ยารักษาซิฟิลิส แบบกิน

ซิฟิลิสคือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จากเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะที่แพทย์เลือกตามระยะของโรค การตั้งครรภ์ และประวัติแพ้ยา

ซิฟิลิสเกิดจากอะไรและติดต่อได้อย่างไร

**ซิฟิลิสเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย *Treponema pallidum* และมักติดต่อผ่านการสัมผัสแผลหรือผื่นที่มีเชื้อระหว่างมีเพศสัมพันธ์** เชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านเยื่อบุหรือรอยถลอกเล็ก ๆ ซึ่งอาจมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ช่องทางที่พบบ่อย ได้แก่

• เพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก โดยสัมผัสแผลซิฟิลิสโดยตรง
• การถ่ายทอดจากผู้ตั้งครรภ์สู่ทารก ระหว่างตั้งครรภ์หรือคลอด ทำให้เกิดซิฟิลิสแต่กำเนิด
• การสัมผัสแผลในบริเวณที่ถุงยางอนามัยปิดไม่ถึง จึงยังมีโอกาสติดต่อได้แม้ใช้ถุงยาง
• การใช้ของเล่นทางเพศร่วมกัน หากมีการปนเปื้อนสารคัดหลั่งและไม่ได้ทำความสะอาดหรือหุ้มใหม่

ซิฟิลิสไม่ติดต่อจากการใช้ห้องน้ำ สระว่ายน้ำ เสื้อผ้า หรือภาชนะอาหารร่วมกันตามปกติ เชื้ออยู่นอกร่างกายได้ไม่นานและต้องอาศัยการสัมผัสใกล้ชิดกับบริเวณที่มีเชื้อ

อาการอาจเปลี่ยนไปตามระยะ ระยะแรกมักมีแผลไม่เจ็บที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก ต่อมาอาจเกิดผื่นทั่วตัว รวมถึงฝ่ามือและฝ่าเท้า ไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต หรือผมร่วงเป็นหย่อม บางคนไม่มีอาการเลยแต่ยังตรวจเลือดพบเชื้อได้

เมื่อไหร่ที่ซื้อยากินดูแลเองได้

ไม่มีช่วงใดที่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารักษาซิฟิลิสเอง ยาที่จำหน่ายโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ เช่น ยาแก้ปวดหรือยาทาแผล อาจบรรเทาอาการชั่วคราว แต่กำจัดเชื้อซิฟิลิสไม่ได้

แผลที่อวัยวะเพศอาจหายเองแม้ไม่ได้รักษา ซึ่งไม่ได้หมายความว่าโรคหาย เชื้ออาจเข้าสู่ระยะแฝงและก่อปัญหาต่อระบบประสาท หัวใจ หลอดเลือด หรืออวัยวะอื่นในภายหลัง การวินิจฉัยจึงต้องอาศัยประวัติ การตรวจร่างกาย และการตรวจเลือด บางกรณีอาจต้องตรวจเพิ่มเติมจากแผลหรือน้ำไขสันหลัง

ระหว่างรอผลตรวจ คุณควรงดเพศสัมพันธ์ทุกช่องทาง รวมถึงการสัมผัสแผลโดยตรง หากผลเป็นบวก คู่นอนปัจจุบันและคู่นอนในช่วงเวลาที่เกี่ยวข้องควรได้รับการประเมินด้วย เพื่อลดการติดเชื้อซ้ำไปมา

มียากลุ่มใดใช้รักษาซิฟิลิสได้บ้าง

penicillin G ชนิดฉีดเป็นการรักษาหลัก ส่วนยาปฏิชีวนะชนิดกินใช้เป็นทางเลือกได้เฉพาะบางคนภายใต้การดูแลของแพทย์ การเลือกยาขึ้นกับระยะของซิฟิลิส อาการทางตาหรือระบบประสาท การตั้งครรภ์ ประวัติแพ้ยา และความสามารถในการกลับมาตรวจติดตาม

penicillin G ใช้กับใครบ้าง

ผู้ตั้งครรภ์ที่เป็นซิฟิลิสต้องได้รับ penicillin เพราะเป็นยาที่มีหลักฐานว่าสามารถรักษาการติดเชื้อของมารดาและช่วยป้องกันซิฟิลิสแต่กำเนิดได้ หากมีประวัติแพ้ penicillin แพทย์อาจวางแผนลดความไวต่อยาก่อนให้การรักษา ไม่ควรเปลี่ยนไปใช้ยากินเอง

ชนิดของ penicillin และวิธีให้ยาต่างกันตามระยะโรค ซิฟิลิสที่เกี่ยวข้องกับสมอง ไขสันหลัง ตา หรือหู ต้องใช้แนวทางเฉพาะและอาจต้องรักษาในโรงพยาบาล

doxycycline ชนิดกินใช้แทนได้หรือไม่

ใช้ได้ในผู้ใหญ่บางรายที่แพ้ penicillin ไม่ได้ตั้งครรภ์ และไม่มีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องใช้แนวทางอื่น แพทย์ต้องยืนยันระยะโรคและนัดตรวจเลือด เพราะการตอบสนองต่อการรักษาไม่ควรประเมินจากแผลหรือผื่นที่หายเพียงอย่างเดียว

ห้ามใช้ doxycycline หากเคยแพ้ยากลุ่ม tetracyclines และโดยทั่วไปไม่ใช้รักษาซิฟิลิสระหว่างตั้งครรภ์ ยานี้ยังอาจทำให้คลื่นไส้ ระคายหลอดอาหาร และไวต่อแสงแดด รวมถึงเกิดปฏิกิริยากับยาหรืออาหารเสริมบางชนิด

หลังเริ่มยาทำไมบางคนมีไข้หรือหนาวสั่น

บางคนอาจมีไข้ หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หรือผื่นเด่นขึ้นภายในช่วงแรกหลังเริ่มรักษา ปฏิกิริยานี้เกิดจากร่างกายตอบสนองต่อเชื้อที่ถูกทำลาย ไม่ได้แปลว่าแพ้ยาเสมอไป

อย่างไรก็ตาม หากมีลมพิษ หน้าหรือคอบวม หายใจลำบาก เวียนศีรษะมาก หรือหมดสติ อาจเป็นอาการแพ้ยารุนแรง ต้องรับการช่วยเหลือฉุกเฉินทันที ผู้ตั้งครรภ์ที่มีไข้ ปวดท้อง มดลูกบีบตัว หรือทารกดิ้นผิดปกติหลังรักษาควรไปโรงพยาบาล

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรเข้ารับการตรวจทันทีเมื่อสงสัยซิฟิลิส ไม่ต้องรอให้แผลหรือผื่นหายเอง การรักษาเร็วช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและลดโอกาสแพร่เชื้อ แต่ไม่สามารถซ่อมแซมความเสียหายถาวรที่เกิดขึ้นแล้วได้ทั้งหมด

ไปพบแพทย์โดยเร็วหากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

• มีแผลไม่เจ็บที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก ริมฝีปาก หรือในช่องปาก
• มีผื่นโดยเฉพาะที่ฝ่ามือหรือฝ่าเท้า ร่วมกับไข้หรือต่อมน้ำเหลืองโต
• คู่นอนแจ้งว่าเป็นซิฟิลิส แม้คุณไม่มีอาการ
• ตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรืออาจตั้งครรภ์
• เคยรักษาแล้วแต่ยังไม่ได้ตรวจเลือดติดตาม
• มีอาการใหม่หลังสัมผัสเสี่ยง หรือสงสัยว่าติดเชื้อซ้ำ

ไปห้องฉุกเฉินหากมีตามัว มองเห็นลดลง ปวดตารุนแรง หูอื้อ การได้ยินลดลง ปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง แขนขาอ่อนแรง สับสน ชัก หรือเดินเซ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับตา หู สมอง หรือระบบประสาท

การตรวจติดตามหลังรักษามีความสำคัญ แพทย์จะเปรียบเทียบผลเลือดเป็นระยะเพื่อดูว่าร่างกายตอบสนองหรือไม่ ผลตรวจบางชนิดอาจยังเป็นบวกต่อไปแม้รักษาสำเร็จ จึงต้องแปลผลร่วมกับชนิดการตรวจ ค่าเดิม และความเสี่ยงต่อการติดเชื้อครั้งใหม่

คำถามที่พบบ่อย

ซิฟิลิสกินยาอย่างเดียวหายไหม

อาจใช้ยากินได้เฉพาะผู้ใหญ่บางราย แต่ไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะกับทุกคน ผู้ตั้งครรภ์ ผู้ที่มีอาการทางตา หู หรือระบบประสาท และผู้ที่ต้องใช้แนวทางเฉพาะมักจำเป็นต้องได้รับ penicillin ตามแผนของแพทย์

แผลซิฟิลิสหายเองแปลว่าหายแล้วหรือไม่

ไม่แปลว่าหาย เพราะแผลระยะแรกสามารถยุบได้เองทั้งที่เชื้อยังอยู่ในร่างกาย คุณยังแพร่เชื้อหรือเข้าสู่ระยะแฝงได้ จึงควรตรวจเลือดและรับการรักษาให้ครบ

ซื้อ doxycycline มากินเองได้ไหม

ไม่ควรซื้อกินเอง เพราะต้องแยกซิฟิลิสออกจากเริม แผลริมอ่อน และโรคอื่นก่อน แพทย์ยังต้องตรวจว่าคุณตั้งครรภ์หรือไม่ มีข้อห้ามใช้ยาไหม และจำเป็นต้องใช้การรักษาแบบอื่นหรือเปล่า

รักษาแล้วมีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไหร่

ควรงดเพศสัมพันธ์จนรักษาครบ แผลหาย และคู่นอนได้รับการประเมินหรือรักษาตามความเหมาะสม ถ้ามีเพศสัมพันธ์เร็วเกินไป คุณอาจแพร่เชื้อหรือติดกลับจากคู่นอนที่ยังไม่ได้รักษา

ถุงยางอนามัยป้องกันซิฟิลิสได้ทั้งหมดไหม

ถุงยางช่วยลดความเสี่ยง แต่ป้องกันไม่ได้ทั้งหมด แผลหรือผื่นอาจอยู่ที่ถุงยางปิดไม่ถึง เช่น โคนอวัยวะเพศ ถุงอัณฑะ หัวหน่าว รอบทวารหนัก หรือในช่องปาก

รักษาหายแล้วเป็นซ้ำได้ไหม

เป็นซ้ำได้ เพราะการรักษาไม่ได้สร้างภูมิคุ้มกันถาวร หากมีความเสี่ยงใหม่หรือคู่นอนยังไม่ได้รักษา คุณอาจติดเชื้ออีกครั้งและต้องตรวจซ้ำ

ต้องตรวจเอชไอวีหรือโรคอื่นด้วยหรือไม่

ควรรับการประเมินโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะเอชไอวี แพทย์อาจแนะนำตรวจหนองใน หนองในเทียม หรือไวรัสตับอักเสบตามลักษณะการสัมผัสและประวัติการฉีดวัคซีน

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์