ibuprofen vs paracetamol คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

ibuprofen vs paracetamol คือการเปรียบเทียบยาแก้ปวดสองชนิด โดยพาราเซตามอลช่วยลดปวดและลดไข้ ส่วนการเลือกใช้ควรพิจารณาอาการ โรคประจำตัว และยาอื่นที่ใช้อยู่

สารบัญ

• พาราเซตามอล คืออะไร และต่างจากไอบูโพรเฟนอย่างไร
• พาราเซตามอล สรรพคุณ มีอะไรบ้าง
• พาราเซตามอลไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• พาราเซตามอล ห้ามใช้เมื่อไหร่
• paracetamol ผลข้างเคียง มีอะไรบ้าง
• พาราเซตามอล กินคู่กับอะไรไม่ได้
• พาราเซตามอล กินยังไงในผู้ใหญ่
• เด็กควรกินพาราเซตามอลอย่างไร
• หากกินพาราเซตามอลเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย

พาราเซตามอล คืออะไร และต่างจากไอบูโพรเฟนอย่างไร

พาราเซตามอลเป็นยาแก้ปวดและลดไข้ ส่วนไอบูโพรเฟนเป็นยาแก้ปวดอีกชนิดหนึ่ง การเลือกไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าอะไรแรงกว่ากันเพียงอย่างเดียว

พาราเซตามอลใช้บรรเทาอาการปวด เช่น ปวดศีรษะ และใช้ลดไข้ รวมถึงไข้ที่เกิดร่วมกับหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ ยานี้มีทั้งชนิดเม็ด แคปซูล ยาน้ำ และยาเหน็บ

ไอบูโพรเฟนเป็นยา NSAID ที่ช่วยลดปวด ลดไข้ และลดการอักเสบ แต่ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ โดยเฉพาะผู้มีแผลหรือเลือดออกทางเดินอาหาร โรคไต โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ภาวะขาดน้ำ โรคหืดหรือประวัติแพ้ NSAIDs ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และหญิงตั้งครรภ์ ควรหลีกเลี่ยงเมื่ออายุครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่แพทย์สั่ง

รูปแบบของพาราเซตามอลมีอะไรบ้าง

พาราเซตามอลมีหลายรูปแบบและหลายความแรง คุณต้องตรวจฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง

ชื่อบนกล่องอาจต่างกัน แต่ให้ดูคำว่า “paracetamol” และปริมาณตัวยาสำคัญเป็นหลัก หลีกเลี่ยงการกินผลิตภัณฑ์หลายชนิดที่มีตัวยานี้พร้อมกัน

พาราเซตามอล สรรพคุณ มีอะไรบ้าง

พาราเซตามอลช่วยบรรเทาอาการปวดและลดไข้ แต่ไม่ได้แก้สาเหตุของโรคทุกชนิด

อาการที่อาจใช้พาราเซตามอลบรรเทาได้ ได้แก่ ปวดศีรษะ ปวดทั่วไป และมีไข้จากหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ หากอาการปวดเกิดจากผลข้างเคียงของยาอื่น การกินยาแก้ปวดอาจลดอาการไม่ได้และไม่ควรใช้เพื่อกลบอาการต่อเนื่อง

ตัวอย่างสำคัญคืออาการปวดเมื่อยผิดปกติระหว่างใช้ simvastatin ซึ่งอาจสัมพันธ์กับขนาดยา ปัจจัยเสี่ยง หรือยาชนิดอื่นที่ทำให้ฤทธิ์ของ simvastatin เพิ่มขึ้น พาราเซตามอลหรือยาแก้ปวดอื่นไม่ได้แก้ต้นเหตุ จึงควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ

พาราเซตามอลไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยารักษาเชื้อไวรัสหรือสาเหตุของหวัด แม้พาราเซตามอลจะช่วยลดไข้และบรรเทาอาการปวดที่เกิดร่วมกับหวัดได้

พาราเซตามอลไม่ใช่ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด และไม่ใช้แทนยาที่รักษาโรคหลอดเลือดอุดตัน ในทางกลับกัน ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือดอย่าง warfarin ก็ไม่ได้ช่วยบรรเทาอาการปวดศีรษะ

พาราเซตามอลยังไม่ใช่วิธีแก้สาเหตุของอาการปวดกล้ามเนื้อจากยา หากปวดเมื่อยมากผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อมีปัสสาวะผิดปกติ อ่อนแรง หรืออาการรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์โดยเร็ว

พาราเซตามอล ห้ามใช้เมื่อไหร่

อย่าใช้พาราเซตามอลหากเคยแพ้ตัวยานี้ และควรตรวจสอบก่อนใช้หากมีโรคตับ โรคไต หรือดื่มแอลกอฮอล์หนัก

ข้อควรระวังหลักมีดังนี้

• เคยแพ้พาราเซตามอล

ไม่ควรทดลองกินซ้ำ เพราะความรุนแรงของการแพ้ไม่สัมพันธ์กับปริมาณยาที่กินและคาดเดาไม่ได้

• มีโรคตับหรือโรคไต

คุณอาจต้องใช้ขนาดยาที่ต่างจากคนทั่วไป โดยเฉพาะเมื่อต้องใช้หลายครั้งหรือใช้ต่อเนื่อง

• น้ำหนักตัวต่ำกว่า 50 กก.

อาจจำเป็นต้องลดขนาดยา ไม่ควรใช้ขนาดสูงสุดของผู้ใหญ่โดยอัตโนมัติ

• ดื่มแอลกอฮอล์หนักหรือดื่มครั้งละมาก

ควรตรวจสอบความเหมาะสมก่อนใช้ เพราะเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยต่อตับ

• กำลังกินยาแก้หวัดหรือยาแก้ปวดชนิดผสม

ตรวจส่วนประกอบว่ามีพาราเซตามอลอยู่แล้วหรือไม่ เพื่อป้องกันการกินซ้ำ

พาราเซตามอล กินตอนท้องได้ไหม

โดยทั่วไปพาราเซตามอลเป็นยาแก้ปวดที่ใช้ได้ระหว่างตั้งครรภ์เมื่อมีความจำเป็น แต่ควรใช้เท่าที่จำเป็นและไม่เกินขนาดบนฉลาก

หากคุณตั้งครรภ์และต้องใช้ยาต่อเนื่อง อาการไม่ดีขึ้น หรือมีไข้ร่วมกับอาการผิดปกติอื่น ควรให้แพทย์ประเมินสาเหตุ แทนการเพิ่มขนาดหรือใช้ต่อเนื่องเอง

พาราเซตามอลใช้ระหว่างให้นมบุตรได้ไหม

โดยทั่วไปสามารถใช้พาราเซตามอลระหว่างให้นมบุตรได้ และพบผลข้างเคียงในทารกที่กินนมแม่ได้น้อย

หากทารกมีผื่น หน้าบวม หายใจมีเสียงหวีด หรืออาการผิดปกติหลังคุณใช้ยา ควรหยุดใช้และขอคำแนะนำทางการแพทย์

เด็กใช้พาราเซตามอลได้ไหม

เด็กใช้พาราเซตามอลได้ แต่ขนาดยาชนิดรับประทานต้องคำนวณจากน้ำหนักและความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ ไม่ควรกำหนดจากอายุอย่างเดียว

อย่าให้ยาน้ำเป็นจำนวนมิลลิลิตรโดยไม่ดูความเข้มข้น เพราะยาน้ำแต่ละขวดอาจมีตัวยาไม่เท่ากัน ใช้อุปกรณ์ตวงที่มากับผลิตภัณฑ์ และตรวจว่ามียาแก้หวัดชนิดอื่นที่มีพาราเซตามอลร่วมอยู่หรือไม่

paracetamol ผลข้างเคียง มีอะไรบ้าง

พาราเซตามอลทำให้เกิดผลข้างเคียงได้น้อยเมื่อใช้ถูกขนาด แต่อาการแพ้ยาและปัญหาตับอาจรุนแรงได้

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยเป็นอย่างไร

พาราเซตามอลมักไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียงเมื่อใช้ตามคำแนะนำ หากมีอาการคลื่นไส้หรือรู้สึกไม่สบายหลังใช้ ควรสังเกตว่าได้รับยาเกินขนาด กินยาซ้ำ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่

การใช้ต่อเนื่องระยะยาวมีข้อมูลด้านความเสี่ยงหลายประการ แต่หลักฐานบางส่วนยังไม่สอดคล้องกัน งานทบทวนพบข้อมูลที่ค่อนข้างชัดขึ้นเกี่ยวกับความเสี่ยงเลือดออกในทางเดินอาหารและความดันตัวบนที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยความเสี่ยงอาจสัมพันธ์กับขนาดยา

ผลข้างเคียงรุนแรงมีอะไรบ้าง

อาการรุนแรงที่ควรได้รับการประเมินทันที ได้แก่

• คอหรือลิ้นบวม หายใจลำบาก หรือมีผื่นนูนคัน
• หน้าบวม หลอดลมตีบ หายใจมีเสียงหวีด หรือความดันต่ำ
• ผื่นพุพอง ผิวหนังลอก หรือแผลที่เยื่อบุ
• คลื่นไส้ร่วมกับผิวหรือตาขาวเหลือง
• ช้ำง่ายหรือเลือดกำเดาออกผิดปกติ

อาการแพ้อาจเกิดเฉพาะผิวหนังหรือเกิดพร้อมความผิดปกติของอวัยวะภายใน ความรุนแรงไม่สัมพันธ์กับขนาดยา หากหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

พาราเซตามอล กินคู่กับอะไรไม่ได้

ห้ามกินพาราเซตามอลซ้ำกับยาอื่นที่มีพาราเซตามอล และควรตรวจรายการยาทั้งหมดก่อนใช้ร่วมกับยาประจำ

สิ่งที่ต้องตรวจเป็นพิเศษ ได้แก่

หากใช้ warfarin อยู่ พาราเซตามอลสามารถใช้บรรเทาอาการปวดศีรษะได้ในบางสถานการณ์ แต่ควรแจ้งรายการยาและรูปแบบการใช้ เพราะการใช้เป็นครั้งคราวกับการใช้ต่อเนื่องไม่ใช่สถานการณ์เดียวกัน

พาราเซตามอลกินกับแอลกอฮอล์ได้ไหม

ควรหลีกเลี่ยงการดื่มหนักหรือดื่มครั้งละมากระหว่างใช้พาราเซตามอล โดยเฉพาะหากมีโรคตับหรือใช้ยาหลายครั้งต่อวัน

หากคุณพึ่งดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมาก ไม่ควรเพิ่มขนาดยาเอง การไม่รู้สึกผิดปกติทันทีไม่ได้ยืนยันว่าตับปลอดภัย

พาราเซตามอล กินยังไงในผู้ใหญ่

พาราเซตามอลชนิดเม็ดหรือแคปซูล 500 มก. กินครั้งละ 1–2 เม็ด เว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมง และไม่เกิน 8 เม็ดใน 24 ชั่วโมง

สามารถกินพร้อมอาหารหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ กลืนยากับน้ำ หากเป็นเม็ดละลายน้ำ ให้ใช้ตามวิธีบนฉลากของรูปแบบนั้น

ควรใช้ขนาดของผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากจำหน่ายจริงในประเทศไทยเป็นหลัก และไม่ควรเทียบหรือรวมขนาดจากยาเม็ด ยาน้ำ และยาเหน็บเอง หากเป็นเม็ดหรือยาเหน็บความแรงสูง ให้ใช้ตามฉลากและคำแนะนำของเภสัชกร ผู้มีน้ำหนักต่ำกว่า 50 กก. ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคตับหรือไต ผู้ดื่มแอลกอฮอล์หนัก หรือผู้ขาดสารอาหารอาจต้องลดขนาดรวมต่อวัน

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

พาราเซตามอล กินตอนไหน

กินเมื่อมีอาการปวดหรือมีไข้ โดยแต่ละครั้งต้องห่างกันอย่างน้อย 4 ชั่วโมง

ไม่จำเป็นต้องรอหลังอาหาร แต่ควรจดเวลาที่กินหากต้องใช้หลายครั้งในวันเดียว เพื่อลดโอกาสกินซ้ำเร็วเกินไป

พาราเซตามอล กินกี่วัน

ไม่ควรใช้ติดต่อกันเกิน 3 วันโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

หากไข้หรือปวดยังไม่ดีขึ้นภายในช่วงดังกล่าว ควรประเมินสาเหตุแทนการเพิ่มขนาดยา โดยเฉพาะเมื่ออาการรุนแรงขึ้นหรือเกิดอาการใหม่

ลืมกินพาราเซตามอลต้องกินชดเชยไหม

ไม่ต้องกินชดเชยสองเท่า เพราะพาราเซตามอลสำหรับอาการปวดหรือไข้มักใช้เมื่อมีอาการ

หากยังจำเป็นต้องกิน ให้ตรวจเวลาจากครั้งล่าสุดและเว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมง รวมทั้งคำนวณยอดรวมใน 24 ชั่วโมงก่อนทุกครั้ง

เด็กควรกินพาราเซตามอลอย่างไร

ขนาดพาราเซตามอลชนิดรับประทานสำหรับเด็กต้องอิงน้ำหนักตัวและความเข้มข้นบนฉลาก จึงไม่ควรใช้ตารางอายุหรือกะปริมาณด้วยช้อนกินข้าว

ยาน้ำอาจมีความเข้มข้นต่างกัน ปริมาตรเท่ากันจึงไม่ได้หมายถึงได้รับตัวยาเท่ากัน ให้ใช้กระบอกตวงหรืออุปกรณ์ที่มากับยา และเก็บบรรจุภัณฑ์ไว้ตรวจสอบทุกครั้ง

หากเด็กได้รับยาแก้หวัด ยาลดไข้ หรือยาแก้ปวดมากกว่าหนึ่งผลิตภัณฑ์ ให้ตรวจตัวยาสำคัญทั้งหมดก่อน เพราะอาจมีพาราเซตามอลซ้ำกัน เด็กที่มีโรคตับ โรคไต น้ำหนักต่ำ หรือเคยแพ้ยา ควรได้รับการกำหนดขนาดยาเป็นรายคน

หากกินพาราเซตามอลเกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกินเกินขนาดบนฉลากหรือไม่แน่ใจว่ายาหลายผลิตภัณฑ์รวมกันเกินหรือไม่ ให้ขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที แม้ยังรู้สึกปกติ

พาราเซตามอลเกินขนาดอาจทำลายตับ และอาการในช่วงแรกอาจไม่ชัดเจน อย่ารอให้คลื่นไส้ ปวดท้อง ตัวเหลือง หรือตาเหลืองก่อนจึงไปพบแพทย์

นำกล่องยา ฉลาก ยาที่เหลือ และรายการยาอื่นที่ใช้ไปด้วย หากจำเวลาและจำนวนที่กินได้ ให้จดไว้ ไม่ควรทำให้อาเจียนหรือพยายามแก้ด้วยยาอื่นเอง

คำถามที่พบบ่อย

พาราเซตามอล กับ ไอบูโพรเฟน ต่างกันอย่างไร

พาราเซตามอลใช้ลดปวดและลดไข้ ส่วนไอบูโพรเฟนเป็นยา NSAID ที่ลดปวด ลดไข้ และลดการอักเสบ อาจเหมาะกับอาการบางชนิด แต่ไม่ได้เหมาะกว่าพาราเซตามอลเพียงเพราะปวดมาก การเลือกใช้ขึ้นกับอาการ โรคประจำตัว ยาที่กินอยู่ และสาเหตุของความปวด และควรให้เภสัชกรประเมินข้อห้ามและยาที่ใช้อยู่ก่อน

ปวดหัวควรกินพาราเซตามอลหรือไอบูโพรเฟน

พาราเซตามอลใช้บรรเทาอาการปวดศีรษะได้ ส่วนไอบูโพรเฟนอาจเหมาะกับอาการบางชนิด แต่ไม่ได้เหมาะกว่าพาราเซตามอลเพียงเพราะปวดมาก และควรให้เภสัชกรประเมินข้อห้ามและยาที่ใช้อยู่ก่อน

หากปวดศีรษะรุนแรงฉับพลัน แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หมดสติ คอแข็ง หรือเกิดหลังศีรษะกระแทก ให้ไปฉุกเฉินแทนการกินยาแล้วรอดูอาการ

กินพาราเซตามอลกับไอบูโพรเฟนพร้อมกันได้ไหม

ไม่ควรเริ่มใช้พร้อมกันเองเมื่อยังไม่ทราบว่าจำเป็นหรือเหมาะสมหรือไม่ การเพิ่มยาอีกชนิดอาจไม่แก้สาเหตุของอาการ และทำให้ประเมินผลข้างเคียงยากขึ้น

พาราเซตามอลทำให้ง่วงไหม

พาราเซตามอลเดี่ยวไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อทำให้ง่วง หากกินยาแก้หวัดชนิดผสมแล้วง่วง อาการอาจมาจากตัวยาอื่นในผลิตภัณฑ์ ตรวจส่วนประกอบบนฉลากก่อนขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักร

กินพาราเซตามอลก่อนอาหารได้ไหม

ได้ พาราเซตามอลชนิดเม็ดหรือแคปซูลสามารถกินพร้อมอาหารหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ สิ่งสำคัญคือเว้นอย่างน้อย 4 ชั่วโมงและไม่เกินยอดรวมใน 24 ชั่วโมง

พาราเซตามอลลดการอักเสบได้ไหม

พาราเซตามอลใช้เพื่อบรรเทาปวดและลดไข้ ไม่ควรใช้การตอบสนองต่อยาเพื่อสรุปว่าสาเหตุของอาการอักเสบหายแล้ว หากมีบวม แดง ร้อน ปวดมาก หรืออาการลุกลาม ควรได้รับการประเมินสาเหตุ

แพ้พาราเซตามอลมีอาการอย่างไร

อาจมีผื่น หน้าบวม เยื่อตาอักเสบ หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด หรืออาการแพ้รุนแรง เช่น คอหรือลิ้นบวมและความดันต่ำ ความรุนแรงคาดเดาไม่ได้และไม่ขึ้นกับขนาดยาที่กิน

พาราเซตามอลแบบน้ำกับแบบเม็ดต่างกันไหม

ทั้งสองรูปแบบมีตัวยาสำคัญเดียวกัน แต่ความเข้มข้นและวิธีตวงต่างกัน ยาน้ำสำหรับผู้ใหญ่ในข้อมูลอ้างอิงมีทั้ง 250 มก./5 มล. และ 500 มก./5 มล. จึงต้องอ่านความเข้มข้นก่อนตวงทุกครั้ง

พาราเซตามอลกินทุกวันได้ไหม

ไม่ควรใช้ต่อเนื่องทุกวันโดยไม่ประเมินสาเหตุของอาการ การใช้ระยะยาวอาจมีความเสี่ยง และไม่ควรใช้เองเกิน 3 วันหากไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

พาราเซตามอล ยี่ห้อไหนดี

ให้เลือกจากตัวยาสำคัญ ความแรง รูปแบบยา และฉลากที่ชัดเจน มากกว่าตัดสินจากชื่อผลิตภัณฑ์ ตรวจว่ามีพาราเซตามอลกี่มิลลิกรัมต่อเม็ดหรือกี่มิลลิกรัมต่อ 5 มล. และอย่าใช้หลายผลิตภัณฑ์ซ้ำกัน

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยาที่ฉันกินอยู่มีพาราเซตามอลซ้ำกันหรือไม่
• โรคตับ โรคไต น้ำหนักตัว หรือพฤติกรรมดื่มแอลกอฮอล์มีผลต่อขนาดยาหรือไม่
• อาการปวดแบบนี้ควรใช้พาราเซตามอลหรือไอบูโพรเฟน
• หากใช้ warfarin หรือ simvastatin อยู่ ควรเฝ้าระวังอาการอะไร
• เด็กน้ำหนักเท่านี้ควรได้รับพาราเซตามอลกี่มิลลิกรัม และยาน้ำที่มีอยู่ต้องตวงเท่าใด

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 707) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1475) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1879) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• NHS: Paracetamol for adults: painkiller for pain and high temperature — เกี่ยวกับ paracetamol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Long‐term adverse effects of paracetamol – a review - PMC — เกี่ยวกับ paracetamol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์