ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ปวดกล้ามเนื้อ

ยาแก้ปวดกล้ามเนื้อ คือยาที่ช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยจากกล้ามเนื้อใช้งานหนัก เกร็ง หรือบาดเจ็บเล็กน้อย โดยเลือกใช้ตามสาเหตุและความรุนแรงของอาการ

ประเด็นสำคัญ

  • อาการปวดหลังออกแรง นั่งท่าเดิมนาน หรือกล้ามเนื้อตึงเล็กน้อย มักดูแลเองได้ด้วยการพัก ประคบ และใช้ยาบรรเทาปวดช่วงสั้น ๆ
  • ผู้ใหญ่ควรให้เภสัชกรประเมินก่อนใช้ ibuprofen โดยขนาดที่เภสัชกรอาจแนะนำคือ 200–400 มก. ทุก 4–6 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น ใช้ขนาดต่ำสุดในช่วงสั้นที่สุด และไม่เกิน 1,200 มก. ใน 24 ชั่วโมง
  • หากปวดร่วมกับกล้ามเนื้ออ่อนแรง ปัสสาวะสีเข้ม ไข้สูง บวมแดงมาก ชา หายใจลำบาก หรือเกิดหลังอุบัติเหตุรุนแรง ควรพบแพทย์ทันที

สาเหตุที่พบบ่อย

อาการปวดกล้ามเนื้อส่วนใหญ่มาจากการใช้งานมากเกินไป การเกร็งค้าง หรือการบาดเจ็บเล็กน้อย แต่บางครั้งอาจเกี่ยวข้องกับโรคหรือยาที่ใช้อยู่

  • ออกกำลังกายหรือใช้แรงมากกว่าปกติ: มักเริ่มปวดหลังทำกิจกรรม โดยเฉพาะเมื่อเพิ่มน้ำหนักหรือความหนักเร็วเกินไป
  • นั่งหรือยืนท่าเดิมนาน: ทำให้กล้ามเนื้อคอ บ่า หลัง หรือสะโพกเกร็งและล้า
  • กล้ามเนื้อเคล็ดหรือตึง: เกิดจากยกของผิดท่า บิดตัวเร็ว หรือเคลื่อนไหวเกินช่วงปกติ
  • นอนผิดท่าหรืออุปกรณ์ไม่เหมาะสม: อาจทำให้ปวดคอ บ่า หรือหลังหลังตื่นนอน
  • ความเครียดและการพักผ่อนไม่พอ: ทำให้กล้ามเนื้อเกร็ง โดยเฉพาะบริเวณคอ บ่า และกราม
  • การติดเชื้อบางชนิด: อาจทำให้ปวดเมื่อยทั่วตัวร่วมกับไข้ อ่อนเพลีย ไอ หรือเจ็บคอ
  • ผลไม่พึงประสงค์จากยา: ยาบางชนิด เช่น ยาลดไขมันบางกลุ่ม อาจทำให้ปวดหรืออ่อนแรงของกล้ามเนื้อได้

อาการที่เกิดจากยาควรได้รับการประเมินสาเหตุ ไม่ควรกินยาแก้ปวดเพื่อกลบอาการต่อเนื่อง หากเริ่มปวดหลังใช้ยาใหม่ เพิ่มขนาดยา หรือใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน ควรแจ้งแพทย์ผู้รักษา

เมื่อไหร่ที่ดูแลเองได้

คุณดูแลตัวเองได้เมื่ออาการปวดไม่รุนแรง ยังขยับและใช้งานได้ ไม่มีไข้สูง ไม่มีอาการชา อ่อนแรง หรือบวมแดงมาก และมีสาเหตุชัดเจนจากการใช้งานกล้ามเนื้อ

ในช่วงแรกควรหยุดกิจกรรมที่กระตุ้นให้ปวด แต่ไม่จำเป็นต้องนอนนิ่งตลอดวัน หากเพิ่งบาดเจ็บและมีบวม ให้ประคบเย็นโดยห่อถุงเย็นด้วยผ้า ไม่วางบนผิวโดยตรง เมื่อไม่มีบวมและอาการเป็นลักษณะตึงเกร็ง การประคบอุ่นอาจช่วยให้ผ่อนคลายขึ้นได้

ลักษณะอาการวิธีดูแลเบื้องต้น
ปวดหลังออกแรง ไม่มีบวมพักและขยับเบา ๆ
เคล็ดใหม่ มีบวมประคบเย็นและยกส่วนที่เจ็บ
ตึงจากนั่งนานเปลี่ยนท่าและยืดเบา ๆ
ปวดเฉพาะจุดเล็กน้อยพิจารณายาทาภายนอก
ปวดรบกวนกิจวัตรพิจารณายากินช่วงสั้น ๆ

หลีกเลี่ยงการนวดแรงหรือยืดจนเจ็บแปลบ เพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อบาดเจ็บเพิ่มขึ้น หากกินยาแล้วอาการยังแย่ลง มีจุดปวดบวมแดง หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย ควรตรวจหาสาเหตุแทนการเพิ่มยาเอง

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการ

ยาที่ใช้บ่อย ได้แก่ paracetamol ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ และยาทาภายนอก โดยไม่ควรใช้ยากลุ่มเดียวกันซ้ำซ้อน

กลุ่มยาเหมาะกับอาการข้อควรระวังสำคัญ
Paracetamolปวดเมื่อยทั่วไปกินเกินขนาดอาจทำลายตับ
Ibuprofenปวดร่วมกับการอักเสบเสี่ยงระคายกระเพาะและเลือดออก
Diclofenac ชนิดทาปวดข้อหรือบริเวณเฉพาะจุดห้ามทาบนแผลหรือผิวติดเชื้อ
Diclofenac ชนิดฉีดปวดรุนแรงที่แพทย์ประเมินต้องให้โดยบุคลากรทางการแพทย์

Paracetamol เหมาะกับอาการแบบไหน

Paracetamol ช่วยลดปวดและเป็นตัวเลือกสำหรับอาการปวดเมื่อยทั่วไปที่ไม่มีการอักเสบเด่นชัด ยานี้ไม่ได้ลดการบวมอักเสบเท่ากลุ่ม NSAIDs และควรตรวจฉลากยาแก้หวัดหรือยาสูตรผสมเพื่อป้องกันการได้รับตัวยาซ้ำ

การกินมากกว่าปริมาณที่แนะนำอาจทำลายตับ และระยะแรกอาจยังไม่มีอาการชัดเจน หากสงสัยว่ากินเกินขนาด ต้องไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอให้คลื่นไส้ ตัวเหลือง หรือสับสนก่อน

Ibuprofen ใช้อย่างไร

ผู้ใหญ่ควรให้เภสัชกรประเมินก่อนใช้ ibuprofen โดยขนาดที่เภสัชกรอาจแนะนำคือ 200–400 มก. ทุก 4–6 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น ใช้ขนาดต่ำสุดในช่วงสั้นที่สุด และไม่เกิน 1,200 มก. ใน 24 ชั่วโมง

ควรใช้ขนาดต่ำสุดที่บรรเทาอาการได้และใช้ช่วงสั้นที่สุด หากระคายท้องสามารถกินพร้อมอาหารหรือนมได้ ห้ามกินร่วมกับ NSAIDs ตัวอื่น เช่น diclofenac เพราะเพิ่มความเสี่ยงแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหารโดยไม่ได้ทำให้การใช้ยาปลอดภัยขึ้น

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ผู้ที่เคยมีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไต โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคตับ โรคหืดจากยาแก้ปวด หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ไม่ควรเริ่มใช้เอง หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ ibuprofen ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่แพทย์สั่งโดยตรง

Diclofenac ใช้กับอาการปวดกล้ามเนื้อได้หรือไม่

Diclofenac ชนิดทาอาจช่วยอาการปวดเฉพาะจุดบางประเภท แต่ไม่ควรใช้พร้อมกับ ibuprofen หรือ NSAIDs ชนิดอื่น

ทาเฉพาะผิวที่สะอาดและไม่มีแผล ผื่น หรือการติดเชื้อ หลีกเลี่ยงตา ปาก จมูก การประคบร้อน และการปิดทับแน่น เพราะอาจเพิ่มการระคายเคืองหรือการดูดซึมยา

Diclofenac ชนิดฉีดไม่ใช่ยาสำหรับซื้อมาใช้เอง ขนาดฉีดเข้ากล้ามที่มีข้อมูลสำหรับอาการปวดรุนแรงคือ 75 มก. ฉีดลึกเข้ากล้ามเนื้อสะโพก การพิจารณาฉีดซ้ำและขนาดรวมต้องอยู่ในการดูแลของบุคลากรทางการแพทย์ เนื่องจากยามีความเสี่ยงต่อทางเดินอาหาร ไต หัวใจ และเลือดออก

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีหากอาการปวดเกิดหลังอุบัติเหตุรุนแรง กล้ามเนื้ออ่อนแรงชัดเจน ปัสสาวะสีเข้ม หรือมีอาการแพ้ยาและหายใจลำบาก

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ ได้แก่

  • แขนหรือขาอ่อนแรง ขยับไม่ได้ ชา หรือเสียการทรงตัว
  • เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก พูดไม่ชัด หรืออ่อนแรงครึ่งซีก
  • กล้ามเนื้อบวมมาก ปวดรุนแรง หรือปัสสาวะเป็นสีน้ำตาลเข้ม
  • มีไข้ร่วมกับบริเวณที่ปวดบวม แดง ร้อน หรือมีหนอง
  • ปวดหลังอุบัติเหตุแรง ได้ยินเสียงดังขณะบาดเจ็บ หรืออวัยวะผิดรูป
  • อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หน้ามืด หรือปวดท้องไม่หายหลังใช้ NSAIDs
  • มีผื่นพุพอง หน้าหรือคอบวม หายใจมีเสียงหวีด หรือความดันตกหลังใช้ยา
  • ปวดผิดปกติหลังเริ่มยาลดไขมัน หรือมีอ่อนแรงและปัสสาวะสีเข้มร่วมด้วย
  • อาการไม่ดีขึ้นหลังพักและดูแลเบื้องต้น หรือเป็นซ้ำบ่อยจนรบกวนชีวิตประจำวัน

คำถามที่พบบ่อย

ปวดกล้ามเนื้อควรกิน paracetamol หรือ ibuprofen?

Paracetamol เหมาะกับอาการปวดทั่วไป ส่วน ibuprofen อาจเหมาะกว่าเมื่อมีการอักเสบหรือบวมร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม ibuprofen มีความเสี่ยงต่อกระเพาะ ไต หัวใจ และเลือดออกมากกว่า จึงไม่เหมาะกับทุกคน

กิน ibuprofen พร้อม diclofenac ได้ไหม?

ไม่ควรกินหรือใช้ร่วมกันเอง เพราะทั้งคู่เป็นยาในกลุ่ม NSAIDs การใช้ซ้ำซ้อนเพิ่มโอกาสเกิดแผลและเลือดออกในกระเพาะ ไตทำงานผิดปกติ รวมถึงปัญหาหัวใจและหลอดเลือด

ปวดกล้ามเนื้อประคบร้อนหรือประคบเย็นดี?

ถ้าเพิ่งบาดเจ็บและมีบวม ให้เริ่มด้วยการประคบเย็น ส่วนอาการตึงที่ไม่มีบวมอาจใช้ความอุ่นช่วยผ่อนคลายได้ ควรห่ออุปกรณ์ประคบด้วยผ้าและหยุดหากผิวหนังเจ็บ แสบ หรือซีดผิดปกติ

ปวดเมื่อยจากยาลดไขมัน กินยาแก้ปวดได้ไหม?

ไม่ควรพึ่งยาแก้ปวดเพื่อกลบอาการ เพราะอาการปวดอาจเป็นผลไม่พึงประสงค์จากยาลดไขมันบางชนิด หากมีอ่อนแรงมาก ปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ หรือปัสสาวะสีเข้ม ให้หยุดยาลดไขมันที่สงสัยไว้ก่อนและไปโรงพยาบาลทันที พร้อมนำรายการยาหรือซองยาไปด้วย ส่วนอาการปวดเล็กน้อยที่ไม่มีสัญญาณอันตราย ให้ติดต่อแพทย์หรือเภสัชกรก่อนปรับยา

ยาคลายกล้ามเนื้อจำเป็นหรือไม่?

ไม่จำเป็นสำหรับอาการปวดกล้ามเนื้อทุกกรณี ยากลุ่มนี้อาจทำให้ง่วง เวียนศีรษะ และเพิ่มความเสี่ยงอุบัติเหตุ จึงไม่ควรขับรถ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้ร่วมกับยาที่กดประสาทโดยไม่ได้รับคำแนะนำ

ปวดกล้ามเนื้อนานแค่ไหนจึงควรตรวจ?

หากอาการไม่ค่อยดีขึ้นหลังพักและดูแลเบื้องต้น หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย ควรตรวจหาสาเหตุ ไม่ต้องรอครบจำนวนวันหากปวดมากขึ้น มีบวมแดง ไข้ ชา อ่อนแรง หรือกระทบการเดินและการนอน

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall