ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาไมเกรน มีอะไรบ้าง

ไมเกรน คืออาการปวดศีรษะที่มักปวดตุบ ๆ ข้างเดียวหรือสองข้าง และอาจเกิดร่วมกับคลื่นไส้ อาเจียน แพ้แสง หรือแพ้เสียง

ประเด็นสำคัญ

  • ยาบรรเทาปวดที่อาจใช้เมื่อไมเกรนกำเริบ ได้แก่ paracetamol และยากลุ่ม NSAIDs เช่น ibuprofen, naproxen หรือ aspirin โดยควรกินตั้งแต่เริ่มปวด
  • ความแรงและสูตรเกลือของ ibuprofen และ naproxen อาจแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ ควรให้เภสัชกรเลือกผลิตภัณฑ์และกำหนดขนาดยา โดยต้องเลือกเพียงชนิดเดียวและไม่กิน NSAIDs ซ้ำกัน
  • หากปวดศีรษะฉับพลันรุนแรงที่สุดในชีวิต แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด มีไข้ร่วมกับคอแข็ง หรือปวดหลังศีรษะกระแทก ให้ไปฉุกเฉิน

ไมเกรนเกิดจากอะไรได้บ้าง

ไมเกรนเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและมักถูกกระตุ้นด้วยการเปลี่ยนแปลงของการนอน อาหาร ฮอร์โมน หรือความเครียด สิ่งกระตุ้นของแต่ละคนไม่เหมือนกัน และบางครั้งอาการเกิดขึ้นโดยหาสิ่งกระตุ้นชัดเจนไม่ได้

สาเหตุหรือสิ่งกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่

  • นอนน้อยหรือนอนผิดเวลา: รวมถึงนอนมากกว่าปกติหรือเปลี่ยนเวลานอนกะทันหัน
  • อดอาหารหรือดื่มน้ำน้อย: การเว้นมื้ออาหารนานอาจกระตุ้นอาการในบางคน
  • ความเครียดและความเหนื่อยล้า: อาการอาจเกิดระหว่างเครียดหรือหลังความเครียดลดลง
  • แสงจ้า เสียงดัง หรือกลิ่นแรง: เช่น แสงกะพริบ ควัน หรือกลิ่นน้ำหอม
  • คาเฟอีนและแอลกอฮอล์: ทั้งการได้รับมากเกินไปและการหยุดคาเฟอีนกะทันหันอาจสัมพันธ์กับอาการ
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: บางคนปวดสัมพันธ์กับช่วงก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน
  • อาหารบางชนิด: ควรจดบันทึกก่อนสรุปว่าอาหารใดเป็นตัวกระตุ้น เพราะแต่ละคนตอบสนองต่างกัน

ไมเกรนบางคนมี “ออรา” ก่อนปวด เช่น เห็นแสงวาบ จุดบอด ภาพเป็นเส้น หรือมีอาการชาชั่วคราว แต่อาการทางระบบประสาทที่เกิดขึ้นครั้งแรก นานผิดปกติ หรือแตกต่างจากเดิมควรได้รับการตรวจ ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นออรา

เมื่อไหร่ที่ดูแลไมเกรนด้วยยาทั่วไปได้

คุณอาจดูแลเบื้องต้นได้เมื่ออาการคล้ายไมเกรนครั้งเดิม ปวดไม่รุนแรงถึงปานกลาง และไม่มีสัญญาณอันตราย พักในห้องมืดและเงียบ ดื่มน้ำ และกินยาบรรเทาปวดตั้งแต่เริ่มมีอาการ มักเหมาะกว่ารอจนปวดมาก

ลักษณะอาการควรทำอะไร
ปวดแบบเดิม ไม่มีอาการอันตรายพัก ดื่มน้ำ และใช้ยาบรรเทาปวด
คลื่นไส้แต่ยังดื่มน้ำได้จิบน้ำทีละน้อย เลี่ยงกลิ่นแรง
ปวดบ่อยขึ้นหรือใช้ยาบ่อยนัดพบแพทย์เพื่อประเมินการป้องกัน
อาการเปลี่ยนไปจากเดิมหยุดวินิจฉัยเองและเข้ารับการตรวจ
ปวดฉับพลันหรือมีอาการทางระบบประสาทไปฉุกเฉิน

ไม่ควรใช้ยาแก้ปวดถี่ต่อเนื่องเพื่อพยายามกดอาการ เพราะการใช้บ่อยอาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะจากการใช้ยาเกินได้ หากต้องพึ่งยาหลายวันต่อสัปดาห์หรืออาการรบกวนงานและการนอน ควรประเมินแผนรักษาใหม่

มีกลุ่มยาใดใช้บรรเทาไมเกรนได้บ้าง

ยาที่ใช้เมื่อเริ่มปวดมีทั้ง paracetamol และยากลุ่ม NSAIDs หากยาทั่วไปไม่ได้ผลหรือปวดรุนแรง ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อประเมินยาจำเพาะต่อไมเกรน เช่น triptan โดยไม่ควรเลือกใช้เอง เนื่องจากมีข้อห้ามใช้และปฏิกิริยาระหว่างยา อย่ากิน ibuprofen, naproxen และ aspirin พร้อมกัน เพราะทั้งหมดอยู่ในกลุ่ม NSAIDs และเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกหรือแผลในทางเดินอาหาร

กลุ่มยาเหมาะกับสถานการณ์ใดข้อควรระวังสำคัญ
paracetamolปวดเล็กน้อยถึงปานกลางใช้เกินขนาดเสี่ยงตับบาดเจ็บ
ibuprofenปวดร่วมกับการอักเสบเสี่ยงระคายกระเพาะและเลือดออก
naproxenต้องการฤทธิ์บรรเทาปวดที่นานขึ้นระวังกระเพาะ ไต หัวใจ และเลือดออก
aspirinบรรเทาปวดในผู้ใหญ่บางรายผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปีควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้ และไม่ควรใช้เมื่อเป็นหรือเพิ่งฟื้นจากการติดเชื้อไวรัส เว้นแต่แพทย์สั่ง
ยาจำเพาะต่อไมเกรนยาทั่วไปไม่ได้ผลหรือปวดรุนแรงต้องประเมินโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่

Paracetamol ใช้กับไมเกรนได้หรือไม่

ใช้บรรเทาอาการปวดศีรษะได้ และไม่มีฤทธิ์ต้านเกล็ดเลือดแบบ NSAIDs จึงอาจเป็นทางเลือกเมื่อคุณไม่เหมาะกับยาแก้อักเสบบางชนิด แต่ต้องตรวจฉลากยาแก้หวัดหรือยาแก้ปวดชนิดผสมเพื่อป้องกันการได้รับ paracetamol ซ้ำโดยไม่รู้ตัว

การแพ้ยาพบได้น้อย แต่อาจรุนแรงได้ หากมีผื่นพุพอง หน้าบวม หายใจลำบาก หรือมีเสียงหวีดหลังรับประทาน ให้หยุดยาและขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

Ibuprofen ใช้อย่างไร

Ibuprofen เป็นยาอันตราย ควรให้เภสัชกรประเมินข้อห้ามใช้ ยาที่ใช้อยู่ และความเหมาะสมก่อนเลือกผลิตภัณฑ์และกำหนดขนาดตามฉลากทะเบียนยาในประเทศไทย ไม่ควรนำขนาดยาจากฉลากต่างประเทศมาใช้เอง

ใช้ขนาดต่ำสุดที่ได้ผลในระยะสั้น หากระคายท้องอาจกินพร้อมอาหารหรือนม แต่การกินพร้อมอาหารหรือนมไม่สามารถป้องกันแผลหรือเลือดออกได้ ไม่ควรใช้ถ้าคุณเคยแพ้ aspirin หรือ NSAIDs มีเลือดออกในกระเพาะ อยู่ก่อนหรือหลังผ่าตัดหัวใจ หรือกำลังตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่แพทย์สั่ง และไม่ควรซื้อใช้เองหากมีโรคไต แผลในกระเพาะหรือลำไส้หรือเคยเลือดออกทางเดินอาหาร ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือโรคหัวใจรุนแรง หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด

Naproxen ใช้อย่างไร

ความแรงและสูตรเกลือของ naproxen ในประเทศไทยอาจแตกต่างจากฉลากต่างประเทศ และห้ามเทียบจำนวนเม็ดระหว่าง naproxen sodium 220 มก. กับ naproxen 250 มก. เอง Naproxen เป็นยาอันตรายที่ควรให้เภสัชกรเลือกผลิตภัณฑ์และกำหนดขนาดยา โดยเด็กและวัยรุ่นต้องพิจารณาขนาดตามน้ำหนัก

ดื่มน้ำเต็มแก้วพร้อมยา และอย่าใช้ร่วมกับ ibuprofen หรือ aspirin เพื่อแก้ปวด Naproxen อาจทำให้ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย คลื่นไส้ แผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร และอาจส่งผลต่อไต หัวใจ หรือความดันโลหิต

Aspirin เหมาะกับไมเกรนหรือไม่

Aspirin บรรเทาอาการปวดได้ในผู้ใหญ่บางราย แต่เพิ่มความเสี่ยงเลือดออกและไม่ควรใช้แทนยาป้องกันลิ่มเลือดตามใบสั่งแพทย์ ยาเม็ดมีหลายความแรง เช่น 81 มก. และ 325 มก. โดยชนิดเคลือบที่ออกฤทธิ์ช้า 81 มก. ไม่เหมาะเมื่อต้องการบรรเทาปวดศีรษะอย่างรวดเร็ว

ไม่ควรใช้ aspirin ในเด็กและวัยรุ่นอายุต่ำกว่า 18 ปีที่เป็นหรือเพิ่งฟื้นจากการติดเชื้อไวรัส เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง เพราะเสี่ยงต่อกลุ่มอาการเรย์ ผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปีควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้เพื่อบรรเทาปวด ผู้ที่ตั้งครรภ์ช่วง 3 เดือนสุดท้าย มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือเคยแพ้ NSAIDs ไม่ควรซื้อใช้เอง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

เมื่อไหร่ที่อาการปวดศีรษะควรพบแพทย์

ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากปวดศีรษะรุนแรงฉับพลัน หรือมีความผิดปกติของสมอง การหายใจ หรือระดับความรู้สึกตัวร่วมด้วย อาการเหล่านี้อาจพบได้ในภาวะอื่นที่ต้องตรวจอย่างเร่งด่วน ไม่ควรรอดูอาการว่าเป็นไมเกรนหรือไม่

สัญญาณอันตราย ได้แก่

  • ปวดศีรษะฉับพลันและรุนแรงที่สุดเท่าที่เคยเป็น
  • แขนขาอ่อนแรง หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด สับสน ชัก หรือหมดสติ
  • มองเห็นผิดปกติครั้งแรก หรือการมองเห็นไม่กลับเป็นปกติ
  • มีไข้ร่วมกับคอแข็ง ผื่น ซึม หรืออาเจียนต่อเนื่อง
  • ปวดหลังศีรษะกระแทกหรือเกิดอุบัติเหตุ
  • ปวดร่วมกับเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรือเป็นลม
  • อาการปวดเปลี่ยนรูปแบบ ชัดขึ้นเรื่อย ๆ หรือปลุกให้ตื่นจากหลับ
  • เริ่มปวดแบบใหม่ระหว่างตั้งครรภ์หรือหลังคลอด
  • อาเจียนจนกินยา ดื่มน้ำ หรือรับประทานอาหารไม่ได้

หากกิน NSAIDs แล้วถ่ายดำ ถ่ายเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด ปวดท้องไม่หาย หน้าบวม หายใจมีเสียงหวีด หรือแน่นหน้าอก ให้หยุดยาและรับการรักษาทันที

คำถามที่พบบ่อย

ไมเกรนควรกินยาตอนไหน

ควรกินยาบรรเทาปวดตั้งแต่เริ่มรู้สึกว่าไมเกรนกำลังมา การรอจนปวดมาก คลื่นไส้ หรืออาเจียนอาจทำให้กินยายากและตอบสนองต่อยาได้น้อยลง หากมีออราเป็นประจำ ให้ทำตามแผนที่แพทย์เคยวางไว้สำหรับคุณ

กิน paracetamol แล้วตามด้วย ibuprofen ได้ไหม

ไม่ควรรีบเพิ่มยาโดยไม่ตรวจเวลาที่กิน ขนาดยา และโรคประจำตัวก่อน ยาทั้งสองชนิดเป็นคนละกลุ่ม แต่การใช้ร่วมกันอาจไม่เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะผู้มีโรคตับ ไต กระเพาะ หัวใจ หรือกำลังใช้ยาหลายชนิด

Ibuprofen กับ naproxen กินพร้อมกันได้ไหม

ไม่ควรกินพร้อมกัน เพราะเป็นยา NSAIDs ทั้งคู่ การใช้ซ้ำกลุ่มไม่ได้ทำให้ปลอดภัยหรือได้ผลเป็นสองเท่า แต่เพิ่มความเสี่ยงปวดท้อง แผลในกระเพาะ เลือดออก ไตบาดเจ็บ และผลต่อหัวใจ

คนท้องใช้ยาแก้ไมเกรนอะไรได้บ้าง

อย่าเริ่ม ibuprofen, naproxen หรือ aspirin เองระหว่างตั้งครรภ์ โดยเฉพาะ ibuprofen ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไปและ aspirin ในช่วง 3 เดือนสุดท้าย อาจส่งผลต่อทารกหรือการคลอด ควรให้แพทย์เลือกยาตามอายุครรภ์และความรุนแรงของอาการ

ปวดไมเกรนบ่อยแค่ไหนจึงควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่ออาการถี่ขึ้น รุนแรงขึ้น รบกวนงานหรือการนอน หรือจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวดหลายวันต่อสัปดาห์ แพทย์อาจประเมินว่าเหมาะกับยาจำเพาะเมื่อกำเริบ ยาป้องกันไมเกรน หรือจำเป็นต้องตรวจหาสาเหตุอื่นหรือไม่

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall