ยา dicofenac คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

Diclofenac คือยาแก้ปวดและลดการอักเสบในกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ หรือ NSAIDs ใช้บรรเทาอาการปวด บวม และข้อฝืดบางชนิด

คำว่า “dicofenac” มักใช้ค้นหาเมื่อต้องการข้อมูลของ diclofenac ซึ่งเป็นชื่อสามัญที่สะกดถูกต้อง ยานี้มีทั้งชนิดรับประทานและชนิดใช้ภายนอก แต่แต่ละรูปแบบใช้แทนกันไม่ได้เสมอไป

สารบัญ

• ยา diclofenac คือยาอะไร
• ยา diclofenac ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
• ยา diclofenac ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ใครห้ามใช้หรือควรระวังยา diclofenac
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม
• เด็กใช้ยา diclofenac ได้ไหม
• ยา diclofenac มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• ยา diclofenac ตีกับยาอะไรบ้าง
• กินยา diclofenac ร่วมกับแอลกอฮอล์ได้ไหม
• ขนาดและวิธีใช้ยา diclofenac เป็นอย่างไร
• หากใช้ยา diclofenac เกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย

ยา diclofenac คือยาอะไร

Diclofenac เป็นยาแก้ปวดและลดการอักเสบ ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อ ยาจะลดการสร้างสารในร่างกายที่เกี่ยวข้องกับอาการปวด ไข้ และการอักเสบ

Diclofenac อยู่ในกลุ่มเดียวกับ ibuprofen และ naproxen การใช้ยาหลายตัวในกลุ่มนี้พร้อมกันไม่ได้ช่วยให้หายปวดอย่างปลอดภัยขึ้น แต่เพิ่มโอกาสเกิดแผล เลือดออก และผลกระทบต่อหัวใจหรือไต

รูปแบบของยา diclofenac

ความแรงและวิธีใช้แตกต่างกันในแต่ละรูปแบบ อย่านำจำนวนเม็ดหรือความถี่ของผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้กับอีกผลิตภัณฑ์หนึ่ง

ชื่อสามัญกับชื่อการค้า: ตรวจฉลากหาคำว่า diclofenac และดูรูปแบบยาให้ชัดเจน เพราะผลิตภัณฑ์คนละชนิดอาจปลดปล่อยยาไม่เหมือนกัน แม้มีตัวยาสำคัญเดียวกัน

ยา diclofenac ใช้รักษาอะไรได้บ้าง

Diclofenac ใช้บรรเทาอาการปวดและอักเสบจากโรคหรือภาวะบางชนิด ตัวอย่างที่พบได้ ได้แก่ ข้อเสื่อม ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ข้อสันหลังอักเสบ อาการปวดประจำเดือน และอาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลางบางประเภท

รูปแบบยามีผลต่อข้อบ่งใช้ เช่น ยาสำหรับไมเกรนบางรูปแบบไม่ได้ใช้ป้องกันไมเกรน และไม่ควรนำไปใช้รักษาอาการปวดศีรษะทุกชนิดโดยอัตโนมัติ

ยา diclofenac ไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยารักษาสาเหตุของการติดเชื้อ และไม่ใช่ยาป้องกันไมเกรน Diclofenac อาจลดไข้หรือความปวดที่เกิดร่วมกับการติดเชื้อ แต่ไม่ได้กำจัดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส

ยานี้ไม่ได้ซ่อมแซมข้อที่สึกหรือรักษาโรคข้อให้หายขาด ผลของยาคือช่วยควบคุมอาการปวดและการอักเสบในช่วงที่ยาออกฤทธิ์ หากอาการปวดเกิดซ้ำบ่อย รุนแรงขึ้น หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรหาสาเหตุแทนการกินยาต่อเนื่องเอง

ใครห้ามใช้หรือควรระวังยา diclofenac

ห้ามใช้ diclofenac หากเคยแพ้ diclofenac หรือมีปฏิกิริยารุนแรงต่อยา NSAIDs เพราะอาจเกิดอาการแพ้ที่เป็นอันตรายต่อการหายใจและความดันโลหิต

ข้อห้ามและข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้

• ห้ามใช้ช่วงก่อนหรือหลังการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจแบบทำทางเบี่ยง เพราะยาเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือด
• ห้ามใช้เองหากเพิ่งเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เว้นแต่แพทย์เป็นผู้ประเมินและสั่งใช้
• ห้ามใช้หากเคยแพ้ diclofenac หรือส่วนประกอบของยา รวมถึงผู้ที่เคยมีอาการแพ้รุนแรงจากยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
• ผู้ที่มีหรือเคยมีแผลและเลือดออกในกระเพาะอาหารหรือลำไส้ต้องได้รับการประเมินก่อนใช้ เพราะยาอาจทำให้แผล เลือดออก หรือทางเดินอาหารทะลุได้โดยไม่มีสัญญาณเตือน
• ผู้ที่มีโรคหัวใจ เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือสูบบุหรี่มีความเสี่ยงสูงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อใช้ยาต่อเนื่อง
• ผู้สูงอายุอาจไวต่อผลข้างเคียงมากกว่า จึงอาจต้องปรับแผนการใช้ยาและเฝ้าระวังเลือดออกหรืออาการผิดปกติอย่างใกล้ชิด
• การใช้ยานานเพิ่มความเสี่ยง ควรใช้เฉพาะระยะเวลาที่จำเป็นตามแผนการรักษา ไม่ซื้อกินต่อเนื่องเพื่อกดอาการเรื้อรัง
• ผู้ที่มีโรคไต โรคตับ ภาวะหัวใจล้มเหลว บวม หรือกำลังขาดน้ำจากอาเจียน ท้องเสีย ไข้ หรือดื่มน้ำน้อย ไม่ควรเริ่มใช้เอง และต้องให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินก่อนใช้ เพราะยาอาจทำให้ไตเสื่อมเฉียบพลัน คั่งน้ำ หรือการทำงานของตับผิดปกติ

ไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีเจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม แขนขาอ่อนแรงข้างเดียว พูดไม่ชัด อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำคล้ายน้ำมันดิน

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม

หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรเริ่มใช้ diclofenac เอง โดยเฉพาะเมื่อตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไป ควรหลีกเลี่ยง diclofenac ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ เว้นแต่แพทย์เห็นว่าจำเป็น เพราะอาจทำให้ไตทารกผิดปกติและน้ำคร่ำน้อย และห้ามใช้ตั้งแต่อายุครรภ์ประมาณ 30 สัปดาห์ขึ้นไป เพราะอาจทำให้หลอดเลือด ductus arteriosus ของทารกปิดก่อนกำหนดและเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง หากใช้ไปแล้วให้แจ้งแพทย์หรือผู้ดูแลครรภ์โดยเร็ว

หากคุณกำลังตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์ ให้แจ้งผู้ดูแลก่อนรับยา Diclofenac อาจรบกวนภาวะเจริญพันธุ์ได้ชั่วคราวในบางคน จึงควรแจ้งด้วยหากกำลังพยายามมีบุตร

ผู้ให้นมบุตรควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินก่อนใช้ การตัดสินใจขึ้นอยู่กับรูปแบบยา ระยะเวลาที่ใช้ สุขภาพของทารก และยาชนิดอื่นที่แม่กำลังใช้

เด็กใช้ยา diclofenac ได้ไหม

เด็กไม่ควรได้รับ diclofenac จากขนาดยาของผู้ใหญ่หรือจากการคาดเดาตามอายุ การเลือกใช้และขนาดยาต้องพิจารณาจากน้ำหนัก โรคที่รักษา รูปแบบยา และการประเมินของผู้เชี่ยวชาญ

อย่าหักยาเม็ดของผู้ใหญ่ให้เด็กโดยไม่ได้รับคำสั่ง โดยเฉพาะยาเม็ดออกฤทธิ์นานหรือยาเม็ดเคลือบให้ละลายในลำไส้ เพราะการหัก บด หรือเคี้ยวอาจเปลี่ยนการปลดปล่อยยา

หากเด็กกินยาโดยไม่ตั้งใจ ให้นำแผงยา กล่องยา หรือฉลากติดตัวไปโรงพยาบาลด้วย อย่ารอให้อาเจียน ปวดท้อง หรือซึมก่อนจึงขอความช่วยเหลือ

ยา diclofenac มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยเกี่ยวข้องกับกระเพาะอาหาร ลำไส้ ระบบประสาท และผิวหนัง ส่วนอาการรุนแรงอาจเกี่ยวข้องกับเลือดออก หัวใจ สมอง ตับ หรือการแพ้ยา

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

• คลื่นไส้หรืออาเจียน
• ท้องเสีย
• ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย หรือแสบร้อนกลางอก
• ท้องอืดหรือมีลม
• ปวดศีรษะ
• เวียนศีรษะหรือรู้สึกไม่มั่นคง
• เบื่ออาหาร
• ผื่น คัน หรือระคายเคืองบริเวณที่ทา
• ผิวไวต่อแสงแดดมากขึ้นในผู้ใช้ยาภายนอกบางชนิด

หากยารับประทานทำให้ไม่สบายท้อง การรับประทานพร้อมอาหารอาจช่วยลดการระคายเคืองได้ แต่ไม่ได้ป้องกันแผลหรือเลือดออกทั้งหมด หากเวียนศีรษะ ให้นั่งหรือนอนพัก และอย่าขับรถหรือใช้เครื่องจักรจนกว่าอาการจะหาย

ยาชนิดเจลหรือแผ่นแปะมักทำให้ผลข้างเคียงทั่วร่างกายน้อยกว่ายารับประทาน เพราะยาดูดซึมเข้าสู่ร่างกายน้อยกว่า อย่างไรก็ตาม การใช้มากหรือทาบริเวณกว้างยังเพิ่มการดูดซึมและความเสี่ยงได้

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

อาการแพ้ยารุนแรง: หากริมฝีปาก ปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด กลืนลำบาก ตัวซีดคล้ำ สับสน หรือหมดสติ ให้หยุดยาและขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที

ยา diclofenac ตีกับยาอะไรบ้าง

ห้ามกิน diclofenac ซ้ำกับยา NSAIDs ตัวอื่นโดยพลการ ตัวอย่าง ได้แก่ ibuprofen, naproxen และ aspirin ที่ใช้เพื่อบรรเทาปวด เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อแผลและเลือดออกในทางเดินอาหาร

อ่านฉลากยาแก้ปวดและยาแก้หวัดทุกครั้ง เพราะผลิตภัณฑ์หลายชนิดอาจมี NSAIDs ผสมอยู่ หากคุณกิน aspirin เพื่อป้องกันหัวใจขาดเลือดหรือโรคหลอดเลือดสมอง อย่าหยุดหรือเพิ่มยาเอง ควรนำรายการยาทั้งหมด รวมถึงยาที่ซื้อเองและอาหารเสริม ให้เภสัชกรตรวจสอบก่อนรับ diclofenac

กินยา diclofenac ร่วมกับแอลกอฮอล์ได้ไหม

ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากขณะใช้ diclofenac แอลกอฮอล์อาจเพิ่มการระคายเคืองกระเพาะอาหารและความเสี่ยงเลือดออก โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยาต่อเนื่อง มีประวัติแผลในกระเพาะ หรือกินยาที่ทำให้เลือดออกง่ายร่วมด้วย

หากมีปวดท้อง แสบร้อนกลางอก อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำ ให้หยุดยาและรับการประเมินทันที อย่าใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ตัวอื่นเพื่อแทนที่เอง

ขนาดและวิธีใช้ยา diclofenac เป็นอย่างไร

ไม่มีขนาดเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน เพราะขนาดยาและความถี่ขึ้นอยู่กับรูปแบบยา ข้อบ่งใช้ อายุ น้ำหนัก โรคร่วม และยาชนิดอื่นที่กำลังใช้ Diclofenac ชนิดรับประทานควรรับจากร้านยาที่มีเภสัชกรและใช้ตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์ ไม่ควรเลือกขนาดหรือรูปแบบยาเอง การจัดประเภทยาอาจต่างกันตามรูปแบบและความแรง

ขนาดยาในผู้ใหญ่

ไม่ควรกำหนดขนาดยาจากคำว่า “diclofenac” เพียงอย่างเดียว เนื่องจากผลิตภัณฑ์แต่ละรูปแบบปลดปล่อยยาและใช้รักษาคนละภาวะได้ ตรวจชื่อยา รูปแบบยา และคำสั่งบนฉลากก่อนรับประทานทุกครั้ง

กลืนยาเม็ดออกฤทธิ์นานหรือยาเม็ดเคลือบลำไส้ทั้งเม็ดกับน้ำ ห้ามบด หัก หรือเคี้ยว หากยาเม็ดทำให้ไม่สบายท้อง อาจรับประทานพร้อมอาหารตามคำแนะนำบนฉลาก

ขนาดยาในเด็ก

ขนาดยารับประทานในเด็กต้องคำนวณตามน้ำหนักและข้อบ่งใช้ ไม่ควรใช้ตารางแบ่งตามช่วงอายุหรือคำนวณจากสัดส่วนของขนาดผู้ใหญ่ หากไม่มีคำสั่งเฉพาะสำหรับเด็ก ห้ามให้ยาเอง

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ลืมกินยาควรทำอย่างไร?

กินเมื่อนึกได้หากยังไม่ใกล้เวลาครั้งถัดไป หากใกล้แล้วให้ข้ามครั้งที่ลืม ห้ามกินสองเท่าหรือเพิ่มยาเพื่อชดเชย

ยังปวดอยู่ กินเพิ่มได้ไหม?

ไม่ควรเพิ่มจำนวนเม็ดหรือกินถี่ขึ้นเอง อาการปวดที่ไม่ดีขึ้นอาจต้องปรับการรักษาหรือประเมินสาเหตุใหม่

ใช้เจลพร้อมยาเม็ดได้ไหม?

อย่าใช้ร่วมกันโดยอัตโนมัติ แม้เป็นคนละรูปแบบ เพราะตัวยาอาจดูดซึมเข้าสู่ร่างกายรวมกันและเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียง

หากใช้ยา diclofenac เกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกิน diclofenac มากกว่าที่กำหนดหรือเด็กกินโดยไม่ตั้งใจ ให้ติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปห้องฉุกเฉินทันที อย่ารอให้เกิดอาการ และอย่าทำให้อาเจียนเองเว้นแต่บุคลากรทางการแพทย์สั่ง

นำบรรจุภัณฑ์ แผงยา หรือฉลากไปด้วย พร้อมแจ้งเวลาที่กิน จำนวนที่อาจกิน รูปแบบยา และยาชนิดอื่นที่ใช้ร่วมกัน หากมีซึม สับสน หายใจผิดปกติ ชัก อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือหมดสติ ให้เรียกรถพยาบาลฉุกเฉิน

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการใช้ยา

Diclofenac เป็นยาแก้อักเสบหรือยาฆ่าเชื้อ?

Diclofenac เป็นยาแก้ปวดและลดการอักเสบกลุ่ม NSAIDs ไม่ใช่ยาปฏิชีวนะและไม่ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ยาอาจทำให้ปวดหรือไข้ลดลงโดยที่สาเหตุของการติดเชื้อยังอยู่

กิน diclofenac ตอนท้องว่างได้ไหม?

ผลิตภัณฑ์บางรูปแบบอาจรับประทานได้โดยมีหรือไม่มีอาหาร แต่หากระคายท้อง การกินพร้อมอาหารอาจช่วยได้ ให้ยึดคำแนะนำของรูปแบบยาที่คุณได้รับเป็นหลัก

ยาเม็ด diclofenac หักหรือบดได้ไหม?

ยาเม็ดออกฤทธิ์นานและยาเม็ดเคลือบให้ละลายในลำไส้ต้องกลืนทั้งเม็ด ห้ามหัก บด หรือเคี้ยว เพราะอาจทำให้ยาปลดปล่อยผิดไปจากที่ออกแบบไว้

คำถามเกี่ยวกับความปลอดภัย

Diclofenac ทำให้แผลในกระเพาะได้ไหม?

ได้ ยาอาจทำให้แผล เลือดออก หรือทางเดินอาหารทะลุ และบางครั้งเกิดโดยไม่มีอาการเตือน ความเสี่ยงสูงขึ้นเมื่อใช้ต่อเนื่อง มีประวัติแผล ดื่มแอลกอฮอล์มาก หรือใช้ยาที่เพิ่มการเลือดออก

Diclofenac มีผลต่อหัวใจไหม?

มีความเสี่ยงต่อภาวะลิ่มเลือด หัวใจขาดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง โดยความเสี่ยงอาจสูงขึ้นในผู้มีโรคหัวใจหรือใช้ยานาน เจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรืออ่อนแรงข้างเดียวเป็นเหตุให้ต้องรับการช่วยเหลือฉุกเฉิน

กิน diclofenac กับ ibuprofen ได้ไหม?

ไม่ควรกินร่วมกันเอง เพราะทั้งคู่เป็นยา NSAIDs การใช้พร้อมกันเพิ่มโอกาสปวดท้อง แผล เลือดออก และผลข้างเคียงอื่นโดยไม่ได้รับประกันว่าจะลดปวดได้มากขึ้น

ใช้ diclofenac ระหว่างตั้งครรภ์ได้ไหม?

ควรหลีกเลี่ยง diclofenac ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ เว้นแต่แพทย์เห็นว่าจำเป็น และห้ามใช้ตั้งแต่อายุครรภ์ประมาณ 30 สัปดาห์ขึ้นไป หากใช้ไปแล้วให้แจ้งแพทย์หรือผู้ดูแลครรภ์โดยเร็ว

ยา diclofenac ทำให้ง่วงไหม?

อาการที่พบได้คือเวียนศีรษะหรือรู้สึกไม่มั่นคง หากเกิดอาการดังกล่าว ให้งดขับรถ ปั่นจักรยาน หรือใช้เครื่องจักรจนกว่าจะรู้สึกเป็นปกติ

คำถามเกี่ยวกับอาการผิดปกติ

ถ่ายดำหลังกิน diclofenac อันตรายไหม?

ถ่ายดำคล้ายน้ำมันดินอาจเป็นสัญญาณเลือดออกในกระเพาะอาหารหรือลำไส้ ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเมื่อมีหน้ามืด อ่อนเพลีย หรืออาเจียนเป็นเลือดร่วมด้วย

ทาเจล diclofenac แล้วผื่นขึ้นควรทำอย่างไร?

หากเป็นผื่นหรือคันเล็กน้อยเฉพาะจุด ให้หยุดใช้และหลีกเลี่ยงการทาซ้ำจนกว่าอาการจะหาย หากผื่นลาม มีตุ่มพอง ผิวลอก หน้าบวม หรือหายใจลำบาก ให้รับการรักษาฉุกเฉิน

Diclofenac ใช้ติดต่อกันได้นานแค่ไหน?

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับโรค รูปแบบยา และความเสี่ยงของแต่ละคน ไม่ควรใช้ต่อเนื่องนานกว่าคำสั่งบนฉลากหรือใบสั่งยา เพราะความเสี่ยงต่อกระเพาะ หัวใจ และหลอดเลือดเพิ่มขึ้นเมื่อใช้เป็นเวลานาน

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• NHS: Side effects of diclofenac — เกี่ยวกับ dicofenac — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
• Cleveland Clinic: Diclofenac Enteric-Coated Tablets — เกี่ยวกับ dicofenac — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Diclofenac: MedlinePlus Drug Information — เกี่ยวกับ dicofenac — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์