ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ปวดหัว

ยาแก้ปวดหัว คือยาที่ช่วยบรรเทาอาการปวดศีรษะชั่วคราว โดยต้องเลือกตามลักษณะอาการ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และสัญญาณอันตรายร่วมด้วย

ประเด็นสำคัญ

  • อาการปวดศีรษะทั่วไปที่ไม่รุนแรงอาจบรรเทาด้วย paracetamol หรือ ibuprofen แต่ยาแต่ละกลุ่มมีข้อควรระวังต่างกันและไม่ได้เหมาะกับทุกคน
  • Ibuprofen ชนิดเม็ด 200 มก. ควรรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินความเหมาะสมและแนะนำขนาดตามฉลากผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในไทย ไม่ควรเลือกใช้หรือเพิ่มขนาดยาเองจากข้อมูลฉลากต่างประเทศ
  • หากปวดศีรษะฉับพลันรุนแรงที่สุดในชีวิต แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด สับสน ชัก ไข้ร่วมกับคอแข็ง หรือเกิดหลังศีรษะกระแทก ควรไปโรงพยาบาลทันที

สาเหตุที่พบบ่อยของอาการปวดหัวมีอะไรบ้าง

อาการปวดหัวส่วนใหญ่มักเกี่ยวข้องกับความเครียด การพักผ่อนไม่พอ ไมเกรน หรือพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน แต่บางครั้งอาจเป็นสัญญาณของโรคที่ต้องตรวจรักษา

  • ปวดศีรษะจากความตึงเครียด: มักปวดตื้อหรือรัดรอบศีรษะ อาจสัมพันธ์กับความเครียด นั่งทำงานนาน หรือกล้ามเนื้อคอและไหล่เกร็ง
  • ไมเกรน: มักปวดตุบ อาจปวดข้างเดียวหรือสองข้าง และมีคลื่นไส้ แพ้แสง หรือแพ้เสียงร่วมด้วย
  • นอนน้อยหรือเวลานอนไม่สม่ำเสมอ: การอดนอนและการนอนมากกว่าปกติอาจกระตุ้นอาการได้
  • ขาดน้ำหรือไม่ได้รับประทานอาหาร: พบได้หลังออกกำลังกาย อยู่กลางแดด ดื่มน้ำน้อย หรือเว้นมื้ออาหารนาน
  • คาเฟอีน: การดื่มมากเกินไปหรือหยุดกะทันหันในคนที่ดื่มประจำอาจทำให้ปวดศีรษะ
  • ไข้ หวัด หรือการติดเชื้อทางเดินหายใจ: อาจมีคัดจมูก เจ็บคอ ปวดเมื่อย หรือมีไข้ร่วมด้วย
  • สายตาและการใช้หน้าจอ: การเพ่งนาน แสงจ้า หรือค่าสายตาไม่เหมาะสมอาจทำให้ปวดรอบดวงตาและหน้าผาก
  • การใช้ยาแก้ปวดบ่อยเกินไป: การกินยาแก้ปวดซ้ำเป็นประจำอาจทำให้อาการกลับมาบ่อยหรือกลายเป็นปวดศีรษะเรื้อรัง

อาการปวดจากความดันโลหิตสูงมาก เยื่อหุ้มสมองอักเสบ เลือดออกในสมอง หรือโรคหลอดเลือดสมองพบได้น้อยกว่า แต่ต้องรีบประเมินเมื่อมีสัญญาณอันตรายร่วมด้วย

เมื่อไหร่ที่ดูแลอาการปวดหัวเองได้

คุณอาจดูแลเองระยะสั้นได้เมื่ออาการไม่รุนแรง เคยเป็นลักษณะนี้มาก่อน ไม่มีอาการทางระบบประสาท และยังดื่มน้ำ รับประทานอาหาร หรือทำกิจวัตรได้

ลักษณะอาการสิ่งที่ควรทำ
ปวดหลังนอนน้อยหรือขาดน้ำพัก ดื่มน้ำ และรับประทานอาหาร
ปวดตื้อร่วมกับคอไหล่เกร็งลดหน้าจอ ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ
ไมเกรนแบบที่เคยเป็นพักในห้องมืดและเงียบ ใช้ยาตั้งแต่เริ่มปวด
ปวดเล็กน้อย ไม่มีอาการเตือนพิจารณายาบรรเทาปวดระยะสั้น
ปวดรูปแบบใหม่หรือถี่ขึ้นจดอาการและนัดตรวจหาสาเหตุ

ก่อนกินยา ให้ตรวจตัวยาสำคัญในยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ เพราะยาแก้หวัดหรือยาสูตรผสมอาจมี paracetamol, ibuprofen หรือยาแก้ปวดชนิดอื่นอยู่แล้ว การกินซ้ำทำให้ได้รับยาเกินโดยไม่ตั้งใจได้

ควรจดว่าเริ่มปวดเมื่อใด ปวดบริเวณไหน นานเท่าไร มีคลื่นไส้ แพ้แสง หรืออาการอื่นร่วมไหม รวมถึงกินยาอะไรไปแล้ว ข้อมูลนี้ช่วยแยกตัวกระตุ้นและช่วยให้ประเมินอาการได้แม่นขึ้น

ยาแก้ปวดหัวยาว ใช้ต่อเนื่องได้ไหม

ไม่ควรกินยาแก้ปวดต่อเนื่องนาน ๆ โดยยังไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่ออาการเกิดถี่ขึ้น ต้องเพิ่มยา หรือยาช่วยได้น้อยลง

คำค้นนี้อาจหมายถึงอาการปวดหัวที่เป็นอยู่นานหรือการมองหายาที่ออกฤทธิ์ยาว หากปวดต่อเนื่องหลายวัน ปวดซ้ำเป็นประจำ หรือรูปแบบเปลี่ยนไป ควรประเมินสาเหตุแทนการเปลี่ยนไปใช้ยาที่แรงขึ้นเอง การใช้ยาแก้ปวดบ่อยอาจกระตุ้นอาการปวดศีรษะจากการใช้ยาเกินได้

ยาบางรูปแบบออกฤทธิ์ช้า เช่น aspirin ชนิดเคลือบขนาด 81 มก. จึงไม่เหมาะกับอาการที่ต้องการบรรเทาอย่างรวดเร็ว คำว่าออกฤทธิ์นานหรือเคลือบยาไม่ได้หมายความว่าจะรักษาสาเหตุของอาการปวดหัวได้ดีกว่า

กลุ่มยาที่ใช้บรรเทาอาการปวดหัวมีอะไรบ้าง

ยาที่ใช้บ่อยคือ paracetamol และยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ เช่น ibuprofen ส่วน aspirin มีข้อจำกัดมากกว่าและไม่ควรเลือกจากขนาดเม็ดยาเพียงอย่างเดียว

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดข้อควรระวังสำคัญ
Paracetamolปวดศีรษะทั่วไปหรือมีไข้ระวังยาสูตรผสมและโรคตับ
Ibuprofenปวดศีรษะ ไมเกรน หรือปวดอักเสบเสี่ยงระคายกระเพาะ เลือดออก ไตและหัวใจ
Aspirinบรรเทาปวดได้บางกรณีเสี่ยงเลือดออกและไม่เหมาะกับเด็กที่ป่วยจากไวรัส
ยาเฉพาะสำหรับไมเกรนไมเกรนที่วินิจฉัยแล้วต้องเลือกตามอาการและโรคประจำตัว

Paracetamol ใช้แก้ปวดหัวได้อย่างไร

Paracetamol ช่วยลดอาการปวดและลดไข้ และมักใช้กับอาการปวดศีรษะทั่วไปที่ไม่รุนแรง

อย่ากินซ้ำกับยาแก้หวัดหรือยาสูตรผสมที่มี paracetamol อยู่แล้ว ผู้ที่มีโรคตับ ภาวะขาดสารอาหาร ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือเคยกินยาเกินขนาดควรได้รับการประเมินก่อนใช้ หากเผลอกินเกินฉลาก อย่ารอให้มีอาการ เพราะพิษต่อตับอาจยังไม่แสดงทันที

การแพ้ paracetamol พบได้น้อย แต่อาจรุนแรงได้ หากมีผื่นพุพอง หน้าบวม หายใจลำบาก หรือมีเสียงหวีดหลังใช้ยา ให้หยุดยาและไปฉุกเฉิน

Ibuprofen ใช้แก้ปวดหัวอย่างไร

Ibuprofen ชนิดเม็ด 200 มก. ใช้บรรเทาอาการปวดศีรษะชั่วคราวได้ โดยควรใช้ขนาดต่ำสุดที่ได้ผลและช่วงเวลาสั้นที่สุด

Ibuprofen ชนิดเม็ด 200 มก. ควรรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ การตั้งครรภ์ และความเสี่ยงเลือดออกหรือไตเสื่อม พร้อมแนะนำขนาดตามฉลากผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในไทย ไม่ควรเลือกใช้หรือเพิ่มขนาดยาเองจากข้อมูลฉลากต่างประเทศ

สำหรับเด็ก ขนาดยาต้องคำนวณตามน้ำหนักและให้เภสัชกรเป็นผู้ประเมิน ไม่ควรให้เด็กอายุ 12 ปีขึ้นไปใช้ขนาดผู้ใหญ่โดยอัตโนมัติ โดยขนาดที่ใช้ในเด็กอาจอยู่ที่ประมาณ 5–10 มก./กก./ครั้ง ทุก 6–8 ชั่วโมง ไม่เกิน 40 มก./กก./วัน และต้องไม่เกินขนาดสูงสุดที่เภสัชกรหรือฉลากผลิตภัณฑ์กำหนด หากระคายท้องอาจรับประทานพร้อมอาหารหรือนม

หลีกเลี่ยงการใช้เองหากเคยแพ้ aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่มเดียวกัน มีแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร โรคไต โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูงควบคุมไม่ได้ หรือกำลังกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยานี้อาจทำให้เกิดแผลและเลือดออกในทางเดินอาหาร รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจและหลอดเลือด

ผู้ที่ตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไปไม่ควรใช้ ibuprofen เว้นแต่แพทย์สั่ง ผู้ที่กำลังเตรียมผ่าตัดควรแจ้งทีมรักษา เพราะยาอาจทำให้เลือดแข็งตัวช้าลง

Aspirin เหมาะกับอาการปวดหัวหรือไม่

Aspirin บรรเทาปวดได้ แต่มีความเสี่ยงเลือดออกและมีข้อจำกัดมากกว่า จึงไม่ควรหยิบใช้แทนยาแก้ปวดชนิดอื่นโดยดูจากตัวเลขบนแผงยา

Aspirin มีหลายความแรง เช่น ชนิดเคี้ยว 80 มก. ชนิด 81 มก. และชนิด 325 มก. ตัวเลขเหล่านี้เป็นความแรงต่อเม็ด ไม่ใช่คำแนะนำว่าควรกินกี่เม็ดเพื่อแก้ปวด โดยเฉพาะ aspirin 81 มก. ชนิดเคลือบอาจออกฤทธิ์ช้าและไม่เหมาะกับการบรรเทาปวดหัวที่ต้องการผลเร็ว

ไม่ควรให้เด็กและวัยรุ่นใช้ aspirin เพื่อแก้ปวดหรือลดไข้เอง หากมีข้อบ่งใช้เฉพาะต้องใช้ตามคำสั่งแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อเป็นหรือเพิ่งฟื้นจากอีสุกอีใส ไข้หวัด หรืออาการคล้ายไข้หวัด ห้ามใช้ aspirin เพราะเกี่ยวข้องกับกลุ่มอาการเรย์ซึ่งพบไม่บ่อยแต่รุนแรง ผู้ที่มีแผลในกระเพาะ เลือดออกง่าย ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ตั้งครรภ์ช่วง 3 เดือนสุดท้าย หรือเคยแพ้ aspirin ก็ไม่ควรใช้เอง

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์เพราะปวดหัว

ควรไปห้องฉุกเฉินทันทีหากปวดรุนแรงฉับพลันหรือมีอาการที่ชี้ถึงความผิดปกติของสมอง การติดเชื้อรุนแรง หรือการบาดเจ็บ

  • ปวดศีรษะฉับพลันและรุนแรงที่สุดเท่าที่เคยเป็น
  • หน้าเบี้ยว แขนหรือขาอ่อนแรง ชาครึ่งซีก พูดไม่ชัด หรือมองเห็นผิดปกติ
  • สับสน หมดสติ ชัก เดินเซ หรือปลุกไม่ตื่น
  • มีไข้ร่วมกับคอแข็ง ผื่นผิดปกติ หรือซึมลง
  • ปวดหลังล้ม อุบัติเหตุ หรือศีรษะกระแทก โดยเฉพาะเมื่ออาเจียนหรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
  • ปวดร่วมกับตาแดงมาก ตามัว เห็นแสงเป็นวง หรือปวดตารุนแรง
  • ปวดระหว่างตั้งครรภ์หรือหลังคลอด โดยเฉพาะเมื่อมีตามัว บวม หรือความดันสูง
  • อาเจียนซ้ำ ดื่มน้ำไม่ได้ หรืออาการแย่ลงอย่างรวดเร็ว

ควรนัดพบแพทย์หากเริ่มปวดรูปแบบใหม่หลังอายุเพิ่มขึ้น ปวดถี่หรือแรงขึ้นเรื่อย ๆ ปลุกให้ตื่นตอนกลางคืน เกิดหลังไอ ออกแรง หรือมีเพศสัมพันธ์ หรือปวดจนต้องใช้ยาบ่อย อาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่ามีโรคร้ายเสมอไป แต่ควรตรวจหาสาเหตุ

คำถามที่พบบ่อย

ปวดหัวควรกิน paracetamol หรือ ibuprofen?

เลือกตามโรคประจำตัวและอาการร่วม ไม่ควรตัดสินจากความแรงของยาเพียงอย่างเดียว Paracetamol ช่วยลดปวดและไข้ ส่วน ibuprofen ช่วยลดปวดและการอักเสบ แต่เสี่ยงระคายกระเพาะ เลือดออก และกระทบไตหรือหัวใจมากกว่า

กิน paracetamol พร้อม ibuprofen ได้ไหม?

ยาทั้งสองเป็นคนละกลุ่ม แต่ไม่ควรเริ่มกินพร้อมกันเองหากยังไม่ตรวจขนาดยาและข้อห้ามใช้ การเพิ่มยาอาจเพิ่มความสับสนและความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อมียาแก้หวัดหรือยาสูตรผสมร่วมอยู่แล้ว

กิน ibuprofen ตอนท้องว่างได้ไหม?

ถ้ากินแล้วระคายท้อง ควรรับประทานพร้อมอาหารหรือนม อย่างไรก็ตาม อาหารไม่ได้ป้องกันแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหารทั้งหมด หากถ่ายดำ อาเจียนเป็นเลือด หน้ามืด หรือปวดท้องไม่หาย ให้หยุดยาและพบแพทย์

ปวดหัวทุกวันอันตรายไหม?

อาการปวดทุกวันควรได้รับการประเมิน แม้แต่ละครั้งจะไม่รุนแรง สาเหตุอาจเกี่ยวกับการนอน ความเครียด ไมเกรน สายตา โรคประจำตัว หรือการใช้ยาแก้ปวดบ่อยเกินไป จดวัน เวลา ตัวกระตุ้น และยาที่ใช้ก่อนเข้ารับการตรวจ

ยาแก้ปวดหัวทำให้ง่วงไหม?

Paracetamol, ibuprofen และ aspirin โดยทั่วไปไม่ใช่ยาที่ใช้เพื่อทำให้ง่วง แต่ยาสูตรผสมบางชนิดอาจมีส่วนประกอบที่ทำให้ง่วง อ่านตัวยาสำคัญทุกครั้ง และหลีกเลี่ยงการขับรถหากรู้สึกง่วงหรือมึน

ปวดหัวหลังดื่มแอลกอฮอล์กินยาได้ไหม?

ควรเริ่มจากดื่มน้ำ รับประทานอาหาร และพักก่อน เพราะแอลกอฮอล์ทำให้ขาดน้ำและเพิ่มความเสี่ยงจากยาแก้ปวดบางชนิด การใช้ paracetamol ต้องระวังผลต่อตับ ส่วน ibuprofen และ aspirin เพิ่มโอกาสระคายกระเพาะหรือเลือดออก

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • ยาที่ฉันใช้อยู่มี paracetamol, ibuprofen หรือ aspirin ซ้ำกันหรือไม่?
  • โรคประจำตัวและยาต้านการแข็งตัวของเลือดของฉันมีผลต่อการเลือกยาอย่างไร?
  • อาการปวดแบบนี้เข้ากับไมเกรนหรือควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม?
  • ควรหยุดใช้ยาเมื่อใด และมีอาการใดที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที?
  • ถ้าปวดซ้ำบ่อย ควรจดข้อมูลอะไรเพื่อช่วยประเมินสาเหตุ?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall