dimenhydrinate คือยาอะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

Dimenhydrinate คือยาแก้เมารถและเมาเรือในกลุ่มยาแก้แพ้ ช่วยป้องกันหรือบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะจากการเคลื่อนไหว

สารบัญ

• Dimenhydrinate เป็นยาอะไร
• ใช้รักษาอาการอะไร
• ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ระบุยาจากสีเม็ดได้หรือไม่
• หญิงตั้งครรภ์และเด็กใช้ได้หรือไม่
• ผลข้างเคียง
• ปฏิกิริยาระหว่างยาและแอลกอฮอล์
• ยาเม็ด 50 มก.
• ความหมายของความแรง 50 มก.
• ใช้ยาเกินขนาด
• คำถามที่พบบ่อย

dimenhydrinate ยา เป็นยาอะไร

เป็นยาแก้คลื่นไส้และยาแก้แพ้ที่ออกฤทธิ์ต่อระบบการทรงตัวและสมองส่วนที่กระตุ้นการอาเจียน จึงใช้บ่อยเมื่อมีอาการจากการเดินทาง เช่น เมารถ เมาเรือ หรือเมาเครื่องบิน

Dimenhydrinate มีส่วนประกอบที่เกี่ยวข้องกับ diphenhydramine ซึ่งมีฤทธิ์ทำให้ง่วง ร่วมกับสารที่ช่วยลดความง่วงบางส่วน อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้จำนวนมากยังรู้สึกง่วงซึม ตาพร่า หรือการตอบสนองช้าลงได้

รูปแบบของยา dimenhydrinate

ตัวเลขบนฉลากบอกปริมาณตัวยาในหนึ่งเม็ดหรือหนึ่งหน่วย ไม่ได้หมายความว่าทุกคนควรกินปริมาณเท่ากัน หากเป็นยาน้ำ ต้องทราบจำนวนมิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรก่อนวัดยาเสมอ

ยาสามัญกับลักษณะเม็ดยา: ผลิตภัณฑ์ที่มีตัวยาเดียวกันอาจมีสี รูปร่าง ขนาด และส่วนประกอบอื่นต่างกัน คุณจึงไม่ควรระบุยาจากสีเม็ดเพียงอย่างเดียว

ยา dimenhydrinate ใช้รักษาอาการอะไรได้บ้าง

ใช้ป้องกันและบรรเทาคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะที่สัมพันธ์กับเมารถหรือเมาเรือ ยาจะได้ประโยชน์มากที่สุดเมื่อกินก่อนเริ่มเดินทางประมาณ 30–60 นาที แทนที่จะรอจนอาการรุนแรงแล้ว

หากอาเจียนไม่สัมพันธ์กับการเดินทาง หรือมีอาการปวดท้องรุนแรง ไข้สูง ถ่ายเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด ปวดศีรษะรุนแรง หรืออ่อนแรงผิดปกติ ไม่ควรใช้ยาเพื่อกลบอาการโดยไม่หาสาเหตุ

ยา dimenhydrinate ไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยารักษาการติดเชื้อ อาหารเป็นพิษ ไมเกรน หรือโรคของหูชั้นในทุกชนิด ยาช่วยควบคุมอาการคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะบางแบบ แต่ไม่ได้แก้สาเหตุทั้งหมด

อาการเวียนศีรษะอาจเกิดได้จากหลายภาวะ เช่น ความดันโลหิตต่ำ ภาวะขาดน้ำ ผลจากยา หรือโรคทางระบบประสาท หากเวียนศีรษะครั้งแรกอย่างรุนแรง เดินเซ พูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง เจ็บหน้าอก หรือหมดสติ ให้ไปห้องฉุกเฉิน

dimenhydrinate ยา แก้ แพ้ เม็ด สี เหลืองใช่ยาชนิดนี้หรือไม่

ระบุไม่ได้จากสีเหลืองเพียงอย่างเดียว เพราะยาหลายชนิดอาจมีสีและรูปร่างคล้ายกัน ให้ตรวจชื่อ “dimenhydrinate” และความแรงบนแผงยา ซองยา หรือฉลากทุกครั้ง หากไม่มีบรรจุภัณฑ์เดิม ไม่ควรกินยาเม็ดนั้นจากการคาดเดา

ข้อควรระวังสำคัญก่อนใช้มีดังนี้

• โรคลมชัก: ยานี้ต้องใช้อย่างระมัดระวัง เพราะการใช้มากเกินไปอาจกระตุ้นอาการชัก โดยเฉพาะในเด็กเล็ก
• ต้อหิน: ฤทธิ์ของยาอาจทำให้อาการบางชนิดแย่ลง โดยเฉพาะเมื่อมีปวดตาหรือการมองเห็นเปลี่ยนไป
• ปัสสาวะลำบากหรือต่อมลูกหมากโต: ยาอาจทำให้ปัสสาวะออกยากหรือเกิดปัสสาวะคั่ง
• โรคทางเดินหายใจ: ผู้ที่มีหอบหืด หลอดลมอักเสบเรื้อรัง หรือถุงลมโป่งพองควรระวัง เพราะเสมหะอาจเหนียวขึ้น
• ผู้สูงอายุ: อาจไวต่ออาการง่วง สับสน ตาพร่า ปากแห้ง ปัสสาวะคั่ง และการหกล้มมากขึ้น
• ประวัติแพ้ยา: หากเคยแพ้ orphenadrine ควรหลีกเลี่ยง dimenhydrinate และ diphenhydramine เนื่องจากโครงสร้างยามีความใกล้เคียงกัน

หญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และเด็กใช้ dimenhydrinate ได้หรือไม่

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรไม่ควรเริ่มใช้เองโดยไม่ตรวจสอบความเหมาะสมก่อน การตัดสินใจขึ้นอยู่กับอายุครรภ์ อาการ โรคประจำตัว ยาอื่นที่ใช้ และความจำเป็นในการรักษา

เด็กใช้ dimenhydrinate ได้หรือไม่

เด็กต้องกำหนดขนาดยาตามผลิตภัณฑ์ น้ำหนัก และคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ ไม่ควรแบ่งยาผู้ใหญ่ให้เอง เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีไม่ควรได้รับยา เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่งและติดตาม

เด็กอาจตอบสนองต่อยาต่างจากผู้ใหญ่ บางคนง่วงมาก แต่บางคนกลับกระสับกระส่าย ตื่นเต้น นอนไม่หลับ หรือมีพฤติกรรมผิดปกติ เด็กเล็กมีความไวต่อพิษของยามากกว่า จึงไม่ควรใช้ติดต่อกันหรือเพิ่มปริมาณเพราะยาเม็ดแรกยังไม่เห็นผล

ขนาดยาในเด็กกำหนดอย่างไร

ต้องตรวจน้ำหนักเด็ก ความแรง และรูปแบบของผลิตภัณฑ์ก่อนคำนวณ อย่าใช้ตารางอายุแทนการคำนวณตามน้ำหนัก และอย่าให้ยาเป็นมิลลิลิตรหากยังไม่ทราบความเข้มข้นบนขวด

มีรายงานอาการชักในเด็กเมื่อได้รับยาเกินขนาดประมาณ 10–15 มก./กก. ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลพิษจากยา ไม่ใช่ขนาดรักษาและไม่ควรนำไปใช้คำนวณยาสำหรับเด็ก

ยา dimenhydrinate มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดคืออาการง่วงซึม จึงควรหลีกเลี่ยงการขับรถและงานที่ต้องใช้สมาธิ อาการอาจแตกต่างกันในแต่ละคน แม้ใช้ตามฉลากก็ตาม

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• ง่วงซึม วิงเวียน หรือการตอบสนองช้าลง
• ปากแห้ง คอแห้ง หรือตาแห้ง
• ตาพร่า
• ปวดศีรษะ
• ไม่สบายท้อง เบื่ออาหาร หรือคลื่นไส้
• ใจสั่น
• เสมหะเหนียวขึ้น
• กระสับกระส่าย ตื่นเต้น หรือนอนไม่หลับ โดยพบได้มากกว่าในเด็ก

หากปากแห้ง คุณอาจจิบน้ำหรือเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลได้ หากอาการง่วง ตาพร่า หรือใจสั่นรบกวนการใช้ชีวิต ควรหยุดทำกิจกรรมเสี่ยงและตรวจสอบการใช้ยา

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

หยุดยาและรับความช่วยเหลือทันทีเมื่อหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม เป็นลม ชัก หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือปัสสาวะไม่ออก อาการปวดตาฉับพลัน เห็นแสงเป็นวง หรือการมองเห็นลดลงอย่างรวดเร็วก็เป็นเหตุให้ต้องพบแพทย์เร่งด่วน

อาการแพ้ยารุนแรง: ผื่นลมพิษร่วมกับริมฝีปาก ลิ้น ใบหน้า หรือคอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก อาจเป็นภาวะฉุกเฉิน ไม่ควรรอดูอาการอยู่บ้าน

ยา dimenhydrinate มีปฏิกิริยากับยาอื่นและแอลกอฮอล์อย่างไร

ยาและสารที่ทำให้ง่วงอาจเสริมฤทธิ์ dimenhydrinate จนง่วงมาก สับสน หรือการหายใจและการตอบสนองช้าลง ก่อนใช้ควรตรวจรายการยาประจำ ยาแก้แพ้ ยาแก้หวัด ยานอนหลับ สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมด

ดื่มแอลกอฮอล์ร่วมกับยาได้หรือไม่

ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยา แม้ดื่มเพียงเล็กน้อยก็อาจเพิ่มความง่วง ตาพร่า เวียนศีรษะ และการตัดสินใจช้าลง โดยเฉพาะเมื่อคุณต้องเดินทางหรือขับรถ

dimenhydrinate 50 mg ใช้ขนาดเท่าไรในผู้ใหญ่

50 มก. เป็นความแรงต่อหนึ่งเม็ด ไม่ใช่ขนาดที่เหมาะกับทุกคนหรือทุกอาการ จำนวนเม็ดและช่วงห่างระหว่างครั้งต้องยึดฉลากของผลิตภัณฑ์ที่คุณมี เพราะผลิตภัณฑ์อาจมีความแรงและคำแนะนำต่างกัน

หากใช้เพื่อป้องกันเมารถเมาเรือ ให้กินครั้งแรกก่อนเดินทางประมาณ 30–60 นาที กลืนกับน้ำ และอย่ากินเพิ่มเร็วกว่าที่ฉลากกำหนด หากเป็นยาเม็ดเคี้ยว ให้เคี้ยวหรือบดให้ละเอียดก่อนกลืน

ถ้าลืมกินก่อนเดินทางทำอย่างไร

กินได้เมื่อเริ่มมีอาการหากฉลากระบุว่าใช้รักษาอาการได้ แต่ประสิทธิภาพในการป้องกันอาจลดลง อย่ากินสองเท่าเพื่อชดเชยเวลาที่ลืม

กินพร้อมอาหารได้หรือไม่

โดยทั่วไปกินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากรู้สึกไม่สบายท้อง การกินพร้อมอาหารเล็กน้อยอาจช่วยได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์

กินติดต่อกันได้นานแค่ไหน

ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเพื่อกดอาการเวียนศีรษะหรืออาเจียนโดยไม่ทราบสาเหตุ หากต้องใช้เป็นเวลานาน อาการไม่ดีขึ้น หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินสาเหตุและยาที่เหมาะกว่า

dimenhydrinate 50 mg คืออะไรและต่างจาก 25 mg อย่างไร

เป็นยาเดียวกันแต่มีปริมาณตัวยาต่อเม็ดต่างกัน โดยเม็ด 50 มก. มีตัวยามากกว่าเม็ด 25 มก. คุณต้องตรวจความแรงก่อนนับจำนวนเม็ด เพราะการกินจำนวนเม็ดเท่ากันจะได้รับยาไม่เท่ากัน

อย่าแบ่งเม็ดหากไม่มีรอยแบ่งหรือฉลากไม่ได้ระบุว่าแบ่งได้ และอย่าใช้สีหรือขนาดของเม็ดยาเป็นตัวตัดสินความแรง ส่วนประกอบอื่นบนฉลาก เช่น แคลเซียม 35 มก. ในผลิตภัณฑ์บางรายการ ไม่ใช่ปริมาณของ dimenhydrinate และไม่ควรนำมาคำนวณขนาดยา

หากใช้ยา dimenhydrinate เกินขนาดควรทำอย่างไร

ไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อกินเกินฉลากหรือมีอาการง่วงผิดปกติ สับสน ประสาทหลอน ใจสั่น รูม่านตาขยาย ไข้สูง หรือชัก อย่ารอให้อาการแสดงครบ และอย่าพยายามทำให้อาเจียนเอง

มีรายงานว่าผู้ใหญ่อาจเกิดอาการชักเมื่อกินยามากกว่า 1 กรัม ส่วนเด็กมีรายงานอาการชักที่ประมาณ 10–15 มก./กก. ตัวเลขเหล่านี้เป็นระดับที่มีรายงานพิษ ไม่ใช่เส้นแบ่งความปลอดภัย บางคนอาจเกิดอันตรายได้ในปริมาณต่ำกว่า โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์หรือยากดประสาท

ให้นำแผงยา ขวด ฉลาก และข้อมูลเวลาที่กินไปโรงพยาบาลด้วย หากผู้ใช้ยาหมดสติ หายใจผิดปกติ หรือกำลังชัก ให้เรียกบริการฉุกเฉินและอย่าป้อนน้ำ อาหาร หรือยาเพิ่ม

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการใช้ยา

ยาแก้เมารถควรกินตอนไหน?

Dimenhydrinate ควรกินครั้งแรกก่อนเริ่มเดินทางประมาณ 30–60 นาที เพื่อให้ยาเริ่มออกฤทธิ์ก่อนเกิดการกระตุ้นจากการเคลื่อนไหว จำนวนเม็ดและการกินซ้ำให้ดูจากฉลากของความแรงที่คุณมี

กินแล้วขับรถได้ไหม?

ไม่ควรขับรถจนกว่าคุณจะรู้ว่ายามีผลต่อตัวเองอย่างไร ยาอาจทำให้ง่วง ตาพร่า การทรงตัวแย่ลง และตอบสนองช้า แม้คุณจะรู้สึกว่ายังตื่นอยู่ก็ตาม

กินยาแล้วไม่ง่วง แปลว่ายาไม่ออกฤทธิ์หรือไม่?

ไม่ใช่ อาการง่วงเป็นผลข้างเคียง ไม่ใช่ตัววัดประสิทธิภาพ บางคนไม่ง่วงแต่ยายังช่วยลดอาการเมารถเมาเรือได้

คำถามเกี่ยวกับความปลอดภัย

ผู้ที่เป็นโรคลมชักกินได้ไหม?

ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง เพราะการใช้ยาเกินขนาดอาจกระตุ้นอาการชักได้ อย่าเพิ่มยาเอง ใช้ติดต่อกันนาน หรือใช้ร่วมกับยาที่ทำให้ง่วงโดยไม่ได้ตรวจสอบก่อน

ผู้สูงอายุใช้ได้หรือไม่?

ผู้สูงอายุอาจไวต่ออาการง่วง สับสน ตาพร่า ปากแห้ง ปัสสาวะคั่ง และการหกล้มมากขึ้น ควรประเมินว่ายานี้เหมาะกว่าทางเลือกอื่นหรือไม่ก่อนใช้

กินร่วมกับยาแก้หวัดได้ไหม?

ต้องตรวจส่วนประกอบก่อน เพราะยาแก้หวัดบางสูตรมียาแก้แพ้หรือสารทำให้ง่วงอยู่แล้ว การใช้ร่วมกันอาจทำให้ได้รับฤทธิ์ซ้ำและเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการง่วงมาก ตาพร่า หรือปัสสาวะลำบาก

คำถามเกี่ยวกับอาการหลังใช้ยา

กินแล้วใจสั่นควรทำอย่างไร?

หยุดกิจกรรมที่เสี่ยงและไม่กินยาเพิ่มจนกว่าจะประเมินอาการ หากหัวใจเต้นเร็วมาก เต้นผิดจังหวะ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หน้ามืด หรือเป็นลม ให้ไปห้องฉุกเฉิน

กินแล้วปากแห้งทำอย่างไรได้บ้าง?

จิบน้ำบ่อย ๆ หรือเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลอาจช่วยได้ หากปากแห้งรุนแรง กลืนลำบาก ปัสสาวะไม่ออก หรือตาพร่ามาก ควรหยุดยาและรับการประเมิน

อาเจียนหลังเดินทางควรกินยาต่อหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง หากอาการไม่ดีขึ้น อาเจียนซ้ำ ดื่มน้ำไม่ได้ มีเลือดปน ปวดท้องรุนแรง ไข้สูง หรือมีอาการทางระบบประสาท ไม่ควรกินยาซ้ำเพื่อกลบอาการ

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยาเม็ดที่ฉันมีเป็นความแรง 25 หรือ 50 มก. และควรใช้ตามฉลากอย่างไร?
• ยาประจำ ยาแก้หวัด หรือยานอนหลับที่ใช้อยู่เสริมอาการง่วงหรือไม่?
• โรคลมชัก ต้อหิน ปัญหาปัสสาวะ หรือโรคทางเดินหายใจของฉันมีผลต่อการใช้ยาหรือไม่?
• หากต้องใช้ยาสำหรับเด็ก ควรคำนวณจากน้ำหนักและความแรงของผลิตภัณฑ์อย่างไร?
• อาการเวียนศีรษะหรืออาเจียนแบบใดควรหยุดใช้ยาและไปพบแพทย์?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 3159) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 8780) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Dimenhydrinate: MedlinePlus Drug Information — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
• WebMD: Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, and others) - Uses, Side ... — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
• Cleveland Clinic: Dramamine (dimenhydrinate): Motion Sickness Medication — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์