ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาลดไขมัน ซื้อที่ร้านยาได้ไหม

ยาลดไขมัน คือยาที่ช่วยลดคอเลสเตอรอลหรือไตรกลีเซอไรด์ และซื้อจากร้านยาที่มีเภสัชกรได้ แต่เป็นยาอันตรายซึ่งไม่ควรเลือกชนิดหรือเริ่มขนาดยาเอง

เภสัชกรต้องดูผลตรวจไขมัน โรคประจำตัว และยาทั้งหมดที่คุณใช้อยู่ก่อนจ่ายยา เพราะยาลดไขมันแต่ละชนิดออกฤทธิ์และมีข้อห้ามต่างกัน หากแพทย์สั่งยาอยู่แล้ว คุณสามารถนำฉลากยาเดิม สมุดนัด หรือรายการยาไปให้เภสัชกรตรวจสอบได้

ประเด็นสำคัญ

  • ยาลดไขมันซื้อจากร้านยาที่มีเภสัชกรได้ แต่ควรมีผลตรวจไขมันและประวัติการรักษาเพื่อเลือกยาให้ตรงกับชนิดไขมันและความเสี่ยงของคุณ
  • ขนาดยาแตกต่างกันมาก เช่น simvastatin ใช้ทั่วไป 20–40 มก. วันละครั้งตอนเย็น ส่วน rosuvastatin ในคนเอเชียเริ่มต้นที่ 5 มก. วันละครั้ง
  • หากปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ปัสสาวะสีเข้ม ตัวเหลือง หรือตาเหลือง ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาลโดยเร็ว

เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย

ยาลดไขมันแต่ละกลุ่มลดไขมันคนละขั้นตอน จึงใช้แทนกันด้วยจำนวนมิลลิกรัมเท่ากันไม่ได้ ยากลุ่ม statin เช่น simvastatin, atorvastatin และ rosuvastatin ลดการสร้างคอเลสเตอรอลที่ตับ ส่วน ezetimibe ลดการดูดซึมคอเลสเตอรอลจากลำไส้

Fenofibrate ออกฤทธิ์เด่นต่อไตรกลีเซอไรด์มากกว่า การเลือกระหว่างยาจึงขึ้นกับว่า LDL หรือไตรกลีเซอไรด์สูง รวมถึงความเสี่ยงโรคหัวใจ ตับ ไต และยาที่ใช้อยู่ ไม่ควรเปลี่ยนจากยาชนิดหนึ่งเป็นอีกชนิดโดยเทียบจำนวนเม็ดเอง

ขนาดยาก็มีความหมายต่างกัน ตัวอย่างเช่น simvastatin แนะนำไม่เกิน 40 มก. วันละครั้ง ส่วนขนาด 80 มก. จำกัดไว้สำหรับผู้ที่ใช้ขนาดนี้ต่อเนื่องอย่างน้อย 12 เดือนโดยไม่มีพิษต่อกล้ามเนื้อ สำหรับ rosuvastatin ผู้ใหญ่มีช่วงขนาด 5–40 มก. วันละครั้ง แต่คนเอเชียควรเริ่มที่ 5 มก. วันละครั้ง

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ควรทำอย่างไร

ถ้ายังไม่เคยได้รับการวินิจฉัยหรือไม่มีผลเลือดล่าสุด อย่าเริ่มยาลดไขมันเองจากค่าที่ตรวจครั้งเดียว ควรนำผลตรวจ LDL, HDL, ไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอลรวมไปให้เภสัชกรประเมิน หากค่าผิดปกติมากหรือมีความเสี่ยงโรคหัวใจ อาจต้องพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและวางแผนติดตาม

ก่อนซื้อยา ให้แจ้งรายการยาประจำ ยาฆ่าเชื้อ ยาฆ่าเชื้อรา ยาต้านไวรัส ยาลดไขมันชนิดอื่น สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมด ยาหลายชนิดเพิ่มระดับ statin ในเลือด ทำให้เสี่ยงกล้ามเนื้ออักเสบหรือกล้ามเนื้อสลายมากขึ้น

สถานการณ์ควรทำอะไร
มีใบสั่งหรือฉลากยาเดิมซื้อชนิดและความแรงเดิม พร้อมให้เภสัชกรตรวจรายการยา
ไม่เคยใช้ยาลดไขมันนำผลเลือดและประวัติโรคไปประเมินก่อนเริ่ม
ลืมกิน simvastatinกินเมื่อจำได้ หรือข้ามถ้าใกล้มื้อถัดไป ห้ามเพิ่มเป็นสองเท่า
กำลังใช้ simvastatinกินวันละครั้งตอนเย็นตามขนาดที่สั่ง
ใช้ rosuvastatin กับยาลดกรดอะลูมิเนียม/แมกนีเซียมกิน rosuvastatin ก่อนยาลดกรดอย่างน้อย 2 ชั่วโมง
มีโรคตับหรือโรคไตต้องประเมินก่อน เพราะอาจห้ามใช้หรือต้องปรับขนาด

ห้ามใช้ simvastatin หากเคยแพ้ยา มีตับวายเฉียบพลันหรือตับแข็งระยะที่การทำงานแย่ลง และห้ามใช้ร่วมกับยาบางชนิด เช่น gemfibrozil, cyclosporine, danazol รวมถึงยาที่ยับยั้ง CYP3A4 อย่างแรง เพราะเพิ่มความเสี่ยงกล้ามเนื้อสลาย

Rosuvastatin ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ยา มีตับวายเฉียบพลัน หรือตับแข็งระยะที่การทำงานแย่ลง ส่วน fenofibrate ห้ามใช้เมื่อแพ้ยา มีโรคตับ ไตบกพร่องรุนแรง หรือโรคถุงน้ำดีเดิม หากตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ต้องแจ้งก่อนรับยาลดไขมันทุกครั้ง

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หยุดยาและไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อมีอาการที่เข้าได้กับกล้ามเนื้อสลาย ตับผิดปกติ หรือแพ้ยารุนแรง ให้นำซองยาและรายการยาทั้งหมดไปด้วย เพื่อช่วยค้นหายาที่อาจตีกัน

  • ปวดกล้ามเนื้อ กดเจ็บ หรืออ่อนแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อมีไข้หรืออ่อนเพลียมาก
  • ปัสสาวะสีน้ำตาลหรือสีเข้ม ปัสสาวะน้อยลง
  • ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม อุจจาระสีซีด หรือปวดท้องด้านขวาบน
  • หน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก กลืนลำบาก หรือเป็นลม
  • ปวดท้องรุนแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อร้าวไปหลังหรือมีอาเจียน

คำถามที่พบบ่อย

ซื้อยาลดไขมันเดิมจากร้านยาได้เลยไหม

ซื้อได้หากร้านมีเภสัชกร แต่ควรนำฉลากหรือซองยาเดิมไปด้วย เพื่อป้องกันการได้ตัวยาหรือความแรงผิด หากขาดยามานาน มีโรคใหม่ หรือมียาเพิ่ม ไม่ควรกลับมาเริ่มขนาดเดิมเอง

ไม่มีผลเลือด ซื้อยาลดไขมันกินป้องกันได้ไหม

ไม่ควรเริ่มเอง เพราะต้องประเมินชนิดของไขมันที่สูงและความเสี่ยงโรคหัวใจก่อน ยาบางชนิดเน้นลด LDL ขณะที่บางชนิดเน้นลดไตรกลีเซอไรด์ และมีข้อห้ามต่างกัน

ยาลดไขมัน 10 มก. ทุกชนิดแรงเท่ากันไหม

ไม่เท่ากัน จำนวนมิลลิกรัมเปรียบเทียบข้ามตัวยาโดยตรงไม่ได้ เช่น simvastatin, rosuvastatin, atorvastatin และ ezetimibe มีกลไกและความแรงต่างกัน จึงห้ามเปลี่ยนยาโดยใช้ตัวเลขบนแผงยาเป็นเกณฑ์

กินยาลดไขมันแล้วปวดเมื่อย กินยาแก้ปวดแทนได้ไหม

ยาแก้ปวดไม่ได้แก้สาเหตุหากอาการมาจากยาลดไขมัน ควรหยุดออกกำลังกายหนักและติดต่อผู้รักษาโดยเร็ว โดยเฉพาะเมื่อปวดมาก กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือปัสสาวะสีเข้ม

ต้องกินยาลดไขมันตลอดชีวิตหรือไม่

บางคนต้องใช้ระยะยาว เพราะเมื่อหยุดยา ระดับไขมันอาจสูงขึ้นอีก แต่ไม่ควรหยุดเองแม้ผลเลือดดีขึ้น การลดขนาด เปลี่ยนยา หรือหยุดยาควรอาศัยผลเลือดและความเสี่ยงของแต่ละคน

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

  • ยาที่ฉันใช้อยู่เหมาะกับค่า LDL และไตรกลีเซอไรด์หรือไม่
  • ยาประจำ อาหารเสริม หรือสมุนไพรของฉันตีกับยาลดไขมันหรือไม่
  • ฉันมีโรคตับ โรคไต หรือโรคถุงน้ำดีที่เป็นข้อห้ามหรือไม่
  • ควรตรวจไขมัน เอนไซม์ตับ หรือการทำงานของไตเมื่อใด
  • ถ้ามีอาการปวดกล้ามเนื้อ ควรหยุดยาและไปตรวจทันทีหรือไม่

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall