  • ผลข้างเคียงแบบใดที่สังเกตต่อได้ และแบบใดต้องพบแพทย์ทันที
  • หากต้องหยุดยา ควรให้แพทย์วางแผนลดอย่างไร

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall