วิธีแก้อาการเมาค้าง พะอืดพะอม
อาการเมาค้าง พะอืดพะอม คือความไม่สบายหลังดื่มแอลกอฮอล์ เช่น คลื่นไส้ เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ กระหายน้ำ อ่อนเพลีย หรือระคายท้อง ซึ่งมักดีขึ้นเมื่อหยุดดื่ม เติมน้ำ และพักผ่อน
ประเด็นสำคัญ
- หยุดดื่มแอลกอฮอล์ จิบน้ำหรือน้ำเกลือแร่ทีละน้อย รับประทานอาหารอ่อน และพักผ่อน เป็นวิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อยังรู้สึกตัวดีและดื่มน้ำได้
- หากคลื่นไส้หรือเวียนศีรษะ อาจพิจารณา dimenhydrinate ซึ่งมีเม็ดขนาด 25 และ 50 มก. แต่ตัวเลขนี้เป็นความแรงต่อเม็ด ไม่ใช่ขนาดที่ทุกคนควรกิน
- ถ้าปลุกไม่ตื่น สับสน หายใจช้าหรือผิดปกติ ชัก อาเจียนต่อเนื่อง อาเจียนเป็นเลือด หรือดื่มน้ำไม่ได้ ให้ไปฉุกเฉินทันที
อาการเมาค้างและพะอืดพะอมเกิดจากอะไรได้บ้าง
สาเหตุหลักคือผลของแอลกอฮอล์ต่อสมอง กระเพาะอาหาร การนอนหลับ และสมดุลน้ำในร่างกาย โดยหลายสาเหตุอาจเกิดพร้อมกันได้
- การสูญเสียน้ำ: แอลกอฮอล์ทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้น จึงอาจกระหายน้ำ ปากแห้ง ปวดศีรษะ หรือรู้สึกอ่อนแรง
- กระเพาะอาหารระคายเคือง: อาจทำให้แสบท้อง จุก แน่น คลื่นไส้ หรืออาเจียน โดยเฉพาะเมื่อดื่มขณะท้องว่าง
- การนอนหลับไม่มีคุณภาพ: แม้หลับเร็วขึ้น แต่การนอนอาจไม่ต่อเนื่อง เมื่อตื่นจึงอ่อนเพลีย มึนงง และสมาธิลดลง
- ผลต่อสมองและหูชั้นใน: อาจเกิดเวียนศีรษะ โคลงเคลง หรือรู้สึกเหมือนสิ่งรอบตัวหมุน
- รับประทานอาหารหรือน้ำน้อย: ทำให้รู้สึกหมดแรง มือสั่น หน้ามืด หรือพะอืดพะอมมากขึ้น
- ดื่มปริมาณมากหรือเร็วเกินไป: อาการที่ดูคล้ายเมาค้างอาจเป็นพิษจากแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินและไม่ควรรอดูอาการเอง
อาการคลื่นไส้หลังดื่มไม่ได้เกิดจากเมาค้างเสมอไป อาหารเป็นพิษ ไมเกรน กรดไหลย้อน การตั้งครรภ์ หรือผลข้างเคียงจากยา ก็ทำให้เกิดอาการคล้ายกันได้เช่นกัน
เมื่อไหร่ที่ดูแลอาการเองได้
คุณดูแลตัวเองก่อนได้เมื่อยังรู้สึกตัวดี พูดคุยรู้เรื่อง หายใจปกติ เดินได้โดยไม่เสี่ยงล้ม และสามารถจิบน้ำหรือรับประทานอาหารได้
| อาการ | ควรทำอะไร |
| กระหายน้ำ ปากแห้ง | จิบน้ำหรือน้ำเกลือแร่ |
| คลื่นไส้เล็กน้อย | จิบทีละน้อย เลี่ยงมื้อใหญ่ |
| อ่อนเพลีย | พักในที่ปลอดภัย |
| แสบท้องหรือจุก | เลี่ยงแอลกอฮอล์และอาหารระคายท้อง |
| เวียนศีรษะ | นั่งหรือนอน ป้องกันการล้ม |
| อาเจียน | นอนตะแคงและมีคนคอยดู |
อย่าดื่มแอลกอฮอล์เพิ่มเพื่อหวังแก้เมาค้าง เพราะอาจเพียงเลื่อนอาการออกไปและเพิ่มความเสี่ยงจากพิษแอลกอฮอล์ ควรหลีกเลี่ยงการขับรถ ใช้เครื่องจักร ว่ายน้ำ หรือทำงานบนที่สูงจนกว่าจะหายมึนและตื่นตัวตามปกติ
น้ำเกลือแร่ชนิดรับประทานมีน้ำตาล โซเดียม และโพแทสเซียมในสัดส่วนที่ช่วยให้ลำไส้ดูดซึมน้ำ เหมาะเมื่อมีการสูญเสียน้ำจากอาเจียนร่วมด้วย ต้องผสมตามฉลากอย่างเคร่งครัด ไม่ผสมให้เข้มหรือเจือจางเอง เพราะสัดส่วนที่ผิดอาจทำให้ได้รับเกลือแร่มากหรือน้อยเกินไป
เริ่มจากจิบทีละน้อย หากดื่มรวดเดียวแล้วคลื่นไส้ ให้พักสั้น ๆ แล้วค่อยจิบใหม่ อาหารที่ไม่หนักท้อง เช่น ข้าวต้ม ซุป หรือขนมปัง อาจรับประทานได้เมื่อคุณรู้สึกพร้อม แต่ไม่จำเป็นต้องฝืนกินขณะกำลังอาเจียน
มียากลุ่มใดช่วยบรรเทาอาการเมาค้างได้บ้าง
ไม่มียาที่ล้างแอลกอฮอล์ออกจากร่างกายหรือทำให้หายเมาค้างทันที แต่ยาบางกลุ่มอาจช่วยบรรเทาอาการเฉพาะอย่างได้
| อาการเด่น | กลุ่มยาหรือผลิตภัณฑ์ที่อาจใช้ | ข้อควรรู้ |
| คลื่นไส้ เวียนศีรษะ | dimenhydrinate | ทำให้ง่วงและตาพร่าได้ |
| สูญเสียน้ำจากอาเจียน | น้ำเกลือแร่ชนิดรับประทาน | ผสมตามสัดส่วนบนฉลาก |
| แสบท้อง จุกจากกรด | aluminium hydroxide ร่วมกับ magnesium hydroxide | อาจรบกวนการดูดซึมยาอื่น |
| ปวดศีรษะ | paracetamol | ต้องระวังเมื่อเกี่ยวข้องกับการดื่มแอลกอฮอล์ |
Dimenhydrinate ใช้เมื่อพะอืดพะอมได้อย่างไร
Dimenhydrinate เป็นยาแก้คลื่นไส้และเวียนศีรษะที่ออกฤทธิ์ต้านฮิสตามีน แต่หลักฐานการใช้ตามฉลากมุ่งที่อาการจากการเคลื่อนไหว จึงไม่ควรมองว่าเป็นยารักษาสาเหตุของเมาค้าง
ยารับประทานมีหลายรูปแบบ และพบยาเม็ดที่มีตัวยา 25 มก. หรือ 50 มก. ต่อเม็ด ความแรงบนฉลากไม่ใช่คำสั่งให้กินหนึ่งเม็ดเสมอ เพราะขนาดที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับฉลากผลิตภัณฑ์ อายุ โรคประจำตัว และยาอื่นที่ใช้อยู่
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย ได้แก่ ง่วงซึม ปากแห้ง คอแห้ง ตาพร่า วิงเวียน ปวดศีรษะ ใจสั่น หรือไม่สบายท้อง แอลกอฮอล์และยากดประสาทอาจเพิ่มความง่วง จึงไม่ควรขับรถหรือทำงานที่ต้องใช้ความตื่นตัวหลังใช้ยา
ผู้มีโรคลมชักต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะการใช้เกินขนาดอาจกระตุ้นให้ชักได้ มีรายงานว่าผู้ใหญ่เกิดอาการชักเมื่อรับประทานมากกว่า 1 กรัม ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลความเป็นพิษ ไม่ใช่ขนาดรักษา หากกินเกินฉลากหรือไม่แน่ใจว่ากินไปเท่าใด ให้ไปโรงพยาบาลทันที
ผู้ที่เป็นต้อหิน มีปัญหาการหายใจเรื้อรัง ปัสสาวะลำบากจากต่อมลูกหมากโต กำลังใช้ยานอนหลับหรือยาคลายกังวล รวมถึงผู้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรตรวจสอบความเหมาะสมก่อนใช้
ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร
ยาลดกรดช่วยอาการแบบใด
Aluminium hydroxide ร่วมกับ magnesium hydroxide อาจช่วยแสบร้อนกลางอก กรดเกิน หรือไม่สบายท้อง แต่ไม่ได้ช่วยแก้ภาวะขาดน้ำหรือเร่งการกำจัดแอลกอฮอล์
ยาอาจมีทั้งชนิดเคี้ยวและยาน้ำ ชนิดเคี้ยวต้องเคี้ยวให้ละเอียด ส่วนยาน้ำต้องเขย่าก่อนใช้ ยาลดกรดอาจลดการดูดซึมของยาอื่น จึงไม่ควรกินยาอื่นภายใน 2 ชั่วโมงจากยาลดกรด เว้นแต่ได้รับคำแนะนำต่างออกไป ผู้มีโรคไตควรระวังการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีแมกนีเซียมหรืออะลูมิเนียม
ยาแก้ปวดเหมาะกับอาการปวดศีรษะหรือไม่
อย่ารีบกินยาแก้ปวดโดยไม่ตรวจสอบชนิดยา ปริมาณแอลกอฮอล์ที่ดื่ม โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่ เพราะยาแต่ละกลุ่มมีความเสี่ยงต่างกัน
Paracetamol ช่วยลดอาการปวดศีรษะทั่วไปได้ แต่ไม่ควรใช้เกินฉลากหรือกินซ้ำกับยาแก้หวัดและยาแก้ปวดสูตรผสมที่มีตัวยาเดียวกัน หากยังดื่มอยู่ ดื่มหนักเป็นประจำ มีโรคตับ หรือไม่แน่ใจว่าผลิตภัณฑ์อื่นมี paracetamol หรือไม่ ควรหลีกเลี่ยงการตัดสินใจใช้ยาเอง
ยาแก้ปวดต้านการอักเสบบางชนิดอาจระคายกระเพาะอาหาร จึงอาจทำให้แสบท้องหรือคลื่นไส้แย่ลง โดยเฉพาะเมื่ออาเจียน ขาดน้ำ มีแผลในกระเพาะ โรคไต หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
เมื่อไหร่ที่อาการเมาค้างควรพบแพทย์
ไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อมีสัญญาณว่าระดับความรู้สึกตัว การหายใจ หรือการไหลเวียนเลือดผิดปกติ เพราะอาจเป็นพิษจากแอลกอฮอล์หรือภาวะอื่นที่อันตราย
- ปลุกไม่ตื่น หมดสติ สับสนมาก หรือพูดคุยไม่รู้เรื่อง
- หายใจช้า หายใจไม่สม่ำเสมอ หอบ หรือริมฝีปากเขียว
- ชัก เดินไม่ได้ แขนขาอ่อนแรง หรือปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ
- อาเจียนซ้ำจนดื่มน้ำไม่ได้ หรือสำลักอาเจียน
- อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือปวดท้องรุนแรง
- เจ็บหน้าอก ใจสั่นมาก เป็นลม หรือเหงื่อออกผิดปกติ
- ศีรษะกระแทก ล้ม หรือได้รับบาดเจ็บขณะมึนเมา
- สงสัยว่าดื่มร่วมกับยานอนหลับ ยาคลายกังวล สารเสพติด หรือสารที่ไม่ทราบชนิด
ระหว่างรอความช่วยเหลือ ให้อยู่กับผู้มีอาการ จัดให้นอนตะแคง และดูการหายใจ ห้ามทำให้อาเจียน ห้ามกรอกน้ำ กาแฟ หรือยาให้คนที่ซึมหรือกลืนไม่ปลอดภัย
หากอาการไม่ฉุกเฉินแต่ยังอาเจียน กินไม่ได้ หรืออาการไม่ดีขึ้นตามลำดับ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาภาวะขาดน้ำ กระเพาะอักเสบ อาหารเป็นพิษ หรือสาเหตุอื่น ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียงเมาค้าง
คำถามที่พบบ่อย
เมาค้าง พะอืดพะอม ควรกินอะไร
เริ่มจากจิบน้ำหรือน้ำเกลือแร่ทีละน้อย แล้วรับประทานอาหารอ่อนเมื่อคลื่นไส้ลดลง เลี่ยงมื้อใหญ่ อาหารมัน อาหารเผ็ด และการดื่มแอลกอฮอล์เพิ่ม หากจิบน้ำไม่ได้หรืออาเจียนต่อเนื่อง ควรพบแพทย์
กินกาแฟช่วยให้หายเมาค้างไหม
กาแฟอาจทำให้รู้สึกตื่นขึ้นชั่วคราว แต่ไม่เร่งการกำจัดแอลกอฮอล์และไม่ทำให้ขับรถได้อย่างปลอดภัย หากกาแฟทำให้ใจสั่น แสบท้อง หรือคลื่นไส้มากขึ้น ควรงดและเลือกจิบน้ำแทน
อาเจียนแล้วอาการเมาค้างจะหายเร็วขึ้นไหม
ไม่ควรทำให้อาเจียนเอง เพราะไม่ได้ช่วยกำจัดแอลกอฮอล์ที่ถูกดูดซึมแล้ว และเพิ่มความเสี่ยงต่อการสำลักหรือขาดน้ำ หากอาเจียนเอง ให้นั่งโน้มตัวไปข้างหน้าหรือนอนตะแคง และอย่าปล่อยให้อยู่คนเดียวเมื่อยังมึนมาก
Dimenhydrinate กินพร้อมแอลกอฮอล์ได้ไหม
ไม่ควรกินพร้อมแอลกอฮอล์ เพราะทั้งสองอย่างทำให้ง่วงและลดความตื่นตัวได้ ยานี้มีความแรงต่อเม็ดหลายแบบ เช่น 25 และ 50 มก. จึงต้องอ่านฉลากก่อนใช้และห้ามเพิ่มจำนวนเม็ดเพื่อหวังให้อาการหายเร็วขึ้น
น้ำเปล่าหรือน้ำเกลือแร่แบบไหนดีกว่า
ถ้ากระหายน้ำเล็กน้อยและไม่ได้อาเจียนมาก น้ำเปล่าอาจเพียงพอ แต่เมื่อสูญเสียน้ำและเกลือแร่จากการอาเจียน น้ำเกลือแร่ชนิดรับประทานอาจเหมาะกว่า ต้องผสมตามฉลาก และไม่ใช้เครื่องดื่มชนิดไม่มีน้ำตาลแทนน้ำเกลือแร่ เพราะกลูโคสมีส่วนช่วยในการดูดซึมโซเดียมและน้ำ
เมาค้างแล้วขับรถได้เมื่อไหร่
อย่าใช้ความรู้สึกว่า “สร่างแล้ว” เป็นเกณฑ์ตัดสินว่าขับรถได้ เพราะการไม่มีอาการไม่ได้ยืนยันว่าระดับแอลกอฮอล์ต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนดหรือไม่กระทบการขับขี่ หากดื่มมาก ไม่ทราบปริมาณหรือเวลาที่แน่ชัด หรือยังไม่มั่นใจว่าระดับแอลกอฮอล์ต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนด ให้หลีกเลี่ยงการขับรถและใช้รถสาธารณะหรือให้ผู้ที่ไม่ได้ดื่มขับแทน การดื่มกาแฟ อาบน้ำ หรือกินยาแก้คลื่นไส้ไม่ได้ทำให้แอลกอฮอล์ออกจากร่างกายเร็วขึ้น
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์
ข้อมูลอ้างอิง
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 3159) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 8780) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 707) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1475) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1879) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
- NHS: Oral rehydration salts - Overview — เกี่ยวกับ oral rehydration salts — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- Healthline: Oral Rehydration Solution Uses, Benefits, Precautions, Recipe — เกี่ยวกับ oral rehydration salts — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- WebMD: Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, and others) - Uses, Side ... — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Aluminum Hydroxide and Magnesium Hydroxide — เกี่ยวกับ aluminium hydroxide + magnesium hydroxide — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์