กินยาคุมกี่วัน ถึง ปล่อยในได้

ยาคุมกำเนิดคือยาฮอร์โมนที่ช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์ แต่จำนวนวันที่ต้องกินก่อนมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางขึ้นอยู่กับชนิดยาและวันที่เริ่มกิน

ความกังวลนี้เข้าใจได้ โดยเฉพาะเมื่อคุณไม่แน่ใจว่ายาเริ่มป้องกันแล้วหรือยัง คำตอบที่ปลอดภัยคือ อย่าเพิ่งหลั่งในจนกว่าจะตรวจชื่อยา ชนิดยา และวิธีเริ่มแผงได้แน่ชัด เพราะยาคุมรายเดือนกับยาคุมฉุกเฉินใช้ต่างกันโดยสิ้นเชิง

สารบัญ

• ยาคุมกำเนิดคือยาอะไร
• ยาคุมกำเนิดใช้เพื่ออะไร
• ยาคุมกำเนิดไม่ได้ป้องกันอะไร
• ก่อนหลั่งในควรพิจารณาอะไรบ้าง
• ใช้ยาคุมระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้หรือไม่
• เด็กใช้ยาคุมกำเนิดได้หรือไม่
• ยาคุมกำเนิดมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• ยาคุมกำเนิดมีปฏิกิริยากับยาอะไร
• กินยาคุมพร้อมแอลกอฮอล์ได้หรือไม่
• ผู้ใหญ่ควรกินยาคุมอย่างไร
• เด็กควรกินยาคุมขนาดเท่าไร
• หากกินยาคุมเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

ยาคุมกำเนิดคือยาอะไร

ยาคุมกำเนิดมีทั้งชนิดใช้เป็นประจำและชนิดฉุกเฉิน จึงต้องดูตัวยาและฉลากก่อนตัดสินใจว่าการคุมกำเนิดเริ่มมีผลแล้วหรือไม่

ยาคุมรายเดือนมักประกอบด้วยฮอร์โมนโปรเจสตินอย่างเดียว หรือโปรเจสตินร่วมกับเอสโตรเจน โดยต้องกินต่อเนื่องตามลำดับของแผง ส่วนยาคุมฉุกเฉินที่มี levonorgestrel ใช้หลังเกิดเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันหรือเมื่อวิธีคุมกำเนิดล้มเหลว

Levonorgestrel มีรูปแบบใด

Levonorgestrel ฉุกเฉินมีผลิตภัณฑ์ชนิดรับประทานที่หนึ่งเม็ดประกอบด้วยตัวยา 1.5 มก. ความแรงและจำนวนเม็ดอาจต่างกันตามผลิตภัณฑ์ จึงต้องอ่านปริมาณตัวยารวม ไม่ควรตัดสินจากจำนวนเม็ดเพียงอย่างเดียว

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ชื่อยาสำคัญกว่ารูปลักษณ์ของแผง

Levonorgestrel อาจอยู่ในยาคุมฉุกเฉินหรือเป็นส่วนประกอบของยาคุมฮอร์โมนรวม แต่ขนาดยาและวิธีใช้ไม่เหมือนกัน อย่านำคำแนะนำของผลิตภัณฑ์หนึ่งไปใช้กับอีกผลิตภัณฑ์

ยาคุมกำเนิดใช้เพื่ออะไร

ยาคุมกำเนิดใช้ลดโอกาสตั้งครรภ์ แต่ต้องเลือกวิธีใช้ให้ตรงกับสถานการณ์ว่าเป็นการคุมกำเนิดประจำหรือเหตุฉุกเฉินหลังมีเพศสัมพันธ์

หากคุณกำลังกินยาคุมรายเดือน ควรตรวจว่ากินเม็ดแรกเมื่อใด กินต่อเนื่องหรือไม่ และมีการอาเจียน ท้องเสีย หรือลืมกินหรือเปล่า ปัจจัยเหล่านี้อาจทำให้คำตอบว่า “ป้องกันแล้วหรือยัง” เปลี่ยนไป

หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันไปแล้ว levonorgestrel ฉุกเฉินต้องกินให้เร็วที่สุด โดยคำแนะนำที่มีระบุว่าไม่ควรเกิน 72 ชั่วโมง ยิ่งเริ่มช้า ประสิทธิภาพยิ่งลดลง

ยาคุมกำเนิดไม่ได้ป้องกันอะไร

ไม่ใช่ยาที่รับประกันว่าจะไม่ตั้งครรภ์หลังหลั่งใน และไม่ป้องกันเอชไอวีหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

การกินยาคุมถูกต้องช่วยลดความเสี่ยง แต่ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้ โดยเฉพาะเมื่อเริ่มยาไม่ถูกช่วง ลืมยา อาเจียน หรือมียาอื่นลดประสิทธิภาพ หากไม่ทราบสถานะการติดเชื้อของคู่นอน ควรใช้ถุงยางทุกครั้ง

ยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ใช้ยุติการตั้งครรภ์ที่เกิดขึ้นแล้ว และไม่ควรใช้แทนวิธีคุมกำเนิดประจำ หากต้องใช้บ่อยควรเลือกวิธีที่เหมาะกับการใช้งานต่อเนื่องมากกว่า

ก่อนหลั่งในควรพิจารณาอะไรบ้าง

คุณควรตรวจให้ครบว่ากินยาชนิดใด เริ่มวันไหน กินต่อเนื่องหรือไม่ และมีเหตุที่อาจลดประสิทธิภาพหรือเปล่า ก่อนตัดสินใจไม่ใช้ถุงยาง

• ตรวจชื่อและส่วนประกอบของยา

ยาคุมรายเดือนแต่ละสูตรมีวิธีเริ่มยาและคำแนะนำเมื่อพลาดยาแตกต่างกัน

• ตรวจวันที่เริ่มแผง

การเริ่มในช่วงต้นของประจำเดือนกับการเริ่มวันอื่นอาจต้องใช้การป้องกันเสริมต่างกัน ให้ยึดฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น

• ทบทวนว่าลืมกินหรือกินช้าหรือไม่

หากมีเม็ดที่พลาด อย่าเดาวิธีแก้เอง เพราะคำแนะนำขึ้นกับชนิดและจำนวนเม็ดที่พลาด

• นึกถึงอาเจียนหรือท้องเสีย

อาการเหล่านี้อาจทำให้ยาดูดซึมไม่เต็มที่ โดยเฉพาะหากเกิดใกล้เวลากินยา

• ตรวจยาและสมุนไพรอื่นที่ใช้อยู่

ยาบางชนิดอาจลดระดับฮอร์โมนคุมกำเนิดและเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์

• ประเมินความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

หากยังมีความเสี่ยง ควรใช้ถุงยางแม้ยาคุมจะเริ่มมีผลแล้ว

ใช้ยาคุมระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้หรือไม่

หากตั้งครรภ์แล้ว levonorgestrel ฉุกเฉินจะไม่ช่วยป้องกันหรือยุติการตั้งครรภ์ จึงไม่ควรใช้เพื่อจุดประสงค์นี้

หากประจำเดือนขาดหรือมีอาการที่ทำให้สงสัยว่าตั้งครรภ์ ควรตรวจการตั้งครรภ์ตามช่วงเวลาที่เหมาะสม ยาคุมฉุกเฉินอาจทำให้รอบเดือนคลาดเคลื่อนได้ จึงไม่ควรดูจากวันที่ประจำเดือนอย่างเดียว

สำหรับผู้ให้นมบุตร การเลือกยาคุมขึ้นกับช่วงหลังคลอด สุขภาพของคุณ และชนิดฮอร์โมน ไม่ควรเปลี่ยนหรือเริ่มยาคุมฮอร์โมนรวมเองโดยไม่ประเมินความเสี่ยงก่อน

เด็กใช้ยาคุมกำเนิดได้หรือไม่

การใช้ยาคุมในผู้ที่อายุน้อยต้องประเมินเหตุผล สุขภาพ และความปลอดภัยเป็นรายบุคคล ไม่ควรกำหนดขนาดยาจากอายุเพียงอย่างเดียว

หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ยินยอม ถูกบังคับ หรือรู้สึกไม่ปลอดภัย ควรขอความช่วยเหลือจากผู้ใหญ่ที่ไว้ใจได้และบุคลากรทางการแพทย์โดยเร็ว การดูแลอาจครอบคลุมทั้งการป้องกันการตั้งครรภ์ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และความปลอดภัยทางกายใจ

ยาคุมกำเนิดมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

อาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ หรือเลือดออกผิดจากรอบเดิมอาจพบได้ แต่หากมีอาการแพ้รุนแรงต้องขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

ผลข้างเคียงขึ้นกับสูตรยา ยาคุมฮอร์โมนรวมอาจทำให้ประจำเดือนมาผิดปกติ เลือดออกกะปริดกะปรอย ปวดประจำเดือน คลื่นไส้ ปวดศีรษะ อารมณ์เปลี่ยน น้ำหนักหรือการคั่งน้ำเปลี่ยนไปได้

หลังใช้ยาคุมฉุกเฉิน รอบเดือนถัดไปอาจไม่มาตรงวันเดิม อาการเหล่านี้อย่างเดียวบอกไม่ได้ว่ายาป้องกันสำเร็จหรือตั้งครรภ์หรือไม่

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

ควรพบแพทย์ทันทีหากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก แขนขาบวมเจ็บข้างเดียว ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน การมองเห็นผิดปกติ อ่อนแรงครึ่งซีก หรือพูดไม่ชัด อาการเหล่านี้อาจสัมพันธ์กับภาวะรุนแรงและไม่ควรรอดูเอง

อาการแพ้ยารุนแรง

หากหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก เวียนศีรษะมาก หรือเป็นลม ให้หยุดยาและรับความช่วยเหลือฉุกเฉิน

ยาคุมกำเนิดมีปฏิกิริยากับยาอะไร

ยาบางชนิดอาจลดประสิทธิภาพของ levonorgestrel และทำให้การป้องกันการตั้งครรภ์ไม่แน่นอน

ตัวอย่างที่ต้องระวัง ได้แก่ efavirenz ซึ่งใช้รักษาเอชไอวี rifampin ซึ่งใช้รักษาวัณโรค และยารักษาโรคลมชักบางชนิด อย่าหยุดยาประจำเอง แต่ควรแจ้งรายชื่อยา อาหารเสริม และสมุนไพรทั้งหมดก่อนเลือกวิธีคุมกำเนิด

กินยาคุมพร้อมแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

แอลกอฮอล์อาจไม่ได้ทำให้ยาคุมหมดฤทธิ์โดยตรง แต่เพิ่มโอกาสลืมกิน กินผิดเวลา หรืออาเจียนจนยาอาจดูดซึมไม่ครบ

หากดื่มแล้วอาเจียนหลังใช้ levonorgestrel ฉุกเฉินภายใน 2 ชั่วโมง ให้สอบถามบุคลากรทางการแพทย์ว่าต้องรับประทานซ้ำหรือไม่ หากมึนเมาจนจำไม่ได้ว่ากินยาหรือมีเพศสัมพันธ์โดยป้องกันหรือเปล่า อย่ากินซ้ำโดยเดาเอง

ผู้ใหญ่ควรกินยาคุมอย่างไร

ถ้าเป็นยาคุมรายเดือน ให้กินตามลำดับบนแผงและคำแนะนำของผลิตภัณฑ์นั้น ส่วน levonorgestrel ฉุกเฉินต้องกินให้เร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน

ยาคุมฮอร์โมนรวมที่เริ่มภายใน 5 วันแรกของประจำเดือนโดยทั่วไปออกฤทธิ์คุมกำเนิดได้ทันที แต่หากเริ่มหลังจากนั้นให้ใช้ถุงยางหรือเว้นเพศสัมพันธ์ 7 วัน ส่วนยาคุมโปรเจสตินอย่างเดียวต้องตรวจชนิดยา เพราะบางสูตรต้องป้องกันเสริม 2 วันและบางสูตร 7 วัน หากไม่ทราบชนิดยา ลืมยา อาเจียน หรือท้องเสีย ให้ใช้ถุงยางและนำแผงยาไปปรึกษาเภสัชกร

สำหรับ levonorgestrel ฉุกเฉิน ผลิตภัณฑ์ชนิดหนึ่งเม็ดประกอบด้วยตัวยา 1.5 มก. คำแนะนำระบุให้กินโดยเร็วที่สุดและไม่เกิน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ยานี้ใช้แก้เหตุฉุกเฉินที่เกิดขึ้นแล้ว ไม่ได้ทำให้การหลั่งในครั้งต่อไปปลอดภัย

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

กินยาคุมฉุกเฉินแล้วมีเพศสัมพันธ์อีก ป้องกันต่อหรือไม่?

ไม่ควรถือว่ายาที่กินไปป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ครั้งใหม่ ให้ใช้ถุงยางและประเมินความเสี่ยงของเหตุการณ์ล่าสุดแยกต่างหาก

ยาคุมฉุกเฉินมีหลายเม็ด กินอย่างไร?

ให้ดูปริมาณตัวยาและคำแนะนำบนฉลาก เพราะจำนวนเม็ดและความแรงอาจต่างกัน คำแนะนำแบบสองเม็ดบางผลิตภัณฑ์ระบุให้กินเม็ดที่สองหลังเม็ดแรก 12 ชั่วโมง

กินยาคุมฉุกเฉินช้ากว่า 72 ชั่วโมงทำอย่างไร?

อย่ารอเพิ่ม ควรรีบขอคำแนะนำเรื่องทางเลือกคุมกำเนิดฉุกเฉินอื่น เนื่องจากประสิทธิภาพของ levonorgestrel ลดลงเมื่อเริ่มช้า

เด็กควรกินยาคุมขนาดเท่าไร

ไม่ควรคำนวณขนาดยาคุมชนิดรับประทานจากช่วงอายุ และไม่ควรแบ่งยาของผู้ใหญ่ให้เด็กใช้เอง

การเลือกยาขึ้นกับชนิดยา เหตุผลที่ใช้ ประวัติสุขภาพ และสถานการณ์ของแต่ละคน หากเป็นเหตุฉุกเฉินหลังมีเพศสัมพันธ์ ควรรับการประเมินอย่างเป็นส่วนตัวและไม่ชะลอเพราะความกังวลเรื่องการถูกตำหนิ

หากกินยาคุมเกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกินเกินฉลากหรือกินซ้ำเพราะจำไม่ได้ ให้หยุดเพิ่มยา เก็บแผงยาไว้ และติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือไปโรงพยาบาลเมื่อมีอาการผิดปกติ

แจ้งชื่อยา ความแรง จำนวนที่กิน และเวลาที่กินให้ชัดเจน หากอาเจียนมาก หมดสติ หายใจผิดปกติ ชัก หรือมีเลือดออกมาก ควรรับความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที อย่าทำให้อาเจียนเอง

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการเริ่มยาคุมรายเดือน

กินยาคุมวันแรกแล้วปล่อยในได้เลยไหม?

ยังตอบว่าได้ไม่ได้จนกว่าจะรู้ชนิดยาและวันที่เริ่มกิน หากไม่แน่ใจ ให้ใช้ถุงยางก่อนและตรวจคำแนะนำของแผงยา

กินยาคุมมาหลายวันแล้ว แต่ลืมหนึ่งเม็ด ยังปล่อยในได้ไหม?

ความเสี่ยงขึ้นกับชนิดยา ตำแหน่งเม็ดที่ลืม และวิธีแก้หลังลืมยา ใช้ถุงยางไว้ก่อนจนกว่าจะตรวจคำแนะนำเฉพาะของผลิตภัณฑ์ได้

เปลี่ยนยาคุมกลางแผงต้องนับวันใหม่หรือไม่?

อย่าต่อแผงหรือเว้นยาเอง เพราะสูตรฮอร์โมนและวิธีเปลี่ยนยาต่างกัน ควรยืนยันวิธีเชื่อมต่อแผงก่อนมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยาง

คำถามหลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน

หลั่งในไปแล้วและเพิ่งเริ่มยาคุม ควรทำอย่างไร?

ให้ถือว่ามีความเสี่ยงจนกว่าจะประเมินได้ว่าเริ่มยาถูกช่วงและยามีผลแล้วหรือไม่ หากยังอยู่ในช่วงเวลาของการคุมกำเนิดฉุกเฉิน ควรดำเนินการโดยเร็ว

Levonorgestrel ฉุกเฉินต้องกินตอนไหน?

กินให้เร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน และไม่ควรเกิน 72 ชั่วโมง ยิ่งกินเร็ว ประสิทธิภาพยิ่งดีกว่าเริ่มช้า

กินยาคุมฉุกเฉินแล้วปล่อยในซ้ำได้ไหม?

ไม่ควร ยาคุมฉุกเฉินที่กินไปไม่ใช่การรับประกันสำหรับการมีเพศสัมพันธ์ครั้งถัดไป และไม่ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

อาเจียนหลังกินยาคุมฉุกเฉินต้องทำอย่างไร?

ถ้าอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังรับประทาน อาจต้องกินซ้ำ แต่ควรยืนยันกับบุคลากรทางการแพทย์ก่อน เพราะต้องดูผลิตภัณฑ์และเหตุการณ์ร่วมด้วย

คำถามเรื่องการตั้งครรภ์และความปลอดภัย

กินยาคุมแล้วประจำเดือนไม่มา แปลว่าท้องไหม?

ยังสรุปไม่ได้ เพราะฮอร์โมนอาจทำให้รอบเดือนคลาดเคลื่อน หากประจำเดือนขาดหรือมีความเสี่ยงจากการหลั่งใน ควรตรวจการตั้งครรภ์ในช่วงเวลาที่ชุดตรวจให้ผลน่าเชื่อถือ

ยาคุมฉุกเฉินทำแท้งหรือไม่?

ไม่ใช่ Levonorgestrel ฉุกเฉินใช้ลดโอกาสตั้งครรภ์หลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน และจะไม่ทำงานหากตั้งครรภ์แล้ว

กินยาคุมแล้วไม่ใช้ถุงยางได้ไหม?

ยาคุมอาจช่วยป้องกันการตั้งครรภ์เมื่อใช้อย่างถูกต้อง แต่ไม่ป้องกันเอชไอวีหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ถุงยางจึงยังจำเป็นเมื่อมีความเสี่ยงด้านการติดเชื้อ

ยาคุมฉุกเฉินป้องกันได้แน่นอนหรือไม่?

ไม่แน่นอน แม้กินในเวลาที่แนะนำก็ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ โดยความเสี่ยงยังขึ้นกับเวลาที่กินและช่วงของรอบเดือนด้วย

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยาคุมที่ฉันใช้อยู่เป็นชนิดรายเดือนหรือชนิดฉุกเฉิน และเริ่มป้องกันแล้วหรือยัง?
• จากวันที่เริ่มแผงและเม็ดที่กินไป ฉันต้องใช้ถุงยางเสริมต่อหรือไม่?
• หากลืมยา อาเจียน หรือท้องเสีย ควรแก้ตามลำดับใด?
• ยาประจำ สมุนไพร หรืออาหารเสริมที่กินอยู่ลดประสิทธิภาพยาคุมหรือไม่?
• หลังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันครั้งล่าสุด ฉันยังมีทางเลือกคุมกำเนิดฉุกเฉินใดบ้าง?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 4172) — เกี่ยวกับ levonorgestrel — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 10590) — เกี่ยวกับ levonorgestrel — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
• WebMD: Levonorgestrel/Ethinyl Estradiol - Uses, Side Effects, and More — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + levonorgestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Ethinyl Estradiol and Desogestrel (Oral Contraceptive) — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + desogestrel — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• RxList: Drospirenone and Ethinyl estradiol: Side Effects, Uses ... — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + drospirenone — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Effect and safety of drospirenone and ethinylestradiol tablets (II)… — เกี่ยวกับ ethinylestradiol + drospirenone — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์