ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยากรดไหลย้อนแบบเม็ด

ยากรดไหลย้อนแบบเม็ด คือยารับประทานที่ช่วยลดหรือสะเทินกรดในกระเพาะ เพื่อบรรเทาอาการแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว และรสเปรี้ยวไหลย้อนขึ้นคอ

ประเด็นสำคัญ

  • ยาเม็ดมีทั้งยาลดกรดที่ออกฤทธิ์เร็ว ยากลุ่ม H2 ที่ลดการหลั่งกรด และยากลุ่ม PPI สำหรับอาการที่เกิดบ่อย โดยเลือกตามลักษณะอาการ
  • แต่ละผลิตภัณฑ์มีความแรงและส่วนประกอบต่างกัน ควรตรวจเลขทะเบียนยาและฉลาก รวมถึงปรึกษาเภสัชกรก่อนเลือกใช้ โดยไม่เปรียบเทียบจากจำนวนมิลลิกรัมข้ามผลิตภัณฑ์
  • หากเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก กลืนเจ็บ อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ไม่ควรซื้อยากินเองและควรพบแพทย์

กรดไหลย้อนเกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง

อาการมักเกิดเมื่อกรดหรือสิ่งที่อยู่ในกระเพาะไหลย้อนขึ้นมาระคายเคืองหลอดอาหาร คุณอาจรู้สึกแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว มีรสขมหรือเปรี้ยวในคอ โดยเฉพาะหลังอาหารหรือเมื่อนอนราบ

สาเหตุและปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่

  • กินอาหารมื้อใหญ่หรือกินอิ่มมาก ทำให้กระเพาะขยายและเกิดการไหลย้อนได้ง่าย
  • นอนราบหรือก้มตัวหลังอาหาร ทำให้สิ่งที่อยู่ในกระเพาะไหลย้อนขึ้นมา
  • อาหารและเครื่องดื่มบางชนิด เช่น อาหารมัน อาหารเผ็ด กาแฟ แอลกอฮอล์ หรืออาหารที่คุณสังเกตว่ากระตุ้นอาการ
  • น้ำหนักเกินหรือการตั้งครรภ์ เพิ่มแรงดันในช่องท้อง
  • กล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารทำงานผิดปกติ ทำให้ปิดกั้นกรดได้ไม่ดี
  • ยาบางชนิด อาจกระตุ้นอาการหรือทำให้เยื่อบุทางเดินอาหารระคายเคือง

อาการแสบร้อนกลางอกไม่ได้แปลว่าเป็นกรดไหลย้อนเสมอไป โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อออก เวียนศีรษะ หายใจไม่สะดวก หรือปวดร้าวไปแขน คอ และไหล่ ซึ่งต้องรีบประเมินหาสาเหตุอื่น

เมื่อไหร่ที่ซื้อยากินเองได้

คุณอาจดูแลตัวเองระยะสั้นได้ หากอาการไม่รุนแรง เกิดสัมพันธ์กับอาหาร และไม่มีสัญญาณอันตราย เริ่มจากกินมื้อเล็กลง ไม่นอนทันทีหลังอาหาร และหลีกเลี่ยงสิ่งที่กระตุ้นอาการของคุณ

ลักษณะอาการแนวทางที่เหมาะ
แสบร้อนหลังอาหารเป็นครั้งคราวปรับพฤติกรรมหรือใช้ยาลดกรดระยะสั้น
รู้ว่าอาหารชนิดใดกระตุ้นอาการหลีกเลี่ยงอาหารนั้น หรือพิจารณายาป้องกันก่อนกิน
แสบร้อนตั้งแต่ 2 วันต่อสัปดาห์ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและความเหมาะสมก่อนใช้ PPI เช่น omeprazole
อาการต่อเนื่องเกินประมาณ 2 สัปดาห์ ไม่ดีขึ้นหลังดูแลระยะสั้น กลับเป็นซ้ำบ่อย หรือต้องใช้ยาบ่อยควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์ โดยไม่ต้องรอถึง 3 เดือน
กลืนลำบาก ถ่ายดำ อาเจียนเป็นเลือดพบแพทย์ ไม่ควรซื้อยากินเอง

ยากลุ่มยับยั้งโปรตอนปั๊มไม่ได้บรรเทาอาการทันที โดยอาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ หากมีอาการเฉียบพลันเป็นครั้งคราว ยาลดกรดหรือยากลุ่ม H2 มักเหมาะกับเป้าหมายเรื่องความรวดเร็วมากกว่า

หากตั้งครรภ์ ให้นมบุตร มีโรคไต หรือกินยาประจำ ควรตรวจสอบความเหมาะสมก่อนใช้ เพราะยาลดกรดบางชนิดมีผลต่อการดูดซึมยาอื่น และ famotidine อาจต้องปรับขนาดเมื่อไตทำงานลดลง

ยากรดไหลย้อน เม็ด มีแบบไหนและต่างกันอย่างไร

ยาแต่ละกลุ่มต่างกันที่ความเร็วและระยะเวลาการออกฤทธิ์ จึงไม่ควรเลือกจากตัวเลขบนกล่องเพียงอย่างเดียว ความแรงเป็นข้อมูลของตัวยาแต่ละชนิด ไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบตรงๆ ว่ายาที่มีจำนวนมิลลิกรัมสูงกว่าจะดีกว่า

กลุ่มยาตัวอย่างชื่อสามัญเหมาะกับลักษณะอาการ
ยาลดกรดcalcium carbonateอาการเป็นครั้งคราว ต้องการบรรเทาเร็ว
ยาลดกรดชนิดผสมaluminium hydroxide ร่วมกับ magnesium hydroxideแสบร้อนหรืออาหารไม่ย่อยจากกรด หากมีท้องอืดร่วมด้วยควรตรวจส่วนประกอบว่ามี simethicone หรือปรึกษาเภสัชกรเพื่อประเมินสาเหตุและเลือกยาให้เหมาะสม
ยายับยั้งตัวรับ H2famotidineบรรเทาหรือป้องกันอาการจากอาหาร
ยายับยั้งโปรตอนปั๊มomeprazoleอาการเกิดบ่อย ไม่เหมาะกับการบรรเทาทันที

ยาลดกรดทำงานอย่างไร

ยาลดกรดช่วยสะเทินกรดที่มีอยู่แล้ว จึงเหมาะกับอาการที่เกิดเป็นครั้งคราว Calcium carbonate แต่ละผลิตภัณฑ์มีความแรงและส่วนประกอบต่างกัน และอาจระบุปริมาณเกลือกับปริมาณแคลเซียมไม่เหมือนกัน คุณจึงต้องตรวจเลขทะเบียนยาและอ่านฉลากของตัวยาที่ถืออยู่ รวมถึงปรึกษาเภสัชกรก่อนเลือกใช้ ไม่ควรเปรียบเทียบจากจำนวนมิลลิกรัมหรือใช้จำนวนเม็ดของผลิตภัณฑ์หนึ่งกับอีกผลิตภัณฑ์หนึ่ง

สูตรที่มี aluminium hydroxide และ magnesium hydroxide ก็ช่วยสะเทินกรดได้เช่นกัน Magnesium อาจทำให้ท้องเสีย ส่วน aluminium อาจทำให้ท้องผูก ยาลดกรดอาจรบกวนการดูดซึมยาบางชนิด จึงไม่ควรใช้เกณฑ์แยกเวลา 2 ชั่วโมงกับยาทุกชนิด ควรตรวจฉลากหรือสอบถามเภสัชกร โดยยาบางชนิดต้องแยก 4 ชั่วโมงหรือมากกว่า เช่น levothyroxine และยาปฏิชีวนะบางกลุ่มต้องจัดเวลาก่อนหรือหลังยาลดกรดตามคำแนะนำเฉพาะ

Famotidine เหมาะกับอาการแบบไหน

Famotidine ลดการหลั่งกรดและใช้ได้ทั้งเพื่อบรรเทาอาการหรือป้องกันอาการจากอาหารและเครื่องดื่มที่กระตุ้นกรด ยาเม็ดมีหลายความแรงตามผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนในไทย โดยความแรงบนฉลากไม่ใช่คำสั่งให้ใช้ความแรงหนึ่งแทนกัน

Famotidine ต้องใช้ตามฉลากผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนในไทยและคำแนะนำของเภสัชกร โดยเภสัชกรจะพิจารณาอายุ ความแรงของยา การทำงานของไต ยาร่วม และความเหมาะสมเป็นรายบุคคล

ผู้ที่มีโรคไตอาจต้องปรับขนาดยา ส่วนผู้ตั้งครรภ์ควรใช้เมื่อจำเป็น Famotidine ไม่ใช่ยาปฏิชีวนะกลุ่มซัลโฟนาไมด์ และโดยทั่วไปไม่พบหลักฐานการแพ้ข้ามกับยาปฏิชีวนะกลุ่มดังกล่าว แต่ผู้ที่เคยแพ้ยารุนแรงควรแจ้งประวัติก่อนเริ่มยาใหม่

Omeprazole เหมาะกับอาการแบบไหน

Omeprazole ลดการสร้างกรดได้ต่อเนื่องและเหมาะกับอาการแสบร้อนกลางอกที่เกิดบ่อย แต่ไม่ใช่ยาสำหรับบรรเทาทันที ขนาดมาตรฐานที่ใช้อ้างอิงคือ omeprazole 20 มิลลิกรัม และยาเม็ดที่พบได้มีตัวยา 20 มก.

ยานี้อยู่ในกลุ่ม proton pump inhibitor หรือ PPI ซึ่งยับยั้งระบบสร้างกรดของกระเพาะ อาจใช้เวลา 1–4 วันจึงเห็นผลเต็มที่ จึงควรใช้ต่อเนื่องตามแผน ไม่ใช่กินเฉพาะเวลาที่เริ่มแสบร้อนแล้วคาดหวังผลทันที

ควรกลืนเม็ดทั้งเม็ด ไม่บดหรือเคี้ยว หากรูปแบบยาระบุว่าเป็นเม็ดเคลือบ Omeprazole ยังใช้รักษาโรคอื่นได้ เช่น แผลในทางเดินอาหาร ภาวะกรดไหลย้อน และใช้ร่วมกับยาอื่นในการรักษาการติดเชื้อ *H. pylori* แต่แนวทางและระยะเวลาจะแตกต่างกันตามโรค

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

เมื่อไหร่ที่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีเมื่ออาการคล้ายกรดไหลย้อนมาพร้อมสัญญาณที่อาจบ่งถึงภาวะรุนแรง อย่าพยายามกลบอาการด้วยยาลดกรด หากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • เจ็บหรือแน่นหน้าอก หายใจลำบาก เหงื่อออก หน้ามืด หรือปวดร้าวไปแขน คอ ไหล่
  • กลืนอาหารลำบากหรือเจ็บเวลากลืน
  • อาเจียนเป็นเลือด หรืออาเจียนคล้ายกากกาแฟ
  • อุจจาระมีเลือดหรือมีสีดำคล้ายยางมะตอย
  • น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • คลื่นไส้ อาเจียน หรือปวดท้องต่อเนื่อง
  • หายใจมีเสียงหวีดบ่อย โดยเฉพาะเมื่อเกิดพร้อมอาการแสบร้อน
  • อาการเป็นต่อเนื่องหรือแย่ลงแม้ใช้ยา
  • ต้องใช้ยาต่อเนื่องเกินระยะเวลาที่ระบุบนฉลาก
  • มีผื่น ปวดข้อ ท้องเสีย หรืออาการแพ้หลังเริ่มยา

หากเจ็บหน้าอกเฉียบพลันร่วมกับหายใจไม่สะดวก เหงื่อออก เวียนศีรษะ หรือปวดร้าว ควรไปห้องฉุกเฉิน เพราะอาการลักษณะนี้อาจเกี่ยวข้องกับหัวใจ ไม่ควรรอดูอาการว่าเป็นกรดไหลย้อนหรือไม่

คำถามที่พบบ่อย

กินยาลดกรดพร้อม omeprazole ได้ไหม

ไม่ควรเพิ่มยาหลายกลุ่มพร้อมกันโดยไม่ตรวจสอบวิธีใช้ Omeprazole ไม่ได้ออกฤทธิ์ทันที ส่วนยาลดกรดออกฤทธิ์เร็วกว่า แต่ยาลดกรดอาจรบกวนการดูดซึมยาอื่น จึงต้องดูฉลากและจัดเวลาให้เหมาะสม

Omeprazole 20 มก. กินตอนแสบร้อนทันทีได้ไหม

กินได้ตามข้อบ่งใช้ แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะหายทันที เพราะยาอาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ หากอาการเกิดนานๆ ครั้ง ยาที่สะเทินกรดหรือยากลุ่ม H2 อาจตอบโจทย์เรื่องความเร็วกว่า

Famotidine แต่ละความแรงต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ปริมาณตัวยาต่อเม็ด แต่ไม่ได้หมายความว่าความแรงที่มีตัวยามากกว่าเหมาะกับทุกคนมากกว่า แต่ละผลิตภัณฑ์อาจมีความแรงต่างกัน จึงควรตรวจเลขทะเบียนยาและฉลาก รวมถึงปรึกษาเภสัชกร อย่าสลับจำนวนเม็ดหรือความแรงเอง โดยเฉพาะเมื่อมีโรคไต ตั้งครรภ์ หรือกินยาประจำ

Calcium carbonate แต่ละผลิตภัณฑ์ใช้จำนวนเม็ดเท่ากันไหม

ไม่ควรถือว่าใช้จำนวนเม็ดเท่ากัน เพราะแต่ละผลิตภัณฑ์มีความแรงและส่วนประกอบต่างกัน ผลิตภัณฑ์อาจระบุปริมาณเกลือกับปริมาณแคลเซียมไม่เหมือนกัน จึงต้องตรวจเลขทะเบียนยา ความแรง และคำสั่งใช้บนฉลากทุกครั้ง รวมถึงปรึกษาเภสัชกร โดยไม่เปรียบเทียบจากจำนวนมิลลิกรัมข้ามผลิตภัณฑ์

ยาเม็ดกรดไหลย้อนกินต่อเนื่องได้นานแค่ไหน

ระยะเวลาขึ้นกับกลุ่มยาและสาเหตุของอาการ ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเกินที่ฉลากกำหนด ยาลดกรด aluminium/magnesium ไม่ควรใช้เกิน 1–2 สัปดาห์หากไม่ได้รับคำสั่งรักษา ส่วนการต้องใช้ยาซ้ำบ่อยเป็นเหตุให้ควรตรวจหาสาเหตุ

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall