ยาเมารถเมาเรือ คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

ยาป้องกันอาการเมาจากการเดินทาง คือยาที่ช่วยลดคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะจากการเคลื่อนไหว โดยตัวยาที่ใช้บ่อย ได้แก่ dimenhydrinate, meclizine และ cinnarizine

สารบัญ

• ยาป้องกันอาการเมาจากการเดินทางคือยาอะไร
• ยากลุ่มนี้ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
• ยากลุ่มนี้ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ใครบ้างที่ต้องระวังหรือห้ามใช้
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่
• เด็กใช้ได้หรือไม่
• มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• ใช้ร่วมกับยาอื่นหรือแอลกอฮอล์ได้หรือไม่
• ผู้ใหญ่ควรใช้ขนาดเท่าใด
• เด็กควรใช้ขนาดเท่าใด
• หากใช้ยาเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย

ยาป้องกันอาการเมาจากการเดินทางคือยาอะไร

เป็นยาที่ลดการตอบสนองของสมองและหูชั้นในต่อการเคลื่อนไหว จึงช่วยป้องกันคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะระหว่างเดินทาง ตัวยาแต่ละชนิดออกฤทธิ์และมีช่วงเวลาการใช้ต่างกัน จึงไม่ควรใช้ขนาดของยาชนิดหนึ่งแทนอีกชนิดหนึ่ง

ยาที่พบบ่อยมีดังนี้

ความแรงบนบรรจุภัณฑ์สำคัญมาก โดยเฉพาะเมื่อฉลากระบุจำนวนเม็ดต่อครั้ง คุณควรตรวจทั้งชื่อตัวยาและจำนวนมิลลิกรัมก่อนใช้เสมอ

ชื่อการค้าและยาสามัญ: ผลิตภัณฑ์หลายชื่ออาจมีตัวยาเดียวกัน แต่ความแรงหรือส่วนผสมอาจต่างกัน ให้ดูหัวข้อ “ตัวยาสำคัญ” บนฉลากแทนการเทียบจากรูปลักษณ์ของเม็ดยา

ยากลุ่มนี้ใช้รักษาอะไรได้บ้าง

ใช้ป้องกันหรือบรรเทาคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะที่เกิดจากรถ เรือ เครื่องบิน หรือการเคลื่อนไหวอื่น ๆ การใช้ก่อนเริ่มเดินทางมักช่วยป้องกันอาการได้ดีกว่ารอจนคลื่นไส้หรืออาเจียนแล้ว

Cinnarizine ยังมีข้อบ่งใช้ในประเทศไทยสำหรับอาการเวียนศีรษะและความผิดปกติของการทรงตัว แต่สาเหตุของอาการเวียนศีรษะมีหลายแบบ การใช้ต่อเนื่องจึงควรตรงกับสาเหตุที่ประเมินแล้ว และไม่ควรใช้ cinnarizine ป้องกันไมเกรนด้วยตนเอง การใช้เพื่อจุดประสงค์นี้ต้องผ่านการวินิจฉัยและติดตามโดยแพทย์ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เนื่องจากการใช้ต่อเนื่องอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการพาร์กินสันหรือความผิดปกติของการเคลื่อนไหว

ยากลุ่มนี้ไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยารักษาสาเหตุทุกชนิดของอาการอาเจียนหรือเวียนศีรษะ ยาอาจลดอาการชั่วคราว แต่ไม่รักษาอาหารเป็นพิษ การติดเชื้อ ไมเกรนทุกชนิด ภาวะน้ำตาลต่ำ โรคหลอดเลือดสมอง หรือโรคหัวใจ

หากเวียนศีรษะร่วมกับหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด เดินเซมาก เจ็บหน้าอก เป็นลม ปวดศีรษะรุนแรงฉับพลัน หรืออาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ ควรไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรทดลองกินยาซ้ำเพื่อรอดูอาการ

ใครบ้างที่ต้องระวังหรือห้ามใช้

ห้ามใช้หากเคยแพ้ตัวยานั้นหรือส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ เพราะอาจเกิดปฏิกิริยาแพ้รุนแรงได้ ข้อควรระวังอื่นขึ้นกับตัวยาและสุขภาพของคุณ

• ผู้ที่แพ้ orphenadrine ควรหลีกเลี่ยง dimenhydrinate เพราะโครงสร้างยามีความใกล้เคียงกัน แม้ข้อมูลเรื่องการแพ้ข้ามกันยังมีจำกัด

• ผู้ที่มีโรคลมชักต้องระวัง dimenhydrinate โดยเฉพาะเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี ซึ่งไวต่อยามากกว่า การใช้เกินขนาดเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการชัก

• ผู้ที่เป็นต้อหินควรตรวจสอบก่อนใช้ ยากลุ่มที่มีฤทธิ์ต้านฮิสตามีนอาจทำให้อาการบางชนิดแย่ลง รวมถึงทำให้ปวดตาหรือการมองเห็นเปลี่ยนไป

• ผู้ที่ปัสสาวะลำบากหรือต่อมลูกหมากโตต้องระวัง เพราะยาอาจทำให้ปัสสาวะออกยากหรือเกิดปัสสาวะคั่ง

• ผู้ที่มีโรคปอดหรือปัญหาการหายใจควรตรวจสอบก่อนใช้ โดยเฉพาะถุงลมโป่งพองหรือหลอดลมอักเสบเรื้อรัง เนื่องจากยาอาจทำให้สารคัดหลั่งเหนียวขึ้น

• ผู้สูงอายุควรระวังอาการง่วง สับสน และหกล้ม ไม่ควรใช้ cinnarizine ในผู้ที่เป็นโรคพาร์กินสันหรือมีอาการสั่น กล้ามเนื้อแข็ง หรือเคลื่อนไหวช้าโดยไม่ได้รับการประเมิน และหากเกิดอาการดังกล่าวหลังใช้ยาให้หยุดยาและพบแพทย์

• ผู้ที่มีโรคตับหรือโรคไตควรระวัง cinnarizine เพราะอาจต้องปรับวิธีใช้ และไม่ควรใช้ต่อเนื่องเองโดยไม่มีการประเมิน

• ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์ที่ฉลากหรือแผงยาเสียหาย เช่น ซีลเปิด แผงฉีก หรือยาเปลี่ยนสี เพราะไม่สามารถยืนยันคุณภาพของยาได้

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่

ไม่ควรเริ่มใช้เองระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรจนกว่าจะตรวจสอบตัวยาและความจำเป็นแล้ว Dimenhydrinate และ meclizine มีคำแนะนำให้ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ก่อนใช้ ส่วน cinnarizine โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ใช้ระหว่างตั้งครรภ์ และมักหลีกเลี่ยงในช่วงให้นมบุตร

หากมีอาการคลื่นไส้จากการตั้งครรภ์ ยาสำหรับอาการเมาจากการเดินทางอาจไม่ใช่ตัวเลือกที่ตรงกับสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่ออาเจียนบ่อย ดื่มน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อย หรือมีน้ำหนักลด ควรได้รับการประเมินแทนการเพิ่มยาเอง

เด็กใช้ได้หรือไม่

เด็กใช้ยาบางชนิดได้ แต่ต้องเลือกตัวยาและคำนวณจากน้ำหนัก ไม่ควรแบ่งยาตามอายุอย่างเดียว ห้ามให้ dimenhydrinate แก่เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง ส่วน meclizine ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีหากไม่มีคำสั่งแพทย์

ฉลากต่างประเทศบางผลิตภัณฑ์ให้จำนวนเม็ดตามช่วงอายุ แต่เด็กที่อายุเท่ากันอาจมีน้ำหนักต่างกันมาก จึงควรตรวจขนาดยาจากน้ำหนักและความแรงบนฉลาก หากเป็นยาน้ำ ต้องทราบความเข้มข้นเป็นมิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรหรือมิลลิกรัมต่อ 5 มล. ก่อนเสมอ

เด็กอาจเกิดอาการตรงข้ามกับผู้ใหญ่ เช่น กระสับกระส่าย ตื่นเต้น หรือนอนไม่หลับ แทนที่จะง่วง หากเด็กซึมผิดปกติ เดินเซมาก หายใจผิดปกติ หรือชัก ให้ไปโรงพยาบาลทันที

มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

อาการง่วง ปากแห้ง ตาพร่า และไม่สบายท้องเป็นผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย ส่วนหายใจลำบาก ชัก หรือแพ้รุนแรงต้องได้รับความช่วยเหลือทันที

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• ง่วงซึม มึน หรือการตอบสนองช้าลง
• ปากแห้งและคอแห้ง
• ตาพร่า
• ปวดศีรษะ
• ไม่สบายท้อง คลื่นไส้ หรืออาเจียน
• วิงเวียน
• ใจสั่น
• เบื่ออาหาร
• กระสับกระส่ายหรือนอนไม่หลับ โดยเฉพาะในเด็ก
• น้ำหนักตัวเพิ่มเมื่อใช้ cinnarizine บางราย

หากปากแห้ง คุณอาจจิบน้ำหรือเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลได้ หากง่วงหรือตาพร่า อย่าขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำงานบนที่สูงจนกว่าอาการจะหาย

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

• หน้าหรือคอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก
• หมดสติ สับสนมาก หรือปลุกไม่ตื่น
• ปัสสาวะไม่ออก
• ปวดตาฉับพลัน เห็นแสงเป็นวง หรือการมองเห็นลดลง
• ชัก
• หัวใจเต้นผิดปกติรุนแรง
• ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม
• สั่น กล้ามเนื้อแข็ง หรือเคลื่อนไหวช้าผิดปกติหลังใช้ cinnarizine

อาการแพ้ยา: ผื่นหรือคันเล็กน้อยควรหยุดยาและตรวจสอบก่อนใช้ซ้ำ แต่ถ้าปาก ลิ้น หน้า หรือคอบวม หายใจลำบาก หน้ามืด หรือเป็นลม ให้โทรฉุกเฉินหรือไปโรงพยาบาลทันที

ใช้ร่วมกับยาอื่นหรือแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะเพิ่มความง่วง มึน การทรงตัวผิดปกติ และความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ ผลดังกล่าวอาจเกิดแม้คุณรู้สึกว่ายังไม่เมา

ยาที่อาจเสริมฤทธิ์ง่วง ได้แก่ ยานอนหลับ ยาคลายกังวล ยากล่อมประสาท ยาแก้ปวดที่กดประสาท และยาแก้แพ้หรือยาแก้หวัดบางชนิด อย่ากินผลิตภัณฑ์หลายตัวพร้อมกันโดยดูเพียงชื่อบนกล่อง เพราะอาจมีตัวยาซ้ำกัน

Dimenhydrinate อาจมีปฏิกิริยากับยากลุ่ม MAOI รวมถึงยาที่ทำให้ง่วง ส่วน cinnarizine อาจเสริมความง่วงเมื่อใช้ร่วมกับยาแก้ปวดบางชนิด ยานอนหลับ ยาคลายกังวล และยาบางชนิดสำหรับไมเกรนหรืออาการปวดเส้นประสาท

ผู้ใหญ่ควรใช้ขนาดเท่าใด

ขนาดยาขึ้นกับตัวยา ความแรง และวัตถุประสงค์ จึงห้ามใช้จำนวนเม็ดของยาชนิดหนึ่งแทนอีกชนิดหนึ่ง หากต้องการป้องกันอาการ ควรใช้ก่อนเริ่มเดินทางตามช่วงเวลาที่ระบุบนฉลาก

Dimenhydrinate ควรรับประทานครั้งแรกก่อนเดินทางประมาณ 30–60 นาที ผลิตภัณฑ์ที่พบได้มีความแรง 25 มก. และ 50 มก. ต่อเม็ด จึงต้องอ่านฉลากก่อนนับจำนวนเม็ด

Meclizine ควรรับประทานก่อนเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง และมีข้อมูลความแรง 12.5 มก. กับ 25 มก. ต่อเม็ดหรือแคปเล็ต การออกฤทธิ์อาจยาวกว่ายาบางชนิด จึงไม่ควรกินซ้ำโดยอาศัยช่วงเวลาของ dimenhydrinate

ผลิตภัณฑ์ cinnarizine ที่ขึ้นทะเบียนและจำหน่ายในไทยมักเป็นยาเม็ด 25 มก. ส่วนข้อมูลยาเม็ด 15 มก. สำหรับการเดินทางมาจากผลิตภัณฑ์บางประเทศ ไม่ควรนำจำนวนเม็ดหรือวิธีใช้จากฉลากต่างประเทศมาใช้กับยา 25 มก. ควรตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ และควรกินหลังอาหารเพื่อลดอาการไม่สบายท้อง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

กินซ้ำได้เมื่อใด?

ใช้ตามช่วงเวลาบนฉลากของตัวยาและความแรงที่คุณมี อย่านำช่วงเวลาของผลิตภัณฑ์อื่นมาใช้แทน และอย่ากินซ้ำเพียงเพราะยังมีอาการง่วงน้อย

ถ้าลืมกินก่อนเดินทางทำอย่างไร?

ยาบางชนิดยังใช้บรรเทาอาการหลังเริ่มเดินทางได้ แต่ประสิทธิภาพในการป้องกันอาจลดลง อย่าเพิ่มขนาดเพื่อชดเชยเวลาที่ลืม

กินต่อกันทุกวันได้หรือไม่?

ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเพื่อกดอาการเวียนศีรษะโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะ cinnarizine ในผู้สูงอายุ เพราะการใช้นานอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการสั่นและเคลื่อนไหวผิดปกติ

เด็กควรใช้ขนาดเท่าใด

ขนาดยารับประทานในเด็กควรคำนวณจากน้ำหนักและความแรงของผลิตภัณฑ์ ไม่ควรสร้างตารางขนาดยาจากช่วงอายุเพียงอย่างเดียว เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีห้ามใช้ dimenhydrinate เอง และเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีไม่ควรใช้ meclizine หากแพทย์ไม่ได้สั่ง

หากฉลากเป็นยาน้ำ อย่าให้เป็น “กี่มิลลิลิตร” จนกว่าจะตรวจความเข้มข้นบนขวด เพราะผลิตภัณฑ์ต่างความเข้มข้นอาจให้ตัวยาคนละปริมาณแม้ใช้ปริมาตรเท่ากัน ควรใช้อุปกรณ์ตวงยา ไม่ใช้ช้อนกินข้าวหรือช้อนชาในครัว

เด็กที่มีประวัติชักต้องระวัง dimenhydrinate มากเป็นพิเศษ มีรายงานอาการชักเมื่อได้รับยาเกินขนาดประมาณ 10–15 มก./กก. ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลความเป็นพิษ ไม่ใช่ขนาดรักษา และห้ามใช้คำนวณยาให้เด็ก

หากใช้ยาเกินขนาดควรทำอย่างไร

ให้ขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที แม้ยังไม่มีอาการ และอย่ารอให้ง่วงมากหรือชักก่อน นำแผงยา ขวด ฉลาก และยาที่เหลือไปด้วย เพื่อให้ทราบตัวยา ความแรง และจำนวนที่อาจได้รับ

Dimenhydrinate เกินขนาดอาจทำให้สับสน ตาพร่า ใจสั่น ปัสสาวะไม่ออก กระสับกระส่าย ประสาทหลอน ชัก หรือหมดสติ ในผู้ใหญ่มีข้อมูลว่าอาการชักสัมพันธ์กับการรับประทานมากกว่า 1 กรัม แต่ไม่ควรใช้ตัวเลขนี้เป็นเกณฑ์รอดูอาการ เพราะความรุนแรงต่างกันในแต่ละคน

ภาวะฉุกเฉิน: หากผู้ใช้ยาปลุกไม่ตื่น หายใจผิดปกติ ชัก หมดสติ หรือมีพฤติกรรมสับสนรุนแรง ให้โทร 1669 ทันที ห้ามทำให้อาเจียนเองและห้ามขับรถไปโรงพยาบาลด้วยตัวเอง

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการใช้ก่อนเดินทาง

ควรกินยาก่อนขึ้นรถกี่นาที?

Dimenhydrinate ใช้ก่อนเดินทางประมาณ 30–60 นาที ส่วน meclizine ใช้ก่อนเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง สำหรับ cinnarizine ให้ยึดฉลากของผลิตภัณฑ์ เนื่องจากความแรงและคำแนะนำอาจต่างกัน

กินตอนท้องว่างได้ไหม?

ยาบางชนิดกินได้โดยไม่ขึ้นกับอาหาร แต่ถ้าระคายท้องสามารถกินพร้อมอาหารได้ Cinnarizine ควรกินหลังอาหารเพื่อลดอาการไม่สบายท้อง

กินเมื่อเริ่มคลื่นไส้แล้วได้ไหม?

ยาบางชนิดใช้บรรเทาอาการหลังเริ่มเป็นได้ แต่การกินก่อนเดินทางมักป้องกันอาการได้ดีกว่า หากอาเจียนต่อเนื่องจนเก็บยาและน้ำไม่ได้ ควรได้รับการประเมิน

คำถามเกี่ยวกับความง่วงและการเดินทาง

กินยาแล้วขับรถได้ไหม?

ไม่ควรขับรถจนกว่าจะรู้ว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร เพราะยาอาจทำให้ง่วง ตาพร่า ตอบสนองช้า และเสียการทรงตัว แม้คุณจะไม่รู้สึกง่วงมากก็ตาม

ยาชนิดไหนไม่ง่วงเลย?

ไม่มีตัวยาใดรับประกันว่าไม่ง่วง และแต่ละคนตอบสนองต่างกัน Meclizine, dimenhydrinate และ cinnarizine ต่างทำให้ง่วงได้

ดื่มกาแฟแก้ง่วงจากยาได้ไหม?

กาแฟอาจทำให้รู้สึกตื่นขึ้น แต่ไม่ได้คืนการตอบสนองและการประสานงานให้เป็นปกติ จึงไม่ทำให้การขับรถหลังใช้ยาปลอดภัยขึ้น

คำถามเกี่ยวกับการเลือกยา

Dimenhydrinate กับ meclizine ใช้พร้อมกันได้ไหม?

ไม่ควรใช้พร้อมกันเอง เพราะทั้งคู่ทำให้ง่วงและมีผลต้านฮิสตามีน การใช้ร่วมกันอาจเพิ่มตาพร่า ปากแห้ง ปัสสาวะลำบาก และการกดประสาท

Cinnarizine เหมาะกับเวียนศีรษะทุกแบบไหม?

ไม่เหมาะกับทุกสาเหตุ ยาอาจช่วยอาการจากการเดินทางหรือความผิดปกติของการทรงตัวบางชนิด แต่เวียนศีรษะเรื้อรังหรือเกิดฉับพลันควรหาสาเหตุ

ใช้ยานี้ช่วยให้นอนหลับได้ไหม?

ไม่ควรใช้เป็นยานอนหลับ แม้อาการง่วงเป็นผลข้างเคียง การใช้ผิดวัตถุประสงค์เพิ่มความเสี่ยงต่อสับสน หกล้ม ปัสสาวะคั่ง และการใช้เกินขนาด

ถ้าอาเจียนหลังกินยาควรกินซ้ำไหม?

อย่ากินซ้ำทันทีโดยไม่พิจารณาว่าอาเจียนหลังรับประทานนานเท่าใดและเห็นเม็ดยาออกมาหรือไม่ การกินซ้ำอาจทำให้ได้รับยาเกินขนาดได้

เก็บยาในรถได้ไหม?

ไม่ควรเก็บยาไว้ในรถเป็นเวลานาน เพราะอุณหภูมิอาจสูงและมีความชื้น ควรเก็บในที่แห้งที่อุณหภูมิห้อง ห่างจากเด็ก และตรวจวันหมดอายุก่อนใช้

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 3159) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 8780) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2528) — เกี่ยวกับ cinnarizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
• WebMD: Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, and others) - Uses, Side ... — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
• Cleveland Clinic: Dramamine (dimenhydrinate): Motion Sickness Medication — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
• NHS: Cinnarizine: medicine for travel sickness and vertigo — เกี่ยวกับ cinnarizine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Cinnarizine: A Contemporary Review - PMC - NIH — เกี่ยวกับ cinnarizine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์