ยาคลายกล้ามเนื้อกล่องสีแดง

ยาคลายกล้ามเนื้อกล่องสีแดง คือยาที่ผู้ใช้เรียกตามสีบรรจุภัณฑ์ ซึ่งยังระบุตัวยาสำคัญ สรรพคุณ หรือขนาดใช้ที่ถูกต้องไม่ได้จนกว่าจะตรวจฉลากยา

สารบัญ

• ยาคลายกล้ามเนื้อ กล่องสีแดง คือยาอะไร
• ยาชนิดนี้ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
• ยาคลายกล้ามเนื้อไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ก่อนใช้ยาต้องตรวจอะไรบ้าง
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่
• เด็กใช้ยาคลายกล้ามเนื้อได้หรือไม่
• ยาคลายกล้ามเนื้อมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• ยาคลายกล้ามเนื้อมีปฏิกิริยากับยาใดบ้าง
• กินยาคลายกล้ามเนื้อพร้อมแอลกอฮอล์ได้หรือไม่
• ผู้ใหญ่ควรกินขนาดเท่าไร
• เด็กควรกินขนาดเท่าไร
• หากกินยาเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

ยาคลายกล้ามเนื้อ กล่องสีแดง คือยาอะไร

ระบุชื่อยาไม่ได้จากสีกล่อง เพราะผู้ผลิตหลายรายสามารถใช้บรรจุภัณฑ์สีคล้ายกัน และอาจเปลี่ยนรูปแบบกล่องได้ คำว่า “ยาคลายกล้ามเนื้อ” ยังครอบคลุมยาหลายชนิดซึ่งออกฤทธิ์ วิธีใช้ และข้อห้ามต่างกัน

ให้มองหาคำว่า “ตัวยาสำคัญ” หรือ “ชื่อสามัญทางยา” บนกล่อง ซอง หรือแผงยา พร้อมตรวจความแรงของยา ชื่อผู้ผลิต และเลขทะเบียนยา การจำเพียงว่าเป็นเม็ดสีอะไรหรืออยู่ในกล่องสีใดไม่เพียงพอสำหรับตัดสินใจกินยา

อย่ากินยาที่หลุดจากแผง ไม่มีฉลาก หรืออ่านชื่อตัวยาไม่ได้ แม้คุณจะเคยเห็นกล่องลักษณะคล้ายกัน เพราะยาคนละชนิดอาจมีรูปร่างและสีใกล้เคียงกัน

ยาชนิดนี้ใช้รักษาอะไรได้บ้าง

ยาที่จัดเป็นยาคลายกล้ามเนื้ออาจช่วยบรรเทาอาการเกร็ง ตึง หรือปวดที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อ แต่ข้อบ่งใช้จริงขึ้นอยู่กับตัวยาสำคัญ ยาบางชนิดใช้กับอาการกล้ามเนื้อเกร็งเฉียบพลัน ขณะที่บางชนิดใช้ในภาวะเฉพาะและต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

อาการปวดคอ ปวดหลัง หรือปวดไหล่อาจเกิดจากกล้ามเนื้อ แต่ก็อาจสัมพันธ์กับเส้นประสาท ข้อต่อ กระดูก หรืออวัยวะภายในได้ หากไม่ทราบสาเหตุ อย่าเลือกยาจากสีกล่องเพียงอย่างเดียว

ยาคลายกล้ามเนื้อไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาที่แก้สาเหตุของอาการปวดทุกชนิด และไม่ได้รักษากระดูกหัก การติดเชื้อ เส้นประสาทถูกกดทับ หรือโรคของอวัยวะภายใน การที่อาการปวดเกิดบริเวณกล้ามเนื้อไม่ได้แปลว่ายาคลายกล้ามเนื้อจะเหมาะเสมอไป

ยานี้ไม่ควรใช้เพื่อฝืนทำกิจกรรมที่ทำให้ปวดต่อ เพราะการลดอาการชั่วคราวอาจบดบังการบาดเจ็บ หากปวดซ้ำบ่อย ปวดรุนแรงขึ้น หรือปวดต่อเนื่อง ควรหาสาเหตุแทนการกินยาซ้ำเอง

ก่อนใช้ยาต้องตรวจอะไรบ้าง

อย่าใช้จนกว่าจะทราบชื่อตัวยา ความแรง และคำเตือนบนฉลากอย่างชัดเจน เมื่อระบุตัวยาได้แล้ว ให้ตรวจเงื่อนไขต่อไปนี้ก่อนกิน

• ตรวจประวัติแพ้ยา

ห้ามใช้หากเคยแพ้ตัวยานั้นหรือส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ เพราะอาจเกิดผื่น บวม หายใจลำบาก หรือปฏิกิริยารุนแรง

• ตรวจโรคประจำตัว

โรคตับ โรคไต โรคหัวใจ ต้อหิน ปัญหาการปัสสาวะ หรือโรคที่ทำให้หายใจผิดปกติ อาจเปลี่ยนความปลอดภัยของยา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตัวยาสำคัญ

• ตรวจยาทุกชนิดที่ใช้อยู่

รวมยาตามใบสั่งแพทย์ ยาซื้อเอง ยานอนหลับ ยาแก้แพ้ ผลิตภัณฑ์สมุนไพร และอาหารเสริม อย่าตัดสินจากชื่อกลุ่มยาเพียงอย่างเดียว

• ประเมินงานที่ต้องทำหลังใช้ยา

ยาบางชนิดทำให้ง่วง มึน หรือการตอบสนองช้าลง หากต้องขับรถ ใช้เครื่องจักร ทำงานบนที่สูง หรือดูแลเด็ก ควรหลีกเลี่ยงจนทราบว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร

• ตรวจสภาพยาและบรรจุภัณฑ์

อย่าใช้ยาหมดอายุ แผงฉีกขาด เม็ดยาเปลี่ยนสี มีกลิ่นผิดปกติ หรือยาที่แบ่งมาจากผู้อื่นโดยไม่มีฉลาก

หากเกิดอาการปวดร่วมกับหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หมดสติ อ่อนแรงเฉียบพลัน ไข้สูง คอแข็ง หรือสูญเสียการควบคุมปัสสาวะและอุจจาระ ให้ไปโรงพยาบาล ไม่ควรรอดูผลจากยา

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่

ยังไม่ควรกินหากระบุชื่อตัวยาไม่ได้ เพราะยาคลายกล้ามเนื้อแต่ละชนิดมีข้อมูลความปลอดภัยระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตรต่างกัน สีของกล่องไม่สามารถบอกได้ว่ายาผ่านรกหรือออกทางน้ำนมหรือไม่

หากกำลังวางแผนตั้งครรภ์ สงสัยว่าตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ให้เตรียมภาพฉลากและรายชื่อยาทั้งหมดที่ใช้อยู่เพื่อประเมินก่อน อย่าใช้ยาที่เหลือจากการรักษาครั้งก่อน แม้เคยใช้โดยไม่มีอาการผิดปกติ

หากกินไปแล้วโดยไม่ทราบตัวยา ไม่ต้องหยุดให้นมบุตรหรือเปลี่ยนการดูแลครรภ์เอง ให้เก็บกล่องหรือแผงยาไว้ และแจ้งเวลาและจำนวนที่กินแก่บุคลากรทางการแพทย์

เด็กใช้ยาคลายกล้ามเนื้อได้หรือไม่

อย่าให้เด็กกินยาที่ระบุชนิดไม่ได้ เพราะยาบางชนิดไม่เหมาะกับเด็ก และขนาดยารับประทานต้องพิจารณาจากตัวยา น้ำหนัก และภาวะสุขภาพ การแบ่งเม็ดยาของผู้ใหญ่ครึ่งหนึ่งไม่ได้ทำให้กลายเป็นขนาดที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก

เด็กที่ปวดหรือเกร็งกล้ามเนื้อหลังหกล้ม เล่นกีฬา หรือมีไข้ ควรประเมินลักษณะการบาดเจ็บก่อน ยิ่งเด็กเล็กหรือบอกอาการไม่ได้ ยิ่งไม่ควรลองยาโดยอาศัยความจำจากสีกล่อง

หากเด็กกินยาโดยไม่ตั้งใจ ให้เก็บบรรจุภัณฑ์ไว้ อย่าทำให้อาเจียนเอง และรีบติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาล โดยเฉพาะเมื่อมีอาการง่วงผิดปกติ เดินเซ สับสน อาเจียนซ้ำ หรือหายใจช้า

ยาคลายกล้ามเนื้อมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

อาการง่วง เวียนศีรษะ มึน อ่อนเพลีย และคลื่นไส้พบได้กับยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด แต่ผลข้างเคียงที่แน่นอนต้องตรวจจากตัวยาสำคัญ หากเริ่มยาใหม่ ควรสังเกตอาการก่อนทำงานที่ต้องใช้สมาธิ

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• ง่วงหรือรู้สึกเฉื่อย
• เวียนศีรษะ มึนศีรษะ
• อ่อนแรงหรือทรงตัวไม่ดี
• คลื่นไส้หรือไม่สบายท้อง
• ปากแห้ง
• มองเห็นไม่ชัดในยาบางชนิด

หากมีอาการเหล่านี้ ให้งดขับรถและหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยง การเพิ่มยาเองเพราะยังปวดอาจทำให้อาการง่วงหรือมึนมากขึ้น

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

• หายใจช้า หายใจลำบาก หรือปลุกไม่ตื่น
• สับสนมาก หมดสติ หรือชัก
• ใจสั่นรุนแรงหรือเป็นลม
• ตัวหรือตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม
• ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม
• ผื่นลุกลาม มีตุ่มพอง หรือผิวหนังลอก

อาการแพ้รุนแรงเป็นเหตุฉุกเฉิน หากหายใจลำบาก คอบวม หน้ามืด หรือหมดสติ ให้โทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที และอย่ากินยาซ้ำ

ยาคลายกล้ามเนื้อมีปฏิกิริยากับยาใดบ้าง

ยาที่ทำให้ง่วงหรือกดการทำงานของระบบประสาทอาจเสริมฤทธิ์กับยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด ผลที่ตามมาอาจเป็นง่วงมาก เดินเซ ความดันลด หรือหายใจช้าลง

กลุ่มที่ต้องตรวจสอบก่อนใช้ร่วมกัน ได้แก่ ยานอนหลับ ยาคลายกังวล ยาแก้แพ้ที่ทำให้ง่วง ยาแก้ปวดที่กดระบบประสาท และยาที่ใช้รักษาโรคทางจิตเวชบางชนิด นอกจากนี้ ยาอื่นอาจเพิ่มหรือลดระดับยาคลายกล้ามเนื้อ ขึ้นอยู่กับตัวยา

อย่าหยุดยาประจำเองเพื่อเริ่มยาคลายกล้ามเนื้อ ให้นำรายชื่อยาและภาพฉลากไปตรวจสอบกับเภสัชกรก่อนใช้ร่วมกัน

กินยาคลายกล้ามเนื้อพร้อมแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ร่วมกับยาคลายกล้ามเนื้อที่ยังระบุตัวยาไม่ได้ แอลกอฮอล์อาจเพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ การทรงตัวผิดปกติ และการกดการหายใจจากยาบางชนิด

อย่าใช้ความรู้สึกว่า “ดื่มเพียงเล็กน้อย” เป็นตัวตัดสิน เพราะผลขึ้นอยู่กับชนิดยา ปริมาณแอลกอฮอล์ สุขภาพของคุณ และยาอื่นที่ใช้ร่วมกัน หากดื่มไปแล้วและมีอาการง่วงมาก สับสน หายใจช้า หรือปลุกไม่ตื่น ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

ผู้ใหญ่ควรกินขนาดเท่าไร

ยังบอกขนาดใช้ไม่ได้จากคำว่ากล่องสีแดง เพราะยาคลายกล้ามเนื้อแต่ละชนิดมีความแรง ความถี่ และระยะเวลาใช้ต่างกัน ห้ามเดาขนาดจากสีเม็ด รูปทรง หรือวิธีที่คนอื่นเคยกิน

ก่อนใช้ต้องทราบข้อมูลต่อไปนี้ครบถ้วน:

• ชื่อตัวยาสำคัญ
• ความแรงต่อเม็ดหรือหน่วย
• รูปแบบยา
• ข้อบ่งใช้
• วิธีใช้บนฉลาก
• ยาและโรคประจำตัวของผู้ใช้

อย่ากินซ้ำทันทีเมื่ออาการยังไม่ดีขึ้น และอย่าเพิ่มจำนวนเม็ดเอง หากลืมกินยา ไม่ควรกินชดเชยเป็นสองเท่าโดยไม่มีคำแนะนำเฉพาะของตัวยานั้น

เด็กควรกินขนาดเท่าไร

ไม่มีขนาดยาสำหรับเด็กที่กำหนดได้จากสีกล่องหรือขนาดของผู้ใหญ่ ยารับประทานสำหรับเด็กต้องประเมินจากตัวยาสำคัญ น้ำหนัก ความแรงของผลิตภัณฑ์ โรคประจำตัว และข้อห้ามของยานั้น

อย่าคำนวณจากอายุเพียงอย่างเดียว และอย่าบอกปริมาตรเป็นมิลลิลิตรโดยไม่ทราบความเข้มข้น ยาน้ำชื่อคล้ายกันอาจมีตัวยาหรือความเข้มข้นต่างกัน จึงต้องตรวจฉลากทุกครั้ง

หากไม่มีฉลากที่อ่านได้ คำตอบที่ปลอดภัยคือไม่ให้เด็กกินยานั้น และนำบรรจุภัณฑ์ไปให้เภสัชกรตรวจสอบ

หากกินยาเกินขนาดควรทำอย่างไร

หยุดกินยาเพิ่ม เก็บกล่องและแผงยาไว้ แล้วรีบติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาล อย่ารอให้เกิดอาการ เพราะยาบางชนิดอาจออกฤทธิ์ช้าหรือมีผลรุนแรงเมื่อใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์และยากดประสาท

ข้อมูลที่ควรเตรียม ได้แก่ ชื่อตัวยา ความแรง จำนวนที่คาดว่ากิน เวลาที่กิน อายุและน้ำหนักของผู้ใช้ รวมถึงยาอื่นหรือแอลกอฮอล์ที่ใช้ร่วมกัน อย่าทำให้อาเจียนและอย่าให้ยาอื่นแก้เอง เว้นแต่ได้รับคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์

ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันทีเมื่อพบอาการต่อไปนี้:

• ปลุกไม่ตื่นหรือหมดสติ
• หายใจช้า หายใจตื้น หรือริมฝีปากเขียว
• ชักหรือสับสนรุนแรง
• เดินไม่ได้หรือทรงตัวผิดปกติมาก
• ใจเต้นผิดปกติหรือเป็นลม
• เด็กกินยาโดยไม่ทราบจำนวน

คำถามที่พบบ่อย

ดูจากรูปเม็ดยาแล้วระบุได้ไหมว่าเป็นยาอะไร

ระบุให้แน่นอนไม่ได้ ยาหลายชนิดอาจมีสี รูปทรง หรือรอยบากเหมือนกัน ควรตรวจชื่อบนแผง กล่อง และเลขทะเบียนยาแทนการเทียบจากภาพเพียงอย่างเดียว

ถ้าเคยกินกล่องแบบนี้มาก่อน กินซ้ำได้ไหม

ยังไม่ควรกินจนกว่าจะยืนยันตัวยาและวันหมดอายุ บรรจุภัณฑ์อาจเปลี่ยนได้ และอาการครั้งนี้อาจมีสาเหตุต่างจากครั้งก่อน ยาที่เคยใช้ได้ยังอาจไม่เหมาะเมื่อคุณมีโรคใหม่หรือใช้ยาอื่นเพิ่ม

ยาคลายกล้ามเนื้อทำให้ง่วงทุกชนิดไหม

ไม่ทุกชนิด แต่หลายชนิดอาจทำให้ง่วง มึน หรือการตอบสนองช้าลง คุณจึงควรอ่านคำเตือนและหลีกเลี่ยงการขับรถจนทราบผลของยา

ปวดคอหรือปวดหลังต้องกินยาคลายกล้ามเนื้อไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป อาการเล็กน้อยจากการใช้งานอาจดีขึ้นด้วยการพัก ปรับท่าทาง หรือดูแลตามความเหมาะสม แต่ถ้าปวดร้าว ชา อ่อนแรง หรือเกิดหลังอุบัติเหตุ ควรได้รับการประเมิน

กินร่วมกับยาแก้ปวดได้ไหม

ขึ้นอยู่กับตัวยาทั้งสองชนิด ผลิตภัณฑ์บางอย่างอาจมีตัวยาแก้ปวดผสมอยู่แล้ว การกินเพิ่มโดยไม่ตรวจฉลากจึงเสี่ยงได้รับยาซ้ำหรือเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา

กินก่อนนอนได้ไหม

ต้องดูคำสั่งใช้ของตัวยานั้น ไม่ควรเลือกเวลากินจากอาการง่วงเพียงอย่างเดียว การกินก่อนนอนยังอาจเป็นอันตรายหากใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์ ยานอนหลับ หรือยากดประสาทอื่น

ถ้ากินแล้วไม่หาย เพิ่มจำนวนเม็ดได้ไหม

ไม่ได้ การเพิ่มขนาดเองอาจทำให้ง่วงมาก ความดันลด สับสน หรือกดการหายใจ ควรตรวจว่ากินถูกตัวยาและประเมินสาเหตุของอาการปวดแทน

ยาหมดอายุไม่นานยังกินได้ไหม

ไม่ควรใช้ยาที่หมดอายุ ความคงตัวและคุณภาพของยาอาจเปลี่ยนไป โดยเฉพาะเมื่อเก็บในที่ร้อน ชื้น หรือบรรจุภัณฑ์เสียหาย

แบ่งยาให้คนในครอบครัวได้ไหม

ไม่ควรแบ่งยาให้ผู้อื่น คนที่มีอาการคล้ายกันอาจมีสาเหตุต่างกัน รวมถึงมีโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ หรือข้อห้ามที่ไม่เหมือนกัน

ควรหยุดยาเมื่อมีอาการอะไร

หยุดใช้และขอความช่วยเหลือทันทีเมื่อมีหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม หมดสติ ชัก หรือผื่นรุนแรง หากเพียงง่วงหรือเวียนศีรษะ ให้งดขับรถและตรวจสอบยาก่อนใช้ครั้งถัดไป

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ตัวยาสำคัญในกล่องนี้คืออะไร และเป็นยาคลายกล้ามเนื้อจริงหรือไม่
• ความแรงและวิธีใช้บนฉลากเหมาะกับอาการของฉันหรือไม่
• ยานี้ซ้ำหรือเกิดปฏิกิริยากับยาประจำ ยานอนหลับ หรือยาแก้แพ้หรือไม่
• โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ หรือการให้นมบุตรทำให้ต้องหลีกเลี่ยงยานี้หรือไม่
• หากยาทำให้ง่วง ต้องเว้นการขับรถและแอลกอฮอล์อย่างไร

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์