ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ลมพิษ

ลมพิษคือผื่นนูนบวมสีแดงหรือสีเดียวกับผิว มักคัน เกิดขึ้นเร็ว และแต่ละปื้นอาจยุบหรือย้ายตำแหน่งได้ภายในเวลาไม่นาน

ประเด็นสำคัญ

  • ลมพิษที่มีเฉพาะผื่นคันและไม่มีอาการอันตราย มักบรรเทาได้ด้วยยาต้านฮีสตามีน พร้อมหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและไม่เกาบริเวณผื่น
  • ขนาดที่ใช้ในผู้ใหญ่มีตัวอย่าง เช่น fexofenadine 60 มก. วันละ 2 ครั้ง หรือ 180 มก. วันละครั้ง โดยทั่วไปควรเลือกยาต้านฮีสตามีนเพียงชนิดเดียว
  • หากลิ้นหรือปากบวม หายใจลำบาก เสียงแหบ กลืนลำบาก เวียนศีรษะ หรือหมดสติ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที เพราะอาจเป็นอาการแพ้รุนแรง

สาเหตุที่พบบ่อยของลมพิษมีอะไรบ้าง

ลมพิษเกิดจากการหลั่งฮีสตามีนในผิวหนัง และหลายครั้งอาจระบุสิ่งกระตุ้นที่แน่ชัดไม่ได้ ผื่นไม่ได้หมายความว่าคุณแพ้อาหารหรือแพ้ยาเสมอไป โดยสาเหตุและสิ่งกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่

  • อาหารบางชนิด โดยเฉพาะอาหารที่เพิ่งเริ่มกิน หรืออาหารที่เคยทำให้มีอาการซ้ำ
  • ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ เช่น ยาที่เพิ่งเริ่มใช้ อาหารเสริม หรือสมุนไพร
  • การติดเชื้อ โดยเฉพาะเมื่อมีไข้ เจ็บคอ ไอ หรืออาการทางเดินอาหารร่วมด้วย
  • แมลงกัดต่อยหรือสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ เช่น ยาง ฝุ่น เกสร หรือขนสัตว์
  • ความร้อน ความเย็น เหงื่อ และแรงกดบนผิวหนัง รวมถึงเสื้อผ้าที่รัดแน่น
  • แอลกอฮอล์ ความเครียด และการพักผ่อนไม่พอ ซึ่งอาจกระตุ้นให้อาการกำเริบ
  • ลมพิษเรื้อรังที่เกิดขึ้นเอง เป็นผื่นที่กลับมาเป็นซ้ำต่อเนื่อง และอาจหาสาเหตุเฉพาะไม่พบ

คุณควรถ่ายรูปผื่นและจดว่าเริ่มขึ้นหลังอาหาร ยา กิจกรรม หรือการสัมผัสอะไร รวมถึงผื่นอยู่นานเท่าไร ข้อมูลเหล่านี้ช่วยแยกสิ่งกระตุ้นได้ดีกว่าการงดอาหารหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน

ยาแก้แพ้ลมพิษ เหมาะกับอาการแบบไหน

เหมาะกับลมพิษที่มีเฉพาะผื่นนูนและคัน โดยคุณยังหายใจ กลืน และพูดได้ตามปกติ หากอาการไม่มากให้หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ประคบเย็น และปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกยาต้านฮีสตามีนที่เหมาะสม โดยไม่ควรเลือกชนิดหรือขนาดยาเอง

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
ผื่นคันเล็กน้อย ไม่มีอาการอื่นหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและใช้ยาต้านฮีสตามีน
ผื่นเกิดหลังเริ่มยาใหม่หยุดยาที่สงสัยเมื่อทำได้อย่างปลอดภัยและขอคำแนะนำ
ผื่นเป็นซ้ำเกิน 6 สัปดาห์พบแพทย์เพื่อประเมินลมพิษเรื้อรัง
ปากหรือลิ้นบวม หายใจลำบากไปห้องฉุกเฉินทันที
ผื่นเป็นตุ่มพอง ช้ำ หรือไม่คันควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม

ยาต้านฮีสตามีนช่วยลดผื่นและอาการคัน แต่ไม่ได้ป้องกันอาการแพ้จากสิ่งที่คุณรู้ว่าเป็นตัวกระตุ้น หากเคยมีอาการแพ้รุนแรงและได้รับยาฉีด epinephrine ไว้ ยาแก้แพ้ชนิดกินไม่สามารถใช้แทนยาฉีดนั้นได้

หลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อนจัด การออกแรงจนเหงื่อออกมาก และการดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างมีอาการ เพราะอาจทำให้ผิวแดง คัน หรือบวมมากขึ้น ไม่ควรทดลองกินอาหารหรือยาที่เคยกระตุ้นลมพิษเพื่อดูว่าแพ้จริงหรือไม่ด้วยตัวเอง

ผื่นลมพิษ กินยาอะไร

ยาต้านฮีสตามีนชนิด H1 เป็นกลุ่มยาหลักที่ใช้ลดผื่นนูนและอาการคันจากลมพิษ โดยทั่วไปควรเริ่มจากยาเพียงหนึ่งชนิด ไม่ควรกินยาหลายตัวร่วมกันหรือเพิ่มขนาดเอง เพราะผลข้างเคียงอาจเพิ่มขึ้น

กลุ่มยาตัวอย่างชื่อสามัญจุดที่ควรรู้
รุ่นที่ 2cetirizineอาจง่วงในบางคน
รุ่นที่ 2loratadineมักมีผลต่อความง่วงน้อยกว่ายารุ่นแรก
รุ่นที่ 2fexofenadineใช้บรรเทาลมพิษและอาการคัน
รุ่นที่ 2levocetirizineอาจทำให้ง่วงหรือมึนงงได้
รุ่นที่ 1chlorpheniramineง่วงมากกว่าและออกฤทธิ์สั้นกว่า

สำหรับผู้ใหญ่ ขนาด fexofenadine ที่ใช้กับลมพิษคือ 60 มก. วันละ 2 ครั้ง หรือ 180 มก. วันละครั้ง ให้เลือกตามรูปแบบและความแรงของผลิตภัณฑ์ ไม่ใช้สองแบบพร้อมกัน

ผลิตภัณฑ์ cetirizine ชนิดเม็ดมีความแรง 10 มก. ต่อเม็ด ส่วนฉลากสากลระบุให้ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 6 ปีขึ้นไปใช้ 10 มก. วันละครั้ง และไม่เกิน 10 มก. ใน 24 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม ผู้สูงอายุ รวมถึงผู้มีโรคไตหรือโรคตับ อาจต้องใช้ขนาดต่างออกไป

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

เด็กไม่ควรใช้ขนาดเดียวกับผู้ใหญ่หรือคำนวณจากอายุเพียงอย่างเดียว แพทย์หรือเภสัชกรจะเลือกขนาด cetirizine ตามอายุ น้ำหนัก ข้อบ่งใช้ โรคประจำตัว และความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ ผู้ดูแลต้องตรวจจำนวนมิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรบนฉลากก่อนตวงทุกครั้ง และไม่ควรให้เด็กเล็กกินเอง

ยาแก้แพ้ ลมพิษ แต่ละชนิดเลือกต่างกันอย่างไร

เลือกจากระดับความง่วง โรคประจำตัว ยาอื่นที่ใช้อยู่ และความแรงบนฉลาก มากกว่าการกินหลายชนิดเพื่อหวังให้ผื่นยุบเร็วขึ้น ยารุ่นที่ 2 มักทำให้ง่วงน้อยกว่ายารุ่นแรก จึงเหมาะกว่าเมื่อคุณต้องทำงาน ขับรถ หรือเรียนหนังสือ แต่แต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน

Cetirizine และ levocetirizine ยังทำให้ง่วงได้ในบางคน ส่วน chlorpheniramine มีแนวโน้มทำให้ง่วง มึนงง และปากแห้งมากกว่า หลังใช้ครั้งแรกควรสังเกตอาการก่อนขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำงานบนที่สูง

อย่าดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้ยานอนหลับ ยาคลายกังวล และยาที่กดประสาทร่วมกับยาแก้แพ้โดยไม่ตรวจสอบก่อน เพราะอาจเพิ่มความง่วง หากมีโรคไต โรคตับ ต้อหิน ปัสสาวะลำบาก ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรเลือกยาตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์

อ่านส่วนประกอบของยาแก้หวัดและยาแก้แพ้ชนิดผสมทุกครั้ง ผลิตภัณฑ์บางชนิดมียาต้านฮีสตามีนอยู่แล้ว การกินร่วมกับยาเดี่ยวอาจทำให้ได้รับตัวยาซ้ำโดยไม่รู้ตัว

ลมพิษแบบไหนควรพบแพทย์

ให้ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากลมพิษเกิดร่วมกับอาการที่บ่งถึงทางเดินหายใจอุดกั้นหรือการแพ้รุนแรง อย่ารอดูว่าอาการจะหายเอง และอย่าขับรถไปเองหากเวียนศีรษะหรือใกล้หมดสติ

สัญญาณอันตราย ได้แก่

  • หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด หรือแน่นหน้าอก
  • ลิ้น ริมฝีปาก ช่องปาก หรือรอบปากบวม
  • กลืนลำบาก น้ำลายไหล พูดลำบาก หรือเสียงแหบ
  • เวียนศีรษะมาก หน้ามืด สับสน หรือหมดสติ
  • ลมพิษเกิดพร้อมอาเจียนซ้ำ ปวดท้องมาก หรืออ่อนแรงอย่างรวดเร็ว

ควรนัดพบแพทย์หากผื่นเป็นสีผิดปกติ คล้ายรอยช้ำ มีตุ่มพอง เจ็บมากกว่าอาการคัน หรือผื่นเดิมอยู่ตำแหน่งเดิมนานผิดปกติ รวมถึงกรณีที่ลมพิษกลับมาเป็นซ้ำต่อเนื่องเกิน 6 สัปดาห์ หรือใช้ยาแล้วอาการยังควบคุมไม่ได้

ถ้าผื่นเริ่มหลังใช้ยาใหม่ ให้จดชื่อยา เวลาที่กิน และเวลาที่เริ่มมีอาการ อย่ากลับไปทดลองยาซ้ำเอง โดยเฉพาะเมื่อครั้งก่อนเคยมีหน้าบวม แน่นหน้าอก หรือหายใจผิดปกติ

คำถามที่พบบ่อย

ลมพิษติดต่อกันไหม

ลมพิษไม่ใช่โรคติดต่อ คุณจึงไม่แพร่ผื่นให้คนอื่นผ่านการสัมผัส อย่างไรก็ตาม หากลมพิษเกิดพร้อมการติดเชื้อ ต้นเหตุของการติดเชื้อนั้นอาจแพร่ได้ตามช่องทางของเชื้อ

ลมพิษหายเองได้ไหม

ลมพิษเฉียบพลันหลายกรณียุบได้เองเมื่อหยุดสัมผัสสิ่งกระตุ้น ผื่นแต่ละปื้นอาจหายแล้วเกิดตำแหน่งใหม่ได้ หากมีอาการหายใจลำบากหรือหน้าบวม ไม่ควรรอให้อาการหายเอง

กินยาแก้แพ้สองชนิดพร้อมกันได้ไหม

ไม่ควรกินร่วมกันเอง โดยทั่วไปใช้ยาต้านฮีสตามีนเพียงชนิดเดียวก่อน การเพิ่มขนาดหรือใช้หลายชนิดร่วมกันอาจใช้ในบางกรณีที่แพทย์ประเมินแล้ว แต่เพิ่มความเสี่ยงต่อความง่วง มึนงง และผลข้างเคียงอื่น

กินยาแล้วขับรถได้ไหม

ควรรอดูว่ายาทำให้คุณง่วงหรือมึนงงหรือไม่ก่อนขับรถ แม้ยารุ่นที่ 2 จะทำให้ง่วงน้อยกว่า แต่ cetirizine และ levocetirizine ยังมีผลได้ในบางคน ส่วน chlorpheniramine มีโอกาสทำให้ง่วงมากกว่า

ลมพิษเรื้อรังต้องตรวจภูมิแพ้ทุกคนไหม

ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกคน เพราะลมพิษเรื้อรังจำนวนหนึ่งหาตัวกระตุ้นเฉพาะไม่พบ แพทย์จะพิจารณาจากประวัติ ลักษณะผื่น ระยะเวลา และอาการร่วม ก่อนเลือกการตรวจที่มีเหตุผล

ยาแก้แพ้ทำให้ลมพิษหายขาดไหม

ยาช่วยควบคุมผื่นและอาการคัน แต่ไม่ได้กำจัดสาเหตุทุกกรณี การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทราบแน่ชัดสำคัญ หากอาการเกิดซ้ำบ่อยควรประเมินสาเหตุและแผนควบคุมระยะยาว

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall