ยาปวดไมเกรน
ไมเกรน คืออาการปวดศีรษะเป็นครั้ง ๆ มักปวดตุบข้างเดียวหรือสองข้าง และอาจมีคลื่นไส้ อาเจียน แพ้แสง หรือแพ้เสียงร่วมด้วย
ประเด็นสำคัญ
- ไมเกรนที่เคยได้รับการวินิจฉัยและมีอาการเหมือนเดิม อาจดูแลเบื้องต้นด้วยการพักในห้องมืด ดื่มน้ำ และใช้ยาแก้ปวดตั้งแต่เริ่มมีอาการ
- ตัวเลือกสำหรับผู้ใหญ่ ได้แก่ paracetamol หรือ ibuprofen; ควรรับ ibuprofen จากร้านยาโดยปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ และใช้ตามขนาดบนฉลากของผลิตภัณฑ์หรือคำแนะนำของเภสัชกร
- อย่ากิน ibuprofen, naproxen sodium หรือ aspirin พร้อมกัน เพราะเป็นยากลุ่ม NSAIDs เหมือนกันและเพิ่มความเสี่ยงแผล เลือดออกในกระเพาะ และไตผิดปกติ
สาเหตุที่พบบ่อยของอาการไมเกรนมีอะไรบ้าง
ไมเกรนเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและมักกำเริบเมื่อเจอสิ่งกระตุ้นบางอย่าง ไม่ได้เกิดจากความเครียดเพียงอย่างเดียว สิ่งกระตุ้นของแต่ละคนต่างกัน การจดว่าเริ่มปวดเมื่อไร กินอะไร และนอนกี่ชั่วโมงอาจช่วยให้เห็นรูปแบบได้
- นอนน้อยหรือนอนผิดเวลา: รวมถึงการนอนมากกว่าปกติในวันหยุด
- อดอาหารหรือดื่มน้ำน้อย: ระดับพลังงานและภาวะขาดน้ำอาจกระตุ้นอาการ
- ความเครียดและช่วงหลังคลายเครียด: บางคนปวดเมื่อผ่านช่วงงานหนักไปแล้ว
- ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง: อาการอาจสัมพันธ์กับช่วงก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน
- แสง เสียง หรือกลิ่นแรง: เช่น แสงกะพริบ เสียงดัง และกลิ่นฉุน
- อาหารหรือเครื่องดื่มบางชนิด: แอลกอฮอล์หรือคาเฟอีนอาจเป็นตัวกระตุ้น แต่ไม่จำเป็นต้องงดทุกอย่างหากไม่เคยสังเกตว่าเกี่ยวข้อง
- การใช้ยาแก้ปวดบ่อย: อาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะจากการใช้ยาเกินและปวดถี่ขึ้น
อาการปวดศีรษะไม่ได้เป็นไมเกรนทุกครั้ง ความเครียด การติดเชื้อ ปัญหาสายตา ไซนัสอักเสบ หรือภาวะอื่นก็ทำให้ปวดศีรษะได้ หากลักษณะอาการเปลี่ยนไปจากเดิมควรได้รับการประเมินใหม่
เมื่อไหร่ที่คุณดูแลอาการไมเกรนเองได้
คุณอาจดูแลเบื้องต้นได้เมื่อเคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นไมเกรน อาการครั้งนี้เหมือนเดิม และไม่มีสัญญาณอันตราย กินยาแก้ปวดที่เหมาะกับคุณตั้งแต่เริ่มปวด แล้วพักในห้องเงียบและมืด ดื่มน้ำ และหลีกเลี่ยงการขับรถหากมีตามัว เวียนศีรษะ หรือง่วงมาก
| ลักษณะอาการ | ควรทำอะไร |
| ปวดแบบเดิมและยังทำกิจวัตรได้ | พัก ดื่มน้ำ ใช้ยาแก้ปวดที่เหมาะสม |
| คลื่นไส้หรือแพ้แสงร่วมด้วย | อยู่ในห้องมืด ลดเสียงและกลิ่น |
| อาเจียนจนกินยาหรือน้ำไม่ได้ | พบแพทย์เพื่อประเมินและให้ยาในรูปแบบอื่น |
| ปวดถี่ขึ้นหรือยาเดิมเอาไม่อยู่ | นัดพบแพทย์เพื่อทบทวนการรักษา |
| ปวดแบบใหม่หรือรุนแรงฉับพลัน | ไปฉุกเฉิน ไม่ควรรอดูอาการ |
หากคุณไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นไมเกรน แต่อาการปวดเกิดซ้ำ ควรจดตำแหน่งและระยะเวลาที่ปวด อาการร่วม สิ่งกระตุ้น และยาที่ใช้ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยแยกไมเกรนจากอาการปวดศีรษะชนิดอื่นได้
กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการไมเกรนมีอะไรบ้าง
ยาแก้ปวดทั่วไปอาจช่วยอาการไมเกรนระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง โดยควรกินตั้งแต่เริ่มปวดและเลือกเพียงกลุ่มที่เหมาะกับสุขภาพของคุณ ไม่ควรกินยาหลายตัวซ้ำกลุ่มเพื่อหวังให้หายเร็วขึ้น
| กลุ่มยา | เหมาะกับใคร | ข้อควรระวังสำคัญ |
| paracetamol | ผู้ที่ต้องการเลี่ยงการระคายกระเพาะ | ห้ามกินเกินฉลากหรือซ้ำกับยาผสมที่มีตัวยาเดียวกัน |
| ibuprofen | ผู้ใหญ่ที่ไม่มีข้อห้ามของ NSAIDs | เสี่ยงแผลและเลือดออกในทางเดินอาหาร |
| naproxen sodium | ผู้ใหญ่ที่ต้องการยาออกฤทธิ์นานกว่า | ห้ามใช้ร่วมกับ NSAIDs ตัวอื่น |
| ยารักษาไมเกรนเฉพาะทาง | ผู้ที่ยาแก้ปวดทั่วไปไม่ได้ผล | ต้องประเมินโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ |
Paracetamol ใช้กับไมเกรนได้หรือไม่
ใช้บรรเทาอาการปวดศีรษะได้ และอาจเป็นทางเลือกเมื่อคุณไม่เหมาะกับยากลุ่ม NSAIDs ตรวจฉลากยาแก้หวัดหรือยาแก้ปวดสูตรผสมทุกครั้ง เพราะอาจมี paracetamol อยู่แล้วและทำให้ได้รับยาซ้ำโดยไม่รู้ตัว
การแพ้ยาพบได้น้อย แต่ถ้ามีผื่น หน้าหรือริมฝีปากบวม หายใจมีเสียงหวีด หายใจลำบาก ผิวพุพอง หรือหน้ามืดหลังใช้ยา ให้หยุดยาและไปฉุกเฉินทันที การแพ้ไม่สัมพันธ์กับปริมาณยาที่กินและคาดเดาความรุนแรงไม่ได้
Ibuprofen ใช้อย่างไร
Ibuprofen ควรรับจากร้านยาโดยปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ เพื่อประเมินข้อบ่งใช้ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ การตั้งครรภ์ และความเสี่ยงเลือดออกหรือไตผิดปกติ ใช้ตามขนาดบนฉลากของผลิตภัณฑ์หรือคำแนะนำของเภสัชกร และไม่ควรนำขนาดจากฉลากต่างประเทศมาใช้เลือกยาเอง
หากระคายท้องสามารถกินพร้อมอาหารหรือนมได้ หลีกเลี่ยงหากเคยแพ้ aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไต โรคหัวใจ หรือกำลังกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด ผู้ตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไปไม่ควรใช้ เว้นแต่แพทย์สั่งโดยตรง
ควรใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์หรือคำแนะนำของเภสัชกร
Naproxen sodium ใช้อย่างไร
Naproxen เป็นยาอันตรายที่ควรรับจากร้านยาโดยปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ ต้องตรวจชื่อเกลือและความแรงบนบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์จริง และรับคำแนะนำเรื่องขนาดและระยะเวลาการใช้จากเภสัชกร เพราะผลิตภัณฑ์อาจมีชื่อเกลือและความแรงแตกต่างกัน
ยานี้เป็น NSAID เช่นเดียวกับ ibuprofen และ aspirin จึงห้ามกินร่วมกัน ความแรงบนบรรจุภัณฑ์ในไทยอาจต่างกัน ต้องตรวจตัวยาสำคัญและความแรงก่อนใช้ ผู้ที่มีโรคกระเพาะ ไต หัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดไม่ควรเลือกใช้เอง
ควรใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์หรือคำแนะนำของเภสัชกร
Aspirin เหมาะเป็นยาแก้ไมเกรนหรือไม่
ไม่ควรหยิบ aspirin ขนาดต่ำที่ใช้ป้องกันลิ่มเลือดมาแก้ไมเกรนเอง เม็ดเคลือบขนาด 81 มก. ออกฤทธิ์ช้าและไม่ได้ออกแบบมาเพื่อบรรเทาอาการปวดศีรษะที่ต้องการผลรวดเร็ว aspirin ขนาดต่ำ 75–100 มก. ใช้เพื่อข้อบ่งใช้ด้านการป้องกันลิ่มเลือดและไม่ใช่ขนาดสำหรับรักษาไมเกรน ไม่ควรเพิ่มจำนวนเม็ดหรือคำนวณขนาดรักษาเอง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
Aspirin เพิ่มความเสี่ยงเลือดออก โดยเฉพาะเมื่อใช้กับยาต้านเกล็ดเลือด ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือ NSAIDs ตัวอื่น ห้ามใช้ aspirin เพื่อแก้ปวดหรือไข้ในผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปี เว้นแต่แพทย์สั่ง ผู้ตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ aspirin เพื่อแก้ไมเกรนเอง โดยเฉพาะตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป ส่วน aspirin ขนาดต่ำเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ให้ใช้เฉพาะตามคำสั่งแพทย์
เมื่อไหร่ที่อาการปวดศีรษะควรพบแพทย์
ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากปวดศีรษะรุนแรงฉับพลันที่สุดเท่าที่เคยเป็น หรือมีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย อย่าขับรถเองหากมองเห็นผิดปกติ แขนขาอ่อนแรง สับสน หรือรู้สึกจะหมดสติ
สัญญาณที่ต้องรีบประเมิน ได้แก่
- ปวดรุนแรงเกิดขึ้นทันทีภายในไม่กี่วินาทีหรือนาที
- หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงหรือชา พูดไม่ชัด เดินเซ หรือสับสน
- มีไข้ร่วมกับคอแข็ง ซึมลง ผื่น หรือชัก
- ปวดหลังศีรษะกระแทก โดยเฉพาะเมื่ออาเจียน ซึม หรือกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด
- ปวดร่วมกับตามัวทันที เห็นภาพซ้อน หรือตาแดงและปวดตามาก
- ตั้งครรภ์หรือเพิ่งคลอดแล้วเกิดอาการปวดศีรษะผิดปกติ
- ปวดแบบใหม่หลังเริ่มยาใหม่ หรืออาการต่างจากไมเกรนที่เคยเป็น
ควรนัดพบแพทย์หากอาการเกิดบ่อยขึ้น รบกวนงานหรือการนอน ต้องใช้ยาแก้ปวดซ้ำบ่อย หรือยาเดิมควบคุมอาการไม่ได้ แพทย์อาจพิจารณายารักษาอาการเฉียบพลันเฉพาะทางหรือยาป้องกันไมเกรนตามความถี่และโรคประจำตัว
คำถามที่พบบ่อย
กินยาแก้ปวดตั้งแต่เริ่มมีอาการได้ไหม
ได้ และมักควรกินตั้งแต่เริ่มรู้สึกปวด เพราะรอจนปวดมากอาจควบคุมอาการยากขึ้น เลือกยาที่ไม่มีข้อห้ามสำหรับคุณ และอย่ากิน NSAIDs หลายตัวพร้อมกัน
กิน paracetamol พร้อม ibuprofen ได้ไหม
ไม่ควรเริ่มด้วยการกินสองตัวพร้อมกันโดยไม่จำเป็น แม้เป็นยาคนละกลุ่ม แต่เพิ่มความซับซ้อนและเสี่ยงกินซ้ำจากยาสูตรผสม หากยาตัวเดียวไม่ช่วยหรือคุณต้องใช้ยาซ้ำบ่อย ควรประเมินแผนรักษาใหม่
กิน ibuprofen พร้อม naproxen sodium ได้ไหม
ไม่ได้ เพราะทั้งสองตัวเป็น NSAIDs การกินร่วมกันไม่ได้รับประกันว่าจะลดปวดดีกว่าเดิม แต่เพิ่มโอกาสปวดท้อง แผล เลือดออก ไตผิดปกติ และผลต่อหัวใจหรือหลอดเลือด
กาแฟช่วยไมเกรนได้ไหม
คาเฟอีนอาจช่วยบางคน แต่ก็กระตุ้นไมเกรนหรือทำให้ปวดจากการถอนคาเฟอีนได้เช่นกัน หากสังเกตว่าปวดหลังดื่มหรือหลังงดกาแฟกะทันหัน ควรรักษาปริมาณให้คงที่และบันทึกอาการไว้
ไมเกรนหายเองได้ไหม
อาการแต่ละครั้งอาจทุเลาได้เมื่อพัก หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น และใช้ยาที่เหมาะสม แต่ไมเกรนอาจกลับมาเป็นซ้ำ หากเกิดบ่อยขึ้นหรือกระทบชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อพิจารณาการรักษาเชิงป้องกัน
ทำไมกินยาแล้วไมเกรนยังไม่หาย
อาจเกิดจากกินยาช้า ยาไม่เหมาะกับอาการ อาเจียนจนดูดซึมยาไม่ได้ หรืออาการปวดไม่ใช่ไมเกรนแบบเดิม อย่าเพิ่มขนาดยาเกินฉลาก หากอาการไม่ตอบสนองหรือเปลี่ยนลักษณะควรได้รับการประเมิน
คำถามที่ควรถามเภสัชกร
- ยาแก้ปวดชนิดใดเหมาะกับโรคประจำตัวและยาที่ฉันใช้อยู่?
- ยาแก้หวัดหรือยาแก้ปวดสูตรผสมที่ฉันมี มี paracetamol หรือ NSAIDs ซ้ำกันหรือไม่?
- หากยาเม็ดนี้ไม่ได้ผล ฉันควรรอนานเท่าไรก่อนใช้ยาครั้งถัดไป?
- ฉันใช้ยาแก้ปวดบ่อยจนเสี่ยงปวดศีรษะจากการใช้ยาเกินหรือยัง?
- อาการของฉันควรได้รับยารักษาไมเกรนเฉพาะทางหรือยาป้องกันหรือไม่?
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์
ข้อมูลอ้างอิง
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 707) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1475) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1879) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 272) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2151) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2272) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 373) — เกี่ยวกับ aspirin — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 922) — เกี่ยวกับ aspirin — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 972) — เกี่ยวกับ aspirin — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2052) — เกี่ยวกับ aspirin — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Interventions for paracetamol (acetaminophen) overdose - PMC - NIH — เกี่ยวกับ paracetamol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- NHS: NSAIDs — เกี่ยวกับ ibuprofen — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- Healthline: Your Guide to Over-the-Counter (OTC) Anti-Inflammatories — เกี่ยวกับ ibuprofen — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- Cleveland Clinic: Naproxen: Uses & Side Effects — เกี่ยวกับ naproxen sodium — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์