ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้มึนหัว

อาการมึนหัว คือความรู้สึกโคลงเคลง หน้ามืด ทรงตัวไม่มั่นคง หรือเหมือนสิ่งรอบตัวหมุน ซึ่งอาจเกิดจากการเดินทาง หูชั้นใน ยา หรือโรคอื่นได้

ประเด็นสำคัญ

  • อาการมึนหัวมีหลายแบบและหลายสาเหตุ ยาที่ช่วยอาการเมารถหรือบ้านหมุนอาจไม่เหมาะกับอาการหน้ามืดจากขาดน้ำ ความดันต่ำ หรือโรคทางระบบประสาท
  • ยาสำหรับอาการจากการเคลื่อนไหวมี dimenhydrinate เม็ดละ 25 หรือ 50 มก. และ meclizine 12.5 หรือ 25 มก. แต่ต้องเลือกตามอาการและฉลาก
  • ยากลุ่มนี้ทำให้ง่วงและตาพร่าได้ ควรงดแอลกอฮอล์และไม่ขับรถ หากพูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรง เจ็บหน้าอก หรือเป็นลม ให้พบแพทย์ทันที

อาการมึนหัวเกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยมีตั้งแต่เมารถ ขาดน้ำ พักผ่อนน้อย ไปจนถึงความผิดปกติของหูชั้นใน จึงควรแยกความรู้สึกที่เกิดขึ้นก่อนเลือกยา

  • เมารถหรือเมาเรือ: มักเกิดระหว่างนั่งรถ เรือ หรือเครื่องบิน อาจมีคลื่นไส้ อาเจียน เหงื่อออก และเวียนศีรษะร่วมด้วย
  • เวียนศีรษะบ้านหมุน: รู้สึกว่าตัวเองหรือห้องหมุน อาจสัมพันธ์กับการเปลี่ยนท่าศีรษะหรือความผิดปกติของระบบทรงตัวในหูชั้นใน
  • ขาดน้ำหรือรับประทานอาหารไม่เพียงพอ: อาจรู้สึกหน้ามืด อ่อนแรง ปากแห้ง หรือมึนเมื่อเปลี่ยนจากท่านั่งเป็นยืน
  • พักผ่อนน้อยหรือดื่มแอลกอฮอล์: ทำให้การทรงตัวและความตื่นตัวลดลง รวมถึงทำให้อาการง่วงจากยาเด่นขึ้น
  • ผลจากยา: ยานอนหลับ ยาคลายกังวล และยาที่กดประสาทบางชนิดอาจทำให้มึนหรือง่วง ยาแก้เวียนศีรษะเองก็ทำให้ง่วงได้เช่นกัน
  • ปัญหาการมองเห็นหรือไมเกรน: บางคนมีเวียนศีรษะร่วมกับปวดศีรษะ แพ้แสง หรือเห็นภาพผิดปกติ
  • โรคหัวใจ ระบบไหลเวียนเลือด หรือระบบประสาท: พบไม่บ่อยเท่าสาเหตุทั่วไป แต่ต้องระวังเมื่ออาการเกิดฉับพลัน รุนแรง หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย

ลองสังเกตว่าอาการเป็นแบบห้องหมุน หน้ามืด หรือเดินเซ รวมถึงเริ่มเมื่อใดและสัมพันธ์กับการเดินทางหรือการเปลี่ยนท่าหรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยแยกสาเหตุและลดการเลือกยาผิดกลุ่ม

เมื่อไหร่ที่ดูแลอาการมึนหัวเองได้

คุณอาจดูแลเองระยะสั้นได้เมื่ออาการไม่รุนแรง มีสาเหตุชัด เช่น เกิดเฉพาะระหว่างเดินทาง และไม่มีสัญญาณอันตรายทางหัวใจหรือระบบประสาท

หากสงสัยเมารถ ให้นั่งในจุดที่เคลื่อนไหวน้อย มองไปข้างหน้าหรือมองเส้นขอบฟ้า เปิดให้อากาศถ่ายเท และหลีกเลี่ยงการอ่านหนังสือหรือจ้องหน้าจอ ดื่มน้ำทีละน้อยและหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์

หากหน้ามืดหลังลุกขึ้น ให้หยุดเดิน นั่งหรือนอนในที่ปลอดภัย แล้วเปลี่ยนท่าช้าๆ อย่าฝืนขับรถ ขึ้นที่สูง หรือใช้เครื่องจักรจนกว่าอาการจะหาย

ลักษณะอาการสิ่งที่ควรทำ
มึนเฉพาะระหว่างเดินทางใช้วิธีลดเมารถ และหากต้องการใช้ยาให้ตรวจฉลากและปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกชนิดและขนาดที่เหมาะสม
หน้ามืดหลังลุกเร็วนั่งพัก ดื่มน้ำ และลุกช้าๆ
บ้านหมุนเป็นซ้ำควรตรวจหาสาเหตุจากระบบทรงตัว
มึนหลังเริ่มยาใหม่ตรวจชื่อยาและยาที่ใช้ร่วมกัน
มึนร่วมกับอาการทางระบบประสาทพบแพทย์ทันที

ยาอาจบรรเทาความรู้สึกเวียน คลื่นไส้ หรืออาเจียน แต่ไม่ได้แก้ทุกสาเหตุ หากอาการเกิดซ้ำโดยไม่ทราบเหตุ รบกวนการเดิน หรือจำเป็นต้องกินยาติดต่อกัน ควรได้รับการประเมินแทนการใช้ยากดอาการต่อเนื่อง

มียากลุ่มใดใช้บรรเทาอาการมึนหัวได้บ้าง

ยาที่ใช้บ่อยเป็นยาต้านฮิสตามีนซึ่งช่วยลดสัญญาณจากระบบทรงตัวและศูนย์อาเจียน เหมาะกับอาการจากเมารถหรือบ้านหมุนบางชนิด ไม่ใช่อาการมึนทุกแบบ

ตัวยาสามัญรูปแบบหรือความแรงที่พบในข้อมูลใช้บรรเทาอาการแบบใด
dimenhydrinateเม็ดละ 25 หรือ 50 มก.คลื่นไส้ อาเจียน และเวียนจากเมารถ
meclizineเม็ดละ 12.5 หรือ 25 มก.คลื่นไส้ อาเจียน และเวียนจากเมารถ
cinnarizineยาต้านอาการเวียนศีรษะบ้านหมุน การทรงตัวผิดปกติ หรือเมารถบางกรณี

ความแรงในตารางคือปริมาณตัวยาต่อเม็ด ไม่ใช่คำสั่งให้กินตามตัวเลขนั้น ผลิตภัณฑ์และข้อกำหนดการใช้ในแต่ละประเทศอาจต่างกัน จึงต้องตรวจชื่อยาและความแรงบนฉลากก่อนใช้เสมอ

Dimenhydrinate ช่วยป้องกันและบรรเทาคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะจากการเคลื่อนไหว ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่ ง่วงซึม ปากหรือคอแห้ง ตาพร่า ปวดศีรษะ ไม่สบายท้อง ใจสั่น และบางคนอาจมีคลื่นไส้อาเจียน

การใช้ dimenhydrinate เกินขนาดเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการรุนแรง รวมถึงชัก โดยมีรายงานอาการชักในผู้ใหญ่เมื่อรับประทานสูงกว่า 1 กรัม ตัวเลขนี้เป็นระดับที่มีรายงานอันตราย ไม่ใช่ขนาดยารักษา หากกินเกินฉลากหรือไม่แน่ใจเรื่องปริมาณ ให้ขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที

Meclizine เป็นยาต้านฮิสตามีนที่ลดการกระตุ้นระบบทรงตัว จึงใช้กับอาการเมารถและอาการบ้านหมุนจากหูชั้นในบางชนิดได้ ยานี้อาจทำให้ง่วง จึงไม่ควรใช้แล้วขับรถหรือทำงานที่ต้องอาศัยการทรงตัวและการตอบสนองรวดเร็ว

Cinnarizine ใช้กับอาการเวียนศีรษะและความผิดปกติของการทรงตัว รวมถึงการป้องกันเมารถในบางกรณี ผลข้างเคียงที่พบได้คือ ง่วงและน้ำหนักเพิ่ม การใช้ขนาดสูงเป็นเวลานานอาจเกิดอาการสั่นหรืออาการคล้ายพาร์กินสัน ผู้ที่เป็นโรคพาร์กินสันหรือมีอาการสั่นและการเคลื่อนไหวผิดปกติควรหลีกเลี่ยง cinnarizine และปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อเลือกทางเลือกอื่น โดยเฉพาะผู้สูงอายุ

ยาทั้งสามชนิดอาจเพิ่มความง่วงเมื่อใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์ ยานอนหลับ ยาคลายกังวล หรือยากดประสาท ผู้ที่มีต้อหิน โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง ปัสสาวะลำบากจากต่อมลูกหมากโต โรคลมชัก โรคตับหรือไต รวมถึงผู้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรตรวจความเหมาะสมก่อนใช้

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

อาการแบบไหนควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์ทันทีหากมึนหัวเกิดฉับพลันและมีอาการทางระบบประสาท เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หมดสติ หรือเดินไม่ได้ เพราะอาจไม่ใช่อาการเมารถทั่วไป

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ ได้แก่

  • ใบหน้าเบี้ยว แขนหรือขาอ่อนแรงหรือชา โดยเฉพาะข้างเดียว
  • พูดไม่ชัด สับสน มองเห็นซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็น
  • ปวดศีรษะรุนแรงอย่างฉับพลัน หรือปวดแบบไม่เคยเป็นมาก่อน
  • เจ็บหน้าอก ใจสั่นมาก หายใจลำบาก หรือหมดสติ
  • เดินเซมาก ยืนไม่ได้ หรือการประสานงานของร่างกายผิดปกติ
  • อาเจียนต่อเนื่องจนดื่มน้ำไม่ได้ หรือมีอาการขาดน้ำ
  • เวียนศีรษะหลังศีรษะกระแทกหรือเกิดอุบัติเหตุ
  • มีผื่นลมพิษ หน้าหรือคอบวม กลืนลำบาก หลังรับประทานยา
  • ปัสสาวะไม่ออกหลังใช้ยา หรือมีอาการง่วงผิดปกติจนปลุกยาก
  • อาการเป็นซ้ำบ่อย นานขึ้น หรือจำเป็นต้องใช้ยาต่อเนื่องเพื่อควบคุมอาการ

หากเผลอกินยาเกินฉลาก อย่ารอให้เกิดอาการ โดยเฉพาะเมื่อมีสับสน กระสับกระส่าย เห็นภาพหลอน ใจสั่น ชัก หรือง่วงมากผิดปกติ ให้นำแผงยาหรือฉลากไปด้วยเพื่อให้บุคลากรทางการแพทย์ตรวจชนิดและความแรงได้รวดเร็ว

คำถามที่พบบ่อย

มึนหัวกับเวียนหัวบ้านหมุนเหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกันเสมอไป มึนหัวอาจหมายถึงหน้ามืด โคลงเคลง หรือรู้สึกไม่แจ่มใส ส่วนบ้านหมุนมักรู้สึกว่าตัวเองหรือสิ่งรอบตัวกำลังหมุน การบอกลักษณะให้ชัดช่วยเลือกแนวทางดูแลได้ตรงขึ้น

มึนหัวกิน dimenhydrinate ได้ทุกกรณีไหม

ไม่ได้ทุกกรณี ยานี้เหมาะกับคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะที่สัมพันธ์กับเมารถเป็นหลัก หากหน้ามืดจากขาดน้ำ ความดันเปลี่ยน หรือมีอาการทางระบบประสาท การกินยาอาจไม่แก้สาเหตุและทำให้ง่วงเพิ่ม

กินยาแล้วขับรถได้ไหม

ไม่ควรขับจนกว่าจะรู้ว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร Dimenhydrinate, meclizine และ cinnarizine ทำให้ง่วง ตาพร่า หรือการตอบสนองช้าลงได้ แอลกอฮอล์และยากดประสาทจะเพิ่มผลดังกล่าว

เด็กใช้ยาแก้เวียนศีรษะของผู้ใหญ่ได้ไหม

ไม่ควรแบ่งยาให้เด็กเอง ยาชนิดรับประทานในเด็กต้องพิจารณาน้ำหนัก ความแรงของผลิตภัณฑ์ สาเหตุของอาการ และยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะเด็กอายุน้อยซึ่งไวต่อผลข้างเคียงและการใช้ยาเกินขนาดมากกว่า

เป็นโรคลมชักใช้ dimenhydrinate ได้ไหม

ต้องระวังเป็นพิเศษ ยานี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการชัก โดยความเสี่ยงเด่นขึ้นเมื่อใช้เกินขนาด ผู้มีประวัติลมชักไม่ควรเพิ่มขนาดหรือใช้ต่อเนื่องเอง และควรเฝ้าระวังอาการผิดปกติระหว่างใช้

ทำไมกินยาแล้วมึนหรือคลื่นไส้กว่าเดิม

อาการดังกล่าวอาจเป็นผลข้างเคียงของยาได้ Dimenhydrinate อาจทำให้ง่วง วิงเวียน ปวดศีรษะ ตาพร่า ไม่สบายท้อง หรือคลื่นไส้อาเจียน หากอาการมากขึ้นอย่างชัดเจนหรือกระทบการเดินและการรู้สึกตัว ให้หยุดกิจกรรมเสี่ยงและขอคำแนะนำทางการแพทย์

ใช้ยาแก้เวียนศีรษะติดต่อกันได้นานไหม

ระยะเวลาขึ้นกับสาเหตุ ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเพื่อกดอาการโดยไม่ทราบเหตุ การใช้ cinnarizine นาน โดยเฉพาะในขนาดสูงและผู้สูงอายุ อาจสัมพันธ์กับอาการสั่นหรืออาการคล้ายพาร์กินสัน หากอาการเรื้อรังควรตรวจหาสาเหตุและทบทวนยาเป็นระยะ

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall