ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

กินยาเลื่อนประจําเดือน ปวดท้อง

อาการปวดท้องหลังกินยาเลื่อนประจำเดือน คืออาการที่อาจเกิดจากผลข้างเคียงของฮอร์โมน อาการก่อนมีประจำเดือน หรือปัญหาสุขภาพอื่น จึงต้องพิจารณาตำแหน่งและความรุนแรงของอาการร่วมกัน

ประเด็นสำคัญ

  • ถ้าปวดท้องเล็กน้อย ไม่มีเลือดออกมาก ไข้ อาเจียน หรือหน้ามืด คุณพัก ประคบอุ่น และสังเกตอาการระยะสั้นได้
  • ผู้ใหญ่ใช้ paracetamol ครั้งละ 500–1,000 มก. เว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมง ไม่เกิน 4 ครั้งหรือ 4,000 มก. ใน 24 ชั่วโมง
  • หากปวดท้องรุนแรงขึ้น ปวดข้างเดียว เป็นลม มีไข้ หรือเลือดออกมากผิดปกติ ควรหยุดดูแลเองและไปพบแพทย์โดยเร็ว

สาเหตุที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง

อาการปวดท้องอาจเกี่ยวกับยาได้ แต่ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากยาเสมอไป ช่วงเวลาที่เริ่มปวด ตำแหน่งปวด และอาการร่วมจะช่วยแยกสาเหตุเบื้องต้นได้

  • ผลจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: ยาเลื่อนประจำเดือนเป็นยาฮอร์โมน จึงอาจทำให้รู้สึกไม่สบายท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ คัดตึงเต้านม หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอยได้
  • อาการก่อนมีประจำเดือน: แม้กำลังกินยาเลื่อนประจำเดือน คุณยังอาจรู้สึกหน่วงท้องน้อยหรือปวดคล้ายประจำเดือนได้
  • กระเพาะอาหารหรือลำไส้: อาหารไม่ย่อย ท้องผูก ท้องเสีย หรืออาหารเป็นพิษอาจเกิดในช่วงเดียวกันโดยไม่เกี่ยวกับยา
  • การตั้งครรภ์: ยาเลื่อนประจำเดือนไม่ใช่ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินและไม่รับประกันการป้องกันการตั้งครรภ์ หากมีเพศสัมพันธ์ที่เสี่ยงและประจำเดือนขาด ควรตรวจการตั้งครรภ์
  • โรคทางนรีเวชหรือช่องท้อง: ถุงน้ำรังไข่ การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน ไส้ติ่งอักเสบ หรือการตั้งครรภ์นอกมดลูกอาจทำให้ปวดท้องได้ โดยมักมีอาการเด่น เช่น ปวดข้างเดียว ไข้ ตกขาวผิดปกติ หรือหน้ามืดร่วมด้วย

ลองสังเกตว่าปวดบริเวณลิ้นปี่ รอบสะดือ หรือท้องน้อย รวมถึงปวดตื้อ บีบเกร็ง หรือปวดแปลบ ข้อมูลเหล่านี้มีประโยชน์หากต้องไปตรวจ

เมื่อไหร่ที่ดูแลเองได้

คุณอาจดูแลตัวเองระยะสั้นได้เมื่อปวดเล็กน้อย อาการไม่เพิ่มขึ้น และไม่มีสัญญาณอันตราย พักผ่อน ดื่มน้ำ กินอาหารอ่อนทีละน้อย และใช้ถุงน้ำอุ่นประคบบริเวณท้องน้อยได้

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
ปวดหน่วงเล็กน้อยพักและประคบอุ่น
ท้องอืดหรือคลื่นไส้กินอาหารมื้อเล็ก เลี่ยงอาหารมัน
ปวดหลังเริ่มยาไม่นานบันทึกเวลาและชื่อยา
มีเลือดออกกะปริดกะปรอยสังเกตปริมาณและระยะเวลา
อาการไม่ดีขึ้นหรือเป็นซ้ำนำแผงยาไปให้แพทย์หรือเภสัชกรตรวจ

อย่าหยุดหรือเพิ่มยาเลื่อนประจำเดือนเองเพียงเพราะปวดท้องเล็กน้อย เพราะวิธีจัดการขึ้นอยู่กับตัวยา ขนาดยา และเหตุผลที่ใช้ แต่ถ้าสงสัยอาการแพ้ เช่น ผื่นลมพิษ หน้าหรือปากบวม หายใจมีเสียงหวีด ให้หยุดยาและรับการรักษาฉุกเฉิน

หากลืมกินยา ไม่ควรกินเพิ่มเป็นสองเท่าโดยเดาเอง ให้ตรวจฉลากหรือคำสั่งที่ได้รับ เนื่องจากยาเลื่อนประจำเดือนแต่ละชนิดอาจมีวิธีจัดการเมื่อลืมยาต่างกัน

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการมีอะไรบ้าง

อาการปวดเล็กน้อยอาจบรรเทาด้วย paracetamol หรือยาแก้อักเสบกลุ่ม NSAIDs แต่ต้องเลือกตามโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ ยาแก้ปวดช่วยลดอาการชั่วคราว ไม่ได้รักษาสาเหตุของอาการปวดท้อง

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดข้อควรระวังสำคัญ
paracetamolปวดเล็กน้อยถึงปานกลางระวังยาซ้ำและโรคตับ
ibuprofen ซึ่งเป็น NSAIDปวดบีบหรือปวดอักเสบเสี่ยงระคายกระเพาะและเลือดออก
ยาคลายเกร็ง เช่น hyoscine butylbromideปวดบีบเกร็งเป็นพักๆอาจทำให้ปากแห้ง ท้องผูก ตาพร่า
การประคบอุ่นปวดหน่วงท้องน้อยอย่าใช้ความร้อนสูงจนผิวไหม้

ใช้ paracetamol อย่างไร

ผู้ใหญ่ใช้ paracetamol ครั้งละ 500–1,000 มก. เว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมง และไม่เกิน 4 ครั้งใน 24 ชั่วโมง หากเป็นเม็ดขนาด 500 มก. เท่ากับครั้งละ 1–2 เม็ด และไม่เกิน 8 เม็ดใน 24 ชั่วโมง

ห้ามกินร่วมกับยาอื่นที่มี paracetamol เป็นส่วนประกอบ เพราะอาจได้รับยาเกินขนาดโดยไม่รู้ตัว ผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่า 50 กก. มีโรคตับ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ อาจต้องใช้ขนาดต่ำกว่านี้ หากกินเกินขนาดให้ไปโรงพยาบาลแม้ยังรู้สึกปกติ เพราะพิษต่อตับอาจยังไม่แสดงอาการทันที

ใช้ ibuprofen อย่างไร

ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ ibuprofen โดยเภสัชกรจะประเมินการตั้งครรภ์ โรคไต แผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร โรคหัวใจ ความดันโลหิต และยาที่ใช้อยู่ แล้วแนะนำขนาดตามผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในประเทศไทย

ควรใช้ขนาดต่ำที่สุดและเป็นเวลาสั้นที่สุด หากระคายท้องให้กินพร้อมอาหารหรือนม ห้ามกิน ibuprofen ร่วมกับ NSAIDs ตัวอื่น เพราะเพิ่มความเสี่ยงแผลและเลือดออกในทางเดินอาหาร

ห้ามใช้ ibuprofen หากเคยแพ้ ibuprofen, aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs รวมถึงช่วงก่อนหรือหลังการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ ผู้ที่มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ไม่ควรซื้อกินเอง

หากตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ ควรหลีกเลี่ยงการใช้เอง โดยเฉพาะอายุครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เพราะอาจเป็นอันตรายต่อทารกและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างคลอด

ควรใช้ตามคำแนะนำของเภสัชกร

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

ไปพบแพทย์ทันทีหากปวดรุนแรง ปวดมากขึ้นเรื่อยๆ หรือมีอาการที่อาจบ่งถึงเลือดออก การติดเชื้อ หรือการตั้งครรภ์นอกมดลูก อย่ากินยาแก้ปวดซ้ำเพื่อรอดูอาการหากมีสัญญาณต่อไปนี้

  • ปวดท้องน้อยรุนแรงหรือปวดชัดเจนเพียงข้างเดียว
  • หน้ามืด เป็นลม ใจสั่น ตัวซีด หรืออ่อนแรงผิดปกติ
  • เลือดออกทางช่องคลอดมากจนผิดสังเกต หรือมีลิ่มเลือดจำนวนมาก
  • มีไข้ อาเจียนต่อเนื่อง ท้องแข็ง หรือกดเจ็บมาก
  • ประจำเดือนขาดหลังมีเพศสัมพันธ์ที่เสี่ยง และมีอาการปวดท้องหรือเลือดออก
  • มีตกขาวมีกลิ่น สีผิดปกติ หรือเจ็บท้องน้อยร่วมกับไข้
  • ถ่ายดำ ถ่ายเป็นเลือด หรืออาเจียนเป็นเลือดหลังกิน NSAIDs
  • เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก พูดไม่ชัด หรือแขนขาอ่อนแรง
  • มีผื่นพุพอง ผิวลอก หน้าบวม คอบวม หรือหายใจลำบากหลังกินยา
  • ปวดต่อเนื่องแม้หยุดยาแก้ปวด หรือกลับมาเป็นซ้ำบ่อย

ถ้าตรวจการตั้งครรภ์แล้วขึ้นสองขีดและมีอาการปวดท้อง โดยเฉพาะปวดข้างเดียวร่วมกับเลือดออกหรือหน้ามืด ให้ไปห้องฉุกเฉิน เพราะต้องตรวจแยกการตั้งครรภ์นอกมดลูก

คำถามที่พบบ่อย

ปวดท้องหลังกินยาเลื่อนประจำเดือน เป็นเรื่องปกติไหม

อาการปวดหรือไม่สบายท้องเล็กน้อยอาจเกิดขึ้นได้ แต่ไม่ควรปวดรุนแรงหรือแย่ลงเรื่อยๆ หากมีเลือดออกมาก ไข้ อาเจียน หน้ามืด หรือปวดท้องข้างเดียว ควรไปพบแพทย์แทนการรอดูอาการ

ปวดท้องแล้วควรหยุดยาเลื่อนประจำเดือนทันทีไหม

ถ้าปวดเล็กน้อยและไม่มีอาการอันตราย ยังไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง ตรวจชื่อยาและวิธีใช้บนฉลาก แล้วติดต่อสถานพยาบาลที่สั่งยาเมื่ออาการไม่ดีขึ้น แต่ถ้ามีอาการแพ้ เช่น หน้าบวม หายใจลำบาก หรือผื่นพุพอง ให้หยุดยาและไปฉุกเฉินทันที

กินยาเลื่อนประจำเดือนแล้วประจำเดือนยังมาได้ไหม

ยังอาจมีเลือดออกกะปริดกะปรอยหรือประจำเดือนมาได้ โดยเฉพาะเมื่อเริ่มยาช้า กินไม่สม่ำเสมอ หรือลืมยา หากเลือดออกมากผิดปกติ ปวดรุนแรง หรือสงสัยตั้งครรภ์ ควรเข้ารับการตรวจ

ยาเลื่อนประจำเดือนป้องกันการตั้งครรภ์ไหม

ไม่ควรถือว่ายาเลื่อนประจำเดือนป้องกันการตั้งครรภ์ได้ เว้นแต่ยาที่ใช้เป็นยาคุมกำเนิดและกินอย่างถูกต้องตามสูตร หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน ต้องประเมินความจำเป็นของการคุมกำเนิดฉุกเฉินแยกต่างหาก

ปวดท้องหลังกินยา ตรวจครรภ์เมื่อไหร่ดี

ควรตรวจเมื่อประจำเดือนขาดจากวันที่คาดว่าจะมา หรือเมื่อถึงเวลาตามคำแนะนำของชุดตรวจที่ใช้ หากผลเป็นลบแต่ประจำเดือนยังไม่มา ให้ตรวจซ้ำตามฉลาก แต่หากปวดท้องข้างเดียว เลือดออก หรือเป็นลม ไม่ควรรอผลตรวจซ้ำก่อนพบแพทย์

กิน paracetamol กับยาเลื่อนประจำเดือนได้ไหม

โดยทั่วไป paracetamol ใช้บรรเทาปวดระยะสั้นได้ แต่ต้องตรวจว่ายาอื่นที่กินไม่มี paracetamol ผสมอยู่ ผู้ใหญ่ใช้ครั้งละ 500–1,000 มก. เว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมง และไม่เกิน 4,000 มก. ใน 24 ชั่วโมง ผู้มีโรคตับหรือน้ำหนักต่ำกว่า 50 กก. ต้องระวังเป็นพิเศษ

กิน ibuprofen แทน paracetamol ได้ไหม

อาจใช้ได้ในบางคน แต่ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ เพราะ ibuprofen มีความเสี่ยงต่อกระเพาะ ไต หัวใจ และเลือดออกมากกว่า เภสัชกรจะประเมินการตั้งครรภ์ โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่ก่อนแนะนำขนาดตามผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในประเทศไทย ห้ามใช้หากแพ้ NSAIDs มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไตเรื้อรัง หรืออยู่ในช่วงก่อนหรือหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ และควรหลีกเลี่ยงหากอาจตั้งครรภ์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall