ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ปวดหัวไมเกรน

ไมเกรน คืออาการปวดศีรษะเป็นครั้ง ๆ มักปวดตุบข้างเดียวหรือสองข้าง และอาจมีคลื่นไส้ อาเจียน แพ้แสง หรือแพ้เสียงร่วมด้วย

ประเด็นสำคัญ

  • ไมเกรนที่เคยได้รับการวินิจฉัยและมีอาการเหมือนเดิม อาจดูแลเบื้องต้นด้วยการพักในห้องมืด ดื่มน้ำ และใช้ยาแก้ปวดตั้งแต่เริ่มปวด
  • Ibuprofen และ naproxen ควรรับจากเภสัชกรหลังประเมินข้อห้ามใช้และยาที่ใช้อยู่ โดยต้องตรวจความแรงของผลิตภัณฑ์จริงก่อนใช้
  • หากปวดรุนแรงฉับพลันที่สุดในชีวิต แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด สับสน ชัก มีไข้ร่วมกับคอแข็ง หรือปวดหลังศีรษะกระแทก ให้ไปฉุกเฉิน

ไมเกรนเกิดจากอะไรและมีตัวกระตุ้นอะไรบ้าง

ไมเกรนเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและสารสื่อประสาทที่ไวผิดปกติ โดยสิ่งกระตุ้นของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน การมีตัวกระตุ้นไม่ได้หมายความว่าสิ่งนั้นเป็นสาเหตุเดียวของโรค แต่ช่วยอธิบายว่าทำไมอาการจึงเกิดในบางเวลา

สาเหตุหรือตัวกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่

  • นอนน้อยหรือนอนไม่เป็นเวลา: รวมถึงการนอนมากกว่าปกติในวันหยุด
  • ความเครียดและการคลายเครียดอย่างรวดเร็ว: บางคนปวดระหว่างเครียด ขณะที่บางคนปวดหลังผ่านช่วงกดดัน
  • อดอาหารหรือดื่มน้ำน้อย: ระดับน้ำตาลที่เปลี่ยนหรือภาวะขาดน้ำอาจกระตุ้นอาการ
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: เช่น ช่วงก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน
  • แสงจ้า เสียงดัง หรือกลิ่นแรง: มักทำให้อาการปวดและคลื่นไส้ชัดขึ้น
  • คาเฟอีน: ทั้งการได้รับมากเกินไปและการหยุดกะทันหันอาจกระตุ้นอาการ
  • แอลกอฮอล์หรืออาหารบางชนิด: ควรสังเกตจากอาการของคุณ ไม่จำเป็นต้องงดอาหารหลายชนิดโดยไม่มีเหตุผล

อาการเตือนก่อนปวดหรือ “ออรา” อาจเป็นภาพแสงวาบ จุดบอด เส้นซิกแซก หรืออาการชาชั่วคราว ออรามักค่อย ๆ เกิดและหายไป แต่หากเป็นครั้งแรก แยกจากอาการหลอดเลือดสมองได้ยาก หรือมีแขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย ควรรับการประเมินทันที

เมื่อไหร่ที่ดูแลไมเกรนเองด้วยยาที่ซื้อได้

คุณอาจดูแลเองได้เมื่อเคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นไมเกรน อาการครั้งนี้เหมือนครั้งก่อน และไม่มีสัญญาณอันตราย ควรใช้ยาแก้ปวดตั้งแต่เริ่มมีอาการ เพราะการรอจนปวดมากอาจทำให้บรรเทาได้ยากขึ้น

ลองพักในห้องมืดและเงียบ ประคบเย็นบริเวณหน้าผาก ดื่มน้ำ และรับประทานอาหารเล็กน้อยหากอดอาหารมา หลีกเลี่ยงการขับรถถ้ามองเห็นผิดปกติ เวียนศีรษะ หรือยาที่ใช้ทำให้ง่วง

ลักษณะอาการควรทำอะไร
ปวดเหมือนครั้งเดิม ยังทำกิจวัตรได้พัก ดื่มน้ำ ใช้ยาเร็ว
คลื่นไส้ แพ้แสงหรือเสียงอยู่ในห้องมืดและเงียบ
ปวดซ้ำบ่อยขึ้นจดบันทึกวันปวดและยาที่ใช้
ยาที่เคยใช้ไม่ได้ผลพบแพทย์เพื่อทบทวนการรักษา
อาการใหม่หรือผิดจากเดิมไม่ควรรักษาเองต่อเนื่อง

อย่าใช้ยาแก้ปวดถี่จนเป็นกิจวัตร เพราะการใช้บ่อยอาจทำให้เกิดอาการปวดศีรษะจากการใช้ยาเกินและทำให้ไมเกรนควบคุมยากขึ้น หากต้องใช้ยาเป็นประจำหรืออาการรบกวนงานและการนอน ควรประเมินว่าจำเป็นต้องใช้ยาป้องกันไมเกรนหรือไม่

ยาปวดหัวไมเกรนควรเลือกจากอะไร

ควรเลือกจากความรุนแรงของอาการ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ การตั้งครรภ์ และการตอบสนองต่อยาครั้งก่อน ยาที่เหมาะกับคนหนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกคน โดยเฉพาะยากลุ่มต้านการอักเสบที่มีความเสี่ยงต่อกระเพาะ ไต หัวใจ และเลือดออก

ก่อนใช้ยา ให้ตรวจตัวยาสำคัญบนฉลากทุกครั้ง ยาแก้ปวดหลายสูตรอาจมีตัวยาซ้ำกัน เช่น paracetamol, ibuprofen, naproxen, aspirin หรือ caffeine การกินหลายผลิตภัณฑ์พร้อมกันจึงอาจทำให้ได้รับยาเกินโดยไม่รู้ตัว

หากคุณกิน warfarin หรือยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด อย่าเลือก ibuprofen, naproxen หรือ aspirin เอง เนื่องจากอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก ส่วน paracetamol ใช้บรรเทาปวดได้ แต่การใช้ร่วมกันต่อเนื่องยังควรตรวจสอบความเหมาะสมกับผู้ดูแลการรักษา

มียากลุ่มใดใช้บรรเทาอาการไมเกรนได้บ้าง

ยาที่ใช้ตอนกำลังปวดมีทั้งยาแก้ปวดทั่วไป ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ และยาจำเพาะสำหรับไมเกรน ไม่ควรกินยาหลายชนิดในกลุ่มเดียวกันพร้อมกัน ส่วนยากลุ่ม triptan ควรใช้หลังได้รับการประเมินจากเภสัชกรหรือแพทย์ โดยเฉพาะเรื่องโรคหัวใจและหลอดเลือดและยาที่ใช้อยู่

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดข้อควรระวังสำคัญ
paracetamolปวดเล็กน้อยถึงปานกลางระวังตัวยาซ้ำและพิษต่อตับ
ibuprofenปวดที่ไม่ตอบสนองต่อยาแก้ปวดทั่วไปแผลกระเพาะ เลือดออก ไต และหัวใจ
naproxenต้องการฤทธิ์บรรเทาปวดที่นานกว่าความเสี่ยงแบบเดียวกับ NSAIDs
aspirinบรรเทาปวดได้ในผู้ใหญ่บางรายเลือดออก แผลกระเพาะ และการแพ้ยา
caffeine ในสูตรผสมอาจเสริมฤทธิ์ยาแก้ปวดใจสั่น นอนไม่หลับ และได้รับมากเกิน
ยากลุ่ม triptanไมเกรนปานกลางถึงรุนแรงต้องประเมินโรคหัวใจและหลอดเลือด

Paracetamol

Paracetamol ช่วยบรรเทาอาการปวดและมักเป็นทางเลือกเมื่อคุณใช้ยากลุ่มต้านการอักเสบไม่ได้ ยานี้ไม่ลดการอักเสบ และไม่ควรกินซ้ำกับยาแก้หวัดหรือสูตรผสมที่มี paracetamol อยู่แล้ว

การแพ้พบได้น้อย แต่อาจรุนแรงได้ หากมีผื่นลาม ตุ่มพอง หน้าหรือคอบวม หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจลำบาก ให้หยุดยาและไปฉุกเฉิน การกินเกินขนาดอาจทำลายตับ แม้ช่วงแรกยังไม่มีอาการชัดเจน หากสงสัยว่ากินเกินให้ไปโรงพยาบาลทันที

Ibuprofen และ naproxen

Ibuprofen และ naproxen เป็นยา NSAIDs ที่ช่วยลดปวดและการอักเสบ แต่ไม่ควรกินร่วมกัน ทั้งสองชนิดอาจทำให้ระคายกระเพาะ เกิดแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร และส่งผลต่อไตหรือระบบหัวใจและหลอดเลือด

ตัวอย่างฉลากสากลของ ibuprofen ระบุความแรงเม็ดละ 200 มก. สำหรับผู้ใหญ่ ให้ 1 เม็ดทุก 4–6 ชั่วโมง หากไม่ตอบสนองอาจใช้ 2 เม็ด และไม่เกิน 6 เม็ดใน 24 ชั่วโมง เด็กหรือวัยรุ่นควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อคำนวณขนาดตามน้ำหนักตัว ไม่ควรใช้ขนาดผู้ใหญ่จากเกณฑ์อายุเพียงอย่างเดียว

สำหรับ naproxen ให้ตรวจความแรงของผลิตภัณฑ์จริงและรับคำแนะนำจากเภสัชกรก่อนใช้ เด็กและวัยรุ่นต้องกำหนดขนาดตามน้ำหนักตัวและข้อบ่งใช้ ไม่ควรใช้ขนาดผู้ใหญ่จากเกณฑ์อายุเพียงอย่างเดียว

Ibuprofen และ naproxen เป็นยาอันตรายที่ควรรับจากเภสัชกรหลังประเมินข้อห้ามใช้ โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่

หลีกเลี่ยงยากลุ่มนี้หากเคยแพ้ aspirin หรือ NSAIDs มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไตรุนแรง หรืออยู่ก่อนหรือหลังผ่าตัดหัวใจ ผู้ตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไปควรหลีกเลี่ยง NSAIDs ทุกชนิด รวมถึง ibuprofen และ naproxen เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง และช่วงไตรมาสสามไม่ควรใช้เองโดยเด็ดขาด ผู้ตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาแก้ปวด

Aspirin และ caffeine

Aspirin ไม่ใช่ตัวเลือกที่ควรเริ่มเองหากมีความเสี่ยงเลือดออก ส่วน caffeine ควรนับรวมจากยา กาแฟ ชา และเครื่องดื่มทั้งหมด ไม่ควรใช้ aspirin ในเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง ส่วนผู้ใหญ่ที่ต้องการใช้ aspirin รักษาไมเกรนควรปรึกษาเภสัชกรก่อน เนื่องจากเป็นยาอันตราย โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงเลือดออก แผลทางเดินอาหาร โรคไต โรคหืดจาก NSAIDs ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด

Aspirin ชนิดเคลือบขนาด 81 มก. ออกฤทธิ์ช้า จึงไม่เหมาะกับอาการปวดศีรษะที่ต้องการการบรรเทาอย่างรวดเร็ว อย่านำ aspirin ขนาดต่ำที่ใช้ป้องกันโรคหัวใจมาเพิ่มขนาดเพื่อรักษาไมเกรนเอง

สูตรผสมบางชนิดมี paracetamol 500 มก. กับ caffeine 65 มก. ขณะที่บางสูตรมี paracetamol 250 มก., aspirin 250 มก. และ caffeine 65 มก. ตัวเลขนี้เป็นความแรงของส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่คำแนะนำให้ใช้ร่วมกัน คุณควรอ่านฉลากเพื่อป้องกัน paracetamol, aspirin หรือ caffeine ซ้ำซ้อน

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์เพราะอาการปวดศีรษะ

ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากปวดศีรษะฉับพลันรุนแรงมาก หรือมีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย อาการเหล่านี้อาจพบได้ในภาวะฉุกเฉินและไม่ควรรอดูอาการเอง

สัญญาณที่ต้องรับการประเมินเร่งด่วน ได้แก่

  • ปวดรุนแรงที่สุดในชีวิต หรือปวดถึงจุดสูงสุดภายในเวลาอันรวดเร็ว
  • หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงหรือชา พูดไม่ชัด เดินเซ สับสน หรือหมดสติ
  • มีไข้สูง คอแข็ง ผื่น ชัก หรืออาเจียนต่อเนื่อง
  • ปวดหลังศีรษะได้รับการกระแทก โดยเฉพาะเมื่อใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
  • ตามัว เห็นภาพซ้อน สูญเสียการมองเห็น หรือปวดตารุนแรง
  • ตั้งครรภ์หรือเพิ่งคลอดและมีอาการปวดใหม่รุนแรง
  • ปวดศีรษะแบบใหม่หลังอายุเพิ่มขึ้น หรือเกิดร่วมกับน้ำหนักลดและอ่อนเพลียผิดปกติ

ควรนัดพบแพทย์แม้ไม่ฉุกเฉิน หากปวดบ่อยขึ้น รูปแบบอาการเปลี่ยน ยาที่เคยใช้ไม่ได้ผล หรือต้องหยุดงานและกิจกรรมเป็นประจำ แพทย์อาจช่วยยืนยันชนิดของอาการปวด ปรับยาสำหรับช่วงกำเริบ หรือพิจารณายาป้องกัน

คำถามที่พบบ่อย

ไมเกรนควรกินยาตอนไหน?

ควรกินยาบรรเทาปวดตั้งแต่เริ่มรู้ว่าอาการไมเกรนกำลังมา การใช้เร็วอาจควบคุมอาการได้ง่ายกว่าการรอจนปวดรุนแรง หากมีออรา คุณควรทำตามแผนการรักษาที่ได้รับ เพราะเวลาที่เหมาะสมอาจต่างกันตามชนิดยา

กิน paracetamol กับ ibuprofen พร้อมกันได้ไหม?

ยาทั้งสองเป็นคนละกลุ่ม แต่ไม่ควรเริ่มกินพร้อมกันเองโดยไม่ตรวจโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ ลองใช้ยาชนิดเดียวตามฉลากก่อน และระวังสูตรผสมที่มี paracetamol หรือ ibuprofen ซ้ำ หากใช้ยาเดี่ยวแล้วไม่ได้ผลบ่อย ควรทบทวนแผนการรักษา

กิน ibuprofen กับ naproxen พร้อมกันได้ไหม?

ไม่ควรกินพร้อมกัน เพราะทั้งคู่เป็นยา NSAIDs การใช้ร่วมกันเพิ่มความเสี่ยงแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ ไตทำงานผิดปกติ และผลข้างเคียงต่อหัวใจ โดยไม่ได้หมายความว่าจะบรรเทาไมเกรนได้ดีกว่าอย่างปลอดภัย

กาแฟช่วยไมเกรนได้ไหม?

คาเฟอีนปริมาณหนึ่งอาจเสริมฤทธิ์ยาแก้ปวดในบางคน แต่คาเฟอีนมากเกินหรือหยุดกะทันหันอาจกระตุ้นปวดศีรษะ หากยาที่ใช้มี caffeine 65 มก. อยู่แล้ว ให้รวมกับกาแฟ ชา และเครื่องดื่มอื่นในวันนั้นด้วย

ยาไมเกรนทำให้ง่วงไหม?

ยาแก้ปวดทั่วไปไม่ได้ทำให้ง่วงทุกชนิด แต่อาการไมเกรนและส่วนประกอบอื่นในสูตรผสมอาจทำให้ง่วงหรือมึนได้ อ่านฉลากก่อนขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักร และหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์เมื่อมีอาการมึนงง

ปวดหัวบ่อยแค่ไหนจึงควรไปพบแพทย์?

ควรพบแพทย์เมื่ออาการถี่ขึ้น ต้องใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำ หรือเริ่มกระทบงาน การนอน และชีวิตประจำวัน จดวันที่ปวด ระยะเวลา อาการร่วม ตัวกระตุ้น และยาที่ใช้ไว้ ข้อมูลนี้ช่วยแยกไมเกรนจากอาการปวดชนิดอื่นและวางแผนป้องกันได้

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall