ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาทาเเก้ปวด

ยาทาเเก้ปวด คือยาที่ใช้ภายนอกเพื่อบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ข้อ หรือเนื้อเยื่อบริเวณเฉพาะที่ โดยตัวยาและวิธีใช้อาจต่างกันตามสาเหตุของอาการปวด

ประเด็นสำคัญ

  • อาการปวดเล็กน้อยจากกล้ามเนื้อหรือข้ออาจใช้ยาทาภายนอกได้ แต่ต้องเลือกตัวยาให้ตรงกับอาการ เพราะยาแต่ละกลุ่มมีข้อบ่งใช้และข้อห้ามต่างกัน
  • เจล diclofenac เป็นยาอันตราย ควรรับยาจากเภสัชกรและใช้ตามความเข้มข้นกับคำแนะนำบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ได้รับ
  • ห้ามทายาบนแผล ผิวติดเชื้อ หรือผิวระคายเคือง และควรพบแพทย์ทันทีเมื่อปวดร่วมกับข้อผิดรูป แขนขาอ่อนแรง หายใจลำบาก หรือแพ้ยารุนแรง

สาเหตุที่พบบ่อย

อาการปวดที่ใช้ยาทาได้มักเกิดจากกล้ามเนื้อ ข้อ หรือเนื้อเยื่อรอบข้อ แต่ลักษณะปวดเพียงอย่างเดียวอาจยังบอกสาเหตุไม่ได้แน่ชัด ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าเป็นอาการจากกล้ามเนื้อหรือเป็นปัญหาจากเส้นประสาท กระดูก หรืออวัยวะภายใน ควรพิจารณาอาการร่วมด้วย

  • กล้ามเนื้อใช้งานมากเกินไป เช่น ยกของ ออกกำลังกาย หรืออยู่ในท่าเดิมนาน ทำให้ปวดตึงและกดเจ็บ
  • กล้ามเนื้อหรือเอ็นบาดเจ็บเล็กน้อย มักเกิดหลังเคลื่อนไหวผิดท่า แต่อาจมีบวม ช้ำ หรือเจ็บเวลาใช้งานร่วมด้วย
  • ข้อเสื่อมหรือข้ออักเสบ มักปวดบริเวณเข่า มือ ข้อมือ ข้อเท้า หรือศอก และอาจมีข้อตึงหลังพัก
  • ฟกช้ำจากการกระแทก ทำให้ปวดเฉพาะจุดและสีผิวเปลี่ยน แต่ต้องระวังกระดูกหักหากปวดมากหรือใช้งานไม่ได้
  • เส้นประสาทระคายเคือง อาจปวดแสบปวดร้อน ชา หรือปวดร้าว ซึ่งยาทากล้ามเนื้อทั่วไปอาจช่วยได้ไม่มาก
  • โรคหรือการบาดเจ็บที่ต้องตรวจเพิ่มเติม เช่น กระดูกหัก ข้อติดเชื้อ ลิ่มเลือด หรือหมอนรองกระดูกกดเส้นประสาท

เมื่อไหร่ที่ดูแลเองได้

คุณอาจลองดูแลเองเมื่อปวดเล็กน้อยถึงปานกลาง รู้สาเหตุชัด เช่น ใช้งานกล้ามเนื้อมาก และยังขยับหรือใช้งานบริเวณนั้นได้ อาการไม่ควรมีแผลเปิด ข้อผิดรูป ไข้ ชารุนแรง หรือแขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย

พักส่วนที่ปวดชั่วคราวและหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ หากเป็นการบาดเจ็บใหม่และบวม อาจใช้ความเย็นประคบเป็นช่วงสั้น ๆ โดยไม่วางน้ำแข็งสัมผัสผิวโดยตรง อย่านวดแรงหรือใช้ความร้อนเมื่อยังบวมมาก

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
ปวดตึงหลังใช้งานพักและขยับเบา ๆ
ปวดข้อเรื้อรังเล็กน้อยพิจารณายาทากลุ่ม NSAIDs
ปวดเมื่อยเฉพาะจุดอาจใช้ menthol
ปวดแสบเรื้อรังบางชนิดอาจพิจารณา capsaicin
บวมมากหรือใช้งานไม่ได้พบแพทย์
มีแผลหรือผิวติดเชื้อห้ามทายาบริเวณนั้น

ยาทาไม่ควรใช้เพื่อฝืนทำกิจกรรมที่ทำให้เจ็บต่อ หากอาการปวดเพิ่มขึ้นหลังใช้ หรือเกิดผื่น แสบร้อนมาก ตุ่มพอง หรือบวม ให้หยุดใช้และล้างบริเวณนั้นตามความเหมาะสม

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการมีอะไรบ้าง

ยาทาที่พบบ่อยมีทั้งยาต้านการอักเสบและยาที่ทำให้เกิดความรู้สึกเย็นหรือร้อนบนผิว การเลือกใช้ขึ้นอยู่กับสาเหตุ อายุ โรคประจำตัว และยาที่คุณใช้อยู่ ไม่ควรทาหลายชนิดซ้อนกันในตำแหน่งเดียว เพราะอาจเพิ่มการระคายเคืองหรือทำให้ได้รับยาเกินจำเป็น

กลุ่มยาเหมาะกับอาการจุดที่ต้องระวัง
diclofenacปวดข้อจากข้ออักเสบเลือดออกในทางเดินอาหาร แพ้ NSAIDs
mentholปวดเมื่อยเล็กน้อยแสบ เย็น หรือระคายผิว
capsaicinปวดข้อหรือกล้ามเนื้อบางชนิดแสบร้อน ต้องใช้สม่ำเสมอ

Diclofenac ใช้อย่างไร

Diclofenac เป็นยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ หรือ NSAID ซึ่งช่วยลดการอักเสบและปวดบริเวณข้อ เจล diclofenac sodium มีหลายความเข้มข้นและอาจมีข้อบ่งใช้แตกต่างกัน ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อบรรเทาอาการทันที

เจล diclofenac เป็นยาอันตราย ควรให้เภสัชกรประเมินก่อนใช้ รับยาจากเภสัชกร และใช้ตามความเข้มข้นกับคำแนะนำบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ได้รับ เนื่องจากข้อบ่งใช้ ปริมาณต่อครั้ง และระยะเวลาใช้แตกต่างกัน ห้ามนำขนาดของเจล 1% ไปใช้กับสูตรอื่น

ทาบนผิวที่สะอาดและแห้งเท่านั้น ห้ามทาบนแผล ผื่น ผิวติดเชื้อ หรือบริเวณตา จมูก และปาก ห้ามใช้แผ่นให้ความร้อนหรือพันผ้าแน่นทับบริเวณที่ทา และอย่าทาผลิตภัณฑ์ชนิดอื่นซ้อนบนตำแหน่งเดียวกัน

ห้ามใช้หากเคยแพ้ diclofenac, aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs รวมถึงก่อนหรือหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ ผู้ที่มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไต โรคตับ โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หอบหืด หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ต้องให้แพทย์ประเมินก่อน หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ diclofenac เองทั้งชนิดทาและชนิดกิน ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ควรใช้เฉพาะเมื่อแพทย์ประเมินว่าจำเป็น และห้ามใช้ตั้งแต่อายุครรภ์ 30 สัปดาห์หรือในไตรมาสสุดท้าย และผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปีไม่ควรใช้เอง

Menthol ใช้อย่างไร

Menthol ทำให้ผิวรู้สึกเย็นและช่วยเบี่ยงเบนความรู้สึกปวด เหมาะกับอาการปวดเมื่อย กล้ามเนื้อตึง ปวดหลัง หรือข้อเคล็ดเล็กน้อย ผลิตภัณฑ์ menthol มีความเข้มข้น รูปแบบยา และตัวยาอื่นร่วมแตกต่างกัน จึงไม่ควรกำหนดอายุและความถี่ในการใช้แบบเดียวกันทุกผลิตภัณฑ์ เด็กควรใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ฉลากไทยอนุญาตสำหรับอายุของเด็ก โดยให้เภสัชกรตรวจส่วนประกอบ ความเข้มข้น และวิธีใช้ก่อน

ห้ามใช้บนแผลหรือผิวเสียหาย หลีกเลี่ยงดวงตา และห้ามพันผ้าแน่น อาการแสบ เย็น จี๊ด หรือระคายผิวอาจเกิดขึ้นได้ หากอาการอยู่นานเกิน 7 วัน แย่ลง หรือกลับมาเป็นซ้ำภายในไม่กี่วัน ควรหยุดใช้และตรวจหาสาเหตุ

Capsaicin ใช้อย่างไร

Capsaicin เป็นสารจากพริกที่ช่วยลดการส่งสัญญาณปวดเมื่อใช้ต่อเนื่อง แต่อาจทำให้แสบร้อนชัดเจนในช่วงแรก สำหรับผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไป ฉลากครีมบางสูตรระบุให้ทาบาง ๆ วันละ 3–4 ครั้ง แล้วล้างมือด้วยสบู่และน้ำทันที เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีควรใช้เมื่อแพทย์แนะนำเท่านั้น

ห้ามใช้หากแพ้พริกหรือสารกลุ่ม capsicum และห้ามทาบนแผลหรือผิวเสียหาย ควรทดลองบนผิวบริเวณเล็กก่อน หลีกเลี่ยงตา ริมฝีปาก จมูก และเยื่อบุ ห้ามประคบร้อนหรือพันผ้าแน่น หากแสบร้อนรุนแรงต่อเนื่องหรือมีตุ่มพอง ให้หยุดใช้และพบแพทย์

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีเมื่ออาการปวดอาจเกี่ยวข้องกับกระดูกหัก การติดเชื้อ ระบบประสาท หัวใจ หรือหลอดเลือด อย่ารอดูอาการหรือใช้ยาทาปิดบังความผิดปกติหากมีสัญญาณต่อไปนี้

  • ปวดหลังอุบัติเหตุรุนแรง ข้อผิดรูป หรือขยับลงน้ำหนักไม่ได้
  • บริเวณที่ปวดแดง ร้อน บวมมาก หรือมีไข้ร่วมด้วย
  • แขนขาชา อ่อนแรง เดินลำบาก หรือกลั้นปัสสาวะและอุจจาระไม่ได้
  • เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก เหงื่อแตก หรือปวดร้าวไปแขน กราม หรือหลัง
  • ขาบวมข้างเดียว แดง ร้อน หรือเจ็บน่องโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ ปวดตอนกลางคืน หรือน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ
  • มีผื่นลมพิษ หน้าหรือคอบวม หายใจมีเสียงหวีดหลังใช้ยา
  • ถ่ายดำ ถ่ายเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด หรือหน้ามืดระหว่างใช้ diclofenac
  • อาการไม่ดีขึ้นตามระยะเวลาที่ระบุบนฉลาก หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย

คำถามที่พบบ่อย

ยาทาแก้ปวดใช้แทนยาแก้ปวดชนิดกินได้ไหม

อาจใช้แทนได้ในอาการปวดเฉพาะจุดบางชนิด แต่ไม่ใช่ทุกกรณี ยาทาออกฤทธิ์บริเวณที่ใช้และอาจมีผลต่อร่างกายน้อยกว่ายากิน อย่างไรก็ตาม diclofenac ชนิดทายังดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ จึงไม่ควรใช้ร่วมกับ ibuprofen, naproxen หรือ NSAIDs อื่นเอง

ทายาแล้วประคบร้อนได้ไหม

ไม่ควรประคบร้อนหรือใช้แผ่นทำความร้อนทับยาทา ความร้อนอาจเพิ่มการดูดซึมและเพิ่มความเสี่ยงต่อการระคายเคืองหรือผลข้างเคียง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มี menthol หรือ capsaicin

ทายาหลายชนิดพร้อมกันได้ไหม

ไม่ควรทายาหลายชนิดซ้อนในบริเวณเดียวกัน เว้นแต่แพทย์เป็นผู้กำหนด การผสม diclofenac, menthol หรือ capsaicin อาจทำให้ผิวระคายเคืองมากขึ้น และทำให้แยกไม่ได้ว่ายาชนิดใดก่ออาการแพ้

หญิงตั้งครรภ์ใช้ยาทาแก้ปวดได้ไหม

ไม่ควรเลือกใช้เอง เพราะความปลอดภัยต่างกันตามตัวยาและอายุครรภ์ หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ diclofenac เองทั้งชนิดทาและชนิดกิน ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ควรใช้เฉพาะเมื่อแพทย์ประเมินว่าจำเป็น และห้ามใช้ตั้งแต่อายุครรภ์ 30 สัปดาห์หรือในไตรมาสสุดท้าย ส่วน menthol ควรให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินก่อนใช้ระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

เด็กใช้ยาทาแก้ปวดได้หรือไม่

ต้องดูตัวยาและอายุที่กำหนดบนฉลาก ไม่ควรใช้ผลิตภัณฑ์ของผู้ใหญ่กับเด็กโดยอัตโนมัติ เด็กควรใช้ menthol เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ฉลากไทยอนุญาตสำหรับอายุของเด็ก โดยให้เภสัชกรตรวจส่วนประกอบ ความเข้มข้น และวิธีใช้ก่อน ส่วน capsaicin บางสูตรกำหนดสำหรับผู้มีอายุ 18 ปีขึ้นไป และ diclofenac 1% ยังไม่ทราบความปลอดภัยชัดเจนในผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี

ถ้าทายาแล้วแสบควรทำอย่างไร

หยุดใช้หากแสบมาก ปวดเพิ่ม บวม หรือเกิดตุ่มพอง ความรู้สึกเย็น แสบ หรือจี๊ดเล็กน้อยอาจพบได้จาก menthol และ capsaicin แต่ถ้ามีหน้าบวม ลมพิษ หายใจลำบาก หรือรู้สึกจะเป็นลม ให้รับการรักษาฉุกเฉินทันที

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall