ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ฉี่ขัด

ฉี่ขัด คืออาการปวด แสบ หรือระคายเคืองขณะปัสสาวะ ซึ่งอาจเกิดจากทางเดินปัสสาวะอักเสบ นิ่ว การระคายเคือง หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

ประเด็นสำคัญ

  • ยาที่ซื้อใช้เองช่วยลดปวดแสบได้ชั่วคราว แต่ไม่กำจัดเชื้อหรือรักษาสาเหตุ จึงไม่ควรใช้เพื่อเลื่อนการตรวจเมื่อมีไข้ ปวดเอว หรือปัสสาวะเป็นเลือด
  • ผลิตภัณฑ์ sodium citrate มีหลายสูตรและหลายความแรง จึงควรใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์นั้นหรือคำแนะนำของเภสัชกร ส่วน ibuprofen ชนิดเม็ดที่อ้างอิงมีความแรง 200 มก. ต่อเม็ด
  • หากคุณตั้งครรภ์ เป็นผู้ชาย มีโรคไต ปัสสาวะไม่ออก หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์แทนการซื้อยากินต่อเนื่องด้วยตนเอง

สาเหตุที่พบบ่อยของอาการฉี่ขัดมีอะไรบ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยคือการอักเสบหรือติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ แต่ฉี่ขัดไม่ได้หมายความว่าติดเชื้อเสมอไป อาการร่วมและประวัติเสี่ยงช่วยแยกสาเหตุได้ แต่การตรวจปัสสาวะอาจจำเป็นก่อนเลือกยารักษา

  • กระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะอักเสบ มักมีปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะทันที กลั้นยาก หรือปวดหน่วงท้องน้อยร่วมด้วย
  • การระคายเคืองบริเวณอวัยวะเพศ อาจเกิดหลังใช้สบู่ น้ำหอม ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด หรือหลังมีเพศสัมพันธ์
  • ช่องคลอดหรืออวัยวะเพศอักเสบ อาจมีตกขาวผิดปกติ คัน แผล ผื่น กลิ่นผิดปกติ หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
  • โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อาจทำให้ปัสสาวะแสบ มีหนอง แผล หรือสารคัดหลั่ง โดยเฉพาะหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน
  • นิ่วในทางเดินปัสสาวะ อาจทำให้ปวดบั้นเอวหรือสีข้างเป็นพักๆ คลื่นไส้ และมีเลือดปนในปัสสาวะ
  • ต่อมลูกหมากอักเสบหรือโต พบได้ในผู้ชาย อาจมีปัสสาวะไหลอ่อน เริ่มปัสสาวะยาก ปัสสาวะไม่สุด หรือปวดบริเวณฝีเย็บ
  • การกลั้นปัสสาวะหรือดื่มน้ำน้อย อาจทำให้ปัสสาวะเข้มและระคายเคืองมากขึ้น แต่ไม่ควรสรุปว่าเป็นสาเหตุเดียวหากอาการยังอยู่

เมื่อไหร่ที่ดูแลอาการฉี่ขัดเองได้

คุณอาจดูแลเบื้องต้นได้ช่วงสั้นๆ เมื่ออาการเพิ่งเริ่มและไม่รุนแรง โดยไม่มีไข้ ปวดเอว เลือดปน อาเจียน หรือตั้งครรภ์ ดื่มน้ำตามปกติ ไม่กลั้นปัสสาวะ และหยุดผลิตภัณฑ์ที่อาจระคายเคืองบริเวณอวัยวะเพศ

ลักษณะอาการควรทำอะไร
แสบเล็กน้อยหลังใช้ผลิตภัณฑ์ใหม่หยุดใช้และล้างด้วยน้ำสะอาด
ปัสสาวะเข้มหลังดื่มน้ำน้อยดื่มน้ำสม่ำเสมอและสังเกตอาการ
ปวดแสบและปัสสาวะบ่อยควรประเมินการติดเชื้อ
มีตกขาว แผล หรือหนองตรวจหาสาเหตุที่อวัยวะเพศ
มีไข้ ปวดเอว หรืออาเจียนพบแพทย์โดยเร็ว

ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมากินเองหรือใช้ยาที่เหลือจากครั้งก่อน เพราะอาการเดียวกันเกิดได้จากหลายสาเหตุ ยาปฏิชีวนะต้องเลือกตามตำแหน่งการติดเชื้อ เชื้อที่สงสัย ประวัติแพ้ยา การตั้งครรภ์ และการทำงานของไต

ระหว่างรอดูอาการ ควรหลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด สบู่หอม และผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อบริเวณอวัยวะเพศ หากสงสัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ควรงดเพศสัมพันธ์หรือใช้ถุงยางจนกว่าจะได้รับการตรวจ

กลุ่มยาใดใช้บรรเทาอาการฉี่ขัดได้บ้าง

ยาที่ซื้อใช้เองมีหน้าที่บรรเทาปวดหรือเปลี่ยนความเป็นกรดของปัสสาวะเท่านั้น และไม่ใช้แทนการรักษาการติดเชื้อ การเลือกยาต้องดูโรคประจำตัว การตั้งครรภ์ ยาที่ใช้อยู่ และอาการเตือนร่วมด้วย

กลุ่มยาช่วยเรื่องใดข้อควรระวังสำคัญ
Sodium citrateทำให้ปัสสาวะเป็นกรดน้อยลงมีโซเดียมและไม่ฆ่าเชื้อ
Paracetamolลดปวดหรือไข้ห้ามใช้หากเคยแพ้ยา
Ibuprofenลดปวดและการอักเสบเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะและไต
ยาปฏิชีวนะรักษาการติดเชื้อบางชนิดต้องเลือกให้ตรงสาเหตุ

Sodium citrate ช่วยอาการฉี่ขัดอย่างไร

Sodium citrate อาจลดความแสบจากปัสสาวะที่เป็นกรด แต่ไม่กำจัดเชื้อแบคทีเรียและไม่รักษานิ่วหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ผลิตภัณฑ์ทำให้ปัสสาวะเป็นด่างมีหลายสูตรและหลายความแรง รวมถึงสูตรผสมที่มีตัวยาอื่น จึงควรใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์นั้นหรือคำแนะนำของเภสัชกร และไม่ควรนำความแรงของผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้เทียบหรือเลือกผลิตภัณฑ์อื่น

ห้ามใช้ sodium citrate หากแพ้ส่วนประกอบ และควรระวังในผู้ที่มีภาวะขาดน้ำ ต้องจำกัดโซเดียม มีโรคไตหรือโรคหัวใจรุนแรง หรือปัสสาวะออกน้อยหรือไม่ออก ส่วนข้อห้ามเกี่ยวกับโพแทสเซียมในเลือดสูงและโรคแอดดิสันใช้กับสูตรที่มี potassium citrate ควรนำฉลากหรือซองยาให้เภสัชกรตรวจสอบส่วนประกอบก่อนใช้ หากตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินก่อนใช้

Paracetamol และ ibuprofen ใช้ได้หรือไม่

Paracetamol หรือ ibuprofen อาจลดความปวดได้ แต่ไม่รักษาต้นเหตุของอาการฉี่ขัด Ibuprofen ชนิดเม็ดที่อ้างอิงมีความแรง 200 มก. ต่อเม็ด ตัวเลขนี้ระบุปริมาณตัวยาในเม็ด ไม่ได้หมายความว่าเหมาะกับทุกคนหรือทุกอาการ

ห้ามใช้ ibuprofen หากเคยแพ้ aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs และห้ามใช้ก่อนหรือหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ ผู้ที่มีแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร โรคไต โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคตับ หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดมีความเสี่ยงสูงขึ้น ห้ามกินร่วมกับ NSAIDs ตัวอื่น และผู้ตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไปไม่ควรใช้ เว้นแต่แพทย์สั่งโดยตรง

Paracetamol อาจเป็นตัวเลือกลดปวดสำหรับบางคน แต่ห้ามใช้หากเคยแพ้ยา หากมีผื่น หน้าหรือริมฝีปากบวม หายใจลำบาก มีตุ่มพอง หรือผิวหนังลอกหลังกินยา ให้หยุดยาและไปฉุกเฉิน

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

อาการฉี่ขัดแบบไหนควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์โดยเร็วเมื่อมีไข้ ปวดบั้นเอว ปัสสาวะเป็นเลือด หรือปัสสาวะไม่ออก เพราะอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อที่ไต นิ่ว หรือการอุดกั้น อย่ารอดูอาการด้วยยาบรรเทาเพียงอย่างเดียวหากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • ไข้ หนาวสั่น อ่อนเพลียมาก หรือสับสน
  • ปวดหลัง ปวดบั้นเอว หรือปวดสีข้าง
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้
  • ปัสสาวะเป็นเลือด มีลิ่มเลือด หรือปัสสาวะขุ่นมาก
  • ปวดท้องน้อยมาก ท้องโป่ง หรือปัสสาวะไม่ออก
  • มีหนอง แผล ตุ่ม หรือสารคัดหลั่งจากอวัยวะเพศ
  • มีอาการหลังเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน
  • กำลังตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์
  • เป็นผู้ชาย เด็ก ผู้สูงอายุ หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ
  • เป็นเบาหวาน โรคไต มีนิ่ว หรือใส่สายสวนปัสสาวะ
  • อาการไม่ดีขึ้น กลับเป็นซ้ำ หรือเป็นบ่อย

หากปวดรุนแรงมาก ปัสสาวะไม่ออก หายใจลำบาก หน้าบวม เป็นลม หรือมีอาการสับสน ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

คำถามที่พบบ่อย

ฉี่ขัดกินยาปฏิชีวนะเองได้ไหม

ไม่ควรกินเอง เพราะฉี่ขัดไม่ได้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียทุกครั้ง นิ่ว การระคายเคือง เชื้อรา และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อาจมีอาการคล้ายกัน การตรวจช่วยให้เลือกยาได้ตรงสาเหตุและลดปัญหาเชื้อดื้อยา

Sodium citrate รักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบได้ไหม

ไม่รักษาการติดเชื้อ แต่บางคนอาจรู้สึกแสบน้อยลงเพราะปัสสาวะเป็นกรดลดลง หากมีปัสสาวะบ่อย ปวดท้องน้อย ไข้ ปวดเอว หรืออาการไม่ดีขึ้น คุณยังต้องได้รับการประเมินหาสาเหตุ

ดื่มน้ำมากๆ แล้วฉี่ขัดจะหายไหม

การดื่มน้ำสม่ำเสมออาจช่วยเมื่อปัสสาวะเข้มหรือร่างกายขาดน้ำเล็กน้อย แต่ไม่รับประกันว่าอาการจะหาย ไม่ควรฝืนดื่มน้ำปริมาณมากในเวลาสั้นๆ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคหัวใจหรือโรคไต

ฉี่ขัดหลังมีเพศสัมพันธ์ต้องกังวลไหม

ควรสังเกตอาการร่วมและความเสี่ยง เพราะอาจเกิดจากการเสียดสี ทางเดินปัสสาวะอักเสบ หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากมีหนอง ตกขาวผิดปกติ แผล ผื่น ปวดอัณฑะ หรือมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน ควรเข้ารับการตรวจ

ฉี่ขัดแต่ไม่มีไข้ รอให้หายเองได้ไหม

รอดูได้ช่วงสั้นๆ หากอาการเล็กน้อยและไม่มีสัญญาณอันตราย แต่การไม่มีไข้ไม่ได้ตัดภาวะติดเชื้อออก หากอาการยังอยู่ แย่ลง หรือกลับเป็นซ้ำ ควรตรวจปัสสาวะและประเมินสาเหตุแทนการกินยาบรรเทาต่อเนื่อง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall