ยานอนหลับ ซื้อที่ร้านยาได้ไหม

ยานอนหลับ คือยาที่ลดการตื่นตัวหรือทำให้ง่วง โดยร้านยาจ่ายได้เพียงบางชนิดหลังประเมินอาการ ส่วนยาที่ออกฤทธิ์ต่อสมองหลายชนิดต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์

ไม่ควรซื้อยาที่เรียกว่า “ยานอนหลับ” จากแหล่งที่ไม่มีเภสัชกรหรือใช้ยาของคนอื่น เพราะตัวยาอาจเป็นยาควบคุม ทำให้กดการหายใจ เกิดอุบัติเหตุ หรือเกิดการพึ่งพายาได้ โดยเฉพาะเมื่อกินร่วมกับแอลกอฮอล์และยากดประสาทชนิดอื่น

ยานอนหลับทำให้เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย

ยานอนหลับลดการทำงานของสมอง ทำให้ตื่นตัวน้อยลงและหลับง่ายขึ้น แต่ฤทธิ์อาจเหลือถึงเช้าวันถัดไปได้ ยาบางกลุ่มเพิ่มการทำงานของสารสื่อประสาทที่ยับยั้งสมอง ส่วนยาต้านฮิสตามีนบางชนิดทำให้ง่วงเพราะขัดขวางฮิสตามีนซึ่งเกี่ยวข้องกับการตื่นตัว

ผลที่พบได้หลังใช้ยา ได้แก่ ง่วงซึม มึนศีรษะ ทรงตัวไม่ดี ความจำช่วงสั้นลดลง ปากแห้ง ตาพร่าหรือท้องผูก ยาบางชนิดอาจทำให้ละเมอ เดินหรือทำกิจกรรมขณะยังไม่ตื่นเต็มที่ โดยผู้ใช้จำเหตุการณ์ไม่ได้ในภายหลัง

ผู้สูงอายุมีโอกาสสับสน หกล้ม และกระดูกหักมากขึ้น ขณะที่ผู้มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือโรคปอดอาจมีปัญหาการหายใจรุนแรงขึ้น ยาบางกลุ่มยังทำให้เกิดความทนต่อยา การพึ่งพายา และอาการถอนยาเมื่อหยุดทันทีหลังใช้ต่อเนื่อง

หากนอนไม่หลับควรทำอย่างไร

เริ่มจากหาสาเหตุและปรับพฤติกรรมก่อนซื้อยา โดยเฉพาะเมื่ออาการเป็นต่อเนื่องหรือกระทบการใช้ชีวิตกลางวัน อาการนอนไม่หลับอาจสัมพันธ์กับความเครียด คาเฟอีน อาการปวด กรดไหลย้อน ยาบางชนิด ภาวะซึมเศร้า หรือการหยุดหายใจขณะหลับ การกดอาการด้วยยาเพียงอย่างเดียวอาจทำให้พลาดสาเหตุที่ควรรักษา

ก่อนรับยา คุณควรแจ้งเภสัชกรหากกำลังตั้งครรภ์ ให้นมบุตร มีโรคตับ โรคไต โรคปอด ต้อหิน ต่อมลูกหมากโต หรือเคยมีปัญหาการใช้แอลกอฮอล์และสารเสพติด รวมถึงแจ้งยาแก้แพ้ ยาแก้ไอ ยาคลายกังวล ยาแก้ปวด และผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ใช้อยู่

หลังรับประทานยาที่ทำให้ง่วง ห้ามขับรถ ใช้เครื่องจักร ทำงานบนที่สูง หรือทำกิจกรรมที่ต้องตัดสินใจรวดเร็ว แม้คุณจะรู้สึกว่าตื่นแล้วก็ตาม หากต้องตื่นเช้า ดูแลเด็ก หรือทำงานที่เสี่ยง ควรบอกเภสัชกรก่อนเลือกยา

อาการแบบใดต้องไปโรงพยาบาลทันที

โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อมีอาการกดการหายใจ หมดสติ หรือสงสัยว่ากินยาเกิน อย่ารอดูอาการจนถึงเช้า และอย่าปล่อยให้ผู้ที่กินยาอยู่ตามลำพัง

สัญญาณฉุกเฉิน ได้แก่

• ปลุกไม่ตื่น หมดสติ หรือไม่ตอบสนอง
• หายใจช้า หายใจตื้น หายใจติดขัด หรือมีเสียงกรนผิดปกติ
• ริมฝีปากหรือปลายมือเขียว ซีดมาก หรือตัวเย็น
• เดินเซรุนแรง ล้ม สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือชัก
• กินยาหลายชนิดร่วมกัน หรือกินร่วมกับแอลกอฮอล์
• กินยาเกินจำนวนที่ระบุ หรือไม่ทราบว่ากินอะไรไปเท่าไร
• กินยาโดยตั้งใจทำร้ายตัวเองหรือมีความคิดอยากตาย
• หน้า ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบากหลังรับประทานยา

ระหว่างรอความช่วยเหลือ ให้นำแผงยา ขวด ฉลาก หรือภาพถ่ายผลิตภัณฑ์ไปด้วย หากผู้ป่วยหมดสติแต่ยังหายใจ ให้จัดท่านอนตะแคงและเฝ้าดูการหายใจ ห้ามทำให้อาเจียน ห้ามให้กาแฟ และห้ามให้ยาอื่นเพื่อ “แก้ฤทธิ์” เอง

คำถามที่พบบ่อย

ร้านขายยามียานอนหลับแรง ๆ ขายไหม

ยาที่ทำให้ง่วงมีหลายประเภท แต่ยานอนหลับที่ออกฤทธิ์ต่อสมองและมีความเสี่ยงต่อการพึ่งพายาไม่ได้เป็นยาที่ควรซื้อใช้เอง ร้านยาที่ถูกต้องต้องมีเภสัชกรประเมินอาการ ประวัติโรค และยาที่คุณใช้อยู่ก่อนจ่ายยาที่เหมาะสม

ยาแก้แพ้ใช้แทนยานอนหลับได้ไหม

ยาแก้แพ้บางชนิดทำให้ง่วง แต่ไม่ได้หมายความว่าเหมาะสำหรับรักษาอาการนอนไม่หลับเป็นประจำ อาจทำให้ปากแห้ง ปัสสาวะลำบาก ตาพร่า สับสน หรือมึนงงในวันถัดไป โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้มีต้อหิน หรือต่อมลูกหมากโต

กินยานอนหลับกับเบียร์หรือไวน์ได้ไหม

ไม่ได้ แอลกอฮอล์เสริมฤทธิ์กดสมองของยา ทำให้ง่วงมาก ความจำขาดช่วง ทรงตัวไม่ดี หายใจช้า หรือหมดสติได้ หากกินร่วมกันแล้วง่วงผิดปกติ ปลุกไม่ตื่น หรือหายใจผิดปกติ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

กินยาแล้วไม่หลับ เพิ่มอีกเม็ดได้ไหม

ไม่ควรเพิ่มหรือกินซ้ำเอง เพราะยาบางชนิดเริ่มออกฤทธิ์ช้าและอาจสะสมจนกดการหายใจหรือทำให้ง่วงมากในภายหลัง ตรวจฉลากหรือคำสั่งใช้เดิม และติดต่อเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อประเมินก่อนเปลี่ยนวิธีใช้

ใช้ยานอนหลับทุกคืนแล้วหยุดทันทีได้ไหม

ยาบางกลุ่มไม่ควรหยุดกะทันหันหลังใช้ต่อเนื่อง เพราะอาจทำให้นอนไม่หลับรุนแรง กระสับกระส่าย ใจสั่น หรือชักได้ อย่าปรับหรือลดยาเอง ควรให้แพทย์วางแผนลดอย่างเหมาะสมกับชนิดยาและระยะเวลาที่ใช้

ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ยาช่วยนอนได้ไหม

อย่าเริ่มใช้เอง เพราะยาบางชนิดผ่านรกหรือผ่านน้ำนมและอาจกระทบทารกได้ ควรแจ้งอายุครรภ์ อาการที่เป็น และยาหรือสมุนไพรทั้งหมดที่ใช้อยู่ เพื่อให้แพทย์หรือเภสัชกรเลือกแนวทางที่เหมาะสม

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์