ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

กระเพาะอาหารอักเสบ กี่วันหาย

กระเพาะอาหารอักเสบ คือภาวะที่เยื่อบุกระเพาะอาหารระคายเคืองหรืออักเสบ ทำให้ปวดหรือแสบท้อง คลื่นไส้ ท้องอืด และอิ่มเร็วกว่าปกติได้

อาการเล็กน้อยจากอาหาร แอลกอฮอล์ หรือยาบางชนิดอาจค่อยๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่วันเมื่อหยุดสิ่งกระตุ้น แต่ไม่มีจำนวนวันที่ใช้ได้กับทุกคน หากมีแผล การติดเชื้อ หรือยังได้รับสิ่งกระตุ้น อาการอาจอยู่นานและต้องรักษาตามสาเหตุ

ประเด็นสำคัญ

  • กระเพาะอักเสบเล็กน้อยอาจดีขึ้นภายในไม่กี่วัน แต่ระยะหายขึ้นกับสาเหตุ ความรุนแรง การหยุดสิ่งกระตุ้น และการรักษาที่ตรงกับปัญหา
  • Omeprazole มีรูปแบบเม็ด 20 มก. และอาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ จึงไม่ใช่ยาบรรเทาอาการทันทีหลังรับประทาน
  • หากอาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ กลืนเจ็บ น้ำหนักลด หรือเจ็บหน้าอกร่วมกับหายใจลำบาก ควรพบแพทย์ทันทีแทนการซื้อยากินต่อเอง

สารบัญ

โรคกระเพาะ กี่วันหาย

ไม่มีระยะหายตายตัว แต่อาการระคายเคืองเล็กน้อยอาจเริ่มดีขึ้นภายในไม่กี่วันหลังหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ส่วนแผลหรือการติดเชื้ออาจต้องรักษานานกว่านั้น คำว่า “โรคกระเพาะ” ใช้เรียกหลายภาวะ ตั้งแต่กรดไหลย้อน อาหารไม่ย่อย เยื่อบุกระเพาะอักเสบ ไปจนถึงแผลในกระเพาะ จึงหายเร็วไม่เท่ากัน

ระยะเวลาโดยทั่วไปควรพิจารณาจากลักษณะอาการและสาเหตุที่เป็นไปได้ ดังตารางนี้

ลักษณะอาการแนวโน้มและสิ่งที่ควรทำ
แสบท้องหลังอาหารหรือเครื่องดื่มบางชนิดหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและสังเกตอาการ
อาการเป็นบ่อยตั้งแต่ 2 วันต่อสัปดาห์อาจต้องประเมินและใช้ยาควบคุมกรด
เป็นต่อเนื่องหรือแย่ลงเกิน 14 วันควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ
เป็นๆ หายๆ นานกว่า 3 เดือนไม่ควรรักษาเองต่อเนื่อง
อาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำไปโรงพยาบาลทันที

การติดเชื้อ *H. pylori* ต้องใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน ยาลดกรดเพียงตัวเดียวกำจัดเชื้อไม่ได้ ส่วนแผลที่สัมพันธ์กับยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs อาจไม่ดีขึ้นหากยังใช้ยาที่กระตุ้นอาการอยู่

อาการแบบไหนใช้ยาลดกรดได้

ยาลดกรดอาจช่วยอาการแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว อาหารไม่ย่อย และปวดแสบท้องที่สัมพันธ์กับกรด แต่ควรเลือกชนิดให้ตรงกับอาการ ยาที่ใช้บ่อยออกฤทธิ์ต่างกัน จึงให้ความเร็วและระยะเวลาบรรเทาไม่เหมือนกัน

กลุ่มยาเหมาะกับอาการแบบใดจุดที่ควรรู้
Omeprazoleอาการจากกรดที่เกิดบ่อยออกฤทธิ์เต็มที่อาจใช้เวลา 1–4 วัน
Famotidineแสบร้อนกลางอกหรือเรอเปรี้ยวลดการหลั่งกรดในกระเพาะ
Aluminum hydroxide ร่วมกับ magnesium hydroxideต้องการลดกรดที่มีอยู่ในกระเพาะออกฤทธิ์โดยทำให้กรดเป็นกลาง
Simethiconeแน่นท้องหรือท้องอืดจากแก๊สไม่ได้รักษาการอักเสบหรือแผล

Omeprazole ใช้รักษาแผลในทางเดินอาหาร กรดไหลย้อน และแผลที่สัมพันธ์กับ NSAIDs ได้ รวมถึงใช้เป็นส่วนหนึ่งของสูตรกำจัด *H. pylori* แต่ชนิดยาและระยะรักษาต้องตรงกับการวินิจฉัย

ยาลดกรดไม่ได้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาทุกชนิดที่รักษาต้นเหตุของกระเพาะอักเสบ และยาบรรเทาท้องอืดไม่ทำให้แผลหรือการติดเชื้อหาย การเลือกยาจากอาการเพียงอย่างเดียวอาจช่วยชั่วคราวแต่ทำให้หาสาเหตุช้า

  • Omeprazole และ famotidine ลดการหลั่งกรด แต่ไม่ได้กำจัด *H. pylori* เมื่อใช้เดี่ยวๆ
  • Simethicone ช่วยลดความไม่สบายจากแก๊ส แต่ไม่รักษาเยื่อบุกระเพาะอักเสบ
  • ยาลดกรดชนิดทำให้กรดเป็นกลางช่วยบรรเทาแสบท้อง แต่ไม่ได้สมานแผลทันที
  • ยาลดกรดไม่ใช่ยารักษาอาการเจ็บหน้าอกจากโรคหัวใจ

อย่าใช้ยาลดกรดเพื่อกลบอาการปวดท้องที่เกิดหลังเริ่มยาใหม่โดยไม่ตรวจสอบสาเหตุ เพราะอาการนั้นอาจเป็นผลข้างเคียงจากยาเดิมและต้องแก้ที่ต้นเหตุ

ควรระวังอะไรก่อนรักษาเอง

หากมีอาการอันตราย ไม่ควรรอดูอาการหรือเริ่มยาลดกรดด้วยตัวเอง ตรวจสอบตามลำดับต่อไปนี้ก่อนใช้ยา

  • มองหาเลือดออกในทางเดินอาหาร ได้แก่ อาเจียนเป็นเลือด อาเจียนคล้ายกากกาแฟ ถ่ายดำ หรือถ่ายเป็นเลือด
  • แยกอาการที่อาจเกี่ยวกับหัวใจ เช่น เจ็บหน้าอกหรือไหล่ หายใจลำบาก เหงื่อออก หน้ามืด หรือปวดร้าวไปแขนและคอ
  • สังเกตสัญญาณผิดปกติอื่น เช่น กลืนลำบาก กลืนเจ็บ อาเจียนซ้ำ น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรือปวดท้องมากขึ้น
  • ทบทวนยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ยาตามใบสั่งแพทย์ ธาตุเหล็ก วิตามิน และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
  • แจ้งโรคประจำตัว ผู้มีโรคไตต้องระวัง famotidine และยาลดกรดที่มีอะลูมิเนียมหรือแมกนีเซียม เพราะอาจต้องปรับยาหรือหลีกเลี่ยงบางชนิด

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ยาได้ไหม

ควรเลือกยาหลังประเมินความจำเป็นและอายุครรภ์ ไม่ควรเริ่มยาต่อเนื่องเอง Famotidine ควรใช้ระหว่างตั้งครรภ์เมื่อจำเป็น ส่วน omeprazole และยาลดกรดชนิดอื่นควรตรวจสอบความเหมาะสมเป็นรายคน

เริ่มจากปรับมื้ออาหาร รับประทานครั้งละน้อย และหลีกเลี่ยงการนอนทันทีหลังอาหาร หากอาการรุนแรง เป็นบ่อย หรือกินไม่ได้ ควรพบแพทย์

เด็กใช้ยาได้ไหม

เด็กไม่ควรใช้ขนาดยาของผู้ใหญ่ และขนาดยารับประทานต้องพิจารณาจากน้ำหนัก สาเหตุ และผลิตภัณฑ์ที่ใช้ อาการแสบร้อนกลางอกหรือปวดท้องในเด็กอาจเกิดจากภาวะที่ต้องตรวจเพิ่มเติม จึงไม่ควรคาดเดาจากอาการเพียงอย่างเดียว

ห้ามแบ่งเม็ดหรือให้ยาน้ำโดยไม่ทราบความเข้มข้นบนฉลาก ปริมาตรเท่ากันอาจให้ตัวยาคนละขนาดเมื่อผลิตภัณฑ์มีความเข้มข้นต่างกัน

ยาอาจมีผลข้างเคียงอะไร

ผลข้างเคียงขึ้นกับชนิดยา โดยอาการทางเดินอาหารเล็กน้อยพบได้ แต่ผื่นรุนแรง หายใจลำบาก หรืออาการสับสนต้องได้รับการประเมินทันที

กลุ่มยาอาการที่อาจพบอาการที่ควรรีบพบแพทย์
Omeprazoleท้องเสีย ผื่น หรือปวดข้อผื่นแดง พุพอง ลอก หรือแพ้รุนแรง
Famotidineอาการไม่สบายทางเดินอาหารบวม หายใจลำบาก หรือแพ้ยา
ยาลดกรดผสมท้องผูกหรือถ่ายเหลวกล้ามเนื้ออ่อนแรง สับสน หัวใจเต้นผิดปกติ
Simethiconeโดยทั่วไปมีผลข้างเคียงน้อยอาการแพ้หลังใช้ยา

หากมีลมพิษ หน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจติดขัด หน้ามืด หรือผื่นพุพอง ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาลทันที

การใช้ยาลดกรดที่มีอะลูมิเนียมหรือแมกนีเซียมต่อเนื่องอาจรบกวนระดับแร่ธาตุ โดยเฉพาะในผู้มีไตทำงานบกพร่อง จึงไม่ควรใช้ยาวนานโดยไม่ได้ติดตามอาการ

ยาและแอลกอฮอล์มีผลต่อกันอย่างไร

ยาลดกรดอาจรบกวนการดูดซึมยาอื่น ส่วนแอลกอฮอล์สามารถกระตุ้นเยื่อบุกระเพาะและทำให้อาการแสบท้องแย่ลง แจ้งรายการยาทั้งหมดก่อนเริ่มยาควบคุมกรด โดยเฉพาะเมื่อใช้ยาตามใบสั่งแพทย์เป็นประจำ

ยาลดกรดที่มี aluminum hydroxide และ magnesium hydroxide อาจมีปฏิกิริยากับธาตุเหล็ก วิตามินรวม และยาอื่นหลายชนิด เวลาที่ต้องเว้นขึ้นกับยาที่ใช้ โดยเฉพาะ levothyroxine ยาปฏิชีวนะกลุ่ม tetracyclines และ fluoroquinolones อาจต้องเว้นจากยาลดกรดนานกว่า 2 ชั่วโมง ให้ตรวจฉลากหรือนำรายชื่อยาประจำมาปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยาลดกรด

Omeprazole และ famotidine เปลี่ยนสภาพความเป็นกรดในกระเพาะ จึงอาจกระทบการดูดซึมหรือการออกฤทธิ์ของยาบางชนิด อย่านำยาลดกรดหลายกลุ่มมากินร่วมกันเอง เพราะอาจซ้ำซ้อนโดยไม่ได้ทำให้อาการหายเร็วขึ้น

ดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม

ควรงดแอลกอฮอล์ระหว่างมีอาการ เพราะอาจเพิ่มการระคายเคืองและทำให้อาการกลับมาแม้กำลังใช้ยา การที่ยาช่วยลดแสบท้องไม่ได้หมายความว่าเยื่อบุกระเพาะพร้อมรับแอลกอฮอล์แล้ว

กาแฟ เครื่องดื่มชูกำลัง อาหารเผ็ดจัด อาหารมัน และมื้อใหญ่ช่วงก่อนนอนอาจกระตุ้นอาการในบางคนเช่นกัน คุณไม่จำเป็นต้องงดทุกอย่างถาวร แต่ควรสังเกตว่าอะไรทำให้อาการกำเริบ

ผู้ใหญ่ใช้ยาอย่างไร

Omeprazole เป็นยาอันตรายในประเทศไทย ต้องจ่ายโดยเภสัชกร และควรให้เภสัชกรประเมินอาการ ยาประจำ การตั้งครรภ์ และอาการเตือนก่อนจ่ายยา ขนาดยา ระยะเวลาใช้ และรูปแบบผลิตภัณฑ์ต้องพิจารณาตามข้อบ่งใช้และผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่ายในไทย ให้ใช้ตามฉลากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับและคำแนะนำของเภสัชกร ไม่ควรนำแผนการใช้ 14 วันจากฉลากยาต่างประเทศมาใช้เลือกยาด้วยตนเอง

ยาอาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ บางคนอาจดีขึ้นภายใน 24 ชั่วโมง แต่ไม่ควรกินเพิ่มเพราะยังไม่รู้สึกดีขึ้นทันที หากอาการกลับเป็นซ้ำ เป็นบ่อย หรือไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาตามคำแนะนำ ให้ปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุก่อนใช้ซ้ำ

อย่างไรก็ตาม ขนาดมาตรฐาน omeprazole 20 มก. ที่ใช้เปรียบเทียบประสิทธิผลกับยากลุ่มเดียวกัน ไม่ได้หมายความว่าเหมาะกับทุกสาเหตุของอาการปวดท้อง การรักษาแผล กรดไหลย้อน หรือ *H. pylori* อาจใช้แผนต่างกัน และไม่ควรนำตัวเลขนี้ไปจับคู่กับโรคเอง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับและคำแนะนำของเภสัชกร

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ลืมกิน omeprazole ทำอย่างไร?

อย่ากินเพิ่มเป็นสองเท่าเพื่อชดเชย ให้กลับไปใช้ตามตารางเดิมและตรวจสอบคำแนะนำบนฉลากของผลิตภัณฑ์

กินแล้วไม่ดีขึ้นในวันแรก เพิ่มยาได้ไหม?

ไม่ควรเพิ่มยาเอง เพราะ omeprazole อาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ หากมีอาการรุนแรงขึ้นให้พบแพทย์

ใช้ต่อได้นานแค่ไหน?

ให้ใช้ตามระยะเวลาบนฉลากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับและคำแนะนำของเภสัชกร หากอาการไม่ดีขึ้น กลับเป็นซ้ำ หรือเป็นบ่อย ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุก่อนใช้ซ้ำ

เด็กใช้ยาได้หรือไม่

เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีไม่ควรใช้แผน omeprazole สำหรับผู้ใหญ่ และไม่ควรกำหนดขนาดจากอายุเพียงอย่างเดียว ขนาดยารับประทานในเด็กต้องคำนวณตามน้ำหนักและข้อบ่งใช้โดยผู้เชี่ยวชาญ

Famotidine มีเม็ดขนาด 10 มก. และ 20 มก. แต่ตัวเลขเหล่านี้เป็นความแรงของเม็ด ไม่ใช่ขนาดที่ควรให้เด็ก ส่วน simethicone มีหลายความแรง เช่น 80 มก. และ 125 มก. รวมถึงผลิตภัณฑ์ผสม จึงไม่ควรหยิบใช้แทนกันหรือแบ่งให้เด็กโดยดูเฉพาะชื่อยา

หากเด็กปวดท้องซ้ำ ตื่นเพราะปวด อาเจียน กินไม่ได้ น้ำหนักลด ถ่ายดำ หรือซึมลง ควรพาไปพบแพทย์แทนการทดลองยาหลายชนิด

ถ้าใช้ยาเกินขนาดควรทำอย่างไร

หยุดยา เก็บบรรจุภัณฑ์ไว้ และรีบติดต่อโรงพยาบาลหรือศูนย์พิษวิทยา โดยเฉพาะเมื่อกินเกินขนาดมาก ไม่ทราบจำนวน หรือเริ่มมีอาการผิดปกติ อย่าทำให้อาเจียนเองและอย่ารอจนมีอาการชัดเจน

เตรียมแจ้งชื่อสามัญยา ความแรง จำนวนที่คาดว่ากิน เวลาที่กิน อายุ น้ำหนัก และอาการที่เกิดขึ้น หากหมดสติ ชัก หายใจลำบาก หรือปลุกไม่ตื่น ให้โทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที

คำถามที่พบบ่อย

เกี่ยวกับระยะเวลาหาย

ปวดแสบท้อง 2–3 วันถือว่านานไหม?

อาการเล็กน้อยอาจค่อยๆ ดีขึ้นได้เมื่อหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น แต่จำนวนวันเพียงอย่างเดียวบอกสาเหตุไม่ได้ หากปวดมากขึ้น กินไม่ได้ หรือมีสัญญาณเลือดออก ควรพบแพทย์

กินยาแล้วกี่วันควรดีขึ้น?

ขึ้นกับชนิดยา ยาลดกรดบางชนิดบรรเทาเร็วกว่า ส่วน omeprazole อาจใช้เวลา 1–4 วันจึงออกฤทธิ์เต็มที่ หากอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง ไม่ควรเพิ่มยาเอง

อาการหายแล้วหยุดยาได้เลยไหม?

หากเป็นยาที่แพทย์สั่ง ควรใช้ครบตามแผน โดยเฉพาะสูตรกำจัด *H. pylori* หากเป็นยาที่ได้รับจากเภสัชกร ให้ใช้ตามระยะเวลาบนฉลากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับและคำแนะนำของเภสัชกร

ทำไมโรคกระเพาะหายแล้วกลับมาเป็นอีก?

อาจมีสิ่งกระตุ้นเดิม เช่น แอลกอฮอล์ อาหารบางชนิด การสูบบุหรี่ หรือยาแก้ปวดบางกลุ่ม อีกกรณีคือสาเหตุยังไม่ได้รับการรักษา เช่น แผลหรือการติดเชื้อ

เกี่ยวกับอาหารและการดูแลตัวเอง

ควรกินอะไรระหว่างมีอาการ?

เลือกอาหารมื้อเล็กที่ไม่กระตุ้นอาการของคุณ หลีกเลี่ยงมื้อใหญ่ อาหารมันจัด เผ็ดจัด แอลกอฮอล์ และการนอนทันทีหลังอาหาร ดื่มน้ำให้พอและสังเกตอาหารที่ทำให้อาการกำเริบ

ดื่มนมหายแสบท้องไหม?

นมอาจทำให้รู้สึกดีขึ้นชั่วคราวในบางคน แต่ไม่ได้รักษาการอักเสบหรือแผล และไขมันในนมอาจกระตุ้นอาการของบางคนได้

ท้องอืดควรกิน simethicone ไหม?

Simethicone อาจช่วยอาการแน่นท้องจากแก๊ส แต่ไม่ลดการอักเสบหรือรักษาแผล หากปวดท้องเด่น อาเจียน หรือท้องอืดมากผิดปกติ ควรหาสาเหตุก่อน

เกี่ยวกับอาการอันตราย

ถ่ายดำแต่ไม่ปวดท้องต้องกังวลไหม?

ต้องได้รับการประเมิน เพราะอุจจาระดำอาจสัมพันธ์กับเลือดออกในทางเดินอาหาร แม้ไม่มีอาการปวด ควรไปโรงพยาบาลแทนการเริ่มยาลดกรดเอง

แสบร้อนกลางอกกับโรคหัวใจแยกอย่างไร?

อาการอาจคล้ายกันและแยกเองไม่ได้แน่นอน หากเจ็บหน้าอกหรือไหล่ร่วมกับหอบ เหงื่อออก หน้ามืด หรือปวดร้าวไปแขน คอ หรือไหล่ ให้ไปฉุกเฉินทันที

ต้องตรวจหาเชื้อในกระเพาะเมื่อไร?

อาจพิจารณาเมื่ออาการเป็นซ้ำ มีแผลในกระเพาะ หรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น การตรวจและเลือกสูตรยาควรทำภายใต้การดูแลของแพทย์ เพราะยาลดกรดบางชนิดอาจมีผลต่อผลตรวจ

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • อาการและยาที่ใช้อยู่เหมาะกับ omeprazole หรือควรเลือกยากลุ่มอื่น?
  • ยาลดกรดต้องเว้นจากยาประจำ ธาตุเหล็ก หรือวิตามินกี่ชั่วโมง?
  • อาการแบบนี้ใช้ยาด้วยตัวเองได้นานกี่วันก่อนต้องพบแพทย์?
  • โรคไต การตั้งครรภ์ หรือการให้นมบุตรมีผลต่อการเลือกยาหรือไม่?
  • หากกินยาครบตามฉลากแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรตรวจหาสาเหตุใดต่อ?

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall