นาโซแนค คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้
ยังไม่สามารถยืนยันผลิตภัณฑ์จากชื่อ “นาโซแนค” เพียงอย่างเดียวได้ ควรตรวจชื่อภาษาอังกฤษ ตัวยาสำคัญ ความแรง และเลขทะเบียนยาบนฉลาก หรือนำบรรจุภัณฑ์ให้เภสัชกรตรวจสอบก่อนใช้ หากหมายถึง Nasonex จึงเป็นยาพ่นจมูกที่มีตัวยา mometasone furoate ซึ่งเป็นยาคอร์ติโคสเตียรอยด์สำหรับลดการอักเสบและบรรเทาอาการภูมิแพ้ในจมูก
ยานี้ออกฤทธิ์เฉพาะบริเวณเยื่อบุจมูกเป็นหลัก ช่วยลดอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล จาม และคันจมูก ไม่ใช่ยาหดหลอดเลือดที่ทำให้จมูกโล่งทันที และต้องใช้สม่ำเสมอจึงเห็นผลเต็มที่
ประเด็นสำคัญ
- Mometasone furoate เป็นสเตียรอยด์พ่นจมูกสำหรับบรรเทาอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล จาม และคันจมูกที่เกิดจากไข้ละอองฟางหรือภูมิแพ้ทางเดินหายใจส่วนบน
- หากเภสัชกรยืนยันว่าเป็น mometasone furoate 50 ไมโครกรัมต่อพ่นและเหมาะกับอาการ ขนาดที่ใช้บ่อยในผู้ใหญ่และผู้มีอายุอย่างน้อย 12 ปีคือข้างละ 2 พ่น วันละครั้ง แต่ต้องยึดฉลากของผลิตภัณฑ์และคำแนะนำของเภสัชกร
- เด็กอายุต่ำกว่าเกณฑ์บนฉลาก ผู้แพ้ส่วนประกอบ หรือผู้มีแผลหรือเพิ่งผ่าตัดจมูกที่ยังไม่หาย ไม่ควรใช้เอง เพราะอาจเกิดอันตรายได้
ยา mometasone furoate คือยาอะไร
Mometasone furoate เป็นยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ที่ช่วยลดการอักเสบภายในจมูกและลดการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ ยาพ่นจมูกนี้มีตัวยา 50 ไมโครกรัมต่อการพ่นหนึ่งครั้ง
เมื่อใช้ตรงบริเวณเยื่อบุจมูก ยาจะช่วยลดอาการบวมและการระคายเคือง คุณอาจเริ่มรู้สึกว่าอาการดีขึ้นภายใน 12 ชั่วโมง แต่ผลเต็มที่อาจต้องใช้ต่อเนื่องหลายวัน วันละครั้ง
| รูปแบบยา | ความแรง |
| สเปรย์พ่นจมูก | 50 ไมโครกรัมต่อพ่น |
ยาชื่อสามัญคือตัวยาที่ทำให้เกิดผลรักษา ส่วนชื่อบนบรรจุภัณฑ์อาจแตกต่างกัน ก่อนใช้ควรตรวจว่าฉลากระบุ mometasone furoate และดูจำนวนไมโครกรัมต่อพ่นให้ตรงกัน
ยา mometasone furoate ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
ยานี้ใช้บรรเทาอาการภูมิแพ้ในจมูก ได้แก่ คัดจมูก น้ำมูกไหล จาม และคันจมูก อาการเหล่านี้อาจเกิดจากไข้ละอองฟางหรือการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ในทางเดินหายใจส่วนบน
ยาพ่นชนิดนี้เหมาะกับอาการที่สัมพันธ์กับการอักเสบจากภูมิแพ้ การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น เกสร หรือขนสัตว์ ยังเป็นส่วนสำคัญของการควบคุมอาการ
| อาการ | ยาช่วยอย่างไร |
| คัดจมูก | ลดการบวมของเยื่อบุจมูก |
| น้ำมูกไหล | ลดการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ |
| จาม | ลดการระคายเคืองในจมูก |
| คันจมูก | ลดการอักเสบเฉพาะที่ |
หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน หรือมีอาการใหม่ เช่น ปวดใบหน้ารุนแรงหรือน้ำมูกข้น ควรพบแพทย์ เพราะอาการอาจเกี่ยวข้องกับภาวะอื่นนอกเหนือจากภูมิแพ้
ยา mometasone furoate ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
ไม่ใช่ยาสำหรับรักษาโรคหืด การติดเชื้อ หรือทำให้จมูกโล่งทันที ห้ามนำสเปรย์พ่นจมูกไปพ่นในปาก ตา หรือใช้แทนยาพ่นสำหรับโรคหืด
ยานี้ไม่ได้กำจัดไวรัสหรือแบคทีเรีย หากมีไข้ ปวดใบหน้ามาก หรือน้ำมูกข้นร่วมกับอาการที่แย่ลง ควรได้รับการประเมินสาเหตุ ไม่ควรเพิ่มจำนวนครั้งที่พ่นเอง
ยานี้ยังไม่ใช่ยาช่วยชีวิตสำหรับอาการแพ้รุนแรง หากมีหน้าหรือลิ้นบวม แน่นคอ หรือหายใจลำบาก ต้องขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที
ใครบ้างที่ห้ามใช้หรือควรระวังยา mometasone furoate
ห้ามใช้หากเคยแพ้ mometasone furoate หรือส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ และห้ามใช้ขณะมีแผลหรือเพิ่งผ่าตัดจมูกที่ยังไม่หาย ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้
- เด็กอายุต่ำกว่าเกณฑ์บนฉลาก: ไม่ควรใช้เอง เพราะช่วงอายุที่อนุมัติอาจแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์
- แผลหรือการผ่าตัดจมูก: ห้ามใช้จนกว่าเนื้อเยื่อจะหายดี เพราะสเตียรอยด์อาจรบกวนการสมานแผล
- ประวัติแพ้ยา: ห้ามใช้หากเคยแพ้ตัวยาหรือส่วนประกอบ เพราะอาจเกิดปฏิกิริยารุนแรง
- ต้อหิน ต้อกระจก หรือการติดเชื้อที่ตา: ควรให้แพทย์ประเมินก่อนเริ่มใช้
- สัมผัสโรคติดต่อบางชนิด: หยุดใช้และพบแพทย์หากคุณเป็นหรือสัมผัสใกล้ชิดผู้ที่เป็นอีสุกอีใส หัด หรือวัณโรค
- เลือดกำเดาไหลรุนแรงหรือบ่อย: หยุดใช้และพบแพทย์ เพราะอาจเกิดการบาดเจ็บภายในจมูก
- เสียงหวีดจากจมูกต่อเนื่อง: ควรหยุดใช้และตรวจโพรงจมูก เพราะอาจเป็นสัญญาณของความเสียหายภายในจมูก
ไม่ควรแบ่งขวดสเปรย์ให้คนอื่นใช้ร่วมกัน เพราะปลายพ่นอาจแพร่เชื้อระหว่างผู้ใช้ได้
หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ยา mometasone furoate ได้หรือไม่
ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินก่อนใช้ระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร การตัดสินใจขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ ระยะเวลาที่ต้องใช้ และยาอื่นที่คุณใช้อยู่
อย่าเริ่มใช้ เพิ่มจำนวนพ่น หรือใช้ต่อเนื่องนานขึ้นเองในช่วงตั้งครรภ์ หากใช้อยู่แล้วและพบว่าตั้งครรภ์ ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก แต่ควรแจ้งบุคลากรทางการแพทย์เพื่อทบทวนการใช้ยา
เด็กใช้ยา mometasone furoate ได้หรือไม่
เด็กอาจใช้ได้ตามเกณฑ์อายุและขนาดบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในไทย แต่เกณฑ์อายุอาจแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ เด็กอายุต่ำกว่าเกณฑ์บนฉลากไม่ควรใช้เอง ควรตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ในเด็ก ผู้ใหญ่ควรเป็นผู้พ่นหรือดูแลการใช้ เพื่อให้หัวพ่นอยู่ในตำแหน่งถูกต้องและไม่พ่นเข้าตาหรือปาก
เด็กควรใช้เป็นเวลาสั้นที่สุดที่ยังควบคุมอาการได้ เพราะเด็กบางคนอาจมีอัตราการเจริญเติบโตช้าลงขณะใช้ยา หากเด็กจำเป็นต้องใช้เกิน 2 เดือนต่อปี ควรให้แพทย์ประเมินอาการและติดตามการเจริญเติบโต
ขนาดของสเปรย์พ่นจมูกกำหนดตามอายุและจำนวนพ่น ไม่ได้คำนวณเป็นมิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวเหมือนยารับประทานบางชนิด
ยา mometasone furoate มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
อาการแสบหรือระคายจมูกชั่วครู่หลังพ่นพบได้ แต่เลือดกำเดาไหลรุนแรง การมองเห็นเปลี่ยน หรืออาการแพ้ต้องหยุดใช้และรับการประเมินทันที
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย
- แสบหรือระคายภายในจมูกช่วงสั้น ๆ หลังพ่น
- รู้สึกไม่สบายบริเวณที่พ่น
- เลือดกำเดาไหล ซึ่งควรเฝ้าดูว่ารุนแรงหรือเกิดบ่อยหรือไม่
การหันปลายพ่นออกจากผนังกั้นกลางจมูกอาจช่วยลดการระคายเคืองและการกระทบเนื้อเยื่อบริเวณเดิมซ้ำ ๆ หากอาการไม่หายหรือรบกวนการใช้ชีวิต ควรหยุดใช้และตรวจหาสาเหตุ
ผลข้างเคียงที่รุนแรง
| อาการ | ควรทำอย่างไร |
| เลือดกำเดาไหลรุนแรงหรือบ่อย | หยุดใช้และพบแพทย์ |
| เสียงหวีดจากจมูกต่อเนื่อง | หยุดใช้และตรวจโพรงจมูก |
| การมองเห็นเปลี่ยนหลังเริ่มยา | พบแพทย์โดยเร็ว |
| หน้าบวม ปากบวม แน่นคอ หายใจลำบาก | รับความช่วยเหลือฉุกเฉิน |
| อาการไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน | พบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุ |
| ปวดใบหน้ารุนแรงหรือน้ำมูกข้น | พบแพทย์ เพราะอาจมีการติดเชื้อ |
อาการแพ้เล็กน้อยอาจเริ่มจากผื่นหรือคัน แต่ถ้ามีหน้าหรือลิ้นบวม กลืนลำบาก แน่นคอ หรือหายใจผิดปกติ ให้หยุดยาและไปห้องฉุกเฉินทันที
ยา mometasone furoate มีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง
ควรตรวจสอบก่อนใช้ร่วมกับยารักษาเอชไอวี ยาฆ่าเชื้อราบางชนิด หรือยาสเตียรอยด์ชนิดอื่น ยาเหล่านี้อาจเพิ่มการได้รับสเตียรอยด์หรือเพิ่มโอกาสเกิดผลข้างเคียง
ยาที่ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกร ได้แก่
- ritonavir หรือยาที่ใช้รักษาการติดเชื้อเอชไอวี
- ketoconazole ชนิดรับประทาน
- ยาสเตียรอยด์สำหรับโรคหืด ภูมิแพ้ หรือผื่นผิวหนัง
- ยาพ่นจมูกหรือยาพ่นทางเดินหายใจที่มีสเตียรอยด์ชนิดอื่น
แจ้งรายการยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ รวมถึงยาพ่น ยาทา และยาที่ซื้อใช้เอง การใช้สเตียรอยด์หลายรูปแบบพร้อมกันอาจเพิ่มการได้รับยาโดยรวม แม้แต่ละผลิตภัณฑ์จะใช้คนละตำแหน่งก็ตาม
ยา mometasone furoate ใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์ได้หรือไม่
ไม่มีคำเตือนเฉพาะเรื่องแอลกอฮอล์ในข้อมูลฉลากของยาพ่นจมูกนี้ อย่างไรก็ตาม แอลกอฮอล์อาจทำให้อาการบางอย่าง เช่น ปวดศีรษะหรือการระคายเคือง รู้สึกเด่นขึ้นในบางคน
หากดื่มแล้วสังเกตว่าอาการคัดจมูกหรือภูมิแพ้กำเริบ ควรหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นนั้น การดื่มแอลกอฮอล์ไม่ได้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของยา และไม่ควรใช้เป็นเหตุผลในการเพิ่มจำนวนพ่น
ผู้ใหญ่ควรใช้ยา mometasone furoate ขนาดเท่าไร
หากเภสัชกรยืนยันว่าเป็น mometasone furoate 50 ไมโครกรัมต่อพ่นและเหมาะกับอาการ ขนาดที่ใช้บ่อยในผู้ใหญ่และผู้มีอายุอย่างน้อย 12 ปีคือข้างละ 2 พ่น วันละครั้ง แต่ต้องยึดฉลากของผลิตภัณฑ์และคำแนะนำของเภสัชกร เขย่าขวดก่อนใช้ พ่นพร้อมสูดลมหายใจเบา ๆ และห้ามใช้มากกว่าที่ฉลากกำหนด
| ผู้ใช้ | ขนาดตามฉลากสากล |
| ผู้ใหญ่และเด็กอายุอย่างน้อย 12 ปี | ข้างละ 2 พ่น วันละครั้ง |
| ความแรง | 50 ไมโครกรัมต่อพ่น |
ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร
ขนาดยาที่ใช้ในประเทศไทยอาจแตกต่างกัน โปรดปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยา
ก่อนใช้ครั้งแรกหรือหลังเว้นใช้นาน ให้เตรียมหัวปั๊มตามคู่มือในบรรจุภัณฑ์ สั่งน้ำมูกเบา ๆ ก่อนพ่น ก้มศีรษะเล็กน้อย และหันปลายพ่นออกจากผนังกั้นกลางจมูก หลังใช้ให้เช็ดและทำความสะอาดหัวพ่นตามคำแนะนำ
หากลืมใช้ ให้พ่นเมื่อจำได้ แต่ถ้าใกล้เวลาครั้งถัดไป ให้ข้ามครั้งที่ลืม ไม่ต้องพ่นเพิ่มเป็นสองเท่า
เด็กควรใช้ยา mometasone furoate ขนาดเท่าไร
เด็กอายุ 3–11 ปีโดยทั่วไปใช้ข้างละ 1 พ่น วันละครั้ง แต่เกณฑ์อายุอาจแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในไทย เด็กอายุต่ำกว่าเกณฑ์บนฉลากไม่ควรใช้เอง ผู้ใหญ่ต้องดูแลขณะพ่นและให้เด็กสูดลมหายใจเบา ๆ ควรตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ในเด็ก
| อายุ | ขนาดตามฉลากผลิตภัณฑ์ |
| 3–11 ปี | โดยทั่วไปข้างละ 1 พ่น วันละครั้ง |
| ต่ำกว่าเกณฑ์อายุบนฉลาก | ไม่ควรใช้เอง |
เด็กควรใช้ช่วงเวลาสั้นที่สุดที่ควบคุมอาการได้ หากต้องใช้เกิน 2 เดือนต่อปี ให้แพทย์ประเมินความจำเป็น ไม่ควรเพิ่มเป็นข้างละ 2 พ่นเองเมื่ออาการยังไม่ดีขึ้น
หากใช้ยา mometasone furoate เกินขนาดควรทำอย่างไร
หยุดเพิ่มจำนวนพ่นและขอคำแนะนำทางการแพทย์ทันทีหากใช้มากกว่าที่กำหนด โดยเฉพาะเมื่อเด็กเป็นผู้ใช้หรือมีอาการผิดปกติ อย่าพ่นยาเพิ่มเพื่อชดเชยครั้งที่ลืม
หากเผลอกลืนยา พ่นเข้าตา ใช้ปริมาณมาก หรือไม่แน่ใจว่ามากเกินไปเพียงใด ให้ติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาล พร้อมนำขวดและฉลากยาไปด้วย หากมีหายใจลำบาก หมดสติ ชัก หรืออาการแพ้รุนแรง ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน
คำถามที่พบบ่อย
ยาพ่นแล้วจมูกจะโล่งทันทีไหม
อาจไม่โล่งทันที บางคนเริ่มรู้สึกดีขึ้นภายใน 12 ชั่วโมง แต่ผลเต็มที่อาจใช้เวลาหลายวัน คุณควรใช้วันละครั้งอย่างสม่ำเสมอแทนการพ่นเพิ่มเมื่อยังไม่เห็นผลทันที
ใช้ตอนเช้าหรือตอนกลางคืนดีกว่า
ใช้เวลาใดก็ได้ที่สะดวก แต่ควรใช้เวลาใกล้เคียงกันทุกวัน สิ่งสำคัญคือใช้เพียงวันละครั้งและไม่เกินจำนวนพ่นตามฉลาก
พ่นยาอย่างไรให้ถูกต้อง
สั่งน้ำมูกเบา ๆ เขย่าขวด ก้มศีรษะเล็กน้อย และหันปลายพ่นออกจากผนังกั้นกลางจมูก สูดลมหายใจเบา ๆ ขณะพ่น ไม่ต้องสูดแรงจนยาไหลลงคอ
ถ้าพ่นแล้วไหลลงคอควรทำอย่างไร
ไม่ต้องพ่นซ้ำทันที ครั้งต่อไปให้สูดลมหายใจเบาลงและตรวจตำแหน่งหัวพ่น การสูดแรงเกินไปทำให้ยาผ่านจมูกลงคอมากขึ้น
ลืมพ่นยาทำอย่างไร
ใช้เมื่อจำได้ แต่ให้ข้ามหากใกล้เวลาครั้งถัดไป ห้ามเพิ่มจำนวนพ่นเป็นสองเท่าเพื่อชดเชย เพราะอาจเพิ่มการระคายเคืองและผลข้างเคียง
ใช้ร่วมกับยาแก้แพ้ชนิดรับประทานได้ไหม
อาจใช้ร่วมกันได้ในบางกรณี แต่ต้องตรวจตัวยาและอาการของคุณก่อน อย่าเพิ่มยาแก้แพ้หรือยาพ่นสเตียรอยด์หลายชนิดพร้อมกันโดยไม่ตรวจส่วนประกอบ
เลือดกำเดาไหลหลังพ่นต้องหยุดไหม
หากเลือดออกมาก เกิดบ่อย หรือหยุดยาก ให้หยุดใช้และพบแพทย์ หากออกเล็กน้อยครั้งเดียว ให้ตรวจวิธีพ่นและหลีกเลี่ยงการเล็งหัวพ่นเข้าหาผนังกั้นกลางจมูก
ใช้ติดต่อกันนานได้ไหม
ระยะเวลาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับอายุ อาการ และฉลากของผลิตภัณฑ์ เด็กที่ต้องใช้เกิน 2 เดือนต่อปีควรได้รับการประเมิน ส่วนผู้ใหญ่ไม่ควรใช้เกินระยะเวลาบนฉลากโดยไม่ทบทวนอาการ
ทำไมใช้ครบ 7 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น
ควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุอื่น โดยเฉพาะหากมีปวดใบหน้ารุนแรง น้ำมูกข้น ไข้ หรืออาการใหม่ เพราะอาจไม่ใช่อาการภูมิแพ้เพียงอย่างเดียว
แบ่งขวดสเปรย์กับคนในบ้านได้ไหม
ไม่ควรแบ่งใช้ร่วมกัน หัวพ่นสัมผัสบริเวณจมูกและอาจแพร่เชื้อระหว่างผู้ใช้ แม้จะเช็ดทำความสะอาดแล้วก็ตาม
ยานี้ใช้รักษาโรคหืดได้ไหม
ไม่ได้ ยาพ่นจมูกนี้ออกแบบสำหรับใช้ภายในจมูกและห้ามใช้แทนยาพ่นรักษาโรคหืด หากมีหอบหรือหายใจลำบาก ให้ใช้แผนการรักษาโรคหืดที่แพทย์กำหนด
ควรเก็บและทำความสะอาดหัวพ่นอย่างไร
เก็บตามคำแนะนำบนฉลากและทำความสะอาดหัวพ่นตามคู่มือในบรรจุภัณฑ์ อย่าใช้เข็มหรือของแหลมเจาะหัวพ่น เพราะอาจทำให้ปริมาณยาต่อพ่นผิดไป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์
ข้อมูลอ้างอิง
- DailyMed: NASONEX—mometasone furoate monohydrate nasal spray — เอกสารกำกับยา mometasone furoate nasal spray (สืบค้น 2025-03-08)
- U.S. Food and Drug Administration: Mometasone furoate drug label data — ข้อมูลฉลากยา mometasone furoate (สืบค้น 2025-03-08)
- NHS: Mometasone nasal spray — ข้อมูลมาตรฐานเกี่ยวกับ mometasone nasal spray (สืบค้น 2025-03-08)
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์