ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้แผลเป็น

ยารักษารอยแผลเป็นคือผลิตภัณฑ์ทาภายนอกที่ช่วยให้รอยนูน อาการคัน หรือพื้นผิวของแผลดีขึ้น แต่ไม่สามารถทำให้รอยเดิมหายสนิททุกกรณี

ประเด็นสำคัญ

  • ผลิตภัณฑ์ทารอยแผลควรใช้เมื่อแผลปิดสนิท ไม่มีเลือด น้ำเหลือง หนอง หรือการติดเชื้อ และไม่ควรทาลงบนแผลสดหรือแผลที่ยังแยก
  • งานวิจัยหนึ่งใช้เจลสารสกัดหัวหอม 12% วันละ 3 ครั้ง นาน 12 สัปดาห์ โดยพบว่าแผลบางด้านดีขึ้น แต่ผลด้านความสวยงามยังไม่สม่ำเสมอ
  • หากรอยนูนโตเกินขอบแผล เจ็บมาก แดงร้อน มีหนอง หรือดึงรั้งจนขยับอวัยวะลำบาก ควรพบแพทย์แทนการซื้อผลิตภัณฑ์มาทาเอง

แผลเป็นเกิดจากอะไรได้บ้าง

แผลเป็นเกิดจากกระบวนการซ่อมแซมผิวหลังเนื้อเยื่อได้รับบาดเจ็บ โดยลักษณะของรอยขึ้นกับความลึก ตำแหน่ง การอักเสบ และการสร้างคอลลาเจนของแต่ละคน

สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

  • การผ่าตัดหรือเย็บแผล อาจเหลือรอยเส้น รอยนูน หรือรอยกว้าง โดยเฉพาะบริเวณที่ผิวถูกดึงบ่อย
  • บาดแผลจากของมีคมและอุบัติเหตุ แผลลึกหรือขอบแผลไม่ชิดกันมักทิ้งรอยชัดกว่าแผลตื้น
  • สิวอักเสบ อาจเกิดรอยแดง รอยดำ หลุมสิว หรือแผลนูน การแกะและบีบสิวเพิ่มการอักเสบได้
  • แผลไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก มีโอกาสเกิดรอยนูนและการดึงรั้ง โดยเฉพาะเมื่อบาดเจ็บลึกหรือกินพื้นที่กว้าง
  • การติดเชื้อหรือแผลหายช้า การอักเสบที่ยืดเยื้ออาจทำให้รอยเด่นขึ้น
  • ผิวแตกลายจากการยืดตัวของผิว เช่น น้ำหนักหรือรูปร่างเปลี่ยนเร็ว เป็นรอยที่เกิดในชั้นผิวและตอบสนองต่อผลิตภัณฑ์แตกต่างจากแผลผ่าตัด
  • แนวโน้มเกิดแผลนูนเฉพาะบุคคล บางคนสร้างเนื้อเยื่อมากกว่าปกติจนเกิดแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์

รอยแผลแต่ละแบบต้องดูแลต่างกัน รอยแบนที่เพิ่งปิด รอยดำ หลุมลึก และคีลอยด์จึงไม่ควรคาดหวังผลจากผลิตภัณฑ์ชนิดเดียวกันทั้งหมด โดยเฉพาะหลุมสิวหรือแผลดึงรั้งซึ่งมักต้องประเมินวิธีรักษาอื่นร่วมด้วย

เมื่อไหร่ที่ใช้ผลิตภัณฑ์ทาเองได้

คุณพอดูแลรอยแผลใหม่ด้วยผลิตภัณฑ์ทาภายนอกได้เมื่อแผลปิดสนิท ขอบแผลติดกันดี และไม่มีอาการที่บ่งชี้ว่ากำลังติดเชื้อ

หากเพิ่งผ่าตัด ควรรอจนแพทย์ยืนยันว่าแผลพร้อม หรืออย่างน้อยต้องไม่มีเลือดซึม น้ำเหลือง และแผลแยก งานวิจัยเจลสารสกัดหัวหอมในแผลผ่าคลอดเริ่มใช้หลังผ่าตัด 7 วัน ส่วนงานวิจัยแผลผ่าตัดเปลือกตาเริ่มหลังตัดไหม ตัวเลขเหล่านี้เป็นวิธีศึกษา ไม่ใช่กำหนดเวลาที่ใช้ได้กับทุกแผล

ลักษณะของแผลควรทำอย่างไร
แผลปิดสนิท ไม่มีน้ำเหลืองเริ่มดูแลรอยตามฉลากได้
ยังมีสะเก็ดหรือขอบแผลแยกรอให้แผลหายก่อน
แดงเล็กน้อยแต่ไม่ลามสังเกตและหลีกเลี่ยงการเสียดสี
แดงร้อน บวม หรือมีหนองหยุดทาและพบแพทย์
แผลนูนโตต่อเนื่องให้แพทย์ประเมินชนิดของแผล
แผลอยู่ใกล้ดวงตาหรือเยื่อบุไม่ใช้เว้นแต่ระบุว่าทาบริเวณนั้นได้

ก่อนใช้ ให้ทาปริมาณเล็กน้อยบนผิวบริเวณจำกัดและสังเกตการระคายเคือง ผลิตภัณฑ์ทาภายนอกไม่ควรเข้าตา ปาก หรือเยื่อบุ และควรล้างออกหากเกิดอาการแสบ บวม หรือผื่นชัดเจน

การเปลี่ยนแปลงของรอยแผลมักใช้เวลา ไม่ควรเพิ่มปริมาณหรือทาถี่กว่าฉลากเพราะต้องการให้เห็นผลเร็วขึ้น หากใช้ต่อเนื่องแล้วไม่เห็นการเปลี่ยนแปลง หรือรอยกลับโตขึ้น ควรประเมินใหม่ว่าเป็นรอยแผลชนิดใด

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทารอยแผลมีอะไรบ้าง

ผลิตภัณฑ์ทารอยแผลมีหลายกลุ่มและหลักฐานไม่เท่ากัน จึงควรเลือกตามชนิดของรอย ตำแหน่ง และสภาพของแผล ไม่ใช่เลือกจากคำโฆษณาว่าลบรอยได้ทั้งหมด

กลุ่มส่วนประกอบจุดประสงค์หลักสิ่งที่ควรรู้
สารสกัดหัวหอมช่วยเรื่องพื้นผิวและอาการของรอยบางชนิดผลวิจัยด้านรูปลักษณ์โดยรวมยังไม่สม่ำเสมอ
ซิลิโคนทาแผลใช้ดูแลรอยหลังผ่าตัดและรอยนูนต้องใช้สม่ำเสมอและตามฉลาก
Centella asiatica extractเป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ดูแลผิวและรอยแตกลายความเข้มข้นและส่วนผสมร่วมต่างกัน
Allantoinช่วยปกป้องและปลอบประโลมผิวไม่ได้แก้หลุมแผลหรือคีลอยด์โดยตรง
สารให้ความชุ่มชื้นลดความแห้งและการเสียดสีช่วยสภาพผิวมากกว่าปรับโครงสร้างแผล

สารสกัดหัวหอมช่วยแผลเป็นได้หรือไม่

อาจช่วยให้ความสูงหรืออาการของแผลผ่าตัดบางชนิดดีขึ้น แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าจะทำให้รูปลักษณ์โดยรวมดีขึ้นทุกคน

การศึกษาขนาดเล็กในคนเอเชียใช้เจลสารสกัดหัวหอม 12% วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 12 สัปดาห์ เริ่มหลังผ่าคลอด 7 วัน พบความแตกต่างด้านความสูงและอาการของแผล แต่ไม่พบความแตกต่างชัดเจนด้านความแดง ความยืดหยุ่น และรูปลักษณ์โดยรวม

อีกการศึกษาหนึ่งให้ทาวันละ 2 ครั้ง นาน 2 เดือน หลังตัดไหมจากการผ่าตัดเปลือกตา ผลที่ 6 เดือนไม่พบว่ารูปลักษณ์โดยรวมดีกว่าการใช้สารให้ความชุ่มชื้นพื้นฐานอย่างชัดเจน ดังนั้นผลลัพธ์อาจต่างกันตามตำแหน่งแผล สูตรผลิตภัณฑ์ และลักษณะผิว

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ตัวเลขจากงานวิจัยไม่ควรนำไปใช้กับผลิตภัณฑ์ทุกสูตรโดยอัตโนมัติ เพราะความเข้มข้น ส่วนประกอบ และคำแนะนำอาจต่างกัน และขนาดที่ใช้ในประเทศไทยอาจแตกต่างกัน

ซิลิโคนเหมาะกับรอยแบบใด

ซิลิโคนเป็นตัวเลือกที่ใช้ดูแลรอยผ่าตัดและรอยนูนหลังแผลปิด โดยมีทั้งรูปแบบเจลและวัสดุปิดแผล

งานวิจัยที่กล่าวถึงเปรียบเทียบสารสกัดหัวหอมกับซิลิโคนเป็นเวลา 12 สัปดาห์ และพบว่าทั้งสองกลุ่มให้ผลใกล้เคียงกันต่อรอยหลังผ่าตัด อย่างไรก็ตาม รูปแบบการใช้ขึ้นกับผลิตภัณฑ์ จึงควรยึดฉลากของสูตรที่คุณมี ไม่ใช้กับแผลเปิด และหยุดเมื่อผิวอักเสบหรืออับชื้นผิดปกติ

Centella asiatica extract และ allantoin มีบทบาทอย่างไร

ส่วนประกอบเหล่านี้ช่วยดูแลสภาพผิว แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะทำให้แผลลึก หลุมสิว หรือคีลอยด์หายไป

Centella asiatica extract พบในผลิตภัณฑ์ทาผิวและผลิตภัณฑ์สำหรับรอยแตกลาย โดยฉลากสากลบางสูตรมีความเข้มข้น 1–2% และให้ใช้วันละ 2 ครั้ง แต่ข้อมูลนี้เป็นของสูตรสำหรับผิวแตกลาย ไม่ควรนำไปจับคู่เป็นขนาดรักษาแผลผ่าตัดหรือแผลจากสิว

Allantoin ทำหน้าที่เป็นสารปกป้องผิวในผลิตภัณฑ์บางสูตร อาจช่วยลดความแห้งและการระคายเคือง แต่ไม่ได้ปรับโครงสร้างของแผลทุกชนิด การแพ้ยังเกิดได้จากส่วนประกอบอื่น เช่น น้ำหอม สารกันเสีย หรือสารสกัดหลายชนิดที่ผสมอยู่ในสูตรเดียวกัน

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่อแผลมีสัญญาณติดเชื้อ รอยนูนขยายตัว หรือเริ่มกระทบการเคลื่อนไหว เพราะการทาผลิตภัณฑ์เองอาจไม่เพียงพอ

ไปพบแพทย์โดยเร็วหากมีอาการต่อไปนี้

  • แผลแดงลาม ร้อน บวม หรือปวดเพิ่มขึ้น
  • มีหนอง กลิ่นผิดปกติ เลือดออกซ้ำ หรือขอบแผลแยก
  • มีไข้ร่วมกับความผิดปกติบริเวณแผล
  • รอยนูนโตเกินขอบเดิม คันมาก เจ็บ หรือโตต่อเนื่อง
  • แผลดึงรั้งข้อต่อ นิ้ว มือ ใบหน้า หรือทำให้ขยับลำบาก
  • รอยอยู่ใกล้ดวงตาและมีอาการบวม ปวดตา ตามัว หรือระคายเคืองมาก
  • แผลเกิดจากไฟไหม้ น้ำร้อนลวก สารเคมี หรือบาดเจ็บลึกเป็นบริเวณกว้าง
  • มีก้อน แผลแตก หรือเลือดออกบนรอยเดิมโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • คุณมีเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือภาวะที่ทำให้แผลหายช้า

แพทย์อาจต้องแยกว่าเป็นแผลเป็นนูน คีลอยด์ หลุมแผล รอยสีผิว หรือแผลที่ยังอักเสบอยู่ เพราะแนวทางดูแลต่างกัน บางกรณีอาจต้องใช้การฉีดยา หัตถการ เลเซอร์ หรือการรักษาอื่น ไม่ควรแกะ ตัด เจาะ หรือฉีดสารใดเข้าแผลด้วยตัวเอง

คำถามที่พบบ่อย

แผลสดทายาลดรอยได้เลยไหม

ยังไม่ควรทาผลิตภัณฑ์ลดรอยลงบนแผลสด เว้นแต่แพทย์ระบุให้ใช้กับแผลชนิดนั้นโดยตรง รอจนแผลปิด ไม่มีเลือดหรือน้ำเหลือง และขอบแผลติดกันก่อน หากเพิ่งผ่าตัด ให้ทำตามคำแนะนำเรื่องแผลและวันตัดไหมเป็นหลัก

ทานานแค่ไหนถึงเห็นผล

การเปลี่ยนแปลงมักต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน และขึ้นกับชนิดของรอย งานวิจัยสารสกัดหัวหอมที่มีอยู่ใช้ระยะเวลา 2 เดือนหรือ 12 สัปดาห์ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกสูตรต้องใช้เท่ากันหรือจะให้ผลเหมือนกัน

เจลสารสกัดหัวหอมทำให้แผลหายสนิทไหม

ไม่สามารถรับรองว่าจะทำให้แผลหายสนิทได้ การศึกษาบางชิ้นพบว่าความสูงและอาการของแผลดีขึ้น ขณะที่บางชิ้นไม่พบความแตกต่างชัดเจนด้านความสวยงามโดยรวมเมื่อเทียบกับสารให้ความชุ่มชื้นพื้นฐาน

รอยดำจากสิวใช้ผลิตภัณฑ์แบบเดียวกับแผลนูนได้ไหม

ไม่ควรถือว่าใช้แทนกันได้ เพราะรอยดำและแผลนูนเกิดจากคนละกระบวนการ รอยดำเป็นการเปลี่ยนแปลงของสีผิว ส่วนแผลนูนเกี่ยวข้องกับเนื้อเยื่อแผลและคอลลาเจน หากเป็นหลุมสิว ผลิตภัณฑ์ทาทั่วไปมักแก้ความลึกของหลุมได้จำกัด

ทาแล้วคันหรือแสบควรทำอย่างไร

หยุดใช้และล้างบริเวณนั้นด้วยน้ำสะอาดเมื่อมีอาการแสบ ผื่น บวม หรือคันมาก หากอาการไม่ลดลง มีตุ่มพอง หน้าบวม หรือหายใจลำบาก ให้ไปพบแพทย์ทันที และนำฉลากส่วนประกอบไปด้วยหากทำได้

แผลเป็นเก่ายังทาได้ไหม

ทาได้หากผิวปิดสนิท แต่ผลอาจจำกัดกว่ารอยใหม่และขึ้นกับชนิดของแผล รอยนูนเก่า คีลอยด์ หลุมลึก หรือแผลดึงรั้งควรให้แพทย์ประเมิน เพราะอาจต้องใช้วิธีอื่นร่วมด้วย

ใช้ผลิตภัณฑ์หลายชนิดพร้อมกันได้ไหม

ไม่ควรเริ่มหลายชนิดพร้อมกัน เพราะอาจระคายเคืองและทำให้หาสาเหตุของอาการแพ้ได้ยาก เลือกตามจุดประสงค์หนึ่งชนิดก่อน ใช้ตามฉลาก และหลีกเลี่ยงการทาซ้อนบนผิวที่แดงหรืออักเสบอยู่แล้ว

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall