ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ห้ามกินอะไร

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ คือภาวะที่เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ทำให้ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปวดท้องน้อย หรือรู้สึกปวดปัสสาวะตลอดเวลา

ไม่มีอาหารต้องห้ามตายตัว แต่ควรงดหรือจำกัดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ คาเฟอีน อาหารเผ็ดจัด และอาหารเปรี้ยวจัด หากกินแล้วอาการแสบขัดหรือปวดปัสสาวะมากขึ้น อาหารเหล่านี้ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงในทุกคน แต่สามารถระคายกระเพาะปัสสาวะและทำให้อาการเด่นขึ้นได้

ประเด็นสำคัญ

  • ควรงดแอลกอฮอล์และลดกาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง น้ำอัดลม อาหารเผ็ดจัดหรือเปรี้ยวจัด โดยเฉพาะชนิดที่กินแล้วปัสสาวะแสบขัดมากขึ้น
  • ดื่มน้ำให้เพียงพอและกระจายตลอดวัน แต่ไม่ต้องฝืนดื่มปริมาณมาก หากแพทย์จำกัดน้ำเพราะโรคหัวใจ โรคไต หรือภาวะอื่น
  • ยา ibuprofen มีชนิดเม็ดละ 200 มก. แต่ไม่ควรใช้เองหากมีโรคไต แผลในกระเพาะ ใช้ยาละลายลิ่มเลือด หรือตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์

เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย

อาหารไม่ได้กำจัดเชื้อหรือรักษาการอักเสบ แต่ส่วนประกอบบางอย่างอาจทำให้กระเพาะปัสสาวะไวต่อการระคายเคืองมากขึ้น คาเฟอีนและแอลกอฮอล์อาจทำให้ปัสสาวะบ่อย ส่วนอาหารเผ็ดหรือมีความเป็นกรดสูงอาจสัมพันธ์กับอาการแสบขัดที่มากขึ้นในบางคน

อาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบอาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แต่ก็อาจมีสาเหตุอื่น เช่น การระคายเคือง นิ่ว หรือภาวะกระเพาะปัสสาวะไวต่อความเจ็บปวด หากเป็นการติดเชื้อ อาหารและการดื่มน้ำช่วยประคองอาการได้ แต่ไม่ทดแทนยาปฏิชีวนะเมื่อแพทย์เห็นว่าจำเป็น

สารละลาย sodium citrate ร่วมกับ citric acid ใช้ทำให้เลือดและปัสสาวะมีความเป็นกรดลดลงในบางภาวะ เช่น ภาวะกรดเกินหรือนิ่วบางชนิด แต่ไม่ควรนำมาใช้รักษาอาการปัสสาวะแสบขัดเอง ผลิตภัณฑ์หนึ่งอาจมี sodium citrate dihydrate 460 มก. ต่อซอง แต่ตัวเลขนี้เป็นเพียงความแรงของผลิตภัณฑ์นั้น ไม่ใช่ขนาดรักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ควรทำอย่างไร

เริ่มจากดื่มน้ำตามความเหมาะสม งดสิ่งที่กระตุ้นอาการ และอย่ากลั้นปัสสาวะ เลือกน้ำเปล่าเป็นหลัก หากไม่มีข้อจำกัดเรื่องน้ำ ให้จิบบ่อย ๆ แทนการดื่มปริมาณมากในครั้งเดียว

สิ่งที่กินหรือดื่มควรทำอย่างไร
น้ำเปล่าดื่มกระจายตลอดวัน
กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลังลดหรืองดชั่วคราว
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์งดระหว่างมีอาการ
น้ำอัดลมลด โดยเฉพาะชนิดมีคาเฟอีน
อาหารเผ็ดจัดหลีกเลี่ยงถ้าทำให้แสบมากขึ้น
ผลไม้หรือน้ำผลไม้เปรี้ยวจัดลดถ้ากระตุ้นอาการ
อาหารทั่วไปที่ไม่กระตุ้นอาการกินได้ตามปกติ

คุณไม่จำเป็นต้องงดอาหารทุกชนิดพร้อมกัน ลองจดว่าอาหารหรือเครื่องดื่มใดทำให้อาการกำเริบ แล้วหลีกเลี่ยงเฉพาะสิ่งนั้นชั่วคราว การงดอาหารมากเกินไปอาจทำให้ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอโดยไม่ช่วยรักษาสาเหตุ

หากต้องการยาแก้ปวด ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ ibuprofen ชนิดรับประทาน ซึ่งเป็นยาอันตราย ยาเม็ดมีหลายความแรงและอาจทำให้แผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร รวมถึงกระทบไต จึงไม่เหมาะกับทุกคน

ผู้ตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ ibuprofen ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่แพทย์สั่ง เพราะอาจกระทบทารกหรือทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างคลอด ส่วน sodium citrate ร่วมกับ citric acid อาจมีปฏิกิริยากับยาบางชนิดและต้องติดตามผลเลือด จึงไม่ควรซื้อมาใช้เพื่อปรับความเป็นกรดของปัสสาวะเอง

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ไปโรงพยาบาลทันทีหากมีไข้ร่วมกับหนาวสั่น ปวดเอวหรือสีข้าง คลื่นไส้อาเจียนมาก ซึม อ่อนแรง หรือปัสสาวะไม่ออก อาการเหล่านี้อาจพบได้เมื่อการติดเชื้อลุกลามขึ้นไปถึงไต หรือมีการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ

อาการควรทำอย่างไร
ไข้สูงหรือหนาวสั่นไปโรงพยาบาล
ปวดเอวหรือสีข้างตรวจหาการติดเชื้อที่ไต
อาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ไปโรงพยาบาล
ปัสสาวะไม่ออกรับการตรวจทันที
ปัสสาวะเป็นเลือดมากหรือมีลิ่มเลือดไปโรงพยาบาล
สับสน ซึม หายใจเร็วขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

หากกำลังตั้งครรภ์ เป็นผู้ชาย เป็นเด็ก มีโรคไต หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ควรติดต่อแพทย์หรือไปตรวจโดยเร็วตั้งแต่เริ่มมีอาการ ไม่ควรรักษาเองด้วยอาหารและการดื่มน้ำเพียงอย่างเดียว ส่วนผู้ใหญ่ทั่วไปที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยง หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 24–48 ชั่วโมง หรือกลับเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกรเพื่อประเมินและส่งต่อ

คำถามที่พบบ่อย

กระเพาะปัสสาวะอักเสบกินกาแฟได้ไหม

ควรงดหรือลดกาแฟชั่วคราวหากยังมีปัสสาวะแสบขัดหรือปัสสาวะบ่อย คาเฟอีนอาจทำให้ปวดปัสสาวะบ่อยขึ้นและกระตุ้นอาการในบางคน เมื่ออาการหายแล้วค่อยลองกลับมาดื่มปริมาณน้อยและสังเกตตัวเอง

กินอาหารทะเลหรือไข่ได้ไหม

กินได้ถ้าไม่ได้แพ้และอาหารนั้นไม่ทำให้อาการกำเริบ ไม่มีหลักว่าต้องงดอาหารทะเลหรือไข่ทุกคน ควรเน้นอาหารสุก สะอาด และกินให้ครบหมู่แทนการจำกัดอาหารโดยไม่จำเป็น

ดื่มน้ำเยอะ ๆ แล้วจะหายเองไหม

น้ำช่วยลดภาวะขาดน้ำและอาจช่วยให้อาการระคายเคืองเบาลง แต่ไม่รับประกันว่าจะกำจัดการติดเชื้อได้ หากมีไข้ ปวดสีข้าง อาการรุนแรง หรือเป็นกลุ่มเสี่ยง ต้องรับการตรวจ ไม่ควรรอดูอาการด้วยการดื่มน้ำอย่างเดียว

น้ำผลไม้เปรี้ยวช่วยรักษาได้หรือไม่

ไม่ควรใช้แทนการตรวจและการรักษา เครื่องดื่มเปรี้ยวอาจทำให้อาการแสบขัดมากขึ้นในบางคน หากดื่มแล้วอาการกำเริบให้หยุด และเลือกน้ำเปล่าเป็นหลัก

กระเพาะปัสสาวะอักเสบต้องกินยาปฏิชีวนะทุกครั้งไหม

ไม่ใช่ทุกอาการปัสสาวะแสบขัดจะต้องใช้ยาปฏิชีวนะ การตัดสินใจขึ้นกับสาเหตุ อาการ กลุ่มเสี่ยง และผลตรวจปัสสาวะ อย่าซื้อยาปฏิชีวนะกินเองหรือหยุดยาก่อนครบกำหนดเมื่อแพทย์สั่ง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall