berlontin 300คือยาอะไร

กาบาเพนติน (gabapentin) เป็นยาอันตรายที่ต้องรับจากร้านยาโดยมีเภสัชกรเป็นผู้จ่าย หรือใช้ตามคำสั่งแพทย์ ไม่ควรซื้อหรือเริ่มใช้เองโดยไม่ได้รับการประเมินข้อบ่งใช้ ขนาดยา โรคร่วม และยาที่ใช้อยู่

ชื่อบนกล่องยาอาจต่างกันตามผู้ผลิต จึงควรตรวจช่อง “ตัวยาสำคัญ” บนฉลากว่าเขียนว่า gabapentin หรือกาบาเพนตินหรือไม่ ส่วนตัวเลขบนชื่อผลิตภัณฑ์มักสื่อถึงความแรงของยา แต่ไม่ใช่คำสั่งว่าคุณต้องกินครั้งละเท่าใด

สารบัญ

• กาบาเพนตินใช้รักษาอะไร
• ยานี้ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ข้อควรระวังก่อนใช้ยา
• การใช้ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตร
• การใช้กาบาเพนตินในเด็ก
• ผลข้างเคียง
• ปฏิกิริยาระหว่างยา
• แอลกอฮอล์
• ขนาดและวิธีใช้
• การใช้ยาเกินขนาด
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

Berlontin 300 คือยาอะไร

ชื่อนี้ควรตรวจสอบจากช่องตัวยาสำคัญบนฉลากก่อนใช้ เพราะชื่อผลิตภัณฑ์อย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับยืนยันชนิดยา ความแรง หรือวิธีกิน

หากฉลากระบุว่าเป็น gabapentin หรือกาบาเพนติน ยานั้นเป็นยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท ใช้ตามข้อบ่งใช้และขนาดที่แพทย์กำหนด อย่าเทียบยาจากสี รูปร่าง หรือตัวเลขบนกล่องเพียงอย่างเดียว เพราะผลิตภัณฑ์ต่างผู้ผลิตอาจมีลักษณะไม่เหมือนกัน

ชื่อผลิตภัณฑ์กับชื่อสามัญต่างกันอย่างไร

ชื่อสามัญบอกตัวยาที่ออกฤทธิ์ เช่น gabapentin ส่วนชื่อผลิตภัณฑ์เป็นชื่อที่ผู้ผลิตตั้งขึ้น ก่อนกินยาควรตรวจชื่อสามัญ ความแรง วันหมดอายุ และชื่อผู้ใช้ยาทุกครั้ง

กาบาเพนตินใช้รักษาอะไรได้บ้าง

กาบาเพนตินใช้ควบคุมอาการชักบางชนิดและบรรเทาอาการปวดจากเส้นประสาท โดยแพทย์จะเลือกใช้ตามสาเหตุ อาการร่วม และโรคประจำตัวของคุณ

อาการปวดเส้นประสาทอาจรู้สึกแสบร้อน เหมือนไฟช็อต แทงจี๊ด ชา หรือเสียวผิดปกติ การมีอาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าทุกคนต้องใช้กาบาเพนติน เพราะอาการคล้ายกันอาจเกิดจากหลายสาเหตุและต้องประเมินก่อน

กาบาเพนตินช่วยควบคุมอาการ ไม่ได้แก้สาเหตุของโรคทุกชนิด คุณจึงอาจต้องใช้ร่วมกับการรักษาอื่น เช่น การควบคุมโรคต้นเหตุ กายภาพบำบัด หรือยาอีกกลุ่มหนึ่ง

กาบาเพนตินไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไป และไม่ควรนำมากินเองเพื่อรักษาปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดประจำเดือน ไข้ หรืออาการอักเสบทั่วไป

กาบาเพนตินไม่ใช่ยาปฏิชีวนะ จึงไม่รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส และไม่ใช่ยานอนหลับ แม้ผลข้างเคียงของยาจะทำให้ง่วงได้ การใช้เพื่อช่วยให้นอนหลับโดยไม่ได้รับคำแนะนำอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการล้ม อุบัติเหตุ หรือการกดการหายใจ

ยานี้ไม่ได้ออกฤทธิ์ทันทีเหมือนยาแก้ปวดบางชนิด ผู้ใช้บางคนต้องได้รับการปรับขนาดยาอย่างค่อยเป็นค่อยไป การกินเพิ่มเองเพราะยังไม่รู้สึกดีขึ้นจึงอาจทำให้ได้รับยาเกินขนาด

ก่อนใช้กาบาเพนตินต้องระวังอะไรบ้าง

แจ้งรายการยา โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ และประวัติแพ้ยาก่อนเริ่มใช้ โดยเฉพาะหากคุณมีโรคไต โรคปอด หรือกำลังใช้ยาที่ทำให้ง่วง

• โรคไต: กาบาเพนตินถูกกำจัดออกทางไตเป็นหลัก ผู้ที่ไตทำงานลดลงอาจต้องใช้ขนาดหรือช่วงเวลารับประทานต่างจากคนทั่วไป
• โรคระบบหายใจ: ผู้ที่มีโรคปอดหรือการหายใจผิดปกติอาจเสี่ยงต่อภาวะหายใจช้า โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยากดประสาท
• ผู้สูงอายุหรือผู้เสี่ยงล้ม: อาการง่วง เวียนศีรษะ และการทรงตัวผิดปกติอาจเพิ่มโอกาสหกล้ม
• ประวัติใช้สารเสพติดหรือใช้ยาผิดวิธี: ควรแจ้งผู้รักษา เพราะยานี้อาจถูกใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยากลุ่มโอปิออยด์
• ความคิดหรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป: ควรสังเกตอารมณ์ซึมเศร้า กระสับกระส่าย ก้าวร้าว หรือความคิดทำร้ายตนเอง
• การหยุดยา: ไม่ควรหยุดกะทันหัน โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ควบคุมอาการชัก เพราะอาจทำให้อาการกำเริบ
• การขับรถและใช้เครื่องจักร: หลีกเลี่ยงจนกว่าจะรู้ว่ายามีผลต่อความตื่นตัว การมองเห็น และการทรงตัวของคุณอย่างไร

ไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีหายใจลำบาก หายใจช้าหรือตื้น ปลุกไม่ตื่น ริมฝีปากเขียว เป็นลม ชักต่อเนื่อง หรือมีความคิดทำร้ายตนเอง

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้กาบาเพนตินได้หรือไม่

ไม่ควรเริ่ม หยุด หรือปรับกาบาเพนตินเองระหว่างตั้งครรภ์ เพราะต้องชั่งประโยชน์ของการควบคุมโรคกับความเสี่ยงต่อทารกเป็นรายบุคคล

หากคุณใช้ยาควบคุมอาการชัก การหยุดยาทันทีอาจเป็นอันตรายทั้งต่อคุณและทารก ควรแจ้งแพทย์เมื่อวางแผนตั้งครรภ์ สงสัยว่าตั้งครรภ์ หรือทราบว่าตั้งครรภ์แล้ว เพื่อทบทวนยาและการติดตามที่เหมาะสม

กาบาเพนตินสามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมได้ ผู้ให้นมบุตรควรสังเกตว่าทารกง่วงผิดปกติ ดูดนมน้อย น้ำหนักขึ้นไม่ดี หรือหายใจผิดปกติหรือไม่ การตัดสินใจใช้ยาควรพิจารณาทั้งความจำเป็นของแม่และสุขภาพของทารก

เด็กใช้กาบาเพนตินได้หรือไม่

เด็กบางคนอาจได้รับกาบาเพนตินภายใต้การดูแลของแพทย์ แต่ขนาดยากินต้องคำนวณตามน้ำหนัก ข้อบ่งใช้ การทำงานของไต และการตอบสนองต่อยา

ไม่ควรแบ่งยาของผู้ใหญ่ให้เด็ก หรือคำนวณจากอายุเพียงอย่างเดียว เด็กอายุเท่ากันอาจมีน้ำหนักต่างกันมาก และยาน้ำแต่ละผลิตภัณฑ์อาจมีความเข้มข้นไม่เท่ากัน จึงห้ามให้เป็นมิลลิลิตรโดยไม่ตรวจความเข้มข้นบนฉลาก

ผู้ดูแลควรสังเกตอาการง่วง เดินเซ พฤติกรรมเปลี่ยนไป สมาธิลดลง หรืออารมณ์ผิดปกติ หากเด็กกลืนยาเกินจำนวนที่กำหนด แม้ยังไม่มีอาการ ควรรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์

กาบาเพนตินมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

อาการง่วง เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย และการทรงตัวผิดปกติพบได้ ส่วนหายใจลำบาก อาการแพ้รุนแรง หรือความคิดทำร้ายตนเองต้องได้รับความช่วยเหลือทันที

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

ผลข้างเคียงอาจเด่นชัดช่วงเริ่มยา หรือหลังปรับขนาดยา บางอาการอาจลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว แต่ไม่ควรกินยาลดลงหรือหยุดเอง

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

รีบพบแพทย์หากมีหายใจช้าหรือลำบาก ง่วงมากผิดปกติ สับสน เป็นลม กล้ามเนื้ออ่อนแรงมาก อาการชักแย่ลง หรือมีการเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์และพฤติกรรมอย่างชัดเจน

อาการแพ้ยา

ผื่นหรือคันเล็กน้อยควรหยุดประเมินและติดต่อผู้รักษา แต่หากหน้าบวม ปากบวม ลิ้นบวม แน่นคอ หายใจลำบาก มีตุ่มพอง หรือผิวหนังลอก ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

กาบาเพนตินมีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง

ยาที่ทำให้ง่วงหรือกดการหายใจสามารถเสริมฤทธิ์กาบาเพนติน ส่วนยาลดกรดบางชนิดอาจลดการดูดซึมของยา

นำรายการยาประจำ ยาซื้อเอง วิตามิน และสมุนไพรให้แพทย์หรือเภสัชกรตรวจทุกครั้ง อย่าเว้นยาประจำหรือจัดช่วงเวลารับประทานใหม่ด้วยตนเองเพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาระหว่างยา

กินกาบาเพนตินร่วมกับแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ สับสน การทรงตัวผิดปกติ และความเสี่ยงต่อการกดการหายใจ

ความเสี่ยงยิ่งสูงหากคุณเพิ่งเริ่มยา เพิ่งปรับขนาดยา มีโรคปอด เป็นผู้สูงอายุ หรือใช้ยาอื่นที่กดประสาทร่วมด้วย แอลกอฮอล์ยังทำให้ประเมินได้ยากว่าอาการมึนงงเกิดจากยาหรือเครื่องดื่ม

หากดื่มเป็นประจำ ไม่ควรหยุดดื่มอย่างกะทันหันโดยไม่แจ้งบุคลากรทางการแพทย์ เพราะบางคนอาจเกิดอาการถอนแอลกอฮอล์ที่ต้องได้รับการดูแล

ผู้ใหญ่และเด็กควรใช้กาบาเพนตินอย่างไร

ขนาดกาบาเพนตินต้องกำหนดเป็นรายบุคคล จึงไม่ควรใช้ตัวเลขบนชื่อผลิตภัณฑ์เป็นขนาดรับประทานหรือคัดลอกวิธีกินของผู้อื่น

แพทย์อาจเริ่มจากขนาดต่ำแล้วค่อยปรับตามข้อบ่งใช้ การตอบสนอง ผลข้างเคียง และการทำงานของไต ผู้ที่ใช้ควบคุมอาการชักมักต้องรักษาระดับยาให้สม่ำเสมอ จึงควรกินในเวลาที่กำหนดทุกวัน

ขนาดยาที่ใช้ในประเทศไทยอาจแตกต่างกัน โปรดปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยา

ขนาดยาในผู้ใหญ่กำหนดจากอะไร

ขนาดยาขึ้นอยู่กับโรคที่รักษา การทำงานของไต อายุ ยาร่วม และความทนต่อผลข้างเคียง ตัวเลขที่ระบุบนแคปซูลหรือกล่องบอกความแรงต่อหน่วย ไม่ได้บอกจำนวนเม็ดหรือจำนวนครั้งที่เหมาะกับคุณ

ขนาดยาในเด็กกำหนดจากอะไร

ยากินสำหรับเด็กต้องพิจารณาน้ำหนักตัวร่วมกับข้อบ่งใช้และการทำงานของไต ห้ามสร้างตารางตามช่วงอายุหรือแปลงเป็นปริมาตรยาน้ำโดยไม่ทราบความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์

หากลืมกินยาควรทำอย่างไร

กินเมื่อจำได้หากยังไม่ใกล้เวลามื้อถัดไป แต่ถ้าใกล้แล้วให้ข้ามมื้อที่ลืมและกลับสู่ตารางเดิม อย่ากินสองเท่าเพื่อชดเชย เพราะอาจเพิ่มอาการง่วง เดินเซ และการกดการหายใจ

ควรกินพร้อมอาหารหรือไม่

กาบาเพนตินทั่วไปสามารถกินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารได้ แต่ควรทำแบบเดิมอย่างสม่ำเสมอ กลืนยากับน้ำและใช้รูปแบบยาตามที่ได้รับ ไม่บด เปิดแคปซูล หรือแบ่งยา เว้นแต่ได้รับคำแนะนำเฉพาะ

หยุดยาเมื่ออาการดีขึ้นได้หรือไม่

ไม่ควรหยุดทันที การลดขนาดยาต้องวางแผนตามเหตุผลที่ใช้ยา ระยะเวลาที่ใช้ และความเสี่ยงต่ออาการชักหรืออาการถอนยา

หากใช้กาบาเพนตินเกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกินเกินขนาดที่กำหนด ให้รีบติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาล โดยไม่ต้องรอให้เริ่มมีอาการ

อาการที่อาจพบ ได้แก่ ง่วงมาก พูดไม่ชัด มองเห็นภาพซ้อน เดินเซ สับสน ท้องเสีย หายใจช้าหรือตื้น และหมดสติ ความรุนแรงอาจเพิ่มขึ้นเมื่อกินร่วมกับแอลกอฮอล์ โอปิออยด์ หรือยากดประสาทอื่น

อย่ากระตุ้นให้อาเจียนเอง ให้นำแผงยา ขวด ฉลาก และรายการยาที่ใช้ร่วมกันไปโรงพยาบาล หากผู้ป่วยปลุกไม่ตื่น หายใจผิดปกติ หรือมีริมฝีปากเขียว ให้เรียกบริการฉุกเฉินทันทีและจัดให้นอนตะแคงหากยังหายใจอยู่

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการใช้ยา

กาบาเพนตินเป็นยาแก้ปวดหรือไม่

กาบาเพนตินช่วยบรรเทาอาการปวดจากเส้นประสาทบางชนิด แต่ไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไป จึงไม่เหมาะสำหรับอาการปวดทุกแบบและไม่ควรเริ่มกินเองจากอาการปวดเพียงอย่างเดียว

กาบาเพนตินทำให้ง่วงหรือไม่

ทำให้ง่วง เวียนศีรษะ หรือเดินเซได้ โดยเฉพาะช่วงเริ่มใช้และหลังปรับขนาดยา งดขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำงานบนที่สูงจนกว่าจะรู้ว่ายาส่งผลต่อคุณอย่างไร

กาบาเพนตินกินแล้วออกฤทธิ์ทันทีไหม

อาการง่วงอาจเกิดได้หลังเริ่มยา แต่ผลต่ออาการปวดเส้นประสาทหรือการควบคุมอาการชักอาจไม่ได้เกิดขึ้นทันที อย่ากินเพิ่มเองหากยังไม่รู้สึกดีขึ้น

กาบาเพนตินกินเฉพาะตอนปวดได้ไหม

ขึ้นอยู่กับเหตุผลที่แพทย์สั่ง แต่โดยทั่วไปยานี้มักต้องใช้ตามตารางที่กำหนด ไม่ควรเปลี่ยนเป็นกินเฉพาะเวลาปวดหรือหยุดเมื่อไม่ปวดโดยไม่ตรวจคำสั่งใช้ยา

คำถามเกี่ยวกับความปลอดภัย

กาบาเพนตินเสพติดหรือไม่

ยานี้อาจถูกใช้ผิดวิธีและอาจทำให้เกิดการพึ่งพาได้ในบางคน ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ร่วมกับโอปิออยด์ ยานอนหลับ หรือสารกดประสาท จึงควรเก็บยาให้พ้นมือผู้อื่นและไม่แบ่งยาให้ใคร

หยุดกาบาเพนตินทันทีได้ไหม

ไม่ควรหยุดทันที เพราะอาจทำให้นอนไม่หลับ คลื่นไส้ เหงื่อออก กระสับกระส่าย ปวดมากขึ้น หรืออาการชักกำเริบ วิธีลดขนาดยาต้องกำหนดตามแต่ละคน

กาบาเพนตินมีผลต่อไตไหม

ไตเป็นทางสำคัญในการกำจัดยาออกจากร่างกาย ผู้ที่ไตทำงานลดลงอาจมีระดับยาสะสมและเกิดผลข้างเคียงง่ายขึ้น จึงต้องประเมินการทำงานของไตก่อนกำหนดขนาดที่เหมาะสม

ถ้ากินแล้วขาบวมควรทำอย่างไร

อาการบวมที่มือ เท้า หรือขาเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ ควรแจ้งผู้รักษา โดยเฉพาะหากบวมเพิ่มเร็ว น้ำหนักขึ้นรวดเร็ว หอบเหนื่อย หรือมีโรคหัวใจและโรคไตร่วมด้วย

กาบาเพนตินใช้ร่วมกับพาราเซตามอลได้ไหม

ยาทั้งสองชนิดไม่ได้มีปฏิกิริยาสำคัญในทุกคน แต่ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการปวด โรคตับ โรคไต และยาอื่นที่ใช้อยู่ ควรตรวจส่วนประกอบของยาแก้ปวดสูตรผสมเพื่อป้องกันการได้รับตัวยาซ้ำ

กาบาเพนตินใช้ร่วมกับยาแก้แพ้ได้ไหม

ยาแก้แพ้บางชนิดทำให้ง่วงและอาจเสริมอาการมึนงง เดินเซ หรือกดการหายใจ ควรตรวจตัวยาก่อนใช้ โดยเฉพาะยาสูตรแก้หวัดที่มีหลายส่วนประกอบ

คำถามเกี่ยวกับการเก็บและการตรวจยา

แคปซูลสีไม่เหมือนเดิมยังกินได้ไหม

อย่าตัดสินจากสีหรือรูปร่างเพียงอย่างเดียว ให้ตรวจชื่อสามัญ ความแรง ผู้ผลิต วันหมดอายุ และคำสั่งใช้ หากข้อมูลไม่ตรงกับยาที่เคยได้รับ ควรแยกยาไว้ก่อนและตรวจสอบให้ชัดเจน

แบ่งกาบาเพนตินให้คนที่มีอาการคล้ายกันได้ไหม

ไม่ควรแบ่งยาให้ผู้อื่น แม้อาการจะคล้ายกัน เพราะสาเหตุของอาการปวด ขนาดยา การทำงานของไต และยาที่ใช้ร่วมกันอาจต่างกัน

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ตัวยาสำคัญและความแรงบนฉลากตรงกับยาที่แพทย์สั่งหรือไม่
• ยานี้มีปฏิกิริยากับยาประจำ ยาแก้แพ้ ยานอนหลับ หรือสมุนไพรที่ใช้อยู่หรือไม่
• หากลืมยา ควรจัดเวลามื้อถัดไปอย่างไรโดยไม่กินซ้ำ
• อาการง่วง เวียนศีรษะ หรือขาบวมระดับใดที่ควรหยุดกิจกรรมและพบแพทย์
• หากต้องหยุดยา ควรลดขนาดและติดตามอาการอย่างไร

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์