เซอร์ทราลีน 50 มก

เซอร์ทราลีน คือยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRI ที่ช่วยปรับการทำงานของสารเซโรโทนินในสมอง ใช้รักษาโรคซึมเศร้าและความผิดปกติทางอารมณ์หรือความวิตกกังวลบางชนิด

คำว่า 50 มก. บอกความแรงของยาในแต่ละเม็ด ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องใช้ขนาดนี้ การเลือกขนาดยาขึ้นอยู่กับโรคที่รักษา อายุ สุขภาพโดยรวม ยาอื่นที่ใช้ และการตอบสนองต่อยา

สารบัญ

• เซอร์ทราลีนคือยาอะไร
• เซอร์ทราลีนใช้รักษาอะไรได้บ้าง
• เซอร์ทราลีนไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ใครบ้างที่ต้องระวังหรือห้ามใช้เซอร์ทราลีน
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้เซอร์ทราลีนได้หรือไม่
• เด็กใช้เซอร์ทราลีนได้หรือไม่
• เซอร์ทราลีนมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• เซอร์ทราลีนมีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง
• เซอร์ทราลีนกินกับแอลกอฮอล์ได้หรือไม่
• ผู้ใหญ่ควรใช้เซอร์ทราลีนอย่างไร
• เด็กควรใช้เซอร์ทราลีนอย่างไร
• หากใช้เซอร์ทราลีนเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

เซอร์ทราลีนคือยาอะไร

เซอร์ทราลีนเป็นยาอันตรายในกลุ่ม selective serotonin reuptake inhibitor หรือ SSRI ต้องรับจากร้านยาที่มีเภสัชกรเป็นผู้ประเมินและจ่ายยา ไม่ควรเลือกเริ่มใช้หรือปรับยาเอง และบางกรณีควรได้รับการวินิจฉัยหรือติดตามโดยแพทย์ ยาช่วยเพิ่มการทำงานของเซโรโทนิน ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความวิตกกังวล และพฤติกรรมบางอย่าง

ยาไม่ได้ทำให้อารมณ์ดีขึ้นทันทีหลังรับประทานครั้งแรก คุณอาจพบผลข้างเคียงบางอย่างก่อนที่จะรู้สึกว่าอาการทางอารมณ์ดีขึ้น จึงควรใช้ต่อเนื่องตามแผนการรักษาและไปติดตามอาการตามนัด

ยาสามัญและชื่อผลิตภัณฑ์: ควรตรวจคำว่า “sertraline” ในฉลาก เพราะผลิตภัณฑ์จากผู้ผลิตต่างกันอาจมีรูปร่าง สี หรือส่วนประกอบที่ไม่ออกฤทธิ์แตกต่างกัน

เซอร์ทราลีนใช้รักษาอะไรได้บ้าง

เซอร์ทราลีนใช้รักษาโรคซึมเศร้าและความผิดปกติทางจิตเวชบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับความวิตกกังวล ความกลัว หรือความคิดและพฤติกรรมซ้ำ ๆ แพทย์จะเลือกใช้ตามเกณฑ์วินิจฉัยและผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ไม่ได้เลือกจากอาการชั่วคราวเพียงอย่างเดียว

ภาวะที่อาจมีการใช้เซอร์ทราลีน ได้แก่ โรคซึมเศร้า โรคย้ำคิดย้ำทำ โรคแพนิค ภาวะเครียดหลังเหตุการณ์รุนแรง และความวิตกกังวลทางสังคม ข้อบ่งใช้จริงอาจต่างกันตามอายุและดุลยพินิจของแพทย์

การตอบสนองของแต่ละคนไม่เท่ากัน บางคนต้องปรับแผนการรักษา หรือใช้จิตบำบัดร่วมด้วย การรับประทานยาแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นทันทีไม่ได้แปลว่ายาไม่ได้ผล

เซอร์ทราลีนไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาคลายเครียดที่ออกฤทธิ์ทันที และไม่ใช่ยานอนหลับสำหรับใช้เป็นครั้งคราว เซอร์ทราลีนต้องรับประทานต่อเนื่องเพื่อรักษาภาวะที่ได้รับการวินิจฉัย ไม่ควรนำยาของผู้อื่นมาลองใช้เมื่อมีความเครียด นอนไม่หลับ หรืออารมณ์ไม่ดีชั่วคราว

ยานี้ไม่ได้รักษาสาเหตุทางกายของใจสั่น เหนื่อย น้ำหนักเปลี่ยน หรือหลับผิดปกติ อาการเหล่านี้อาจเกิดจากหลายภาวะ เช่น โรคไทรอยด์ ยา สารกระตุ้น หรือปัญหาการนอน จึงต้องประเมินก่อนสรุปว่าเป็นโรคทางอารมณ์

เซอร์ทราลีนไม่ควรใช้เพื่อเปลี่ยนบุคลิก เพิ่มความมั่นใจ หรือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในผู้ที่ไม่มีข้อบ่งใช้ทางการแพทย์

ใครบ้างที่ต้องระวังหรือห้ามใช้เซอร์ทราลีน

ห้ามใช้เซอร์ทราลีนในผู้ที่เคยแพ้เซอร์ทราลีนหรือส่วนประกอบของยา และห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI เพราะอาจเกิดปฏิกิริยารุนแรงจากเซโรโทนินสูงเกินไป

ก่อนเริ่มยา ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับโรคประจำตัวและยาทุกชนิด โดยเฉพาะหัวข้อต่อไปนี้

• ประวัติแพ้ยา

ห้ามใช้หากเคยมีผื่นรุนแรง หน้าหรือคอบวม หายใจลำบาก หรือได้รับการยืนยันว่าแพ้เซอร์ทราลีน

• โรคอารมณ์สองขั้วหรือเคยมีอาการแมเนีย

ยาต้านซึมเศร้าอาจกระตุ้นให้อารมณ์คึกผิดปกติ นอนน้อย พูดเร็ว ใช้เงินหรือทำกิจกรรมเสี่ยงในผู้ที่มีความเสี่ยงบางราย

• โรคลมชักหรือเคยชัก

ต้องประเมินความเหมาะสมและติดตามอาการ โดยเฉพาะเมื่อควบคุมอาการชักได้ไม่ดี

• โรคตับ

ตับมีส่วนกำจัดยาออกจากร่างกาย ผู้ที่ตับทำงานบกพร่องอาจต้องใช้แผนการรักษาที่ต่างออกไป

• ภาวะเลือดออกง่าย

เซอร์ทราลีนอาจเพิ่มโอกาสเลือดออก โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs

• ต้อหินบางชนิด

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อความดันในลูกตาสูงควรแจ้งแพทย์ก่อนใช้ยา หากปวดตารุนแรง ตาแดง หรือเห็นแสงเป็นวง ควรรับการตรวจทันที

• ระดับโซเดียมในเลือดต่ำ

ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นในผู้สูงอายุ ผู้ที่ขาดน้ำ หรือผู้ที่ใช้ยาซึ่งมีผลต่อระดับโซเดียม

• มีความคิดทำร้ายตนเอง

ควรมีผู้ใกล้ชิดช่วยสังเกตการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ โดยเฉพาะช่วงเริ่มยาและช่วงปรับยา

ไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีความคิดหรือแผนทำร้ายตนเอง อารมณ์เปลี่ยนรุนแรง กระสับกระส่ายควบคุมไม่ได้ หรือมีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อความปลอดภัย

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้เซอร์ทราลีนได้หรือไม่

ใช้ได้เฉพาะเมื่อแพทย์ประเมินแล้วว่าประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง และไม่ควรหยุดยาเองเมื่อทราบว่าตั้งครรภ์ การหยุดกะทันหันอาจทำให้อาการเดิมกลับมา หรือเกิดอาการจากการหยุดยา

หากกำลังวางแผนตั้งครรภ์ ตั้งครรภ์ หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์ ให้แจ้งแพทย์เพื่อทบทวนยา ระยะเวลาที่ใช้ และสุขภาพจิตของคุณ แพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ต่อ ปรับแผน หรือเพิ่มการติดตามตามสถานการณ์

ผู้ที่ให้นมบุตรต้องประเมินทั้งประโยชน์ต่อแม่และความเสี่ยงต่อทารก สังเกตการกินนม การนอน น้ำหนัก และพฤติกรรมของทารกตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์

เด็กใช้เซอร์ทราลีนได้หรือไม่

เด็กไม่ควรใช้เซอร์ทราลีนโดยไม่มีแพทย์ผู้ดูแล เพราะข้อบ่งใช้และขนาดยาต้องพิจารณาเป็นรายคน ยานี้ไม่ได้รับอนุญาตให้ใช้กับทุกภาวะและทุกช่วงวัย แม้เด็กจะมีอาการคล้ายผู้ใหญ่ก็ตาม

แพทย์จะประเมินน้ำหนัก การเจริญเติบโต อาการทางอารมณ์ พฤติกรรมเสี่ยง โรคร่วม และยาที่ใช้อยู่ ผู้ปกครองควรสังเกตความกระสับกระส่าย หงุดหงิด นอนไม่หลับ อารมณ์เปลี่ยน หรือความคิดทำร้ายตนเองหลังเริ่มหรือปรับยา

ไม่ควรแบ่งยาของผู้ใหญ่ให้เด็ก หรือคำนวณขนาดยาจากอายุเพียงอย่างเดียว ยารับประทานสำหรับเด็กต้องกำหนดโดยผู้เชี่ยวชาญตามข้อบ่งใช้และข้อมูลเฉพาะตัว

เซอร์ทราลีนมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหาร การนอน และการทำงานทางเพศ ส่วนอาการแพ้ยา กลุ่มอาการเซโรโทนิน หรือความคิดทำร้ายตนเองต้องได้รับการช่วยเหลือทันที

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

อาการทั่วไปบางอย่างอาจลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว หากอาการรบกวนการกิน การนอน การทำงาน หรือไม่ดีขึ้น ควรทบทวนการรักษากับผู้สั่งยา

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

อาการต่อไปนี้ควรได้รับการประเมินเร่งด่วน

• ความคิดหรือพฤติกรรมทำร้ายตนเอง
• สับสน กระสับกระส่ายมาก ไข้ เหงื่อออก กล้ามเนื้อเกร็งหรือสั่น
• ชัก หมดสติ หรือหัวใจเต้นผิดปกติ
• เลือดออกผิดปกติ อาเจียนเป็นเลือด หรืออุจจาระดำ
• ปวดศีรษะมาก สับสน อ่อนแรง หรือทรงตัวผิดปกติ ซึ่งอาจพบร่วมกับโซเดียมต่ำ
• อารมณ์คึกผิดปกติ นอนน้อยมาก พูดเร็ว หรือทำพฤติกรรมเสี่ยง

อาการแพ้ยารุนแรง: หากหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก ให้หยุดยาและไปห้องฉุกเฉินทันที

เซอร์ทราลีนมีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง

เซอร์ทราลีนอาจเกิดปฏิกิริยากับยาที่เพิ่มเซโรโทนิน ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด และยาที่กดระบบประสาท แจ้งรายการยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อเอง สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมดก่อนเริ่มยา

อย่าเว้นช่วงหรือสลับยากลุ่ม MAOI กับเซอร์ทราลีนด้วยตนเอง เพราะต้องมีช่วงปลอดยาที่เหมาะกับยาชนิดนั้น ผู้สั่งยาต้องเป็นผู้กำหนดแผนเปลี่ยนยา

เซอร์ทราลีนกินกับแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ การตัดสินใจผิดพลาด และทำให้อาการทางอารมณ์แย่ลง ผลกระทบอาจต่างกันในแต่ละคน และคาดเดาไม่ได้จากปริมาณที่เคยดื่มได้

ช่วงเริ่มยาเป็นช่วงที่ยังไม่ทราบว่ายามีผลต่อความตื่นตัวอย่างไร จึงไม่ควรขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำงานเสี่ยงหากมีอาการง่วง มึน หรือสมาธิลดลง

หากดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำหรือหยุดดื่มได้ยาก ควรแจ้งผู้สั่งยาอย่างตรงไปตรงมา เพื่อวางแผนรักษาที่ปลอดภัยและหลีกเลี่ยงอาการถอนแอลกอฮอล์

ผู้ใหญ่ควรใช้เซอร์ทราลีนอย่างไร

รับประทานเซอร์ทราลีนตามขนาดและเวลาที่เภสัชกรหรือแพทย์แนะนำ โดยไม่ปรับขนาดหรือหยุดยาเอง ยาเม็ดความแรง 50 มก. เป็นเพียงความแรงของผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่ขนาดมาตรฐานสำหรับผู้ใหญ่ทุกคน

แพทย์อาจเริ่มด้วยขนาดที่เหมาะกับโรคและสุขภาพของคุณ แล้วประเมินผลข้างเคียงและการตอบสนองก่อนปรับยา ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ข้อบ่งใช้ โรคตับ อายุ ยาอื่น และประวัติผลข้างเคียง

กลืนยากับน้ำและรับประทานในเวลาเดิมทุกวัน จะกินพร้อมอาหารหรือไม่ก็ได้ แต่การกินพร้อมอาหารอาจช่วยในผู้ที่คลื่นไส้ ห้ามหยุดกะทันหัน เพราะอาจเกิดเวียนศีรษะ คลื่นไส้ หงุดหงิด นอนไม่หลับ หรือความรู้สึกคล้ายไฟช็อต

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

50 มก. เป็นขนาดเริ่มต้นหรือไม่?

ไม่จำเป็น ขนาดเริ่มต้นต่างกันตามภาวะที่รักษาและปัจจัยเฉพาะบุคคล ให้ยึดตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์

ลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

ตรวจคำแนะนำบนฉลากหรือสอบถามเภสัชกร อย่าเพิ่มยาเป็นสองเท่าเพื่อชดเชย เพราะอาจเพิ่มผลข้างเคียง

อาการไม่ดีขึ้น เพิ่มยาเองได้หรือไม่?

ไม่ได้ การปรับยาต้องพิจารณาทั้งระยะเวลาที่ใช้ ผลข้างเคียง และการวินิจฉัยเดิม การเพิ่มยาเองอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้น

เด็กควรใช้เซอร์ทราลีนอย่างไร

ขนาดยาในเด็กต้องกำหนดโดยแพทย์ และไม่ควรใช้ขนาดของผู้ใหญ่หรือแบ่งเม็ดโดยคาดเดาเอง การคำนวณต้องพิจารณาน้ำหนัก ข้อบ่งใช้ สุขภาพโดยรวม และการตอบสนองต่อการรักษา

หากเด็กกลืนยายาก อย่าบด หัก หรือผสมยาในอาหารก่อนตรวจสอบว่ารูปแบบยานั้นทำได้หรือไม่ ผู้ดูแลควรจัดยาให้สม่ำเสมอและเก็บยาให้พ้นมือเด็ก

เมื่อเด็กเริ่มยา ผู้ปกครองควรบันทึกอารมณ์ การนอน ความอยากอาหาร การเรียน และพฤติกรรมผิดปกติ เพื่อใช้ประกอบการติดตามผลกับแพทย์

หากใช้เซอร์ทราลีนเกินขนาดควรทำอย่างไร

หากรับประทานเกินขนาดที่สั่ง ให้ติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาลทันที แม้ยังไม่มีอาการ อย่ารอให้อาการเกิดขึ้น และอย่าทำให้อาเจียนเอง

อาการที่อาจพบ ได้แก่ ง่วงมาก กระสับกระส่าย คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว สั่น สับสน ชัก หรือหมดสติ ความรุนแรงขึ้นอยู่กับปริมาณที่ได้รับ ยาอื่นที่ใช้ร่วม และสุขภาพของผู้รับประทาน

นำแผงยา ฉลากยา และรายการยาหรือสารอื่นที่รับประทานร่วมไปด้วย หากผู้ป่วยหมดสติ ชัก หายใจลำบาก หรือปลุกไม่ตื่น ให้เรียกบริการฉุกเฉินและอย่าป้อนอาหาร น้ำ หรือยาใด ๆ

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการออกฤทธิ์

เซอร์ทราลีนกินแล้วเห็นผลทันทีไหม?

ไม่ทันที การเปลี่ยนแปลงบางอย่างอาจเกิดก่อนอารมณ์ดีขึ้น และแต่ละคนตอบสนองไม่เท่ากัน อย่าหยุดยาเพราะยังไม่เห็นผลในช่วงแรกโดยไม่ได้คุยกับผู้สั่งยา

เซอร์ทราลีนทำให้ง่วงไหม?

เป็นไปได้ บางคนง่วง แต่บางคนนอนไม่หลับหรือกระสับกระส่าย หลีกเลี่ยงการขับรถจนทราบว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร

เซอร์ทราลีนทำให้น้ำหนักขึ้นไหม?

น้ำหนักอาจเปลี่ยนได้จากความอยากอาหาร อาการของโรค และปัจจัยอื่น หากน้ำหนักเปลี่ยนชัดเจนหรือรวดเร็ว ควรให้ผู้ดูแลประเมินสาเหตุร่วมกัน

คำถามเกี่ยวกับการรับประทาน

เซอร์ทราลีนกินก่อนหรือหลังอาหาร?

โดยทั่วไปกินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารได้ ให้ยึดตามฉลากของคุณ หากคลื่นไส้ การกินพร้อมอาหารอาจช่วยได้

ควรกินตอนเช้าหรือตอนกลางคืน?

เลือกเวลาที่ช่วยให้กินได้สม่ำเสมอและสอดคล้องกับผลของยา หากยาทำให้นอนไม่หลับหรือทำให้ง่วง ควรปรึกษาผู้สั่งยาก่อนเปลี่ยนเวลา

หักเม็ดยาได้ไหม?

ขึ้นอยู่กับรูปแบบของเม็ดยาและคำแนะนำบนฉลาก อย่าหัก บด หรือเคี้ยวยาเพียงเพราะเห็นรอยบนเม็ดโดยไม่ได้ตรวจสอบก่อน

หยุดยาเมื่อรู้สึกดีขึ้นได้ไหม?

ไม่ควรหยุดเอง อาการดีขึ้นอาจเป็นผลจากการรักษา และการหยุดเร็วหรือหยุดกะทันหันอาจทำให้อาการกลับมาหรือเกิดอาการถอนยา

คำถามเกี่ยวกับความปลอดภัย

เซอร์ทราลีนทำให้เสพติดไหม?

ยาไม่ได้ทำให้เกิดความอยากยาแบบสารเสพติด แต่ร่างกายอาจเกิดอาการเมื่อหยุดกะทันหัน จึงควรค่อย ๆ ปรับตามแผนของแพทย์

ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเองควรทำอย่างไร?

อย่าอยู่คนเดียวและอย่ารอให้ถึงวันนัด ให้บอกคนที่ไว้ใจและไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีแผนหรือกำลังจะลงมือ ให้เรียกบริการฉุกเฉินในพื้นที่

กินร่วมกับยาแก้ปวดได้ไหม?

ยาแก้ปวดบางกลุ่มอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก จึงควรตรวจตัวยาสำคัญก่อนใช้ หลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดหลายผลิตภัณฑ์ซ้ำกัน

เปลี่ยนจากยาต้านซึมเศร้าตัวอื่นมาใช้เซอร์ทราลีนเองได้ไหม?

ไม่ได้ ยาบางชนิดต้องลดขนาดหรือเว้นช่วงอย่างเหมาะสมเพื่อป้องกันอาการถอนยาและปฏิกิริยาระหว่างยา ให้ผู้สั่งยาเป็นผู้วางแผนเปลี่ยนยา

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยานี้มีปฏิกิริยากับยา อาหารเสริม หรือสมุนไพรที่ฉันใช้อยู่หรือไม่
• ควรรับประทานยาเวลาใด หากยาทำให้ง่วงหรือนอนไม่หลับ
• หากลืมรับประทานยา ควรจัดการอย่างไรตามเวลาที่ผ่านไป
• ผลข้างเคียงแบบใดที่สังเกตต่อได้ และแบบใดต้องไปโรงพยาบาล
• รูปแบบยาเม็ดที่ได้รับสามารถหัก บด หรือแบ่งรับประทานได้หรือไม่

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์