ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

ยาแก้ปวดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ยาแก้ปวดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ คือยาที่ช่วยลดอาการแสบขัด ปวด หรือปัสสาวะบ่อยชั่วคราว แต่ไม่ได้กำจัดเชื้อแบคทีเรียที่อาจเป็นต้นเหตุ

ประเด็นสำคัญ

  • อาการปัสสาวะแสบขัดมักสัมพันธ์กับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ แต่ยังอาจเกิดจากนิ่ว การระคายเคือง หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้
  • phenazopyridine มีความแรงและขนาดใช้แตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์ ควรให้เภสัชกรตรวจสอบความเหมาะสมก่อนใช้ และไม่ควรใช้เกิน 2 วัน
  • ibuprofen ช่วยลดปวดได้ แต่ต้องรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินก่อน เพราะเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะ ไตผิดปกติ และปัญหาหัวใจ จึงไม่เหมาะกับทุกคน

อาการปวดกระเพาะปัสสาวะเกิดจากอะไรได้บ้าง

สาเหตุที่พบบ่อยคือการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง แต่ไม่ควรสรุปจากอาการแสบขัดเพียงอย่างเดียว ตำแหน่งและลักษณะอาการช่วยแยกความเป็นไปได้เบื้องต้น แต่การตรวจปัสสาวะอาจจำเป็นหากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณอันตราย

  • กระเพาะปัสสาวะอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย: มักปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปวดหน่วงท้องน้อย หรือรู้สึกปวดปัสสาวะทันที
  • ท่อปัสสาวะอักเสบ: อาจมีแสบที่ปลายท่อปัสสาวะหรือมีสารคัดหลั่ง และบางกรณีสัมพันธ์กับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
  • นิ่วในทางเดินปัสสาวะ: อาจปวดบั้นเอวหรือสีข้างเป็นพักๆ คลื่นไส้ หรือมีเลือดปนในปัสสาวะ
  • ช่องคลอดหรืออวัยวะเพศอักเสบ: อาจมีอาการคัน ตกขาวผิดปกติ หรือแสบเมื่อปัสสาวะสัมผัสผิวหนัง
  • การระคายเคือง: สบู่ น้ำหอม ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด หรือหัตถการทางเดินปัสสาวะอาจทำให้แสบและระคายเคืองได้
  • การติดเชื้อที่ลุกลามขึ้นไต: มักมีไข้ หนาวสั่น ปวดหลังหรือสีข้าง และต้องได้รับการประเมินโดยเร็ว

เมื่อไหร่ที่ดูแลอาการเองได้

การดูแลชั่วคราวเหมาะเฉพาะหญิงผู้ใหญ่ที่ไม่ตั้งครรภ์ สุขภาพทั่วไปดี มีอาการไม่รุนแรงในช่วงสั้นๆ และไม่มีไข้ หนาวสั่น ปวดสีข้าง อาเจียน หรือเลือดในปัสสาวะ ผู้ชาย หญิงตั้งครรภ์ เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ โรคไต หรือความผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ ควรพบแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกรโดยเร็ว แม้ยังไม่มีไข้หรือปวดสีข้าง คุณอาจดื่มน้ำให้เพียงพอตามปกติ พักผ่อน และใช้ยาบรรเทาอาการที่เหมาะกับโรคประจำตัวของคุณระหว่างรอประเมินสาเหตุ

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
แสบขัดเล็กน้อย ไม่มีไข้ดื่มน้ำตามปกติและสังเกตอาการ
ปวดรบกวนกิจวัตรพิจารณายาบรรเทาปวดระยะสั้น
สงสัยติดเชื้อแบคทีเรียตรวจประเมินว่า需要ยาปฏิชีวนะหรือไม่
ไม่ดีขึ้นภายใน 2 วันหยุดรักษาเองและพบแพทย์
มีไข้ หนาวสั่น หรือปวดสีข้างพบแพทย์โดยเร็ว

ยาบรรเทาปวดช่วยให้สบายขึ้น แต่ไม่ควรใช้เพื่อกลบอาการต่อเนื่อง หากเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย คุณอาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะที่เลือกตามตำแหน่งการติดเชื้อ ประวัติแพ้ยา และความเสี่ยงเชื้อดื้อยา ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมากินเองหรือใช้ยาที่เหลือจากครั้งก่อน

ยาแก้ปวดปัสสาวะอักเสบมีกลุ่มใดบ้าง

ยาที่ใช้มีทั้งยาบรรเทาอาการเฉพาะทางเดินปัสสาวะและยาแก้ปวดทั่วไป โดยแต่ละกลุ่มมีข้อจำกัดต่างกัน ไม่มีตัวใดทดแทนการรักษาการติดเชื้อหรือภาวะอันตรายได้

กลุ่มยาช่วยเรื่องใดข้อควรรู้
phenazopyridineลดแสบ ปวด และปวดปัสสาวะเร่งด่วนใช้ระยะสั้น ไม่กำจัดเชื้อ
paracetamolลดอาการปวดทั่วไประวังยาสูตรผสมที่มีตัวยาซ้ำ
ibuprofenลดปวดและการอักเสบเสี่ยงกระเพาะ ไต และหัวใจ
ยาปรับความเป็นกรดของปัสสาวะอาจช่วยลดแสบในบางคนไม่รักษาการติดเชื้อ

phenazopyridine ใช้อย่างไร

phenazopyridine บรรเทาอาการปวด แสบ ปัสสาวะบ่อย และปวดปัสสาวะเร่งด่วน โดยออกฤทธิ์ต่อเยื่อบุทางเดินปัสสาวะ แต่ไม่ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ความแรงและขนาดใช้ขึ้นกับผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่าย ควรให้เภสัชกรตรวจสอบโรคไต ภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD การตั้งครรภ์ และยาที่ใช้อยู่ก่อนใช้ และไม่ควรใช้เกิน 2 วัน

ปัสสาวะมักเปลี่ยนเป็นสีส้มหรือแดงหลังใช้ยา ซึ่งเป็นผลจากสีของตัวยาและอาจเปื้อนเสื้อผ้าหรือคอนแทคเลนส์ได้ ห้ามใช้หากแพ้ส่วนประกอบของยา หรือไตทำงานผิดปกติ เพราะยาอาจสะสมในร่างกาย ผู้ที่เป็นหรือสงสัยว่าพร่องเอนไซม์ G6PD ไม่ควรใช้เองและต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ เพราะยาอาจกระตุ้นเม็ดเลือดแดงแตกหรือภาวะเมทฮีโมโกลบินสูง โดยเฉพาะเมื่อใช้เกินขนาด ใช้นาน หรือไตทำงานผิดปกติ ผู้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินก่อนใช้ หากมีตัวหรือตาเหลือง ซีด เหนื่อย หายใจลำบาก หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาล

ข้อมูลการใช้ยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

paracetamol เหมาะกับใคร

paracetamol ช่วยลดอาการปวดได้และไม่ระคายกระเพาะเท่ายากลุ่ม NSAIDs แต่ไม่ได้ลดการอักเสบหรือกำจัดเชื้อ ก่อนใช้ควรตรวจฉลากยาแก้หวัด ยาแก้ปวด หรือยาสูตรผสมทุกตัว เพราะอาจมี paracetamol ซ้ำอยู่แล้วและทำให้ได้รับยาเกินขนาดโดยไม่รู้ตัว

ห้ามใช้หากเคยแพ้ paracetamol หากมีโรคตับ ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือน้ำหนักตัวต่ำกว่า 50 กก. ควรตรวจสอบขนาดยาที่เหมาะสมก่อน การกินเกินขนาดอาจทำลายตับได้ แม้ช่วงแรกยังไม่มีอาการผิดปกติ

ibuprofen ใช้ลดปวดได้หรือไม่

ibuprofen ลดปวดและการอักเสบได้ แต่มีความเสี่ยงมากกว่า paracetamol ในบางคน ibuprofen ต้องรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินข้อห้ามใช้ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และน้ำหนักตัวก่อน ไม่ควรให้เด็กเลือกใช้ตามเกณฑ์อายุหรือให้ผู้ใช้เพิ่มขนาดยาเอง

ควรใช้ขนาดต่ำสุดที่ช่วยบรรเทาอาการและใช้ช่วงสั้นที่สุด กินพร้อมอาหารหรือนมได้หากระคายท้อง และห้ามกินร่วมกับ NSAIDs ตัวอื่น เพราะเพิ่มความเสี่ยงแผลและเลือดออกในทางเดินอาหาร

ห้ามใช้หากเคยแพ้ ibuprofen, aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs รวมถึงก่อนหรือหลังผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ ผู้ที่มีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะ โรคไต โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคตับ หรือกินยาต้านการแข็งตัวของเลือดต้องได้รับการประเมินก่อนใช้ หญิงตั้งครรภ์ตั้งแต่ 20 สัปดาห์ขึ้นไปห้ามใช้เอง เว้นแต่แพทย์สั่งอย่างชัดเจน

ควรใช้ตามฉลากและขนาดที่เภสัชกรแนะนำหลังประเมินความเหมาะสมแล้ว

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์โดยเร็วหากมีไข้ หนาวสั่น ปวดหลังหรือสีข้าง อาเจียน หรือมีเลือดในปัสสาวะ อาการเหล่านี้อาจพบได้เมื่อการติดเชื้อลุกลามขึ้นไต มีนิ่ว หรือมีภาวะอื่นที่ไม่ควรรักษาเองด้วยยาแก้ปวด

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ ได้แก่

  • ไข้หรือหนาวสั่นร่วมกับปัสสาวะแสบขัด
  • ปวดหลัง ปวดเอว หรือปวดสีข้าง
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้
  • ปัสสาวะเป็นเลือด หรือมีลิ่มเลือด
  • ปัสสาวะออกน้อยมากหรือปัสสาวะไม่ออก
  • อาการยังอยู่หลังใช้ phenazopyridine ครบ 2 วัน
  • ปวดมากขึ้น หรือกลับมาเป็นซ้ำบ่อย
  • มีตกขาว แผล หรือสารคัดหลั่งผิดปกติจากอวัยวะเพศ
  • หน้าบวม หายใจลำบาก มีผื่นพุพอง หรือเป็นลมหลังใช้ยา
  • ถ่ายดำ อาเจียนเป็นเลือด เจ็บหน้าอก หรือแขนขาอ่อนแรงหลังใช้ ibuprofen

หากกิน paracetamol เกินขนาดที่ฉลากกำหนด ต้องไปโรงพยาบาลแม้ยังรู้สึกปกติ เพราะอาการของตับบาดเจ็บอาจเกิดช้ากว่าการได้รับยาเกินขนาด

คำถามที่พบบ่อย

ปัสสาวะแสบขัด กินยาแก้ปวดอย่างเดียวได้ไหม

กินเพื่อบรรเทาอาการชั่วคราวได้ในบางกรณี แต่ยาแก้ปวดไม่รักษาสาเหตุ หากเกิดจากเชื้อแบคทีเรียอาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ส่วนอาการจากนิ่ว โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือการระคายเคืองต้องรักษาต่างกัน

phenazopyridine ทำให้ปัสสาวะเป็นสีแดงอันตรายไหม

ปัสสาวะสีส้มหรือแดงหลังใช้ phenazopyridine เป็นผลที่พบได้จากสีของตัวยา สีอาจเปื้อนเสื้อผ้าและคอนแทคเลนส์ แต่ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นสีจากยาหรือเลือด โดยเฉพาะเมื่อมีปวดมาก ไข้ หรือปวดสีข้าง ควรพบแพทย์

phenazopyridine กินต่อเกิน 2 วันได้ไหม

ไม่ควรใช้เกิน 2 วันโดยไม่พบแพทย์ การใช้ต่ออาจกลบอาการของการติดเชื้อหรือภาวะอื่น และเพิ่มความเสี่ยงจากยา โดยเฉพาะในผู้ที่ไตทำงานผิดปกติ

ยาแก้ปวดฆ่าเชื้อในกระเพาะปัสสาวะได้ไหม

ไม่ได้ phenazopyridine, paracetamol และ ibuprofen ช่วยลดอาการเท่านั้น หากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะพิจารณาว่าต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือไม่จากอาการ ปัจจัยเสี่ยง และผลตรวจที่เหมาะสม

ดื่มน้ำมากๆ ทำให้กระเพาะปัสสาวะอักเสบหายไหม

การดื่มน้ำให้เพียงพอช่วยป้องกันภาวะขาดน้ำและทำให้ปัสสาวะไม่เข้มข้นเกินไป แต่ไม่รับประกันว่าการติดเชื้อจะหาย ไม่จำเป็นต้องฝืนดื่มปริมาณมากในครั้งเดียว โดยเฉพาะหากมีโรคหัวใจหรือโรคไตที่ต้องจำกัดน้ำ

ปัสสาวะแสบขัดแต่ไม่มีไข้ รอดูได้กี่วัน

หญิงผู้ใหญ่ที่ไม่ตั้งครรภ์ สุขภาพทั่วไปดี มีอาการเล็กน้อยและไม่มีสัญญาณอันตราย อาจดูแลชั่วคราวได้ แต่ควรได้รับการประเมินหากไม่ดีขึ้นภายใน 2 วัน ผู้ชาย หญิงตั้งครรภ์ เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ โรคไต หรือความผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ ควรพบแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกรโดยเร็ว หากมีไข้ หนาวสั่น ปวดสีข้าง อาเจียน หรือปัสสาวะเป็นเลือด ไม่ควรรอให้ครบช่วงดังกล่าว

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall