ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

พ่นยาขยายหลอดลม อันตรายไหม

ยาพ่นขยายหลอดลม คือยาที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อรอบทางเดินหายใจ ทำให้หลอดลมเปิดและหายใจสะดวกขึ้น โดยทั่วไปใช้ได้อย่างปลอดภัยเมื่อพ่นตามแผนการรักษา

อาการใจสั่น มือสั่น หรือเวียนศีรษะเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะยากลุ่มกระตุ้นตัวรับเบตา 2 เช่น salbutamol แต่หากพ่นแล้วหอบหนักขึ้น เจ็บหน้าอก หรือหัวใจเต้นผิดปกติชัดเจน ควรไปโรงพยาบาลทันที

ประเด็นสำคัญ

  • ยาพ่นขยายหลอดลมมักไม่อันตรายเมื่อใช้ถูกวิธี แต่อาจทำให้มือสั่น ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว ปวดศีรษะ หรือเวียนศีรษะได้
  • หากต้องพ่นถี่กว่าที่แพทย์กำหนด พ่นแล้วไม่ดีขึ้น หรือฤทธิ์ยาอยู่ได้สั้นลง อย่าพ่นเพิ่มต่อเนื่องเอง เพราะอาการทางเดินหายใจอาจกำลังรุนแรงขึ้น
  • ไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อหอบจนพูดไม่เป็นประโยค ริมฝีปากเขียว เจ็บหน้าอก เป็นลม หรือหายใจแย่ลงทันทีหลังพ่นยา

เกิดอะไรขึ้นในร่างกายหลังพ่นยา

ยาจะคลายกล้ามเนื้อที่หดรัดรอบหลอดลม จึงช่วยให้อากาศผ่านได้สะดวกขึ้น แต่บางส่วนอาจกระตุ้นหัวใจและกล้ามเนื้อส่วนอื่นด้วย

ยากลุ่มกระตุ้นตัวรับเบตา 2 เช่น salbutamol ออกฤทธิ์ค่อนข้างเร็วและใช้บรรเทาหลอดลมหดเกร็งเมื่อมีอาการ ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่ ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว มือสั่น กระสับกระส่าย ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และเวียนศีรษะ อาการเหล่านี้อาจชัดขึ้นเมื่อใช้มากหรือถี่เกินไป

ยากลุ่ม anticholinergic เช่น ipratropium ช่วยขยายหลอดลมผ่านอีกกลไกหนึ่ง โดยอาจเริ่มออกฤทธิ์ช้ากว่ายากลุ่มเบตา 2 ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่ ปากแห้ง ระคายคอ และไอ หากละอองยาเข้าตา อาจทำให้ปวดตา ตาพร่ามัว หรือเห็นแสงเป็นวงได้

ยาบางสูตรมีตัวยาขยายหลอดลมมากกว่าหนึ่งชนิด หากคุณพ่น salbutamol ร่วมกับสูตรที่มีตัวยากลุ่มเบตา 2 อีกตัว อาการใจสั่นหรือมือสั่นอาจเพิ่มขึ้น จึงไม่ควรจัดลำดับยา เว้นช่วง หรือเพิ่มจำนวนครั้งเองโดยไม่มีแผนที่ชัดเจน

ควรทำอย่างไรเมื่อมีอาการหลังพ่นยา

หยุดกิจกรรม นั่งตัวตรง และประเมินก่อนว่าเป็นผลข้างเคียงเล็กน้อยหรืออาการหายใจที่กำลังแย่ลง

ตรวจชื่อสามัญของยาทุกกระป๋องและทบทวนจำนวนครั้งที่พ่นไป อย่าพ่นซ้ำเพียงเพราะรู้สึกกังวล หากอาการไม่ดีขึ้นตามแผนฉุกเฉินที่ได้รับ หรือไม่แน่ใจว่าพ่นครบหรือไม่ ให้ขอความช่วยเหลือแทนการเพิ่มยาเอง

อาการหรือสถานการณ์ควรทำอะไร
มือสั่นหรือใจสั่นเล็กน้อยนั่งพัก หลีกเลี่ยงคาเฟอีน และสังเกตอาการ
เวียนศีรษะนั่งหรือนอน หลีกเลี่ยงขับรถ
พ่นไม่เข้าหรือไม่แน่ใจวิธีใช้ตรวจเทคนิคและอุปกรณ์ช่วยพ่น
ละออง ipratropium เข้าตาล้างด้วยน้ำสะอาดทันที
ต้องใช้ยาบรรเทาถี่ขึ้นติดต่อผู้ดูแลเพื่อทบทวนการรักษา
หายใจไม่ดีขึ้นหรือแย่ลงไปโรงพยาบาล ไม่พ่นซ้ำต่อเนื่องเอง

แจ้งรายการยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะยากลุ่ม beta blocker ยาขับปัสสาวะ สเตียรอยด์ theophylline หรือ aminophylline ยาเหล่านี้อาจลดผลของ salbutamol หรือเพิ่มโอกาสเกิดโพแทสเซียมต่ำ อย่าหยุดยาประจำเอง เพราะแพทย์ต้องชั่งประโยชน์และความเสี่ยงของการใช้ร่วมกัน

อาการใดต้องไปโรงพยาบาลทันที

โทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินหรือไปโรงพยาบาลทันที หากหายใจลำบากรุนแรงหรือเกิดอาการผิดปกติชัดเจนหลังพ่นยา

สัญญาณอันตราย ได้แก่

  • หอบจนพูดไม่เป็นประโยค เดินไม่ไหว หรือริมฝีปากและปลายมือเขียว
  • หายใจมีเสียงหวีดหรือแน่นหน้าอกรุนแรงขึ้นทันทีหลังพ่นยา
  • เจ็บหรือแน่นหน้าอก หัวใจเต้นเร็วมาก เต้นไม่สม่ำเสมอ หน้ามืด หรือเป็นลม
  • หน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม มีผื่นลมพิษ หรือกลืนลำบาก
  • ปวดตารุนแรง ตาพร่ามัว เห็นวงแสง หรือการมองเห็นเปลี่ยนไปหลังละอองยาเข้าตา
  • สับสน อ่อนแรงมาก หรืออาการหอบไม่ตอบสนองต่อแผนยาฉุกเฉิน

อย่าขับรถเองหากคุณหอบมาก เวียนศีรษะ หรือใกล้เป็นลม ให้นำยาพ่นและรายการยาที่ใช้อยู่ไปโรงพยาบาลด้วย เพื่อให้บุคลากรตรวจชนิดยาและจำนวนที่ใช้ได้รวดเร็ว

คำถามที่พบบ่อย

พ่น salbutamol แล้วใจสั่นต้องหยุดยาไหม

ใจสั่นและมือสั่นเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ แต่ไม่ควรตัดสินใจหยุดยาประจำเอง นั่งพักและสังเกตว่าอาการลดลงหรือไม่ หากใจสั่นมาก เจ็บหน้าอก หน้ามืด หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ให้ไปโรงพยาบาลทันที

พ่นยาบ่อยเกินไปจะเกิดอะไรขึ้น

การพ่นถี่เกินแผนอาจเพิ่มอาการมือสั่น ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว และเพิ่มความเสี่ยงโพแทสเซียมต่ำ ที่สำคัญ การต้องพ่นบ่อยขึ้นอาจหมายถึงโรคทางเดินหายใจควบคุมไม่ได้หรือกำลังมีอาการกำเริบ จึงไม่ควรแก้ด้วยการเพิ่มยาต่อเนื่องเอง

พ่นยาแล้วเวียนศีรษะเป็นผลข้างเคียงหรือไม่

เป็นไปได้ เพราะ salbutamol สามารถทำให้เวียนศีรษะหรือมึนงงได้ ให้นั่งพักและหลีกเลี่ยงการขับรถ หากมีอาการร่วมกับเจ็บหน้าอก ใจสั่นรุนแรง หายใจแย่ลง หรือเป็นลม ให้ไปโรงพยาบาล

ใช้ salbutamol ร่วมกับ ipratropium ได้ไหม

ใช้ร่วมกันได้ในบางแผนการรักษา เพราะยาออกฤทธิ์คนละกลไก แต่ควรใช้ตามลำดับและความถี่ที่กำหนดไว้ อย่ากำหนดช่วงเวลาระหว่างยาเอง โดยเฉพาะเมื่อมียาพ่นหลายกระป๋องหรือสูตรผสมซึ่งอาจมีตัวยาซ้ำกัน

พ่นยาแล้วหายใจแย่ลงควรพ่นเพิ่มไหม

ไม่ควรพ่นเพิ่มต่อเนื่องเอง หากหายใจแย่ลงทันทีหรือยาไม่ช่วยตามแผนฉุกเฉิน อาการหลอดลมหดเกร็งหลังพ่นยาเกิดขึ้นได้แม้พบไม่บ่อย และต้องได้รับการประเมินเร่งด่วน โดยเฉพาะเมื่อพูดไม่เป็นประโยคหรือริมฝีปากเขียว

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall