dextromethorphan

Dextromethorphan คือยากดอาการไอ ใช้บรรเทาอาการไอแห้งหรือไอจากการระคายคอและทางเดินหายใจชั่วคราว แต่ไม่รักษาสาเหตุของอาการไอ

สารบัญ

• Dextromethorphan คือยาอะไร
• Dextromethorphan ใช้รักษาอะไร
• ยาแก้ไอ dextromethorphan ไม่ได้รักษาอะไร
• มีข้อควรระวังอะไรบ้าง
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม
• เด็กใช้ได้ไหม
• มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• เกิดปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง
• ดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม
• ผู้ใหญ่ใช้ขนาดเท่าไร
• เด็กใช้ขนาดเท่าไร
• หากใช้ยาเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย

dextromethorphan คือยาอะไร

Dextromethorphan เป็นยากดอาการไอที่ลดสัญญาณกระตุ้นการไอในสมอง เหมาะกับการบรรเทาอาการไอชั่วคราว โดยเฉพาะไอแห้งหรือไอจากการระคายคอ ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อและไม่ใช่ยาละลายเสมหะโดยตัวมันเอง

ยานี้มีทั้งผลิตภัณฑ์ตัวยาเดี่ยวและสูตรผสมกับยาอื่น คุณจึงไม่ควรดูเฉพาะชื่อหน้ากล่อง ต้องอ่านรายชื่อตัวยาสำคัญทุกครั้งเพื่อหลีกเลี่ยงการกินซ้ำ

Dextromethorphan มีรูปแบบใดบ้าง

รูปแบบและความแรงแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ ตัวอย่างรูปแบบที่พบในข้อมูลสากลมีดังนี้

ความแรงเหล่านี้ไม่สามารถใช้แทนกันแบบมิลลิลิตรต่อมิลลิลิตรได้ โดยเฉพาะยาน้ำต้องดูว่ามีตัวยากี่มิลลิกรัมในทุก 5 มล. หรือปริมาตรที่ฉลากระบุ

ยาสามัญและสูตรผสม: ชื่อยาสามัญบอกตัวยาหลัก แต่ผลิตภัณฑ์บางชนิดมีพาราเซตามอล ยาขับเสมหะ ยาแก้แพ้ หรือยาลดคัดจมูกรวมอยู่ด้วย การกินซ้ำกับยาแก้หวัดอีกชนิดอาจทำให้ได้รับยาเกินขนาด

dextromethorphan ยาใช้รักษาอะไร

Dextromethorphan ใช้บรรเทาอาการไอชั่วคราวจากหวัด ไข้หวัดใหญ่ สารก่อภูมิแพ้ หรือการระคายเล็กน้อยในคอและหลอดลม ยาช่วยลดความอยากไอ แต่ไม่ได้รักษาโรคต้นเหตุ

หากมีเสมหะมาก การกดไออาจทำให้ขับเสมหะได้ไม่ดี คุณควรตรวจว่าผลิตภัณฑ์เป็นตัวยาเดี่ยวหรือมีตัวยาขับเสมหะผสมอยู่ และหลีกเลี่ยงการเลือกยาโดยดูจากคำว่า “แก้ไอ” เพียงอย่างเดียว

ยาแก้ไอ dextromethorphan ไม่ได้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อ ยาต้านไวรัส หรือยาที่ทำให้หวัดหายเร็วขึ้น อาการไออาจลดลง แต่สาเหตุของการไอยังต้องหายตามธรรมชาติหรือได้รับการรักษาเฉพาะโรค

ยานี้ไม่เหมาะกับการใช้เพื่อกลบอาการไอที่เป็นต่อเนื่องโดยไม่หาสาเหตุ โดยเฉพาะอาการไอจากโรคหอบหืด ถุงลมโป่งพอง หลอดลมอักเสบเรื้อรัง หรือการสูบบุหรี่

หากไอนานเกิน 7 วัน ไอหายแล้วกลับมาอีก หรือมีไข้ ผื่น หรือปวดศีรษะร่วมด้วย ให้หยุดใช้และพบแพทย์ เพราะอาการเหล่านี้อาจต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม

มีข้อควรระวังอะไรบ้าง

ก่อนใช้ควรอ่านตัวยาสำคัญทั้งหมด และประเมินลักษณะอาการไอของคุณก่อน ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้

• อย่ากินเกินฉลาก การได้รับปริมาณมากอาจทำให้เกิดพิษรุนแรงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
• อย่าใช้ยาหลายสูตรโดยไม่ตรวจส่วนประกอบ ยาแก้หวัดและยาแก้ไอหลายชนิดอาจมีตัวยานี้ซ้ำกัน
• ระวังอาการง่วง เวียนศีรษะ หรือการตอบสนองช้าลง อย่าขับรถหรือใช้เครื่องจักรจนกว่าจะรู้ว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร
• แจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะโรคทางเดินหายใจ ไอมีเสมหะมาก โรคตับ โรคไต และยาที่มีผลต่อสมองหรือสารเซโรโทนิน
• ใช้เครื่องตวงยาโดยเฉพาะ ช้อนกินข้าวหรือช้อนชาในบ้านมีขนาดไม่แน่นอน จึงทำให้ได้รับยาคลาดเคลื่อนได้
• เขย่ายาน้ำแขวนตะกอนตามฉลาก โดยเฉพาะสูตรออกฤทธิ์นาน เพื่อให้ตัวยากระจายสม่ำเสมอ

ยาชนิดเม็ดเคี้ยวบางสูตรอาจมีสารให้ความหวานที่ต้องระวังในผู้มีภาวะฟีนิลคีโตนูเรีย จึงควรตรวจส่วนประกอบบนฉลากก่อนใช้

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรไม่ควรเริ่มใช้เองโดยไม่ประเมินความจำเป็นและส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ข้อมูลเรื่องผลต่อทารกในครรภ์และการผ่านสู่น้ำนมยังไม่ชัดเจนเพียงพอในข้อมูลอ้างอิงนี้

จุดสำคัญคือยาแก้ไอจำนวนมากเป็นสูตรผสม แม้ตัวยากดไอจะเหมาะกับคุณ แต่ตัวยาอื่นในสูตรอาจไม่เหมาะ จึงควรแจ้งอายุครรภ์ อาการที่เป็น และยาหรืออาหารเสริมทั้งหมดที่ใช้อยู่ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์

เด็กใช้ได้ไหม

เด็กต้องใช้ผลิตภัณฑ์ที่ทำสำหรับเด็กและใช้ตามฉลากของความแรงนั้นเท่านั้น ห้ามนำยาสำหรับผู้ใหญ่มาแบ่งให้เด็ก เพราะแต่ละสูตรมีความแรง รูปแบบการปลดปล่อยยา และตัวยาผสมต่างกัน

ผลิตภัณฑ์แก้ไอและหวัดสูตรผสมอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงรุนแรงในเด็กเล็ก ข้อมูลสากลระบุว่าไม่ควรให้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้แก่เด็กอายุต่ำกว่า 4 ปี และเด็กอายุ 4–11 ปีต้องใช้อย่างระมัดระวังตามฉลาก อย่างไรก็ตาม ยาชนิดรับประทานสำหรับเด็กควรประเมินจากผลิตภัณฑ์จริงและน้ำหนักตัวด้วย

อย่าให้ยาน้ำเป็นจำนวนมิลลิลิตรโดยไม่ดูความเข้มข้น: ยาน้ำอาจมี 5 มก./2.5 มล. หรือ 30 มก./5 มล. ปริมาตรเท่ากันจึงให้ตัวยาไม่เท่ากัน

หากเด็กมีเสมหะมาก หายใจลำบาก หอบ ซึม ดื่มน้ำได้น้อย หรือมีอาการไอต่อเนื่อง ควรพบแพทย์แทนการเพิ่มยาเอง

มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก เวียนศีรษะ และอาจง่วงหรือมึนงง หากอาการไม่รุนแรง ให้หยุดกิจกรรมที่เสี่ยงและสังเกตอาการ แต่ถ้าเป็นมากหรือไม่ดีขึ้นควรได้รับการประเมิน

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

หยุดยาและขอความช่วยเหลือทันทีเมื่อหายใจลำบาก หน้าหรือลิ้นบวม กลืนลำบาก เป็นลม หรือมีอาการผิดปกติรุนแรง อาการสับสน กระสับกระส่ายมาก การเคลื่อนไหวผิดปกติ หรือหมดสติหลังได้รับยาเกินขนาดถือเป็นภาวะฉุกเฉิน

อาการแพ้ยา: ผื่นหรือคันอาจเป็นอาการแพ้ระยะแรก ส่วนริมฝีปาก ปาก ลิ้น หรือคอบวม แน่นคอ หายใจหรือกลืนลำบาก เป็นสัญญาณรุนแรงที่ต้องไปห้องฉุกเฉิน

เกิดปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง

ห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI และห้ามใช้ภายใน 2 สัปดาห์หลังหยุดยาในกลุ่มนี้ ยาดังกล่าวบางชนิดใช้รักษาภาวะซึมเศร้า โรคทางจิตเวช หรือโรคพาร์กินสัน หากไม่แน่ใจว่ายาที่ใช้อยู่เป็น MAOI หรือไม่ ให้ตรวจชื่อสามัญกับเภสัชกร

ควรแจ้งยาทุกชนิดที่ใช้ โดยเฉพาะยาที่มีผลต่อสมอง ยาที่ทำให้ง่วง ยารักษาอารมณ์หรือภาวะซึมเศร้า รวมถึงยาแก้ไอและหวัดชนิดอื่น เพื่อป้องกันทั้งปฏิกิริยาระหว่างยาและการได้รับตัวยาซ้ำ

ผู้ใช้ยาต้านซึมเศร้าหรือยาอื่นที่เพิ่มเซโรโทนิน เช่น fluoxetine, paroxetine, sertraline หรือ tramadol ต้องปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยง serotonin syndrome หรือทำให้ระดับ dextromethorphan สูงขึ้น

ดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม

ควรงดแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยา แม้ยังไม่ชัดว่าเกิดปฏิกิริยาโดยตรงเพียงใด แต่แอลกอฮอล์อาจเพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ สับสน และทำให้การทรงตัวหรือการตัดสินใจแย่ลง

ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นหากผลิตภัณฑ์มีตัวยาที่ทำให้ง่วงผสมอยู่ เช่น ยาแก้แพ้ คุณควรตรวจฉลากสูตรผสมทุกครั้ง และไม่ขับรถหลังดื่มหรือเมื่อรู้สึกมึนงง

ผู้ใหญ่ใช้ขนาดเท่าไร

ขนาดยาผู้ใหญ่ขึ้นอยู่กับรูปแบบ ความแรง และชนิดออกฤทธิ์ทันทีหรือออกฤทธิ์นาน จึงต้องใช้ตามฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น ห้ามนำจำนวนมิลลิลิตรจากยาน้ำคนละความแรงมาใช้แทนกัน

ตัวอย่างข้อมูลสากลระบุว่าแคปซูลความแรง 15 มก. ใช้ครั้งละ 2 แคปซูล ทุก 6–8 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น และไม่เกิน 8 แคปซูลใน 24 ชั่วโมง ส่วนยาน้ำแขวนตะกอนออกฤทธิ์นาน 30 มก./5 มล. ใช้ครั้งละ 10 มล. ทุก 12 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น และไม่เกิน 20 มล. ใน 24 ชั่วโมง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ลืมกินยาต้องกินชดเชยไหม?

ไม่ควรกินสองเท่า หากใช้ยาเมื่อมีอาการและอาการไม่รบกวนแล้ว สามารถข้ามได้ ต้องเว้นช่วงตามที่ฉลากของรูปแบบยานั้นกำหนด

แบ่งหรือบดชนิดออกฤทธิ์นานได้ไหม?

ไม่ควรบด แบ่ง หรือเคี้ยว เว้นแต่ฉลากระบุว่าทำได้ เพราะอาจทำให้ยาปลดปล่อยเร็วเกินไป

ใช้ยานานกี่วันได้?

หากไอไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ไอหายแล้วกลับมา หรือมีไข้ ผื่น หรือปวดศีรษะร่วมด้วย ให้หยุดยาและพบแพทย์

เด็กใช้ขนาดเท่าไร

ขนาดยาเด็กต้องยึดตามผลิตภัณฑ์ ความเข้มข้น และการประเมินน้ำหนักตัว ไม่ควรสร้างขนาดยาจากอายุเพียงอย่างเดียว ยาน้ำต่างสูตรอาจมีปริมาณตัวยาต่อมิลลิลิตรต่างกันหลายเท่า

ข้อมูลสากลของบางรูปแบบระบุว่าเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไปอาจใช้แคปซูล 15 มก. ครั้งละ 2 แคปซูล ทุก 6–8 ชั่วโมงเมื่อจำเป็น และไม่เกิน 8 แคปซูลใน 24 ชั่วโมง แต่ต้องตรวจว่าผลิตภัณฑ์นั้นอนุญาตสำหรับช่วงอายุดังกล่าวจริง

ไม่ควรนำขนาดของยาน้ำสูตรหนึ่งไปใช้กับอีกสูตรหนึ่ง และไม่ควรใช้ถ้วยตวงของผลิตภัณฑ์อื่น เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีควรให้เภสัชกรตรวจน้ำหนัก ความแรง และตัวยาผสมก่อนคำนวณปริมาตร

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

หากใช้ยาเกินขนาดควรทำอย่างไร

หยุดยาและติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเมื่อมีอาการทางสมอง การหายใจ หรือหมดสติ อย่ารอให้อาการปรากฏ และอย่าทำให้อาเจียนเอง เว้นแต่บุคลากรทางการแพทย์สั่ง

นำกล่องยา ขวด ฉลาก และยาที่เหลือไปด้วย เพื่อให้ทราบความแรง ปริมาณ และตัวยาผสม หากผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว ชัก หายใจลำบาก หรือปลุกไม่ตื่น ให้โทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที

คำถามที่พบบ่อย

เกี่ยวกับอาการไอและผลของยา

กินแล้วไอจะหายเลยไหม?

ยาช่วยลดการไอชั่วคราว แต่ไม่ได้รักษาสาเหตุ ผลที่ได้รับจึงขึ้นอยู่กับโรคต้นเหตุและรูปแบบยา หากอาการแย่ลงหรือไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ควรพบแพทย์

ใช้กับอาการไอมีเสมหะได้ไหม?

ไม่ควรใช้กดไอเองเมื่อมีเสมหะมาก เพราะการไอช่วยขับเสมหะออกจากทางเดินหายใจ ผลิตภัณฑ์บางชนิดมียาขับเสมหะผสมอยู่ แต่ต้องตรวจตัวยาทั้งหมดก่อนใช้

ยาใช้รักษาอาการไอจากโควิดได้ไหม?

ยาอาจบรรเทาอาการไอชั่วคราว แต่ไม่ได้กำจัดไวรัสหรือรักษาโรค หากหอบเหนื่อย เจ็บหน้าอก ซึม หรือมีอาการรุนแรง ควรได้รับการตรวจทันที

กินแล้วง่วงไหม?

บางคนอาจง่วง มึน หรือเวียนศีรษะ อย่าขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักรจนกว่าจะทราบว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร

เกี่ยวกับวิธีใช้และความปลอดภัย

กินพร้อมอาหารได้ไหม?

โดยทั่วไปสามารถใช้ตามคำแนะนำบนฉลากได้ ไม่พบปฏิกิริยาสำคัญกับอาหาร แต่สูตรผสมอาจมีข้อกำหนดต่างกัน จึงควรอ่านฉลากทั้งผลิตภัณฑ์

ใช้พร้อมพาราเซตามอลได้ไหม?

ต้องตรวจฉลากก่อน เพราะยาแก้หวัดบางสูตรมีพาราเซตามอลผสมอยู่แล้ว การกินเพิ่มโดยไม่รู้ส่วนประกอบอาจทำให้ได้รับพาราเซตามอลซ้ำ

ใช้ร่วมกับยาแก้แพ้ได้ไหม?

ผลิตภัณฑ์บางสูตรมียาแก้แพ้ผสมอยู่ และอาจทำให้ง่วงมากขึ้น ไม่ควรกินยาแก้แพ้เพิ่มจนกว่าจะตรวจส่วนประกอบทั้งหมด

ใช้ร่วมกับยาลดความดันได้ไหม?

การใช้ระยะสั้นยังไม่มีข้อมูลชัดเจนว่าจะเพิ่มฤทธิ์ยาลดความดันทุกชนิด แต่ควรระวังหน้ามืดหรือความดันต่ำ หากมีอาการมาก เป็นลม หรืออ่อนแรงผิดปกติ ให้หยุดยาและรับการประเมิน

ยาน้ำใช้ช้อนกินข้าวตวงได้ไหม?

ไม่ควรใช้ เพราะช้อนในบ้านมีปริมาตรไม่แน่นอน ให้ใช้ถ้วย หลอด หรือกระบอกตวงที่มีหน่วยมิลลิลิตรและตรวจความเข้มข้นบนฉลากทุกครั้ง

เก็บยาอย่างไร?

เก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงและความร้อนตามฉลาก ปิดฝาให้สนิท และเก็บให้พ้นมือเด็ก ยาบางรูปแบบต้องเขย่าก่อนใช้

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• อาการไอของฉันเหมาะกับยากดไอหรือควรใช้วิธีอื่น?
• ผลิตภัณฑ์นี้มีตัวยาซ้ำกับยาแก้หวัดหรือยาแก้แพ้ที่ใช้อยู่หรือไม่?
• ความแรงและรูปแบบยานี้ควรกินห่างกันเท่าไร และไม่เกินเท่าไรต่อวัน?
• ยานี้มีปฏิกิริยากับยาลดความดัน ยารักษาอารมณ์ หรือยาประจำของฉันหรือไม่?
• หากให้เด็กใช้ ต้องคำนวณจากน้ำหนักและความเข้มข้นของยาน้ำอย่างไร?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 9164) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-08)
• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Dextromethorphan: MedlinePlus Drug Information — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-08)
• WebMD: Dextromethorphan: Uses, Side Effects, Interactions ... — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-08)
• Medical News Today: Dextromethorphan oral forms: Dosage, side effects, uses, more — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-08)
• Medical News Today: Dextromethorphan: Side effects and how to manage them — เกี่ยวกับ dextromethorphan — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-08)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์