colchicine คือ ยาอะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

Colchicine คือ ยาลดการอักเสบที่ใช้รักษาหรือป้องกันอาการเก๊าท์กำเริบ แต่ไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไปและไม่ใช่ยาลดกรดยูริก

สารบัญ

• Colchicine ใช้รักษาโรคอะไร
• Colchicine ไม่ได้รักษาอะไร
• ข้อควรระวังก่อนใช้ยา
• การใช้ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตร
• การใช้ในเด็ก
• ผลข้างเคียง
• ปฏิกิริยาระหว่างยาและแอลกอฮอล์
• ขนาดยาในผู้ใหญ่และเด็ก
• เมื่อใช้ยาเกินขนาด
• คำถามที่พบบ่อย

colchicine ยา

Colchicine ใช้รักษาและป้องกันการอักเสบจากเก๊าท์กำเริบ โดยควรเริ่มใช้ตามแผนที่แพทย์กำหนดตั้งแต่เริ่มมีอาการ ยารบกวนการทำงานและการเคลื่อนที่ของเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิล จึงช่วยลดการอักเสบรอบผลึกกรดยูริกในข้อ

แพทย์อาจใช้ colchicine รักษา familial Mediterranean fever ซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรมที่ทำให้มีไข้และการอักเสบเป็นช่วง ๆ นอกจากนี้ยังมีรายงานการใช้รักษาหลอดเลือดอักเสบที่ผิวหนังบางชนิด แต่ต้องวินิจฉัยสาเหตุและกำหนดระยะเวลารักษาเป็นรายคน

tolchicine ยาอะไร

คำว่า “tolchicine” มักเป็นการพิมพ์หรืออ่านชื่อ colchicine คลาดเคลื่อน จึงควรตรวจชื่อบนฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง อย่าเลือกยาจากชื่อที่คล้ายกัน เพราะอาจเป็นคนละตัวยาและมีวิธีใช้ต่างกัน

Colchicine ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อ ไม่ได้รักษาไข้หวัด และไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไป จึงไม่ควรนำไปใช้กับอาการปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หรือปวดข้อที่ยังไม่ทราบสาเหตุ

ไม่ใช่ยาลดระดับกรดยูริกในเลือด Colchicine ช่วยลดการอักเสบระหว่างเก๊าท์กำเริบ แต่ไม่ได้ชะลอการดำเนินของโรคด้วยการลดกรดยูริก ยาลดกรดยูริกเป็นอีกกลุ่มหนึ่งและอาจต้องใช้ต่อเนื่องตามแผนการรักษา

ยา colchicine

คุณต้องตรวจโรคประจำตัวและรายการยาทั้งหมดก่อนใช้ เพราะ colchicine มีช่วงระหว่างขนาดรักษากับขนาดที่ทำให้เกิดพิษค่อนข้างแคบ ห้ามเพิ่มจำนวนเม็ดหรือกินซ้ำเองเมื่ออาการยังไม่ดีขึ้น

ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้

• โรคไตหรือโรคตับ: ยาอาจสะสมและทำให้เกิดพิษได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยาที่รบกวนการกำจัด colchicine
• ผู้สูงอายุ: อาจไวต่อผลของยาและมีโอกาสเกิดปัญหากล้ามเนื้อหรือระบบประสาทมากขึ้น
• โรคเลือดหรือภูมิคุ้มกันผิดปกติ: ยาอาจกดการสร้างเม็ดเลือดเมื่อสะสมมากเกินไป
• มีท้องเสียหรืออาเจียนอยู่แล้ว: อาการอาจรุนแรงขึ้นและทำให้ร่างกายขาดน้ำ
• เคยแพ้ colchicine: ไม่ควรใช้ซ้ำ หากเคยมีผื่น บวม หรือหายใจลำบากหลังรับยา
• ใช้ยาลดไขมัน ยาปฏิชีวนะ หรือยาต้านเชื้อรา: บางชนิดเพิ่มระดับยาและความเสี่ยงกล้ามเนื้อสลาย
• อาการปวดข้อยังไม่ได้รับการวินิจฉัย: ไม่ควรกินเพื่อทดลองรักษา เพราะอาการอาจเกิดจากข้ออักเสบติดเชื้อหรือโรคอื่น

หากมีไข้ร่วมกับข้อบวมแดงมาก ลงน้ำหนักไม่ได้ หรืออาการเกิดหลังบาดเจ็บ ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุแทนการเริ่ม colchicine เอง

ยา colchicine 0.6 mg

ผู้ที่ตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตรไม่ควรเริ่มหรือหยุด colchicine เอง แพทย์ต้องชั่งประโยชน์ของการควบคุมโรคกับความเสี่ยง โดยพิจารณาขนาดยา ระยะเวลาที่ใช้ และการทำงานของไตกับตับ

ความแรง 0.6 มก. บนฉลากบอกปริมาณตัวยาต่อเม็ด ไม่ได้บอกว่าเหมาะกับคุณหรือปลอดภัยระหว่างตั้งครรภ์ หากใช้อยู่เป็นประจำและพบว่าตั้งครรภ์ ควรติดต่อผู้ดูแลการรักษาเพื่อทบทวนยา ไม่ควรหยุดทันทีโดยไม่มีแผนทดแทน

ระหว่างให้นมบุตร ควรแจ้งอายุและสุขภาพของทารก รวมถึงเวลาที่คุณกินยา เพื่อให้ผู้ดูแลประเมินเป็นรายกรณี

tolchicine คือยาอะไร

หากหมายถึง colchicine เด็กไม่ควรได้รับยาเพื่อรักษาหรือป้องกันเก๊าท์โดยผู้ปกครองกำหนดขนาดเอง การใช้ในเด็กพบได้ในโรคเฉพาะ เช่น familial Mediterranean fever และต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ขนาดยารับประทานในเด็กต้องพิจารณาโรคที่รักษา น้ำหนักตัว การทำงานของไตและตับ และยาที่ใช้ร่วมกัน ไม่มีขนาดเดียวที่ใช้ได้กับเด็กทุกคน จึงไม่ควรแบ่งเม็ดยาของผู้ใหญ่ให้เด็กหรือคำนวณจากอายุเพียงอย่างเดียว

หากเด็กกิน colchicine โดยไม่ได้ตั้งใจ แม้ยังไม่มีอาการ ให้พาไปห้องฉุกเฉินพร้อมแผงยา เพราะอาการพิษอาจเริ่มจากคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือท้องเสียก่อนรุนแรงขึ้น

colchicine คือยาอะไร

Colchicine เป็นยาลดการอักเสบที่ทำให้เกิดอาการทางทางเดินอาหารได้บ่อย โดยเฉพาะท้องเสีย ปวดบิดท้อง คลื่นไส้ และอาเจียน อาการมักเริ่มภายใน 24 ชั่วโมงหลังรับประทานและอาจดีขึ้นเมื่อหยุดหรือลดขนาดยาตามคำสั่งผู้รักษา

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

ในการศึกษาการรักษาเก๊าท์ด้วยขนาดรวม 1.8 มก. ภายในหนึ่งชั่วโมง พบอาการท้องเสีย 23% ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลจากงานวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำให้คุณใช้ขนาดดังกล่าวเอง และผลที่เกิดจริงอาจต่างกันในแต่ละคน

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

หยุดยาและพบแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการที่อาจบ่งถึงพิษต่อกล้ามเนื้อ เลือด หรืออวัยวะภายใน อาการสำคัญ ได้แก่

• ปวดกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้อกดเจ็บ หรืออ่อนแรงผิดปกติ
• ปัสสาวะสีน้ำตาล ปัสสาวะน้อยลง หรือเหนื่อยมาก
• ไข้ หนาวสั่น เจ็บคอ หรือมีแผลที่หายช้า
• ช้ำหรือเลือดออกง่ายผิดปกติ
• ชา แสบร้อน หรือเสียวซ่าที่มือและเท้า
• ท้องเสียหรืออาเจียนรุนแรงต่อเนื่อง

ผื่นคันหรือลมพิษอาจเป็นอาการแพ้ยา หากหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม กลืนลำบาก หายใจติดขัด หรือหน้ามืด ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

colchicine มีปฏิกิริยากับยาอะไรบ้าง

Colchicine มีปฏิกิริยากับยาหลายกลุ่มที่เพิ่มระดับยาในร่างกายหรือเพิ่มความเสี่ยงกล้ามเนื้อสลาย คุณควรแจ้งยาตามใบสั่ง ยาที่ซื้อเอง สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมดก่อนเริ่มยา

การศึกษาปฏิกิริยาระหว่างยาเคยใช้ cyclosporine 100 มก. ร่วมกับ colchicine 0.6 มก. และพบว่าระดับ colchicine เพิ่มขึ้นมาก ตัวเลขนี้เป็นรายละเอียดของการศึกษา ไม่ใช่ขนาดยาที่แนะนำให้ใช้ร่วมกัน

ผู้ที่มีไตหรือตับบกพร่องไม่ควรใช้ colchicine ร่วมกับยายับยั้ง P-gp หรือ CYP3A4 ที่ออกฤทธิ์แรง เพราะมีรายงานพิษรุนแรงและเสียชีวิตได้

colchicine กับแอลกอฮอล์ดื่มร่วมกันได้ไหม

ควรหลีกเลี่ยงหรือลดแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ colchicine โดยเฉพาะเมื่อมีอาการเก๊าท์กำเริบหรือมีโรคตับ แอลกอฮอล์อาจกระตุ้นเก๊าท์ ทำให้ขาดน้ำ และทำให้อาการคลื่นไส้ ปวดท้อง หรือท้องเสียรบกวนมากขึ้น

หากดื่มแล้วมีอาเจียนหรือท้องเสีย อย่ากิน colchicine เพิ่มเพื่อชดเชยยาเดิม ควรดื่มน้ำทดแทนและประเมินอาการขาดน้ำ เช่น เวียนศีรษะ ปากแห้ง หรือปัสสาวะน้อย

colchicine 0.6 mg

Colchicine 0.6 มก. เป็นความแรงของยาเม็ดที่พบได้ แต่ไม่ใช่คำสั่งว่าทุกคนต้องกินครั้งละหนึ่งเม็ด ขนาดและความถี่ต่างกันตามข้อบ่งใช้ ไต ตับ อายุ และยาที่ใช้ร่วมกัน

แหล่งข้อมูลไทยระบุขนาด 0.6 มก. วันละ 2 ครั้งในรายงานการใช้รักษา necrotizing vasculitis และให้รับประทานพร้อมอาหารเพื่อลดผลข้างเคียง ขนาดนี้เป็นบริบทของหลอดเลือดอักเสบเฉพาะโรค ไม่ควรนำไปใช้รักษาเก๊าท์หรือโรคผิวหนังอื่นด้วยตนเอง

ขนาดยาในผู้ใหญ่

ขนาดยาเก๊าท์ต้องยึดตามใบสั่งและแผนของผู้รักษา ไม่ควรเพิ่มจำนวนเม็ดเมื่อยังปวดอยู่ การรักษาเก๊าท์กำเริบ การป้องกันการกำเริบ และการรักษาโรคอักเสบอื่นใช้แผนต่างกัน

รับประทานพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากระคายท้องสามารถกินพร้อมอาหารและน้ำหนึ่งแก้ว อย่าแบ่งยาให้ผู้อื่น แม้จะมีอาการปวดข้อคล้ายกัน

ขนาดยาในเด็ก

ไม่มีขนาดยา colchicine สำหรับเด็กที่ควรคำนวณเองจากยาเม็ด 0.6 มก. การใช้ยารับประทานในเด็กต้องกำหนดตามโรค น้ำหนัก การทำงานของอวัยวะ และยาร่วมโดยผู้เชี่ยวชาญ

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ลืมกินยาต้องทำอย่างไร? กินเมื่อจำได้หากยังไม่ใกล้มื้อต่อไป แต่ถ้าใกล้แล้วให้ข้ามมื้อที่ลืม ห้ามกินสองเท่า

ท้องเสียหลังกินยาควรกินต่อไหม? หากท้องเสียมากหรือเกิดซ้ำจนรบกวนชีวิตประจำวัน ให้หยุดและติดต่อผู้สั่งยา เพราะอาจต้องลดขนาดหรือเปลี่ยนการรักษา

อาการยังปวดอยู่กินเพิ่มได้ไหม? ไม่ควรกินเพิ่มเอง ขนาดสูงไม่ได้แปลว่าได้ผลดีกว่าเสมอและเพิ่มความเสี่ยงเกิดพิษอย่างมาก

ยาเก๊าท์ colchicine

Colchicine ช่วยลดการอักเสบขณะเก๊าท์กำเริบและอาจใช้ป้องกันการกำเริบ แต่ไม่ได้ลดกรดยูริกในเลือด ผู้ที่ต้องควบคุมกรดยูริกระยะยาวอาจได้รับยาอีกกลุ่มร่วมด้วย

ระหว่างเริ่มยาลดกรดยูริก อาการเก๊าท์อาจกำเริบจากการเปลี่ยนแปลงของกรดยูริกที่สะสมอยู่ ผู้รักษาจึงอาจให้ colchicine เพื่อป้องกันช่วงหนึ่ง คุณไม่ควรหยุดยาลดกรดยูริกหรือเปลี่ยนขนาด colchicine เองเมื่อเกิดอาการปวด

หากใช้ colchicine เกินขนาดควรทำอย่างไร

ให้ไปห้องฉุกเฉินทันทีแม้ยังไม่มีอาการ เพราะพิษจาก colchicine อาจรุนแรงและเสียชีวิตได้ นำแผงยา ฉลาก รายการยาที่ใช้ และข้อมูลเวลาหรือจำนวนที่คาดว่ากินไปด้วย

อาการระยะแรกอาจเป็นคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสีย ต่อมาอาจเกิดความผิดปกติของเม็ดเลือด กล้ามเนื้อ ไต ตับ ระบบไหลเวียนเลือด หรือระบบประสาท ห้ามทำให้อาเจียนเองและไม่ควรรอดูอาการที่บ้าน

หากเด็กหรือผู้ใหญ่กินยาโดยไม่ทราบจำนวน ให้ถือว่าเป็นเหตุฉุกเฉิน อย่ารอจนมีอาการก่อนจึงไปโรงพยาบาล

คำถามที่พบบ่อย

colchicine กินพร้อมอาหารได้ไหม

กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากคลื่นไส้หรือระคายท้อง การกินพร้อมอาหารอาจช่วยให้อาการลดลง แต่ไม่สามารถป้องกันท้องเสียจากยาได้ทั้งหมด

กิน colchicine แล้วท้องเสียอันตรายไหม

ท้องเสียเป็นผลข้างเคียงที่พบบ่อย แต่ถ้ารุนแรงหรือต่อเนื่องอาจเป็นสัญญาณว่าได้รับยามากเกินไป หยุดยาและพบแพทย์เมื่อถ่ายหลายครั้ง อาเจียนร่วมด้วย อ่อนเพลียมาก หรือปัสสาวะน้อย

colchicine ลดกรดยูริกไหม

ไม่ลดกรดยูริก ยาช่วยลดปฏิกิริยาอักเสบจากผลึกกรดยูริก จึงบรรเทาอาการเก๊าท์ แต่ไม่ทดแทนยาควบคุมกรดยูริกระยะยาว

กิน colchicine ทุกวันได้ไหม

การใช้ colchicine ทุกวันต้องอยู่ภายใต้แผนการรักษาและการประเมินของแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรซื้อมาใช้ต่อเนื่องหรือกำหนดขนาดเอง ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเอง เพราะยาอาจสะสม โดยเฉพาะในผู้มีโรคไต โรคตับ หรือใช้ยาที่เกิดปฏิกิริยาร่วม

colchicine เป็นยาแก้ปวดหรือไม่

ไม่ใช่ยาแก้ปวดทั่วไป ยาช่วยลดการอักเสบในโรคที่กำหนด จึงไม่ควรใช้แก้ปวดศีรษะ ปวดหลัง หรือปวดข้อที่ยังไม่ทราบสาเหตุ

กิน colchicine กับยาลดไขมันได้ไหม

อาจใช้ร่วมกันได้ในบางคน แต่มีความเสี่ยงต่อกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น หากปวดกล้ามเนื้อ อ่อนแรง เหนื่อยผิดปกติ หรือปัสสาวะสีเข้ม ให้หยุดยาและพบแพทย์ทันที

colchicine ทำให้ง่วงไหม

อาการง่วงไม่ใช่ผลข้างเคียงเด่นของ colchicine หากมีเวียนศีรษะ อ่อนเพลียมาก หรือเกือบเป็นลม ควรระวังภาวะขาดน้ำหรือผลข้างเคียงรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อมีท้องเสียร่วมด้วย

หยุด colchicine เมื่ออาการปวดดีขึ้นได้ไหม

ขึ้นอยู่กับเหตุผลที่ใช้ยา หากใช้รักษาเก๊าท์กำเริบ แผนอาจเป็นระยะสั้น แต่หากใช้ป้องกันเก๊าท์หรือรักษาโรคอักเสบอื่น ต้องใช้ตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด

เก็บ colchicine อย่างไร

เก็บในภาชนะเดิม ปิดสนิท ป้องกันแสง ความร้อน และความชื้น วางให้พ้นมือเด็ก เพราะการกินเกินขนาดเพียงครั้งเดียวอาจเป็นอันตรายรุนแรง

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ขนาด colchicine ที่ได้รับใช้รักษาเก๊าท์กำเริบหรือใช้ป้องกันการกำเริบ?
• ยาลดไขมัน ยาปฏิชีวนะ ยาต้านเชื้อรา หรืออาหารเสริมที่ใช้อยู่ตีกับ colchicine หรือไม่?
• หากมีโรคไตหรือโรคตับ ต้องปรับขนาดหรือหลีกเลี่ยงยานี้หรือไม่?
• ถ้าเกิดท้องเสีย ควรหยุดยาทันทีหรือปรับวิธีรับประทานอย่างไร?
• อาการแบบใดหมายถึงต้องหยุดยาและไปห้องฉุกเฉิน?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 196) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2092) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 9779) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 10477) — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
• Cleveland Clinic: Colchicine (Colcrys): Uses & Side Effects — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
• WebMD: Colchicine: Uses, Side Effects, Interactions, Pictures ... — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Colchicine: the good, the bad, the ugly and how to minimize the risks — เกี่ยวกับ colchicine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์