ยาคุมฉุกเฉิน 1 เม็ด จะท้องไหม

ยาคุมฉุกเฉินชนิด levonorgestrel คือยาที่ช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์หลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันหรือเมื่อวิธีคุมกำเนิดผิดพลาด แต่ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด

สารบัญ

• ยาคุมฉุกเฉินชนิด levonorgestrel คือยาอะไร
• ยา levonorgestrel ใช้ในกรณีใด
• ยา levonorgestrel ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ก่อนกินยาคุมฉุกเฉินต้องระวังอะไร
• ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรกินได้ไหม
• เด็กใช้ยา levonorgestrel ได้หรือไม่
• ยา levonorgestrel มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• ยา levonorgestrel ตีกับยาอะไร
• กินยาคุมฉุกเฉินกับแอลกอฮอล์ได้ไหม
• ยาคุมฉุกเฉินชนิดหนึ่งเม็ดกินอย่างไร
• เด็กควรกินยา levonorgestrel ขนาดเท่าไร
• หากกินยาเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

ยาคุมฉุกเฉินชนิด levonorgestrel คือยาอะไร

เป็นยาคุมกำเนิดหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์ โดยออกฤทธิ์หลักด้วยการยับยั้งหรือเลื่อนการตกไข่ ยาจะได้ผลดีขึ้นเมื่อกินเร็ว ก่อนที่กระบวนการตั้งครรภ์จะเกิดขึ้นแล้ว

คำว่า “หนึ่งเม็ด” ต้องดูปริมาณตัวยาบนฉลาก ไม่ควรตัดสินจากจำนวนเม็ดเพียงอย่างเดียว เพราะผลิตภัณฑ์อาจจัดยาเป็นจำนวนเม็ดต่างกัน ข้อมูลของยาชนิดเม็ดเดียวระบุ levonorgestrel 1.5 มก. ในหนึ่งเม็ด

ชื่อยาสามัญสำคัญกว่าชื่อบนกล่อง: ตรวจดูคำว่า levonorgestrel ปริมาณต่อเม็ด และจำนวนเม็ดที่ต้องกิน ยาคุมรายเดือนชนิดฮอร์โมนรวมไม่ใช่ผลิตภัณฑ์เดียวกับยาคุมฉุกเฉินชนิดนี้

ยา levonorgestrel ใช้ในกรณีใด

ใช้เพื่อลดโอกาสตั้งครรภ์หลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน หรือเมื่อการคุมกำเนิดที่ใช้อยู่ผิดพลาด ตัวอย่างเช่น ถุงยางฉีก หลุด ลืมคุมกำเนิด หรือไม่แน่ใจว่าวิธีที่ใช้ป้องกันได้ครบถ้วนหรือไม่

ยานี้ลดความเสี่ยงแต่ไม่ทำให้ความเสี่ยงเป็นศูนย์ โอกาสตั้งครรภ์ยังขึ้นกับเวลาที่กินยา ช่วงตกไข่ และการมีเพศสัมพันธ์ครั้งใหม่หลังรับประทานยา

ยา levonorgestrel ไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาทำแท้ง และไม่สามารถยุติการตั้งครร์ที่เกิดขึ้นแล้ว หากคุณตั้งครรภ์อยู่ก่อนกินยา levonorgestrel จะไม่ทำให้การตั้งครรภ์สิ้นสุดลง

ยาไม่คุ้มครองการมีเพศสัมพันธ์ครั้งต่อไป ไม่ใช้แทนวิธีคุมกำเนิดประจำ และไม่ป้องกันเอชไอวีหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากมีความเสี่ยงต่อโรคเหล่านี้ ควรใช้ถุงยางและเข้ารับการตรวจตามความเหมาะสม หากเหตุการณ์เสี่ยงเอชไอวีเกิดขึ้นภายใน 72 ชั่วโมง โดยเฉพาะเมื่อไม่ทราบสถานะของคู่สัมผัสหรือคู่สัมผัสมีความเสี่ยงสูง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีเพื่อประเมินการรับยาป้องกันเอชไอวีหลังสัมผัสเชื้อ (HIV PEP) ซึ่งต้องเริ่มโดยเร็วที่สุดและไม่เกิน 72 ชั่วโมง โดยไม่ต้องรอผลตรวจ และรับคำแนะนำเรื่องการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น

ก่อนกินยาคุมฉุกเฉินต้องระวังอะไร

สิ่งสำคัญที่สุดคือกินยาให้เร็ว พร้อมตรวจชื่อยาและปริมาณบนฉลากให้ตรงกับวิธีใช้ หากไม่แน่ใจว่าเป็นแบบหนึ่งเม็ดหรือสองเม็ด อย่ากินโดยอาศัยการคาดเดา

• อย่ารอให้ถึงเช้าวันถัดไปโดยไม่จำเป็น ชื่อ “ยาคุมฉุกเฉิน” ไม่ได้หมายความว่าต้องกินตอนเช้า คุณกินได้ทันทีหลังเหตุการณ์
• ไม่ควรกินหากเคยแพ้ levonorgestrel หรือส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ตรวจฉลากก่อนใช้ โดยเฉพาะเมื่อเคยมีผื่นหรืออาการแพ้ยา
• ยาบางชนิดอาจทำให้ประสิทธิภาพลดลง โดยเฉพาะยากันชักบางชนิด rifampin และ efavirenz
• การกินทันเวลาไม่ได้รับประกันว่าจะไม่ตั้งครรภ์ ยิ่งกินเร็วยิ่งมีโอกาสได้ผลดี แต่ยังตั้งครรภ์ได้ ตัวเลขร้อยละที่รายงานเป็นการประมาณสัดส่วนการตั้งครรภ์ที่ป้องกันได้เมื่อเทียบกับจำนวนที่คาดว่าจะเกิด ไม่ใช่โอกาสที่จะไม่ตั้งครรภ์ของผู้ใช้แต่ละคน และไม่ควรนำไปคำนวณความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
• สังเกตประจำเดือนและอาการผิดปกติ ควรตรวจครรภ์เมื่อครบ 3 สัปดาห์หลังการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดที่เสี่ยง หรือเมื่อประจำเดือนช้ากว่าปกติ หากผลลบแต่ประจำเดือนยังไม่มาให้ตรวจซ้ำหรือพบแพทย์

ไปโรงพยาบาลทันที หากมีอาการปวดท้องน้อยรุนแรงหลังใช้ยา โดยเฉพาะเมื่อประจำเดือนขาดหรือผลตรวจครรภ์เป็นบวก เพราะอาการนี้อาจพบได้ในการตั้งครรภ์นอกมดลูก

ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรกินได้ไหม

หากตั้งครรภ์อยู่แล้ว ไม่ควรกินเพื่อหวังยุติการตั้งครรภ์ เพราะยาไม่ออกฤทธิ์ในลักษณะนั้น หากกินไปก่อนรู้ว่าตั้งครรภ์ ให้แจ้งแพทย์เมื่อเข้ารับการฝากครรภ์หรือประเมินอาการ

ผู้ให้นมบุตรสามารถใช้ levonorgestrel คุมกำเนิดฉุกเฉินได้และโดยทั่วไปให้นมต่อได้ ไม่ควรชะลอการกินยา หากใช้ยาประจำหรือไม่แน่ใจเรื่องผลิตภัณฑ์ให้ปรึกษาเภสัชกรโดยเร็ว

หากไม่แน่ใจว่าตั้งครรภ์จากเหตุการณ์ก่อนหน้านี้หรือไม่ การตรวจครรภ์ช่วยตอบเรื่องการตั้งครรภ์เดิมได้ แต่ไม่จำเป็นต้องรอผลตรวจจนพลาดช่วงเวลาที่ควรกินยาหลังเหตุการณ์ล่าสุด

เด็กใช้ยา levonorgestrel ได้หรือไม่

ยาคุมฉุกเฉินไม่ได้กำหนดขนาดยาสำหรับเด็กตามอายุหรือน้ำหนักจากข้อมูลนี้ หากผู้ใช้เป็นเด็กหรือวัยรุ่น ควรประเมินทั้งความเสี่ยงตั้งครรภ์ ความปลอดภัย และความเป็นไปได้ของการถูกบังคับหรือถูกล่วงละเมิด

กรณีที่เพศสัมพันธ์ไม่ได้เกิดจากความยินยอม ควรไปโรงพยาบาลโดยเร็วเพื่อรับการดูแลอย่างเป็นส่วนตัว การดูแลอาจครอบคลุมการป้องกันการตั้งครรภ์ การประเมินโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการเก็บหลักฐานตามความสมัครใจ

ยา levonorgestrel มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

อาการที่พบได้ ได้แก่ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน และมีการเปลี่ยนแปลงของเลือดประจำเดือน อาการส่วนใหญ่มักไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่ควรเฝ้าดูความรุนแรงและระยะเวลาที่เป็น

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

หากอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง หลังกินยา อาจต้องรับประทานซ้ำ แต่ควรให้เภสัชกรหรือแพทย์ตรวจสอบผลิตภัณฑ์และเวลาที่อาเจียนก่อน

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

อาการแพ้รุนแรงหรือปวดท้องน้อยรุนแรงต้องได้รับการประเมินทันที อาการแพ้รุนแรงอาจมีหน้าหรือคอบวม ลมพิษ หายใจหรือกลืนลำบาก เวียนศีรษะมาก หรือหมดสติ

อาการแพ้ยา: ผื่นเล็กน้อยควรหยุดใช้และขอคำแนะนำ แต่หากหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก หรือเป็นลม ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

ยา levonorgestrel ตีกับยาอะไร

ยาที่เร่งการกำจัดฮอร์โมนอาจลดระดับ levonorgestrel และทำให้ยาคุมฉุกเฉินได้ผลน้อยลง ความเสี่ยงนี้สำคัญแม้คุณกินยาเร็วและถูกวิธี

เตรียมรายชื่อยาประจำ ยาที่ซื้อกินเอง สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมด โดยเฉพาะยาที่ใช้อยู่ในช่วงก่อนและหลังมีเพศสัมพันธ์ เพื่อให้เภสัชกรประเมินว่าควรเลือกวิธีคุมกำเนิดฉุกเฉินแบบอื่นหรือไม่

กินยาคุมฉุกเฉินกับแอลกอฮอล์ได้ไหม

แอลกอฮอล์อาจทำให้อาการคลื่นไส้ เวียนศีรษะ หรืออาเจียนรบกวนมากขึ้น แม้ไม่มีข้อมูลว่าทำให้ levonorgestrel หมดฤทธิ์โดยตรง ทางปฏิบัติควรหลีกเลี่ยงการดื่มหลังรับประทานยา โดยเฉพาะในช่วงแรก

ประเด็นสำคัญคือการอาเจียน หากอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง ยาอาจดูดซึมไม่ครบและอาจต้องกินซ้ำ จดเวลาไว้เพื่อใช้ประกอบการประเมิน

ยาคุมฉุกเฉินชนิดหนึ่งเม็ดกินอย่างไร

หากฉลากระบุ levonorgestrel 1.5 มก. ชนิดหนึ่งเม็ด ให้กินครั้งเดียวโดยเร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน โดยเหมาะที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง หากผ่านไปแล้วและยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงให้รีบปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ทันทีเพื่อพิจารณา levonorgestrel หรือวิธีอื่น เช่น ห่วงอนามัยทองแดงตามความเหมาะสม อย่าแบ่งเม็ดไว้กินภายหลัง เพราะวิธีใช้ของผลิตภัณฑ์นี้เป็นการกินครั้งเดียว

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ผลิตภัณฑ์บางแบบอาจจัดเป็นสองเม็ด โดยต้องเป็น levonorgestrel 0.75 มก. ต่อเม็ดเท่านั้น รวมขนาดยาทั้งหมด 1.5 มก. แนวทางที่ระบุไว้คือกินเม็ดแรกโดยเร็วที่สุด โดยเหมาะที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง แล้วกินเม็ดที่สองหลังเม็ดแรก 12 ชั่วโมง หากผ่านไปแล้วและยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงให้รีบปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ทันทีเพื่อพิจารณา levonorgestrel หรือวิธีอื่นตามความเหมาะสม ไม่ควรกินผลิตภัณฑ์ขนาด 1.5 มก. จำนวนสองเม็ด เว้นแต่เภสัชกรหรือแพทย์แนะนำเป็นกรณีพิเศษ เช่น มีปฏิกิริยากับยาที่ลดประสิทธิภาพ คุณจึงควรดูทั้งจำนวนเม็ดและปริมาณตัวยาต่อเม็ด ไม่ควรนำวิธีของคนละรูปแบบมารวมกัน

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

กินช้ากว่า 24 ชั่วโมงยังทันไหม?

ยังอาจอยู่ในช่วงใช้ยาได้ ควรกินทันที ไม่ต้องรอเวลาใดเวลาหนึ่ง โดยเหมาะที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง หากผ่านไปแล้วและยังไม่เกิน 120 ชั่วโมงให้รีบปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ทันที ประสิทธิภาพมีแนวโน้มลดลงเมื่อเวลาผ่านไป

กินหนึ่งเม็ดแล้วต้องกินซ้ำอีกไหม?

ถ้าเป็น levonorgestrel 1.5 มก. ชนิดหนึ่งเม็ด ปกติเป็นการกินครั้งเดียว แต่หากอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง อาจต้องกินซ้ำหลังได้รับคำแนะนำ

กินเพิ่มเพื่อให้ป้องกันดีขึ้นได้ไหม?

ไม่ควรเพิ่มจำนวนเอง การกินมากกว่าวิธีใช้ไม่ได้รับประกันว่าจะป้องกันดีขึ้น และอาจเพิ่มผลข้างเคียง

เด็กควรกินยา levonorgestrel ขนาดเท่าไร

ไม่มีขนาดยาสำหรับเด็กที่ควรคำนวณเองจากอายุหรือน้ำหนัก ห้ามแบ่งเม็ดหรือปรับขนาดตามการคาดเดา เพราะการเลือกใช้ต้องพิจารณาว่ามีโอกาสตั้งครรภ์หรือไม่และเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบใด

เด็กที่อาจตั้งครรภ์ได้ควรได้รับคำแนะนำอย่างเร่งด่วนและเป็นส่วนตัว หากมีข้อสงสัยเรื่องการบังคับ การทำร้าย หรือความปลอดภัย ให้พาไปโรงพยาบาลทันที

หากกินยาเกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกินมากกว่าที่ฉลากกำหนด ให้หยุดเพิ่มยา เก็บบรรจุภัณฑ์ไว้ และติดต่อบุคลากรทางการแพทย์ แจ้งชื่อ levonorgestrel ปริมาณต่อเม็ด จำนวนที่กิน เวลาที่กิน และอาการที่เกิดขึ้น

หากมีอาเจียนต่อเนื่อง หมดสติ หายใจลำบาก อาการแพ้รุนแรง หรือปวดท้องรุนแรง ให้ไปห้องฉุกเฉิน ไม่ควรทำให้อาเจียนเองเว้นแต่ได้รับคำสั่งจากบุคลากรทางการแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

เรื่องโอกาสตั้งครรภ์

กินยาคุมฉุกเฉินหนึ่งเม็ดแล้วจะท้องไหม?

ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้ เพราะยาไม่ป้องกันได้ทั้งหมด ความเสี่ยงมักลดลงเมื่อกินเร็ว โดยต้องดูด้วยว่าเป็น levonorgestrel 1.5 มก. ชนิดหนึ่งเม็ดหรือไม่

กินภายในวันเดียวกันยังเสี่ยงไหม?

ยังมีความเสี่ยงแต่โดยทั่วไปดีกว่าการกินช้า ยิ่งกินเร็วยิ่งมีโอกาสได้ผลดี ตัวเลขร้อยละที่รายงานเป็นการประมาณสัดส่วนการตั้งครรภ์ที่ป้องกันได้เมื่อเทียบกับจำนวนที่คาดว่าจะเกิด ไม่ใช่โอกาสที่จะไม่ตั้งครรภ์ของผู้ใช้แต่ละคน และไม่ควรใช้คำนวณความเสี่ยงเฉพาะบุคคล ควรตรวจครรภ์เมื่อครบ 3 สัปดาห์หลังการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดที่เสี่ยง

กินยาคุมฉุกเฉินแล้วมีเพศสัมพันธ์ซ้ำจะป้องกันไหม?

ยาที่กินไปอาจไม่ป้องกันเหตุการณ์ใหม่ ควรใช้ถุงยางทุกครั้งและประเมินความจำเป็นของการคุมกำเนิดฉุกเฉินอีกครั้ง โดยไม่เพิ่มยาเอง

เรื่องเวลาและการตรวจครรภ์

เกิน 72 ชั่วโมงแล้วยังกิน levonorgestrel ได้ไหม?

หากผ่านไปแล้วและยังไม่เกิน 120 ชั่วโมง ให้รีบปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ทันที เพราะยังอาจพิจารณาใช้ levonorgestrel ได้แม้ประสิทธิภาพลดลงตามเวลา หรืออาจเลือกวิธีอื่น เช่น ห่วงอนามัยทองแดงตามความเหมาะสม การรอต่อจะยิ่งจำกัดทางเลือก

ควรตรวจครรภ์เมื่อไรหลังกินยา?

ควรตรวจครรภ์เมื่อครบ 3 สัปดาห์หลังการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดที่เสี่ยง หรือเมื่อประจำเดือนช้ากว่าปกติ หากผลลบแต่ประจำเดือนยังไม่มา ให้ตรวจซ้ำหรือพบแพทย์

เลือดออกหลังกินยาแปลว่าไม่ท้องใช่ไหม?

ไม่สามารถยืนยันได้ เลือดออกกะปริดกะปรอยหรือรอบเดือนเปลี่ยนเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ การตรวจครรภ์ตามเวลาจึงน่าเชื่อถือกว่าการดูจากเลือดออกเพียงอย่างเดียว

เรื่องการกินและผลข้างเคียง

กินยาคุมฉุกเฉินตอนท้องว่างได้ไหม?

สามารถรับประทานยาเม็ดได้ตามวิธีใช้ แต่หากคลื่นไส้ง่าย การกินพร้อมอาหารอาจช่วยให้สบายท้องขึ้น สิ่งสำคัญคืออย่าชะลอการกินโดยไม่จำเป็น

อาเจียนหลังกินยาต้องทำอย่างไร?

ถ้าอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง ยาอาจดูดซึมไม่ครบและอาจต้องรับประทานซ้ำ หากอาเจียนหลังจากนั้นหรืออาเจียนต่อเนื่อง ควรแจ้งเวลาและอาการให้บุคลากรทางการแพทย์ทราบ

ประจำเดือนจะเลื่อนหรือไม่?

รอบเดือนอาจเปลี่ยนหรือมีเลือดออกผิดจากปกติได้ ควรตรวจครรภ์เมื่อครบ 3 สัปดาห์หลังการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดที่เสี่ยง หรือเมื่อประจำเดือนช้ากว่าปกติ หากผลลบแต่ประจำเดือนยังไม่มา ให้ตรวจซ้ำหรือพบแพทย์

กินยาคุมฉุกเฉินแทนยาคุมรายเดือนได้ไหม?

ไม่ได้ ยานี้ใช้สำหรับเหตุฉุกเฉินและไม่คุ้มครองต่อเนื่อง หากยังมีโอกาสมีเพศสัมพันธ์ ควรเลือกวิธีคุมกำเนิดประจำที่เหมาะสมและใช้ถุงยางร่วมด้วย

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยาที่ฉันมีเป็น levonorgestrel 1.5 มก. ชนิดกินครั้งเดียวหรือเป็นแบบแบ่งสองเม็ด?
• เวลาที่ผ่านไปหลังมีเพศสัมพันธ์ยังอยู่ในช่วงที่ยาชนิดนี้เหมาะสมหรือไม่?
• ยาประจำ ยากันชัก rifampin หรือ efavirenz ที่ใช้อยู่จะลดประสิทธิภาพหรือไม่?
• หากอาเจียนหลังรับประทานตามเวลาที่จดไว้ จำเป็นต้องกินซ้ำหรือไม่?
• ควรเริ่มวิธีคุมกำเนิดประจำแบบใด และต้องใช้ถุงยางร่วมด้วยนานเท่าไร?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 4172) — เกี่ยวกับ levonorgestrel — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 10590) — เกี่ยวกับ levonorgestrel — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• WebMD: Levonorgestrel (Plan B One-Step, My Way, and others) — เกี่ยวกับ levonorgestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Ethinyl Estradiol and Levonorgestrel (Oral Contraceptives) — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + levonorgestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• Cleveland Clinic: Norgestrel; Ethinyl Estradiol Tablets — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + norgestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• RxList: Norgestrel-Ethinyl Estradiol: Side Effects, Uses, Dosage ... — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + norgestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์